I SA/Bd 150/21
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-06-21
Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Tomasz Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o przybiciu nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym może zostać wydane na podstawie operatu szacunkowego starszego niż 12 miesięcy, jeśli nie przeprowadzono dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości, mimo istotnych zmian na rynku nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ odwoławczy naruszył prawo, nie odnosząc się do zarzutu skarżących dotyczącego zastosowania nieaktualnego operatu szacunkowego. Organ powinien był rozważyć, czy w świetle art. 110u § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, istotne zmiany wartości rynkowej nieruchomości nie wymagały dodatkowego opisu i oszacowania, nawet jeśli nie złożono wniosku o nowy operat w trybie art. 111k § 2 tej ustawy. Naruszenie zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) i art. 107 § 3 k.p.a. przez brak odniesienia się do istotnych zarzutów strony stanowiło podstawę do uchylenia postanowienia.Stan faktyczny
Skarżący Ż. D. i D.J.D. zaskarżyli postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie o przybiciu nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący zarzucili m.in. sprzedaż nieruchomości na podstawie nieaktualnego operatu szacunkowego, wadliwe oszacowanie wartości nieruchomości, nieprawidłowe zawiadomienie o terminie opisu i oszacowania oraz o licytacji, a także naruszenie zasad postępowania administracyjnego. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło zaległości podatkowych skarżących.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, umorzył postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi Ż. D. i D.J.D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. umarza postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz Ż.D. i D.J.D. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. prowadzi z majątku skarżących postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług w łącznej kwocie [...]zł należności głównej.
W toku postępowania egzekucyjnego N. B. zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. dokonał zajęcia nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] ha zabudowaną budynkiem w budowie, położonej w miejscowości S., gmina D., oraz wezwał skarżących do zapłaty należności podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Z uwagi na to, że należności nie zostały uiszczone, organ egzekucyjny przystąpił do czynności związanych ze sprzedażą zajętej nieruchomości. W ramach podjętych działań dokonano czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości, zakończonych w dniu [...] stycznia 2018 r. sporządzeniem protokołu opisu i oszacowania, który został doręczony skarżącym w dniu [...] lutego 2018 r. Następnie organ przystąpił do sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji publicznej. Wyznaczone na dzień [...] maja 2018 r., [...] czerwca 2018 r. oraz [...] sierpnia 2018 r. licytacje (pierwsza, druga i trzecia) nie doszły jednak do skutku. W związku z tym zawiadomieniem z dnia [...] września 2018 r. uchylono zajęcie nieruchomości. Następnie zawiadomieniem z dnia [...] października 2019 r. N. B. ponownie dokonał zajęcia przedmiotowej nieruchomości, wzywając skarżących do zapłaty należności. Jednocześnie poinformowano skarżących o możliwości złożenia wniosku do organu egzekucyjnego o dokonanie nowego opisu i oszacowania w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania do zapłaty (załączonego zawiadomienia o zajęciu nieruchomości). Takiego wniosku skarżący jednak nie złożyli, pomimo skutecznego doręczenia zawiadomienia w dniu [...] października 2019 r.
Wskutek niewykonania obowiązku podjęto czynności związane ze sprzedażą nieruchomości. Organ egzekucyjny sporządził obwieszczenie o pierwszej licytacji nieruchomości z dnia [...] sierpnia 2020 r., wyznaczając termin pierwszej licytacji na dzień [...] listopada 2020 r. Powyższe obwieszczenie zostało doręczone skarżącym w dniu [...] października 2020 r. w trybie art. 44 k.p.a.
W dniu [...] listopada 2020 r. w siedzibie organu egzekucyjnego odbyła się pierwsza licytacja nieruchomości, do której przystąpił jeden licytant. Po zamknięciu licytacji N. B. wydał postanowienie o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta - J. Ł. J., który podczas licytacji zaoferował najwyższą cenę.
