II OSK 2390/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-06-18

Skład orzekający: sędzia NSA Jerzy Siegień, sędzia NSA Robert Sawuła, sędzia del. WSA Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy złożenie informacji o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego w trybie art. 12 ust. 2 ustawy o COVID-19 w 2020 r. może wpływać na postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wydanej w 2019 r., a tym samym czy podmiot składający tę informację powinien być uznany za stronę postępowania?
Ratio decidendi
Złożenie informacji o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego w trybie art. 12 ust. 2 ustawy o COVID-19 w 2020 r. nie ma skutku wstecznego i nie wyłącza przepisów Prawa budowlanego ani właściwości organów w odniesieniu do decyzji wydanych przed wejściem w życie tej ustawy. W związku z tym, status strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z 2019 r. jest nadal określany przez art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, który wyłącza stosowanie art. 28 K.p.a., a nabycie lokalu w budynku nie przenosi statusu inwestora na nabywcę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki z o.o. sp. k. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania odwoławczego. Postępowanie to zostało wszczęte odwołaniem spółki od decyzji Wojewódzkiego Inspektora stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora o pozwoleniu na użytkowanie budynku. Spółka zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym twierdząc, że złożyła informację o zmianie sposobu użytkowania obiektu w związku z COVID-19, co powinno wyłączyć stosowanie Prawa budowlanego i uznać ją za stronę postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Anna Górska po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Białymstoku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 612/21 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Białymstoku na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 stycznia 2021 r. znak DON.7100.269.2020.ANE w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 612/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w Białymstoku na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "Głównym Inspektorem") z dnia 29 stycznia 2021 r., nr DON.7100.269.2020.ANE o umorzeniu postępowania odwoławczego wywołanego odwołaniem skarżącej od decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "Wojewódzkim Inspektorem") z dnia 28 września 2020 r., nr WOP.771.1.15.2020.MW stwierdzającej z kolei nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku (zwanego dalej "Powiatowym Inspektorem") z dnia 5 marca 2019 r., nr WUAiOZ-t-6740.2057-2.12.2-SJ.237064. Ostatnią z wymienionych decyzji Powiatowy Inspektor udzielił H. K. pozwolenia na użytkowanie wybudowanego budynku zamieszkania zbiorowego z samodzielnymi lokalami, garażem podziemnym, murami oporowymi wraz z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działce nr [...] obręb [...] – [...] w Białymstoku przy ul. [...] (na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Prezydenta Miasta Białegostoku w dniu 1 marca 2018 r.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] sp. z o.o. sp.k. zarzucając naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") poprzez wadliwą kontrolę zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, w szczególności poprzez oddalenie skargi, pomimo iż organy administracji obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego: a. art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 735 [w tym miejscu zasygnalizować wypada, że na datę zaskarżonej decyzji aktualny pozostawał tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm. – uw. NSA], dalej "K.p.a.") poprzez jego niezasadne zastosowanie i umorzenie postępowania odwoławczego przez Głównego Inspektora, w sytuacji gdy z uwagi na konieczność uwzględnienia treści art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r., poz. 374, dalej "u.COVID") nie istniały podstawy do umorzenia postępowania odwoławczego. Zdaniem skarżącej Główny Inspektor powinien zastosować art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. (uchylić decyzję Wojewódzkiego Inspektora, a postępowanie pierwszej instancji umorzyć); b. art. 40 § 3 i art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez prowadzenie postępowania bez udziału wszystkich stron, to jest wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, w tym bez udziału spółki, a w efekcie uniemożliwienie tym podmiotom czynnego udziału w sprawie, wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i