II SA/Wa 482/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. P. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej w Żandarmerii Wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie M. P. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] grudnia 2020 r. (nr [...]) w zakresie dotyczącym niezdolności skarżącej do służby w ŻW. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że w dniu [...] września 2020 r. Wojskowy Komendant Uzupełnień w [...] skierował szer. rezerwy M. P. na badania do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...], w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby w ŻW. Rejonowa Wojskowa Komisja w [...] na podstawie wyników zleconych badań (m.in. laboratoryjnych, badania USG brzucha i przestrzeni zaotrzewnowej z [...] września 2020 r.) oraz konsultacji: internistycznej, kardiologicznej, neurologicznej, okulistycznej, ortopedycznej, psychologicznej, w orzeczeniu z [...] października 2020 r. (nr [...]) rozpoznała u skarżącej mięśniaki macicy, które to schorzenie zakwalifikowała jako pod § 85 pkt 6 wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, Dz.U. z 2015 r. poz. 761 ze zm.). Organ I instancji rozpoznał ponadto u skarżącej: wadę wzroku oka prawego 0,6 sc, oka lewego 0,4 cc i schorzenie to zakwalifikował pod § 13 pkt 2 wykazu, 22 % utraty zdolności życia (§ 24 pkt 1 wykazu - braki i wady uzębienia z utratą zdolności żucia do 67% przy zachowanych zębach przednich). hipercholesterolemie (bez § bez pkt) oraz wiotką przegrodę międzyprzedsionkową bez cech przecieku, które to schorzenie (ułomność) zakwalifikował pod § 38 pkt 1 wykazu (choroby mięśnia sercowego lub zaburzenia rytmu nawracające albo trwałe nieupośledzające sprawności ustroju) Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] stwierdziła, że rozpoznane u skarżącej schorzenie w postaci mięśniaków macicy powoduje, że jest niezdolna do zawodowej służby wojskowej. Komisja dodała, że schorzenia wymienione w rozpoznaniu nie pozostają w związku ze służbą wojskową (warunki i właściwości służby nie miały wpływu na jego powstanie lub ujawnienie się) oraz nie ma podstaw do zaliczenia badanej do żadnej grupy inwalidztwa. M. P. złożyła odwołanie od tego orzeczenia, w którym stwierdziła, że wynik badania usg przeprowadzonego przez lekarza chirurga, na który powołał się organ I instancji, "jest tylko podejrzeniem, a nie stwierdzeniem rozpoznania choroby" oraz że lekarz ginekolog po przeprowadzeniu w dniu [...] listopada 2020 r. badania usg, nie stwierdził u niej mięśniaków macicy. Skarżąca dołączyła do odwołania zaświadczenie lekarskie z [...] listopada 2020 r,. z którego wynika, że nie stwierdzono u niej mięśniaków macicy. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...], po przeprowadzeniu uzupełniających badań lekarskich skarżącej, orzeczeniem z [...] grudnia 2020 r., wydanym na podstawie 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 5 ust. 1, ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 860) oraz § 7 pkt 1 i § 23 ust. 1, ust 2 i ust 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, uchyliła zaskarżone orzeczenie i wydała własne. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska podała, że mimo że w badaniu echokardiologicznym serca wykonanym w dniu [...] września 2020 r., na zlecenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...], rozpoznano u skarżącej tętniaka przegrody międzyprzedsionkowej, a konsultujący skarżącą kardiolog potwierdził występowanie u badanej tętniaka, organ I instancji nieprawidłowo rozpoznał u skarżącej "tylko" wiotką przegrodę międzyprzedsionkową i zakwalifikował to schorzenie pod § 38 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 3 czerwca 2015 r. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] dodała, że w badaniu echokardiologicznym serca wykonanym na jej zlecenie w toku postępowania odwoławczego (w aktach sprawy nie ma wyniku badania, opis konsultacji kardiologicznej jest nieczytelny), potwierdzono występowanie tętniaka przegrody międzyprzedsionkowej. Organ powołując się na literaturę przedmiotu stwierdził, że tętniak przegrody (ASA) jest nieprawidłowością rozwojową przedsionków i może powodować zaburzenia rytmu serca czy incydenty zatorowo-zakrzepowe. Zdaniem organu, schorzenie to należało zatem zakwalifikować jako wrodzone wady serca (§38 pkt 8 wykazu), co czyni badaną niezdolną do zawodowej służby wojskowej (grupa I). W zaskarżonym orzeczeniu Centralna Wojskowa Komisja Lekarska stwierdziła, że na podstawie badania usg brzucha wykonanego u skarżącej na zlecenie organu I instancji, CWKL w [...] prawidłowo rozpoznała u badanej mięśniaki macicy. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w zaskarżonym orzeczeniu rozpoznała u skarżącej świeżo przebytą (listopad 2020 r.) operację wyłuszczenia mięśniaków macicy (§ 85 pkt 6 w zast.). W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniła, że lekarz ginekolog konsultujący skarżącą w toku postępowania odwoławczego, na podstawie wyniku badania USG-tv z dnia [...] grudnia 2020 r. stwierdził u badanej stan po wyłuszczeniu mięśniaków macicy i podkreśliła, że operacja odbyła się po wydaniu orzeczenia przez organ I instancji. Po wykonanym zabiegu występują zmiany w szyjce macicy opisane w USG-tv i wymagają dalszej obserwacji, co czynią aktualnie badaną niezdolną do zawodowej służby wojskowej. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska podzieliła stanowisko Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej co do rozpoznania u skarżącej wady wzroku 22 % braku uzębienia z utratą 22 % zdolności życia i hipercholesterolemii oraz przyjętą kwalifikację tych schorzeń. Organ II instancji stwierdził, że poszczególne choroby nie mają związku z czynną służbą wojskową. M. P. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z [...] grudnia 2020 r. (nr [...]) zarzuciła, że zostało wydane z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. Skarżąca stwierdziła, że organ II instancji nieprawidłowo zinterpretował wyniki jej badań serca (tętniak aorty) i w konsekwencji niezasadnie uznał, że jest niezdolna do zawodowej służby wojskowej. W toku postępowania przed organem I instancji przedstawiła zaświadczenie z [...] października 2020 r., w którym [...] M. K. (specjalista kardiolog) stwierdził, m. in., że opisywany w badaniu echokardiologicznym "tętniak przegrody międzyprzedsionkowej bez cech przecieku" mieści się w normie (nie ma nic wspólnego np. z tętniakiem lewej komory serca lub tętniakiem aorty) i można go opisać jako "wiotką przegrodę międzyprzedsionkową". Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] nie odniosła się do tego zaświadczenia. Skarżąca dodała, że w piśmie z [...] stycznia 2021 r. (które załączyła do skargi) [...] P. H., na którego publikację powołała się CWKL w [...] w zaskarżonym orzeczeniu, po zapoznaniu się z wynikami jej dotychczasowych badań oraz po przeprowadzeniu diagnozy jej stanu zdrowia podał, że nie ma podstaw do stwierdzenia występowania u niej wad i chorób serca oraz że przegroda międzyprzedsionkowa nie spełnia wymogów rozpoznania tętniaka. M. P. dodała, że przeciwko przyjętej kwalifikacji jej stanu zdrowia (wady wrodzonej serca) świadczy to, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] w orzeczeniu z [...] grudnia 2019 r. uznała ją za zdolną do czynnej służby wojskowej oraz odbyła 3-miesieczne szkolenie podstawowe dla kandydatów na żołnierzy zawodowych w Centrum Szkolenia [...] w [...] oraz w okresie od [...] sierpnia do [...] grudnia 2020 r. ochotnicze ćwiczenia żołnierzy rezerwy, podczas których uzyskała wszystkie służbowe opinie z oceną bardzo dobra oraz otrzymała list gratulacyjny od dowódcy kampanii za osiągniecie wysokich wyników w szkoleniu. Skarżąca podniosła również, że nie jest zakazane dokonywanie "korekt" stanu zdrowia, tak aby móc podjąć zawodową służbę wojskową. M. P. wyjaśniła, że "pomiędzy [...] września 2020 r. a [...] grudnia 2020 r.", poddała się zabiegowi usunięcia mięśniaków macicy, pomimo braku wskazań ze względów zdrowotnych do jego przeprowadzenia. Zabieg ten miał jedynie na celu "podniesienie" oceny jej przydatności do służby, a nie poprawę stanu zdrowia. Skarżąca podniosła, że [...] O. O. w opisie badania usg przeprowadzonego w toku postępowania odwoławczego, nie stwierdził mięśniaków macicy, a jedynie stan po laparoskopowym wyłuszczeniu mięśniaków macicy, a wynik badania nie wskazuje na żadne nieprawidłowości i patologiczne zmiany. . M. P. wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że sąd administracyjny rozpoznający sprawę ze skargi na orzeczenie komisji lekarskiej o zaliczeniu skarżącego do określonej kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, nie jest uprawniony do oceny i kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania stanu zdrowia, prowadzącego do ustalenia kategorii zdolności (niezdolności) do służby wojskowej. Sąd ocenia natomiast, czy postępowanie zmierzające do ustalenia stanu zdrowia skarżącego zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy pod względem formalnym (czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z przepisami prawa) oraz czy rozpoznanie stanu chorobowego (ułomności) znajduje potwierdzenie w badaniach stanowiących podstawę orzeczenia o przyznaniu kategorii. Z przepisów ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 860) wynika, że orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 ustawy). Zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczeniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów dołączonych do skierowania na badania, m. in. historii chorób leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego, karty badań profilaktycznych i okresowych, informacji zawartej w pisemnym oświadczeniu żołnierza, po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 17 pkt 1 i § 18 pkt 1 rozporządzenia). Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, według § 23 pkt 2 rozporządzenia, rozpoznając odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby Centralna Wojskowa Komisja Lekarska może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów (§ 23 ust. 2 rozporządzenia). Zdaniem Sądu, rozpoznane u skarżącej przez CWKL w [...] choroby (ułomności), nie znajdują dostatecznego potwierdzenia w badaniach stanowiących podstawę orzeczenia o przyznaniu kategorii niezdolności do służby wojskowej. W aktach sprawy brak jest dokumentów wskazujących niezbicie na to, że skarżąca cierpi na chorobę którą należy zakwalifikować zgodnie z § 38 pkt 8 załącznika do rozporządzenia z 2005 r., a więc wrodzoną wadę serca. Należy przypomnieć, że na podstawie badania echokardiograficznego wykonanego u skarżącej w dniu [...] września 2020 r. (w toku postępowania przed organem I instancji) rozpoznano u niej tętniaka przegrody międzyprzedsionkowej bez cech przecieku (k. 58). Zastępca Przewodniczącej RWKL w [...] (k. 45) i następnie Komisja w orzeczeniu zakwalifikowali to schorzenie (ułomność) pod § 38 pkt 1 wykazu (choroby mięśnia sercowego lub zaburzenia rytmu nawracające albo trwałe nieupośledzające sprawności ustroju), nie powodujące niezdolności do służby wojskowej. W toku postępowania odwoławczego wykonano u skarżącej ponowne badanie echokardiologiczne oraz skonsultowano kadriologicznie, niemniej w aktach sprawy brak jest opisu tego badania, natomiast wynik konsultacji kardiologicznej skarżącej jest nieczytelny. Jak już powiedziano, zadaniem sądu administracyjnego jest ocena, czy rozpoznanie stanu chorobowego (ułomności) znajduje potwierdzenie w badaniach stanowiących podstawę orzeczenia o przyznaniu kategorii zdolności do służby wojskowej. Tych braków nie niweluje uzasadnienie orzeczenia, w którym Centralna Woskowa Komisja Lekarska w [...] stwierdziła, że w literaturze przedmiotu tętniak przegrody jest traktowany jako "nieprawidłowość rozwojowa przedsionków". Uzasadnienie orzeczenia powinno tymczasem w sposób przekonujący wyjaśniać dlaczego u skarżącej stwierdzona została choroba lub ułomność kwalifikowana pod określoną pozycję (paragraf) załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie wykazu chorób i ułomności (w rozpatrywanym przypadku § 38 pkt 8, a nie pkt 1). Sąd nie dysponuje wiedzą medyczną, a tym samym orzeczenie komisji lekarskiej winno odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a., aby można było poddać je ocenie. W zaskarżonym orzeczeniu nie wykazano również przekonująco, dlaczego uznano, że skarżąca po zabiegu laparoskopowego wyłuszczenia mięśniaków macicy listopadzie 2020 r. jest niezdolna do zawodowej służby wojskowej (schorzenie zakwalifikowano pod § 85 pkt 6 wykazu chorób i ułomności mimo że mięśniaki macicy zostały sklasyfikowane pod § 85 pkt 4 tego załącznika), zwłaszcza że nie wynika to bezpośrednio z opisu badania oraz z opisu konsultacji lekarskiej (ginekologicznej). Jak już powiedziano, sąd nie dysponuje konieczną wiedzą medyczną w tym zakresie i kontroluje, czy rozpoznanie stanu chorobowego (ułomności) znajduje potwierdzenie w badaniach stanowiących podstawę orzeczenia o przyznaniu kategorii. Rozpoznając sprawę ponownie, organ II instancji dokona jednoznacznych ustaleń odnośnie stanu zdrowia skarżącej i dostatecznie uzasadnią orzeczenie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) w zw. z w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0V1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), orzekł jak w wyroku. Sąd nie zasądził od organu na rzecz M. P. zwrotu kosztów postępowania, gdyż skarżąca była zwolniony od ich ponoszenia na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d powołanej ustawy.