Po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ podał, że w dniu [...] listopada 2020 r. N. B. w ponownie wszczętej egzekucji z nieruchomości przeprowadził pierwszą publiczną licytację tej nieruchomości. W dniu licytacji w siedzibie organu egzekucyjnego stawił się jeden licytant - J. Ł. J., który przed przystąpieniem do licytacji dokonał wpłaty wadium. Licytacja odbyła się publicznie, w obecności i pod nadzorem kierownika komórki organizacyjnej Urzędu Skarbowego prowadzącego egzekucję administracyjną. W toku licytacji J. Ł. J. zaoferował cenę wywołania [...] zł. Była to najwyższa cena i licytację zamknięto. Następnie organ egzekucyjny wydał postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, na które złożone zostało zażalenie.
Odnosząc się do argumentacji zażalenia, że organ przyjął za prawidłowy nieaktualny, bo sporządzony w dniu [...] listopada 2017 r. operat szacunkowy, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że jest ona nieuzasadniona. Wskazał na treść art. 111k § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a.") i podał, że w niniejszej sprawie ponowne wezwanie do zapłaty zawarte w zawiadomieniu z dnia [...] października 2019 r., doręczone zostało w dniu [...] października 2019 r. Do powyższego zawiadomienia o zajęciu załączono odrębne pismo N. B. z dnia [...] października 2019 r. informujące o możliwości złożenia wniosku o dokonanie nowego opisu i oszacowania. Skarżący jednak nie skorzystali z możliwości, jaką daje ww. przepis, bowiem wniosek o dokonanie nowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości nie został złożony ani w terminie ustawowym, ani w terminie późniejszym.
Odpowiadając na zarzut, iż oszacowanie sporządzone zostało w sposób wadliwy i prowadzący do zaniżenia wartości nieruchomości organ odwoławczy wskazał na art. 110s § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym do oszacowania wartości zajętej nieruchomości organ egzekucyjny wyznacza rzeczoznawcę majątkowego, o którym mowa w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreślił, że zgodnie z art. 110u § 1 u.p.e.a. zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego (w tym zobowiązanego) w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że jak wynika z akt, w niniejszej sprawie zarzuty do opisu i oszacowania wartości przedmiotowej nieruchomości nie zostały wniesione.
Ponadto organ zaznaczył, że egzekucja z nieruchomości jest postępowaniem etapowym, zabezpieczonym przez ustawodawcę stosownymi środkami ochrony prawnej dla zobowiązanego. Wobec tego na poszczególnych jej etapach mogą być podnoszone wyłącznie kwestie związane ze skarżeniem konkretnych czynności, czy aktów prawnych. Na etapie zażalenia na postanowienie o przybiciu nie mogą być podnoszone kwestie związane z opisem i oszacowaniem wartości nieruchomości, gdyż kwestie te mogły być przedmiotem zaskarżenia na etapie wcześniejszym, z czego jednak nie skorzystano.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej jako nieuzasadniony należało także uznać zarzut dotyczący nieprawidłowego doręczenia obwieszczenia o licytacji, które według skarżących powinno być doręczone na adres zameldowania dłużników, tj. [...] K., ul. [...]. Organ wskazał, że zawiadomienie z dnia [...] października 2019 r. o zajęciu nieruchomości w ponownie wszczętej egzekucji, a także wcześniejsza korespondencja była kierowana na aktualny adres zamieszkania skarżących, tj.: S. , ul. [...], [...] D., który został zgłoszony organowi egzekucyjnemu i widnieje w bazie danych identyfikacyjnych i adresowych posiadanych przez organ. Przesyłki były odbierane pod tym adresem, o czym świadczą własnoręczne podpisy zobowiązanego na zwrotnych potwierdzeniach odbioru. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie zgłoszono zmiany adresu, zatem obwieszczenie o pierwszej licytacji nieruchomości z dnia [...] sierpnia 2020 r. również zostało skierowane na adres: [...], ul. [...], [...] D.. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie został zawiadomiony o zmianie adresu, zatem nie można mu czynić zarzutu, że ww. obwieszczenie o licytacji skierował na nieprawidłowy adres. Organ podkreślił również, że dla skuteczności doręczenia znaczenie ma adres zamieszkania, a nie jak wskazano adres zameldowania.