złożenia odwołania od decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, pomimo posiadania przez [...] sp. z o.o. sp.k. interesu prawnego w sprawie; c. art. 19, art. 20 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 12 ust. 1 i 2 u.COVID poprzez niedostrzeżenie przez organy niezasadności wszczęcia i prowadzenia postępowania nieważnościowego w odniesieniu do decyzji ostatecznej Powiatowego Inspektora z dnia 5 marca 2019 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku przy ul. [...] w Białymstoku, pomimo braku właściwości rzeczowej organu. Zdaniem [...] sp. z o.o. sp.k. wynika to z wyłączenia zawartego w art. 12 ust. 1 u.COVID, w myśl którego do inwestycji związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r., poz. 1333, dalej "P.b."). Zdaniem skarżącej inwestycja jest związana z przeciwdziałaniem COVID-19 i zrealizowana została w oparciu o art. 12 u.COVID; d. art. 7a § 1 K.p.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie na korzyść spółki wątpliwości co do kręgu stron postępowania wynikających z mającego zastosowanie art. 12 ust. 1 u.COVID wyłączającego przepisy P.b., w sytuacji gdy nie sprzeciwiały się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 i art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez brak sporządzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokładnego i szczegółowego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego wyroku, co podaje w wątpliwość i uniemożliwia sprawdzenie, czy Sąd pierwszej instancji dokonał dogłębnej kontroli legalności działalności organów administracji publicznej i wydawanych przez organy rozstrzygnięć. Zdaniem skarżącej uniemożliwia jej to ocenę i kontrolę toku rozumowania Sądu, a co za tym idzie pozbawia możliwości polemizowania z zaprezentowaną oceną stanu faktycznego i prawnego, uniemożliwiając również kontrolę instancyjną wydanego rozstrzygnięcia, co przejawia się w szczególności w: a. bezkrytycznym przyjęciu stanowiska Prezydenta Miasta Białegostoku o rzekomym braku związku inwestycji z przeciwdziałaniem COVID-19, zamiast dokonania przez Sąd pierwszej instancji samodzielnej oceny w tym zakresie, uwzględniającej argumenty podnoszone przez skarżącą w skardze, zwłaszcza że w piśmie z dnia 3 września 2021 r. Prezydent Miasta Białegostoku (DAR-VI.1431.50.2021) wycofał się z pierwotnie z zajętego stanowiska, b. wybiórczym odniesieniu się do zarzutów podniesionych przez skarżącą w skardze i pominięcie niektórych z nich, a zwłaszcza pominięcie zarzutu prowadzenia postępowania przez organy pomimo braku ich właściwości z uwagi na wyłączenie zawarte w art. 12 ust. 1 u.COVID; 3. art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § 1 oraz art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i niedostrzeżenie, iż doszło do rażącego naruszenia art. 28 K.p.a. oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) w zw. z art. 12 ust. 1 i 2 u.COVID, które co prawda nie były przedmiotem odrębnych zarzutów, jednakże do wzięcia pod uwagę których Sąd pierwszej instancji był zobligowany z urzędu (zasada oficjalności) niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze; 4. art. 28 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy art. 12 ust. 1 u.COVID wyłączył stosowanie przepisów P.b., w tym art. 59 ust. 7 P.b., co powinno skutkować ustaleniem kręgu stron postępowania w oparciu o art. 28 K.p.a., a tym samym uznaniem skarżącej za jedną ze stron; 5. art. 2 Konstytucji w zw. z art. 12 ust. 1 i 2 u.COVID poprzez: a. bezzasadne uznanie, iż [...] sp. z o.o. sp.k. nie jest stroną postępowania administracyjnego, pomimo że występuje w zakresie nieruchomości przy ul. [...] w Białymstoku w dwóch rolach: jako właściciel wyodrębnionego w budynku lokalu nr [...] oraz spółka, która zrealizowała przebudowę budynku mieszkalnego oraz dokonała zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (budynku zbiorowego zamieszkania na budynek mieszkalny wielorodzinny z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi), a to na podstawie informacji z dnia 2 września 2020 r. W rezultacie w ocenie spółki mocą art. 12 ust. 1 u.COVID wyłączono zastosowanie przepisów P.b., a ona powinna być uznana za stronę postępowania; b. niezasadne wszczęcie i prowadzenie postępowania nieważnościowego, w sytuacji, gdy do robót budowlanych prowadzonych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 na podstawie art. 12 ust. 1 u.COVID nie stosuje się przepisów P.b. [...] sp. z o.o. sp.k. podkreśliła, że w efekcie tego Wojewódzki Inspektor nie był