II SAB/Wa 196/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Janusz Walawski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Minister Zdrowia dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz M. P. kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący, zwany dalej "Wnioskodawcą", zarzucił organowi administracji bezczynność przy rozpatrywaniu żądania udostępnienia informacji publicznej, sformułowanego w piśmie z [...] stycznia 2021 r. W skardze wniesiono o: - zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni, - stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce rażącym naruszeniem prawa, - nałożenie na organ grzywny, w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2020. Uzasadniając skargę wskazano: - wniosek o udostępnienie informacji publicznej zawierał szereg pytań, dotyczących zachorowalności na grypę i zapalenie płuc oraz na COVID 19 w wyniku wirusa SARS-CoV-2, a także śmiertelności w wyniku tych chorób, co do obszaru całego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak i wydzielonych części (województwa [...] a także obszaru [...]), - pomimo upływu określonego przepisami terminu, organ nie udzielił żądanej informacji; Wnioskodawca nie otrzymał również żadnych wyjaśnień, co do powodów opóźnienia oraz terminu, gdy nastąpi udostępnienie informacji, - skoro nie podjęto działań w celu rozpoznania wniosku - nie udostępniono wnioskowanej informacji, jak również nie wydano decyzji odmownej - organ dopuścił się rażącego naruszenia przepisów, dotyczących dostępu do informacji publicznej - bezczynności w tym zakresie, - w piśmie z [...] lutego 2021 r. organ wskazał jedynie link do strony rządowej, dotyczącej aktualnych danych o zarażeniach koronawirusem; nie ustosunkował się jednak do pozostałych pytań - dotyczących zachorowań na grypę czy ogólne zapalenie płuc, a także śmiertelności przy tych chorobach, - wnioskowane informacje dotyczą aktualnych, ważnych problemów społecznych; uzasadnia to nałożenie na organ grzywny; zestawienie danych zakażeń i śmiertelności wirusa grypy, a także ogólnego zapaleń płuc z dotyczącymi koronawirusa pozwoli oszacować rzeczywistą skalę epidemii koronawirusa w porównaniu do innych chorób układu oddechowego, a także zweryfikować prawidłowość działań, podejmowanym przez organy władzy publicznej w obecnym okresie i latach poprzednich. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniesiono: - skarga Wnioskodawcy na bezczynność wpłynęła do organu 17 lutego 20201 r. (za pośrednictwem platformy ePUAP); dotyczyła nie udzielenia odpowiedzi na wniosek złożony za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu [...] stycznia 2021 r., - odpowiedzi na wniosek udzielono e-pismem z [...] lutego 2021 r. - przesłanym za pomocą platformy ePUAP, - wobec dużej liczby wpływającej do organu korespondencji, odpowiedzi udziela się zgodnie z kolejnością wpływu - z zastrzeżeniem, że wiadomości niezawierające treści merytorycznej pozostaną bez odpowiedzi, - organ - w swoich odpowiedziach oraz komunikatach - informuje jednocześnie, że wszelkie aktualne, oficjalne i wiarygodne informacje na temat pandemii koronawirusa w Polsce oraz działań rządu, w związku z sytuacją bieżącą, znajdują się na stronie www z konkretnym adresem, - w udzielonej odpowiedzi poinformowano Wnioskodawcę, że wszelkie dotyczące epidemii statystyki dzienne zamieszczano na stronach internetowych Ministerstwa Zdrowia; również zamieszczono raport zakażeń koronawirusem (SARS-CoV-2) – pod stosownym adresem, - ponadto – [...] marca 2021 r. – wysłano Wnioskodawcy kolejną odpowiedź, jako uzupełnienie pierwotnego pisma - z [...] lutego 2021 r.; zachęcono jednocześnie Wnioskodawcę do śledzenia oficjalnych stron Ministerstwa Zdrowia; właśnie tam są publikowane codzienne informacje i statystyki od poziomu danych ogólnopolskich do poziomu danych powiatowych. Do przedłużonych Sądowi akt załączono pismo, skierowane przez organ do Wnioskodawcy - datowane na [...] marca 2021 r. Udzielono tam szerszych informacji wobec jego pytań. Wskazano, że organ nie dysponuję częścią z żądanych informacji oraz, gdzie są one gromadzone, a także przywołując te, którymi dysponuje - także w kontekście zachorowalności na grype i zapalenie płuc - oraz śmiertelności wynikającej z chorób. W toku postępowania przed Sądem nie wpłynęło stanowisko Wnioskodawcy, z którego wynikałoby, że – z perspektywy jego potrzeb - udzielona przez organ odpowiedź - datowana na [...] marca 2021 r. - nie jest wyczerpująca. Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.). Sąd zważył, co następuje: Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego aktu lub nie wykonano czynności, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni. W terminie tym, obowiązany do udzielenia informacji, powiadamia wnioskodawcę o ewentualnym braku możliwości jej przekazania w danym czasie oraz wskazuje, kiedy zostanie ona udostępniona - nie później jednak niż po dwu miesiącach od wpływu wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o informacji). Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje natomiast w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy o informacji). W judykaturze ukształtował się pogląd, że gdy żądanie udostępnienia informacji nie dotyczy w istocie objętej pojęciem publiczna, bądź organ nie dysponuje w ogóle żądaną informacją, powiadamia się o tym wnioskodawcę pismem (tak: wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r., o sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Spory w danym zakresie rozstrzyga zaś sąd administracyjny, w razie wniesienia skargi na bezczynność podmiotu, od którego żądano informacji. W rozpatrywanym przypadku jest poza sporem stan faktyczny w jego istotnych dla danej sprawy elementach. Wnioskodawca zwrócił się mianowicie o udostępnienie określonych danych i stanowią one informację publiczną. Bezsporne są terminy kierowania żądań i udzielanych odpowiedzi – zreferowane wcześniej, za stanowiskami stron. Wnioskodawca nie zakwestionował też, że ostatecznie informację mu udostępniono. Jest w sprawie w istocie niesporne (nie kwestionuje tego też organ w odpowiedzi na skargę), że - w terminie określonym art. 13 ust. 1 ustawy o informacji - podmiot obowiązany do udostępnienia informacji (w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 tego aktu) nie odniósł się do żądań zawartych w piśmie Wnioskodawcy z [...] stycznia 2021 r. Następnie – w piśmie organu z [...] lutego 2021 r. (a więc skierowanym z uchybieniem terminu wskazanego w art. 13 ust. 1 ustawy o informacji) - pominięto całkowicie kwestię danych o zachorowalności i śmiertelności w wyniku grypy czy zapalenia płuc. Równocześnie nie poinformowano Wnioskodawcy, że w szerszym zakresie jego żądanie będzie rozpatrzone w terminie wskazanym w art. 13 ust. 2 ustawy o informacji (dwa miesiące). Uzasadniało to – na dzień wniesienia skargi - słuszne przekonanie Wnioskodawcy, że proces realizacji jego podania zakończono, zaś organ pozostaje w bezczynności, gdy chodzi o odniesienie się do żądania udostępnianie informacji publicznej - w określonym zakresie (wykraczającym poza informację zamieszczoną w piśmie z [...] lutego 2021 r.). Dopiero wobec skargi Wnioskodawcy - wnoszonej do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu - udzielono wyczerpujących informacji - przedkładając dane, jakimi dysponuje organ oraz informując, gdzie mogą być dostępne pozostałe żądane informacje. Wnioskodawca nie zakwestionował z kolei, że informacja ta jest wyczerpująca. W takiej sytuacji uzasadnione jest konstatacja, że organ pozostawał w bezczynności, gdy chodzi o realizację wniosku w całości, którą przerwało wniesienie skargi. Skoro jednak – jeszcze przed rozpatrzeniem sprawy - udzielono informacji, Sąd odstąpił od zobowiązania organu do podjęcia czynności w danym zakresie. Wskazano wyłącznie, że organ pozostawał w bezczynności. Nie sposób jednocześnie uznać, aby bezczynność organu miała charakter rażący. Wobec skargi, udostępniono Wnioskodawcy informacje, jakimi dysponował organ. Wyklucza to uznania, że jego intencją było uchylenie się od realizacji ustawowego obowiązku. Udzielając z kolei odpowiedzi pismem z [...] marca 2021 r., nieznacznie jedynie przekroczono termin, wynikający z art. 13 ust. 2 ustawy o informacji (o 1 dzień). Bez znaczenia jest w sprawie, czy żądane informacje mają istotne znaczenie, gdy w trakcie ich udzielania przekroczono ostateczny termin udostępniania informacji jedynie nieznaczne. W takiej sytuacji, nie byłoby uzasadnione wymierzenie organowi wnioskowanej grzywny. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 - 3 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł jak w pkt 4 sentencji – w myśl art. 200 powyższej ustawy - uwzględniając uiszczony wpis od skargi. ----------------------- 3