W skardze do tut. Sądu skarżący zarzucili naruszenie przepisów u.p.e.a., tj.:
- art. 110u poprzez niezastosowanie i doprowadzenie do sprzedaży zajętej nieruchomości po zaniżonej cenie w stosunku do jej wartości rynkowej w związku z art. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ze względu na przyjęcie, jako prawidłowego i mogącego zostać wykorzystanym na cele postępowania egzekucyjnego nieaktualnego, bo sporządzonego [...] listopada 2017 r. operatu szacunkowego, a więc sporządzonego na więcej niż 12 miesięcy wstecz, licząc do dnia wydania zaskarżonego postanowienia,
- art. 110r § 1 pkt 7 poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia, pomimo iż oszacowanie sporządzone zostało w sposób wadliwy i prowadzący do zaniżenia wartości nieruchomości, tj. w oparciu o operat nieaktualny,
- art. 110o poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym zawiadomieniu dłużników o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, ponieważ nie sporządzono nowego operatu, a zawiadomienia poprzednie wysyłano na nieprawidłowy adres,
- art. 110w § 3-5 poprzez nieprawidłowe zawiadomienie o licytacji nieruchomości, brak prawidłowego doręczenia obwieszczenia o licytacji dłużnikom (wysłanie na nieprawidłowy adres).
Ponadto skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a., tj.:
- art. 8 z uwagi na to, że organy I i II instancji nie prowadziły postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, czym naruszono zasadę pogłębiania zaufania w działania tych organów,
- art. 9 poprzez niezastosowanie w niniejszej sprawie zasady, iż organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania [...]
o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, czym naruszono zasadę udzielania informacji w postępowaniu administracyjnym.
Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji z dnia [...] listopada 2020 r. oraz
o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., II OSK 1867/17).
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż narusza ono prawo.
Z akt sprawy wynika, że N. B. prowadzi z majątku skarżących postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług w łącznej kwocie [...]zł należności głównej. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. dokonał zajęcia nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] ha zabudowaną budynkiem w budowie, położonej w miejscowości S., gmina D.. Z uwagi na to, że należności nie zostały uiszczone, organ egzekucyjny przystąpił do czynności związanych ze sprzedażą zajętej nieruchomości. W ramach podjętych działań sporządzono w dniu [...] listopada 2017 r. operat szacunkowy oraz protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości z dnia [...] stycznia 2018 r. Potem organ przystąpił do sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji publicznej. Wyznaczone na dzień [...] maja 2018 r., [...] czerwca 2018 r. oraz [...] sierpnia 2018 r. licytacje (pierwsza, druga i trzecia) nie doszły jednak do skutku. W związku z tym zawiadomieniem z dnia [...] września 2018 r. uchylono zajęcie nieruchomości. Następnie zawiadomieniem z dnia [...] października 2019 r. N. B. ponownie dokonał zajęcia przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie pismem z dnia [...] października 2019 r. poinformowano skarżących o możliwości złożenia wniosku do organu egzekucyjnego o dokonanie nowego opisu i oszacowania. W dniu [...] listopada 2020 r. odbyła się pierwsza licytacja nieruchomości, do której przystąpił jeden licytant. Po zamknięciu licytacji N. B. wydał w dniu [...] listopada 2020 r. postanowienie o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta - J. J., który podczas licytacji zaoferował najwyższą cenę. W wyniku wniesionego zażalenia organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Kwestionując prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia skarżący podnieśli, że sprzedaży zajętej nieruchomości dokonano na podstawie nieaktualnego, bo sporządzonego w dniu [...] listopada 2017 r. operatu szacunkowego, a także, że nieprawidłowo zawiadomiono ich o terminie opisu i oszacowania nieruchomości oraz o licytacji nieruchomości, gdyż zawiadomienia nie były wysyłane na błędny ich adres.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 111k § 2 u.p.e.a., jeżeli wniosek o wszczęcie nowej egzekucji złożono przed upływem trzech lat od trzeciej licytacji, organ egzekucyjny dokonuje nowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości tylko na wniosek zobowiązanego. Zobowiązany może złożyć taki wniosek przed upływem 14 dni od dnia ponownego doręczenia mu wezwania do zapłaty, o czym należy go uprzedzić przy doręczeniu wezwania. Przepis ten wskazuje na dopuszczalność wykorzystania operatu sporządzonego w postępowaniu egzekucyjnym zakończonym jego umorzeniem wskutek bezskuteczności trzeciej licytacji, jeżeli wniosek o wszczęcie nowej egzekucji został złożony przed upływem 3 lat od trzeciej licytacji. Nowy opis i oszacowanie dokonywane są przez organ egzekucyjny tylko na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego złożony w oznaczonym terminie.