organem właściwym do podejmowania jakichkolwiek działań w zakresie robót budowlanych prowadzonych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 (to jest w zakresie zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w Białymstoku). Wskutek tego wszczęcie i prowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej o pozwoleniu na użytkowanie nie miało podstaw prawnych; c. naruszenie zasady ochrony praw słusznie nabytych, jako podstawowego elementu państwa demokratycznego, a tym samym nieuznanie skarżącej za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora o pozwoleniu na użytkowanie z dnia 5 marca 2019 r., pomimo iż spółka posiada interes prawny i w powinna być uznana za stronę postępowania, z uwagi na zastosowanie w stosunku do inwestycji art. 12 u.COVID, a wskutek tego niezasadne pozbawienie skarżącej praw słusznie nabytych. Wskazując na powyższe [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Spółka wystąpiła także o dopuszczenie dowodów obejmujących pismo Powiatowego Inspektora z dnia 3 lipca 2020 r. nr NBI.1.5141.08.2020.HK na okoliczność przyznania przez organ nadzoru budowlanego, że z uwagi na wyłączenie z art. 12 ust. 1 u.COVID nie jest on organem właściwym w zakresie inwestycji realizowanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19; czterech opinii mających potwierdzać na okoliczność istnienia ścisłego związku inwestycji przy ul. [...] w Białymstoku z ustawową przesłanką przeciwdziałania COVID-19 oraz dwóch pism Starosty Powiatu Bydgoskiego oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni na okoliczność prawidłowości stanowiska skarżącej o braku właściwości organów nadzoru budowlanego w stosunku do inwestycji realizowanych w celu przeciwdziałania COVID-19. [...] sp. z o.o. sp.k. wystąpiła także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy wskazać, że art. 193 zd. drugie P.p.s.a. (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.) wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie relacjonuje więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej przedstawionych przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej [...] sp. z o.o. sp.k. przedstawia szerokie spektrum zarzutów, dotyczące różnych zagadnień – procesowych i materialnoprawnych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznanie skargi kasacyjnej wymaga wyłuszczenie istoty sprawy objętej kontrolą legalności przez sąd administracyjny, a następnie odpowiednie odniesienie to tego podniesionych zarzutów. Przede wszystkim podkreślić należy, że przedmiotem skargi przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie była decyzja Głównego Inspektora z dnia 29 stycznia 2021 r. umarzająca postępowanie odwoławcze zainicjowane przez [...] sp. z o.o. sp.k. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora z dnia 28 września 2020 r. stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora z dnia 5 marca 2019 r. o udzieleniu H. K. pozwolenia na użytkowanie wybudowanego budynku zamieszkania zbiorowego z samodzielnymi lokalami na działce nr [...], obręb [...] w Białymstoku przy ul. [...]. Zasadniczym powodem, dla którego Główny Inspektor zdecydował o umorzeniu postępowania wywołanego odwołaniem [...] sp. z o.o. sp.k. było uznanie, że spółka nie jest stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku przy ul. [...] w Białymstoku. To bowiem udzielone zostało innej osobie: inwestorce H. K. . Organ akcentował, co zaaprobował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że skoro pozwolenie na użytkowanie zostało wydane po złożeniu przez inwestorkę wniosku o pozwolenie na użytkowanie, to oznacza, iż tylko ona, w myśl art. 59 ust. 7 P.b., pozostawała stroną postępowania i to zarówno w postępowaniu zwyczajnym jak i nadzwyczajnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrując skargę dodał, że art. 59 ust. 7 P.b. wyłącza w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie art. 28 K.p.a. W rozważanym przypadku, zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie ma również podstaw do stosowania art. 28 K.p.a. na zasadzie wyjątków dopuszczanych w orzecznictwie sądów administracyjnych. To dotyczy tylko przypadków, które w sprawie nie mają miejsca, to jest: gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest skutkiem postępowania legalizacyjnego w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, legalizacji samowoli budowlanej lub też legalizacji odstępstw od warunków pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uznał także takich argumentów [...] sp. z o.o. sp.k., jak te dotyczące nabycia przez nią lokalu w budynku przy ul. [...], czy złożenia w 2020 r. informacji o prowadzeniu robót budowlanych lub zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, to jest o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w Białymstoku. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że sprzedaż mieszkań nie powoduje przeniesienia na nabywców statusu inwestora. Gdy chodzi natomiast o informację złożoną w trybie art. 12 u.COVID, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że przedmiotem postępowania nieważnościowego była decyzja Powiatowego Inspektora z dnia 5 marca 2019 r. o pozwoleniu na użytkowanie wydana ponad rok przed wejściem w życie u.COVID, a skarżąca na podstawie czynności w sferze tej ustawy dokonanych później nie może wysnuwać interesu prawnego w złożeniu odwołania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty [...] sp. z o.o. sp.k. nie podważają stanowiska wyrażonego w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i nie są usprawiedliwione. W skardze kasacyjnej [...] sp. z o.o. sp.k. konstruuje argumentację przede wszystkim w oparciu o fakt, że 2 września 2020 r., powołując się na art. 12 ust. 2 u.COVID, złożyła do Prezydenta Miasta Białegostoku informację o prowadzeniu inwestycji obejmującej zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w Białymstoku. W wielu kolejnych zarzutach i wyjaśnieniach zawartych w skardze kasacyjnej spółka stara się przekonać, że złożenie przez nią wskazanej informacji w odniesieniu do budynku przy ul. [...] w Białymstoku powoduje, że nie stosuje się – w domyśle, co to rozważanego obiektu – przepisów P.b., a więc i art. 59 ust. 7 P.b. (na rzecz art. 28 K.p.a.), ale także generalnie, wobec takiego wyłączenia ustawy, organy nadzoru budowlanego utraciły właściwość do załatwienia sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na użytkowanie (powinno być ono w ocenie skarżącej umorzone w pierwszej instancji). W powyższym kontekście sformułowano zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 i art. 151 P.p.s.a. w powiązaniu nadto z art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. oraz art. 19, art. 20 i art. 156 § 1 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 i 2 u.COVID. Problematyki tej dotyczą również zarzuty naruszenia powiązanych przepisów: art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a., art. 28 K.p.a. w zw. z art. 12 ust. 1 u.COVID oraz art. 2 Konstytucji w zw. z art. 12 ust. 1 i 2 u. COVID. Naczelny Sąd Administracyjny fundamentalnie nie zgadza się z [...] sp. z o.o. sp.k., że złożenie przez nią we wrześniu 2020 r. w trybie art. 12 ust. 2 u.COVID informacji o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w Białymstoku powoduje skutki dla postępowania w sprawie nieważności pozwolenia na użytkowanie z dnia 5 marca 2019 r., takie jak przedstawia skarżąca. [...] sp. z o.o. sp.k. zdaje się nie przyjmować od wiadomości, że sprawa, w ramach której składała odwołanie, dotyczy nieważności decyzji Powiatowego Inspektora z dnia 5 marca 2019 r., czyli aktu wydanego ponad rok przed wejściem w życie u.COVID. Również przesłanki stwierdzonej nieważności tej decyzji nie miały jakiegokolwiek związku z pandemią COVID-19 i regulacjami prawnymi w tym kontekście przyjętymi. Eksponowana przez skarżącą okoliczność, że później – 2 września 2020 r. – złożono informację w trybie art. 12 ust. 2 u.COVID o przebudowie oraz zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w Białymstoku może mieć ewentualnie znaczenie z punktu widzenia oceny dopuszczalności i legalności dokonanych zmian w budynku bądź w sposobie jego użytkowania, o ile te spełniały przesłanki z art. 12 u.COVID. Informacja ta nie ma jednak skutku wstecznego i nie wyłącza P.b. oraz właściwości organów w odniesieniu do danego budynku jako takiego oraz wszystkich aktów z nim związanych, wydanych wcześniej. Art. 12 ust. 1 u.COVID stanowił, że: "Do projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, w tym zmiany sposobu użytkowania, w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, z późn. zm.) [...]". P.b. mogło być zatem wyłączone w zakresie konkretnych zamierzeń inwestora podjętych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, stosownie do złożonego zawiadomienia. Przenosząc o to na realia niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że sporna decyzja z dnia 5 marca 2019 r. o pozwoleniu na użytkowanie wydana była na rok przed epidemią COVID-19 na terenie Polski, a w ocenianym w niniejszej sprawie postępowaniu nieważnościowym weryfikowano ją przez pryzmat wady kwalifikowanej nie mającej żadnego związku z ochroną zdrowia (zgodność z planem miejscowym w zakresie stanowisk postojowych). Zawiadomienie złożone przez [...] sp. z o.o. sp.k. dnia 2 września 2020 r. w trybie art. 12 ust. 2 u.COVID odnosić można co najwyżej do aktywności spółki w 2020 r. Nie ma natomiast ma znaczenia z punktu widzenia prowadzonego postępowania nieważnościowego, nie wyłącza art. 59 ust. 7 P.b., a już na pewno nie wyłącza właściwości organów nadzoru budowlanego w odniesieniu do dawniejszych decyzji wydanych przed początkiem epidemii COVID-19. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny ocenił jako bezzasadne te wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej (przytoczone na poprzedniej stronie), które oparte zostały na założeniu, że przedstawienie przez [...] sp. z o.o. sp.k. zawiadomienia w trybie art. 12 ust. 2 u.COVID w 2020 r. wyłączyć miało stosowanie przepisów P.b. do inwestycji przy ul. [...] w Białymstoku. Założenie to nie jest trafne. Wszakże jak wyjaśniono, kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzja dotyczyła nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wydanej na ponad rok przed wejściem w życie u.COVID. Podkreślenia też wymaga, że podjęcie przez inwestora działań w trybie art. 12 u.COVID wyłączało przepisy P.b. tylko w odniesieniu do szczególnej, zamierzonej aktywności związanej z przeciwdziałaniem COVID-19 (na przykład zamierzonej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego), a nie w odniesieniu do obiektu budowlanego jako takiego. W rezultacie więc przyjąć należało, że krąg stron w postępowaniu zwykłym i nadzwyczajnym w odniesieniu do decyzji Powiatowego Inspektora z dnia 5 marca 2019 r. wyznaczał art. 59 ust. 7 P.b. W danym przypadku stroną postępowania była tylko H. K. [...] sp. z o.o. sp.k. nie podała innych powodów, aniżeli powiązane z art. 12 u.COVID, poza jednym przedstawionym poniżej, dla których art. 59 ust. 7 P.b. miałby nie znaleźć w sprawie zastosowania. Na stronie 4 skargi kasacyjnej, motywując zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji, [...] sp. z o.o. sp.k. wskazała, że powinna być uznana za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie z dnia 5 marca 2019 r. dlatego, że stała się właścicielem wyodrębnionego w budynku lokalu nr [...]. Zarzut tak sformułowany jest bardzo ogólny i nie został umotywowany, a Naczelny Sąd Administracyjny uznaje go za nieusprawiedliwiony. Przede wszystkim tezę skarżącej należy zestawić z wywodem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który z powołaniem na orzecznictwo, wyjaśnił, że status inwestora (w kontekście art. 59 ust. 7 P.b.) nie przechodzi na nabywców lokali mieszkalnych, a wyłącznie w trybie przeniesienia decyzji na inny podmiot. [...] sp. z o.o. sp.k. nie podjęła skutecznej polemiki z tym stanowiskiem, jak i też z dalszą, szerszą argumentacją Sądu pierwszej instancji przedstawioną na stronach 15-18 uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, a dotyczącą niezaistnienia w okolicznościach sprawy ewentualnych przesłanek (formułowanych w judykaturze) przemawiających za odstąpieniem od stosowania art. 59 ust. 7 P.b. na rzecz art. 28 K.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie naruszono także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 i art. 134 § 1 P.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wymagane elementy (art. 141 § 4 P.p.s.a.) i wbrew twierdzeniu [...] sp. z o.o. sp.k. odnosi się do istotnych zagadnień w sprawie. Zastrzeżenia skarżącej, takie jak podniesione w skardze kasacyjnej, czyli dotyczące nieodniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do pisma Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia 3 września 2021 r., a także innych argumentów skargi (zwykłej) związanych z art. 12 u.COVID, nie mają istotnego znaczenia. Jak wyjaśniono, fakt złożenia przez [...] sp. z o.o. sp.k. informacji w trybie u.COVID w 2020 r. nie wpływa na materialną i proceduralną sferę postępowania nieważnościowego dotyczącego decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wydanej w 2019 r. Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że wobec przyjętego stanowiska, uznał za zbędne przeprowadzenie dowodów wymienionych w skardze kasacyjnej na okoliczność związku późniejszych działań skarżącej w 2020 r. z przeciwdziałaniem COVID-19. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, uznając podniesione przez skarżącą zarzuty za nieusprawiedliwione, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło