III FSK 2661/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku F. [...] z siedzibą we W. w przedmiocie dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej Agencji Mienia Wojskowego Oddział Regionalny w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Go 68/20 w sprawie ze skargi Agencji Mienia Wojskowego Oddział Regionalny w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 29 października 2019 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia: dopuścić F. z siedzibą we W. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Wnioskiem z 4 maja 2021 r. skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego F. z siedzibą we W. (dalej: Fundacja) jako organizacja społeczna na podstawie art. 9 w zw. z art. 33 § 2 w zw. z art. 25 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zwróciła się o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej Agencji Mienia Wojskowego Oddział Regionalny w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 23 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Go 68/20, w sprawie ze skargi Agencji Mienia Wojskowego Oddział Regionalny w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z 29 października 2019 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. W uzasadnieniu wniosku F.wskazała, że sprawa dotyczy jej statutowej działalności, albowiem celem jest m. in. wspieranie działań na rzecz sprawiedliwości stanowienia i stosowania prawa podatkowego, rozwijanie w tym obszarze współpracy między stronami oraz zainteresowanymi. W ocenie F. jej udział w toczącym się postępowaniu ma na celu przyczynienie się do respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość stosowania prawa, zaufanie do organów podatkowych, równość traktowania podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji czy realizacja zobowiązań podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej działalności statutowej. Artykuł 25 § 4 p.p.s.a. przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Ustawodawca, dopuszczając organizacje społeczne do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, postawił je w szczególnej pozycji ustrojowej. W sprawach sądowoadministracyjnych mogą one występować w interesie własnym jako skarżący (art. 50 § 1 p.p.s.a.), jak również w obronie interesu publicznego. W świetle art. 33 § 2 p.p.s.a. każdy cel działania określony w statucie nadanym czy przyjętym zgodnie z obowiązującym prawem może uzasadniać wystąpienie z żądaniem dopuszczenia do postępowania sądowego, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej, niezależnie od przyczyny takiego stanu rzeczy, tj. ze względu na czynności postępowania czy też ze względu na jego wynik. Celem wymienionym w statucie (regulaminie) organizacji, uzasadniającym jej dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym, może być nie tylko obrona indywidualnych interesów i praw swoich członków, ale także tytułem przykładu propagowanie określonej działalności czy pewnych idei, ochrona wartości materialnych i niematerialnych, zapobieganie niekorzystnym zjawiskom społecznym lub ekonomicznym. Organizacja społeczna może działać na rzecz jednej ze stron, wzmacniając jej pozycję w postępowaniu, jak również nie wiązać swoich czynności procesowych z interesami żadnej ze stron, mając na uwadze tylko zachowanie wymagań interesu społecznego. Powyższy przepis nie ogranicza możliwości udziału organizacji społecznych w postępowaniach sądowoadministracyjnych tylko do tych, w których przedmiotem skargi są akty wydane w postępowaniu administracyjnym (na podobieństwo art. 33 § 1 p.p.s.a.). Za wykładnią pozwalającą przyznać możliwość dopuszczenia udziału organizacji społecznych w charakterze uczestnika w każdym postępowaniu sądowoadministracyjnym, niezależnie od jego przedmiotu, przemawia nie tylko wykładnia literalna, ale także wykładnia funkcjonalna i prokonstytucyjna. Zasadniczo udział organizacji społecznej zapewnia społeczną kontrolę działalności judykatury. Sąd, rozpoznając wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w sprawie sądowoadministracyjnej, winien zbadać, czy sprawa, do której zgłosiła udział, dotyczy zakresu jej statutowej działalności, oraz czy realizuje w ten sposób interes społeczny. Te przesłanki winny stanowić podstawę rozstrzygnięcia sądu w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż za udziałem F. w niniejszym postępowaniu przemawia fakt spełnienia obu ww. przesłanek warunkujących pozytywne rozpatrzenie wniosku, tj. przedmiot niniejszej sprawy dotyczy statutowej działalności Fundacji oraz za jego dopuszczeniem przemawia interes społeczny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.