Skarżący jednak, wskazując na regulację zawartą w art. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, podnoszą, że operat szacunkowy z dnia [...] listopada 2017 r. nie może być wykorzystany dla celu, dla którego został sporządzony, gdyż w momencie wydania postanowienia o przybiciu minęło 12 miesięcy od jego sporządzenia i nie została wykonana analiza potwierdzająca aktualność operatu szacunkowego określająca wartość rynkową nieruchomości. Sąd tego zarzutu nie podziała, ponieważ regulacja zawarta w art. 111k § 2 u.p.e.a. uwarunkowana jest specyfiką postępowania egzekucyjnego i przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisu art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Podkreślenia jednak wymaga, że art. 111k § 2 u.p.e.a. nie wyłącza dokonania dodatkowego opisu i oszacowania w trybie art. 110u § 2 u.p.e.a. (por. Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, pod redakcją R. Hausera i A. Skoczylasa, Warszawa 2012, str. 569). Zgodnie z tym ostatnim przepisem, jeżeli w stanie nieruchomości, w okresie pomiędzy sporządzeniem opisu i oszacowaniem jej wartości a wyznaczonym terminem licytacji, zajdą istotne zmiany, organ może przeprowadzić dodatkowy opis i oszacowanie wartości nieruchomości. Przez użyty w art. 110u § 2 u.p.e.a. zwrot "w stanie nieruchomości (...) zajdą istotne zmiany" należy także rozumieć istotne zmiany wartości rynkowej nieruchomości, niezależnie od tego, z jakich przyczyn wynikają (por. postanowienie SN z dnia 23 kwietnia 1998 r., sygn. akt I CKN 639/97; Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, pod redakcją R. Hausera i A. Skoczylasa, Warszawa 2012, str. 547).
Należy zauważyć, że już w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji (a potem w skardze) skarżący wskazywali na regulację zawartą w art. 110u § 2 u.p.e.a. Podnosili, że licytację przeprowadzono w oparciu o niezaktualizowany operat szacunkowy, bowiem sporządzony w dniu [...] listopada 2017 r., w sytuacji gdy na rynku zaszła istotna zmiana w zakresie wartości nieruchomości, w szczególności stanowiących działki budowlane. Do zażalenia załączono przykładowe ogłoszenia sprzedaży działek wraz z cenami.
Organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu do tego zarzutu w ogóle się nie odniósł. Podkreślić należy, że jedną z kluczowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada przekonywania zawarta w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia [...] zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem twierdzenia [...] uważane przez nią za istotne dla sposobu załatwienia. Wszelkie okoliczności i zarzuty [...], a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 9 grudnia 2010 r., I SA/Op 556/10). Organ naruszył art. 11 k.p.a. Nadto, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia narusza art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ organ administracji publicznej nie może poprzestać tylko na przedstawieniu własnego stanowiska, jeżeli strona przedstawia ocenę sprawy odmiennie, niż ten organ. Innymi słowy, skoro przyjęte przez organ przesłanki podjętego rozstrzygnięcia budzą zastrzeżenia strony, w uzasadnieniu decyzji organ winien odnieść się do tych wątpliwości, a nie je pomijać.
Nie jest rzeczą Sądu poszukiwanie za organ odpowiedzi na postawione przez stronę zarzuty, w sytuacji gdy zostały one sformułowane w postępowaniu przed tym organem i organ ten zarzuty te przemilczał. Ponownie rozpatrując sprawę organ odniesie się do powyższego zarzutu strony i wyjaśni, czy w okolicznościach rozpatrywanej sprawy znajduje zastosowanie art. 110u § 2 u.p.e.a.
Skarżący podnieśli także, że organ nieprawidłowo doręczył im zawiadomienia o terminie opisu i oszacowania nieruchomości oraz o licytacji nieruchomości, gdyż zawiadomienia były wysyłane na błędny adres. Wskazano, że zawiadomienia powinny być wysyłane pod adres zameldowania – K., ul. [...], a nie na adres: [...], [...] D., ul. [...]. Zdaniem Sądu, zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy zauważyć, że w myśl art. 36 § 3 i § 4 u.p.e.a. w przypadku niewykonania w całości obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej zobowiązany ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić organ egzekucyjny (wierzyciela) o zmianie adresu miejsca zamieszkania lub siedziby (§ 3). W razie niewykonania obowiązku zawiadomienia, doręczenie pisma wierzyciela lub organu egzekucyjnego pod dotychczasowym adresem jest skuteczne. O obowiązku zawiadomienia oraz o skutkach jego niewykonania poucza się zobowiązanego, doręczając mu upomnienie lub odpis tytułu wykonawczego (§ 4).
W świetle tych regulacji kluczowe znaczenie z punktu widzenia doręczenia przez organ pisma stronie ma miejsce zamieszkania (faktyczne zamieszkiwanie), a nie zameldowania strony (prawne mieszkanie). Zameldowanie bowiem nie dowodzi jeszcze zamieszkiwania w danej miejscowości, a tym samym adres zameldowania nie przesądza jeszcze o miejscu zamieszkania osoby fizycznej (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2020 r., sygn. akt I OSK 3004/18). Wnioski takie wypływają z treści 36 § 3 u.p.e.a., który posługuje się pojęciem zamieszkania, a nie miejsca zameldowania na pobyt (stały lub czasowy). Okoliczność zatem, że skarżący zmienili adres zameldowania, nie oznacza, że korespondencja powinna być wysyłana przez organ na ten właśnie adres.
Podkreślenia także wymaga, że skarżący odbierali pisma wysyłane przez organ na adres: [...], [...] D., ul. [...]. Pod tym adresem zostały odebrane przez D. D. przesyłki zawierające informację o terminie dokonania opisu i oszacowania nieruchomości (k. 31 akt adm.). Na ten adres zostały także wysłane skarżącym zawiadomienia z dnia [...] sierpnia 2020 r. o pierwszej licytacji nieruchomości, które zostały doręczone w trybie art. 44 k.p.a. (k. 74 akt adm.). O tym, że powyższe przesyłki zostały doręczone skutecznie świadczy także to, że pod tym adresem zostały również odebrane przez D. D. (w dniu [...] listopada 2020 r.) przesyłki zawierające postanowienie z dnia [...] listopada 2020 r. o przybiciu na rzecz licytanta (k. 82 akt adm.), czy postanowienie z dnia [...] stycznia 2021 r. (doręczone w dniu [...] stycznia 2021 r. i w dniu [...] lutego 2021 r.) o sprostowaniu błędu pisarskiego zawartego w tymże postanowieniu (k. 86 akt adm.).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O zwrocie należnych stronie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd, mając na uwadze treść art. 61 § 6 pkt 1 p.p.s.a. stanowiącego, że wstrzymanie aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę, na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
s.L.Kleczkowski s.H.Adamczewska-Wasilewicz s.T.Wójcik
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło