IV SA/Wa 184/20

WyrokWSA w Warszawie2020-06-09

Skład orzekający: Jarosław Łuczaj, Anna Sękowska, Agnieszka Wąsikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo nadał decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach rygor natychmiastowej wykonalności, mimo że wniosek o nadanie rygoru pochodził od inwestora, a nie od organu z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nadanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione, ponieważ wystąpiła przesłanka ważnego interesu społecznego, polegającego na zwiększeniu bezpieczeństwa ruchu drogowego. Sąd podkreślił, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie różnicują przesłanek nadania rygoru w zależności od tego, czy organ działa z urzędu, czy na wniosek strony, a wystarczające jest zaistnienie jednej z przesłanek określonych w art. 108 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy drogi. Stowarzyszenie zarzucało organom naruszenie przepisów k.p.a., w szczególności art. 108, poprzez nadanie rygoru na podstawie przesłanek dotyczących interesu społecznego, podczas gdy wniosek pochodził od inwestora. GDOŚ utrzymał w mocy postanowienie RDOŚ, uznając istnienie ważnego interesu społecznego i wyjątkowo ważnego interesu strony. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jarosław Łuczaj Sędziowie Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) Asesor WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 9 czerwca 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] października 2019 r., Nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargę Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] decyzją Nr [...] z [...] maja 2019 r., określił środowiskowe uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi [...] [...] na odcinku [...] ([...]) - [...] (gr. woj. [...] i [...]) oraz drogi [...] [...] na odcinku [...] ([...]) - gr. woj. [...] i [...] w wariancie inwestorskim, tj. wariant [...] drogi [...] oraz wariant [...] z przejściem na wariant [...] od ok. km 18+000 drogi [...]. Wnioskiem z 23 lipca 2019 r., Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...], wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o nadanie decyzji wyżej wskazanej rygoru natychmiastowej wykonalności. Inwestor uzasadniając ww. wniosek wskazał na ważny interes społeczny, przejawiający się m. in. zwiększeniem bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz kluczową rolą przedmiotowej inwestycji w poprawie komunikacyjnej Polski oraz tranzytowego pojazdów ciężkich. Ponadto w uzasadnieniu wniosku wskazano, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności przedmiotowej decyzji umożliwi zlecanie dalszych etapów prac projektowych oraz niektórych długotrwałych a nieinwazyjnych prac przygotowawczych, jak np. rozpoznanie archeologiczne i geologiczne, co znacząco usprawni proces projektowy i będzie miało przełożenie na szybsze zaprojektowanie docelowego układu drogowego i zlecenie robót budowlanych. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] przychylił się do stanowiska wnioskodawcy i postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], nadał decyzji z [...] maja 2019 r., nr. [...], rygor natychmiastowej wykonalności. Na ww. postanowienie zażalenie w dniu 9 września 2019 r. wniosło Stowarzyszenie [...], które uczestniczy w postępowaniu na prawach strony w oparciu o dyspozycję art. 44 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Stowarzyszenie zaskarżyło w całości ww. postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] i wniosło o jego uchylenie w całości oraz o wydanie przez organ drugiej instancji postanowienia o odmowie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z [...] maja 2019 r. Sformułowano następujące zarzuty: 1. naruszenie art. 108 § 1 i § 2 kpa w zw. z art. 6 kpa - poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie przesłanek, które dotyczą aktywności organu z urzędu (ważny interes społeczny), a nie możliwości wydania postanowienia w tym przedmiocie na wniosek (jedynie przesłanka szczególnie ważnego interesu strony); 2. naruszenie art. 108 § 1 i § 2 kpa - poprzez rozszerzającą wykładnię ww. przepisów i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, mimo braku spełnienia przesłanek uprawniających do wydania takiego rozstrzygnięcia; 3. naruszenie art. 80 kpa - poprzez przekroczenie granic swobodniej oceny dowodów, polegające na rozstrzygnięciu sprawy bez wnikliwej i merytorycznej oceny wniosku Strony oraz dowolną ocenę okoliczności istotnych dla sprawy; 4. naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa - poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia okoliczności przedmiotowej sprawy oraz naruszenie zasady prawdy materialnej i jej gwarancji (w tym: nadanie rygoru jedynie na podstawie hipotetycznych podstaw, bez uzasadnienia); 5. naruszenie art. 8 § 1 kpa w zw. z art. 11 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa - poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organów władzy publicznej, a także lakoniczne, niewyczerpujące i niejasne uzasadnienie skarżonego postanowienia, a także niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się wydając rozstrzygnięcie. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] października 2019 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że postanowienie o nadaniu ww. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, zostało wydane na podstawie art. 108 § 1 i 2 kpa. Istotą natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnych jest to, że decyzja staje się wykonalna i stanowi tytuł egzekucyjny, mimo że nie jest ostateczna. Odnosząc się do zarzutów skarżącego odnośnie wadliwości sposobu nałożenia decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, organ administracji publicznej wyjaśnił, że podstawą do nałożenia na przedmiotową decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach rygoru natychmiastowej wykonalności były: ochrona zdrowia lub życia ludzkiego, inny interes społeczny oraz wyjątkowo ważny interes strony. Wyjaśniono, że realizacja przedmiotowej drogi [...] łączącej autostradę [...] w rejonie [...] z drogą krajową nr [...] na granicy województwa [...]/[...] oraz drogi [...] nr [...] od [...] w kierunku [...] (włączenie do realizowanej obecnie [...]) znacząco poprawi bezpieczeństwo ruchu lokalnego, jak i tranzytowego, pomiędzy [...] a [...] oraz pomiędzy [...] a granicą województwa [...]/[...]. Obecnie ruch pojazdów ciężkich poruszających się pomiędzy [...] (DK12) a S. oraz pomiędzy [...] a granicą województwa [...]/[...] ([...]) jest wyjątkowo uciążliwy dla mieszkańców powiatu [...] oraz [...], zarówno w codziennej komunikacji jak i w pogarszających się warunkach życia. Świadczą o tym między innymi wyniki statystyk dotyczących liczby kolizji i wypadków drogowych. Ponadto duży udział pojazdów ciężkich generuje znaczące uciążliwości środowiskowe odczuwalne najbardziej przez lokalną społeczność — znaczne pogorszenie warunków klimatu akustycznego i stanu aerosanitarnego powietrza atmosferycznego. Ponadto wskazano, że inwestycja jest niezwykle ważna zarówno z punktu strategii transportowej regionu, jak i transportu krajowego. Zdecydowanie usprawni połączenie komunikacyjne w kierunku zachód - wschód i kierunku południowym Polski. Planowana inwestycja wpłynie na poprawę bezpieczeństwa życia mieszkańców, zmniejszy wypadkowość w związku z przeniesieniem dużego w tym rejonie ruchu tranzytowego na spójny system połączeń drogowych oraz wypłynie na zredukowanie natężenia hałasu dzięki przeniesieniu ruchu tranzytowego na drogę ekspresową. Dalej organ wyjaśnił, że brak sprawnej realizacji inwestycji spowoduje wzrost uciążliwości akustycznej w miejscowościach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] zlokalizowanych wzdłuż istniejącej drogi nr [...] oraz w miejscowościach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] wzdłuż drogi [...]. Na skutek nie podejmowania realizacji planowanego zamierzenia inwestycyjnego wzrośnie również zagrożenie wypadkami i brak bezpieczeństwa mieszkańców ze względu na przebieg istniejących dróg z dużym natężeniem ruchu przez środek miejscowości. Na istniejących drogach ze względu na bliskość zabudowy mieszkaniowej przy trasie drogi oraz bezpośrednią dostępność dróg krajowych (zjazdy) nie ma również możliwości zastosowania urządzeń ochrony przed hałasem. Organ administracji publicznej uznał, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia jest w pełni wskazana i niezbędna ze względu na przytoczone wyżej uwarunkowania mające wpływ na ochronę warunków zdrowia i życia ludzi. Tym samym realizacja przedsięwzięcia wypełnia przesłanki ważnego interesu społecznego, podlegającego ochronie na mocy art 108 § 1 kpa. Budowa drogi [...] [...] na odcinku [...] ([...]) - [...] (gr. woj. [...] i [...]) oraz drogi [...] [...] na odcinku [...] ([...]) - gr. woj. [...] i [...] w wariancie inwestorskim, tj. wariant [...] drogi [...] oraz wariant [...] z przejściem na wariant [...] od ok. km 18+000 drogi [...], wpisuje się bowiem w katalog działań podejmowanych w interesie społecznym, przedkładanym nad interes indywidualny pojedynczych stron postępowania. Jako szczególnie ważny interes strony wskazano fakt, że inwestorowi zależy na terminowym wykonaniu inwestycji. Przedmiotowa inwestycja została wymieniona w wielu dokumentach planistycznych takich jak np. Strategia Rozwoju Kraju na lata 2007 - 2015, Polityka Transportowa Państwa 2006-2025, Program Budowy Dróg Krajowych na lata 2011-2015, Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2010-2020: Regiony, Miasta, Obszary Wiejskie (KSRR). Ponadto przedmiotowa inwestycja wchodzi w skład drogowej sieci [...]. Organ wyjaśnił także, że nadanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach rygoru natychmiastowej wykonalności, umożliwi podjęcie dalszych działań zmierzających do terminowego uzyskania wymaganych w procesie inwestycyjnym zezwoleń inwestycyjnych. Jedynie bowiem skorzystanie z instrumentu prawnego, o którym mowa w art. 108 kpa, może zapewnić terminową realizacją poszczególnych etapów omawianego procesu inwestycyjnego. Dalej wskazano, że przez wykonanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach rozumie się możliwość ubiegania się przez inwestora o następcze zezwolenia inwestycyjne, tj. w przypadku drogi o decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz decyzję o pozwoleniu na budowę. Na mocy art. 72 ust. 1 pkt 1 i 10 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej w skrócie "ooś"), wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem tych decyzji. Ponadto, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzje wskazane w art. 72 ust. 1 ustawy ooś (art. 86 pkt 2 ustawy ooś). Niezbędnym elementem wykonania projektowanej inwestycji, leżącej bezsprzecznie w interesie społecznym, jest niezwłoczne (z uwagi na konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na całkowicie wstępnym etapie procesu inwestycyjnego) uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w użytecznej, w procesie inwestycyjnym, formie, tj. decyzji ostatecznej lub decyzji nieostatecznej opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności. Zwłoka w uzyskaniu takiej decyzji i oczekiwanie na zajęcie stanowiska przez organ odwoławczy, które jest możliwe dopiero po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego i wszystkich czynności procesowych z tym związanych, niewątpliwie zagrażają innemu interesowi społecznemu, zdefiniowanemu na kanwie przedmiotowej sprawy, jako realizacja społecznie bardzo potrzebnej inwestycji transportowej. Inwestor występując o następcze zezwolenia inwestycyjne na podstawie nieostatecznej, opatrzonej rygorem natychmiastowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponosi ryzyko, że decyzja ta może być usunięta z obrotu prawnego w postępowaniu odwoławczym, a wszelkie poniesione w związku z tym działania będą wymagały wówczas przywrócenia środowiska do stanu pierwotnego. Organ II instancji uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] art. 7 kpa. W przypadku przedmiotowej sprawy organ pierwszej instancji prawidłowo przeanalizował aspekt prawnej dopuszczalności nałożenia decyzji z [...] maja 2019 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie zgodził się także z podnoszonym przez Skarżącego zarzutem naruszeniem zasady praworządności art. 6 kpa, gdyż organ pierwszej instancji działał wyłącznie w oparciu o wskazane we wcześniejszej części niniejszego rozstrzygnięcia normy prawne, pozwalające na skorzystanie z omawianej instytucji prawnej. W ocenie organu administracji publicznej nie doszło także do naruszenia art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa. Wskazano, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] orzekał na podstawie całokształtu materiału dowodowego, oceniając czy w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki uprawniające do nadania przedmiotowej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 8, 11, 107 § 3 kpa, wskazano, że zarzut ten częściowo zasługuje na uwzględnienie. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska przyznał słuszność skarżącym, że organ pierwszej instancji naruszył art. 107 § 3 kpa oraz 8 i 11 kpa. Uzasadnienie postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności decyzji z 30 maja 2019 r. zostało sporządzone w sposób ogólny. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] nie wykazał wystarczająco jakimi motywami kierował się wydając swoje rozstrzygniecie. Obowiązek właściwego sporządzenia uzasadnienia rozstrzygnięcia wiąże się z wyrażoną w art. 11 kpa zasadą przekonywania. Motywy decyzji powinny być przedstawione w taki sposób, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Brak prawidłowego uzasadnienia zajętego stanowiska stanowi ponadto naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli określonej w art. 8 kpa. W ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska mimo obarczenia postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności uchybieniem poprzez jego ogólne uzasadnienie, nie zaistniały podstawy do jego uchylenia, a braki zostały konwalidowane rozstrzygnięciem organu II instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] października 2019 r. wniosło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], dalej "strona skarżąca", reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 108 § 1 i § 2 zw. z art. 6 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako: k.p.a.) - poprzez nadanie decyzji środowiskowej rygoru natychmiastowej wykonalności - na podstawie przesłanek nadania rygoru, które dotyczą aktywności Organu z urzędu (ważny interes społeczny), a nie możliwości wydania postanowienia w tym przedmiocie na wniosek (jedynie przesłanka szczególne ważnego interesu strony); 2) art. 108 § 1 i § 2 k.p.a. - poprzez rozszerzającą wykładnię wspomnianych przepisów i nadanie decyzji środowiskowej rygoru natychmiastowej wykonalności, mimo braku spełnienia przesłanek uprawniających do wydania takiego rozstrzygnięcia; 3) art. 108 § 1 i § 2 k.p.a. - poprzez nadanie decyzji środowiskowej rygoru natychmiastowej wykonalności, co ma służyć jedynie przyspieszeniu realizacji spornej inwestycji, tj. uzyskaniu kolejnej decyzji w procesie budowlanym (pozwalającej na budowę drogi [...]); 4) art. 80 k.p.a. - poprzez przekroczenie granic swobodniej oceny dowodów, polegające na rozstrzygnięciu sprawy bez wnikliwej i merytorycznej oceny wniosku Uczestnika o nadanie decyzji środowiskowej rygoru natychmiastowej wykonalności, a także dowolną ocenę okoliczności istotnych dla sprawy; 5) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia okoliczności przedmiotowej sprawy oraz naruszenie zasady prawdy materialnej i jej gwarancji (w tym: nadanie rygoru automatycznie, bez zaistnienia przesłanki "niezbędności", jedynie na podstawie hipotetycznych podstaw, bez uzasadnienia); 6) art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organów władzy publicznej, a także instrumentalne, szablonowe i niejasne uzasadnienie skarżonego postanowienia oraz niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi Organ kierował się wydając rozstrzygnięcie. Zarzucając powyższe Stowarzyszenie wniosło o uchylenie postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2019 r. (znak: [...]); uchylenie w całości postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] sierpnia 2019 r. (znak: [...]); zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Organ II instancji zupełnie pominął, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie przesłanek uzasadniających nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności z urzędu - natomiast, w niniejszej sprawie to Uczestnik wnioskował o nadanie tego rygoru. W związku z tym, to jedynie przesłanka "wyjątkowo ważnego interesu strony" mogła być analizowana przez Organ. Tym samym wydane postanowienie zostało ono wydane w sytuacji braku spełnienia określonych prawem przesłanek. Stowarzyszenie nie zgodziło się także z fragmentem uzasadnienia skarżonego postanowienia, gdzie wskazano, iż "jako szczególnie ważny interes strony należy wskazać fakt, że inwestorowi zależy na terminowych wykonaniu inwestycji". Podkreślono, iż instytucja rygoru natychmiastowej wykonalności nie może służyć ułatwianiu Uczestnikowi procesu inwestycyjno-budowlanego, czy konwalidowaniu stanu wynikającego z braku odpowiedniego zaaranżowania prac budowlanych zadbania o uzyskanie stosownych rozstrzygnięć organów administracji publicznej, w określonych terminach. Nie jest również przesłanką nadania rygoru - konieczność przyspieszenia realizacji inwestycji. Dalej wskazano, że deklarowany przez Uczestnika, i przyjęty przez Organ II Instancji, cel w postaci wystąpienia na podstawie nieostatecznej decyzji środowiskowej opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności o decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie może zostać zrealizowany, jako że jest on sprzeczny z prawem. Podkreślono, że nie jest zgodne z prawdą twierdzenie Organu II Instancji, że w razie usunięcia z obrotu prawnego w postępowaniu odwoławczym decyzji środowiskowej, inwestor będzie musiał przywrócić środowisko do stanu pierwotnego. Wywiedziono także, że organy potraktowały procedurę nadania decyzji środowiskowej rygoru natychmiastowej wykonalności jako postępowanie standardowe, automatyczne, oczywiste, nie wymagające uzasadnienia. W związku z tym instytucja ta, zdaniem Organów, nie ma cech wyjątku, a nadanie rygoru jest regułą. Strona skarżąca wskazała także, że każdy przypadek nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wymaga zindywidualizowanej oceny i skrupulatnej analizy. Organ w zupełności pominął w przedmiotowej sprawie interes związany z ochroną przyrody i nadał zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności jedynie na podstawie nieuzasadnionych oraz blankietowych twierdzeń Uczestnika. Organ pominął, iż to właśnie interes ogólnospołeczny polegający na ochronie prewencyjnej środowiska naturalnego (dziedzictwa przyrodniczego o szczególnym znaczeniu i ochronie), jest interesem realnym, wykazanym w przedmiotowej sprawie w stopniu wystarczającym, oczywistym w kontekście związania Organów administracji publicznej zasadami: legalności (wobec wykazanych w odwołaniu naruszeń prawa), zrównoważonego rozwoju, czy unijną zasadą przezorności w ochronie środowiska. W związku z powyższym, argumentacja zawarta we wniosku Uczestnika oraz zaskarżonym postanowieniu na jedynie charakter hipotetyczny, a nie realny. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 5 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jedn. tekst Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje – w zakresie swojej właściwości – kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Sąd pierwszej instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - zwanej dalej ppsa). Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 108 § 1 K.p.a., decyzji od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu, na podstawie art. 108 § 2 K.p.a. W tym przypadku organ wydaje postanowienie. Przesłanką wspólną dla wszystkich przypadków nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, jest niezbędność niezwłocznego wdrożenia decyzji w życie. W rozpoznanej sprawie istotne jest zatem dokonanie przez Sąd oceny czy wystąpiły przesłanki uzasadniające nadanie decyzji środowiskowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Przy czym z brzmienia art. 108 k.p.a nie wynika – jak twierdzi skarżący – że przesłanka interesu społecznego może być brana pod uwagę wyłącznie w razie gdy organ o nadaniu rygoru orzeka z urzędu. Ustawodawca nie zróżnicował przesłanek nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności od tego czy organ rygor ten nadaje z urzędu czy na wniosek. W związku z tym organ rozpoznając wniosek o nadanie rygoru winien rozważyć wystąpienie którejkolwiek z przesłanek uzasadniających nadanie rygoru określonych w art. 108 § 1 k.p.a. Przy tym należy wyjaśnić ze wystarczy wystąpienie chociaż jednej z wymienionych przesłanek, aby uznać nadanie rygoru za uzasadnione. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznanej sprawie. GIOŚ wykazał, że w sprawie wystąpiła przesłanka interesu społecznego, przejawiającego się przede wszystkim w zapewnieniu większego bezpieczeństwa ruchu drogowego, w szczególności ruchu tranzytowego pojazdów ciężarowych, czego konsekwencją będzie również zapewnienie bezpieczeństwa dla ruchu lokalnego. Organ swoje ustalenia poparł wyczerpującymi wyjaśnieniami, które szeroko zostały przytoczone w części historycznej niniejszego uzasadnienia, co czyni zbędnym ich powtórzenie. Sąd jedynie tytułem przypomnienia przytoczy, że organ wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że realizacja drogi [...], której dotyczy decyzja z [...] maja 2019 r., łączącej [...] w rejonie [...] z drogą [...] nr [...] na granicy województwa [...]/[...] oraz drogi [...] nr [...] od [...] w kierunku [...] (włączenie do realizowanej obecnie [...]) znacząco poprawi bezpieczeństwo ruchu lokalnego, jak i tranzytowego, pomiędzy [...] a [...] oraz pomiędzy [...] a granicą województwa [...]/[...]. Obecnie ruch pojazdów ciężkich poruszających się pomiędzy [...] ([...]) a [...] oraz pomiędzy [...] a granicą województwa [...]/[...] ([...]) jest wyjątkowo uciążliwy dla mieszkańców powiatu [...] oraz [...], zarówno w codziennej komunikacji jak i w pogarszających się warunkach życia. Świadczą o tym między innymi wyniki statystyk dotyczących liczby kolizji i wypadków drogowych. Ponadto duży udział pojazdów ciężkich generuje znaczące uciążliwości środowiskowe odczuwalne najbardziej przez lokalną społeczność — znaczne pogorszenie warunków klimatu akustycznego i stanu aerosanitarnego powietrza atmosferycznego. Ponadto wskazano, że inwestycja jest niezwykle ważna zarówno z punktu strategii transportowej regionu, jak i transportu krajowego. Zdecydowanie usprawni połączenie komunikacyjne w kierunku zachód - wschód i kierunku południowym Polski. Sąd dokonaną przez GIOŚ ocenę jak i przytoczoną na jej poparcie argumentację w pełni podziela. Nawet nie posiadając wiedzy specjalistycznej można bez trudu zrozumieć, ze budowa drogi szybkiego ruchu o parametrach drogi ekspresowej wpłynie pozytywnie na organizacje ruchu drogowego, w tym ruchu tranzytowego pojazdów ciężarowych, czego konsekwencją będzie zwiększenie komfortu życia i ruchu drogowego dla mieszkańców okolic przez które dotychczas, drogami lokalnymi, taki ruch tranzytowy się odbywał. każda budowa nowej drogi oraz modernizacja istniejącej, poprzez podniesienie jej parametrów, w istocie zwiększa bezpieczeństwo i poprawę warunków życia ludzi, wpływa na zmniejszenie wypadkowości w związku z przeniesieniem ruchu tranzytowego z dróg lokalnych i rozmaitych miejscowości na spójny system połączeń drogowych. Dodatkowo wpłynie na zredukowanie natężenia hałasu dzięki przeniesieniu ruchu tranzytowego na drogę ekspresową. Powyższe względy nakazują uznać zarzuty sformułowane w pkt 1-2 oraz 4-6 skargi za niezasadne i czynią zasadnym uznanie zaskarżonego postanowienia za zgodne z prawem. Organ bowiem wykazał, że istnieje ustawowa przesłanka (ważny interes społeczny którym jest ochrona warunków zdrowia i życia ludzi) do nadania decyzji z [...] maja 2019 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Również podnoszona przez skarżącego w uzasadnieniu skargi kwestia ochrony środowiska nie stanowi przeszkody dla nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, stąd jej ewentualne nie rozważenie przez organ nie może stanowić podstawy uznania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności za wadliwe. Kodeks postepowania administracyjnego nie zawiera żadnej regulacji wyłączającej możliwość nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w razie gdy nie jest rozważona kwestia ochrony środowiska. Nie jest także istotne dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia, czy rzeczywiście nadanie tego rygoru przedmiotowej decyzji środowiskowej ma na celu przyspieszenie realizacji danej inwestycji drogowej. Przede wszystkim bowiem jest to argument dodatkowy, zwracający jedynie uwagę na względy praktyczne nadania decyzji rygoru. Jednak z uwagi na omówiony wyżej interes społeczny uzasadniający jego nadania, posłużenie się nim, nie stanowi uchybienia, a szczególnie uchybienia mającego wpływ na wynik sprawy. Zauważyć jednak trzeba, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest etapem procesu inwestycyjnego. Zatem w celu uzyskania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej należy przedłożyć ostateczną decyzję środowiskową. Stąd nadanie decyzji środowiskowej przedmiotowego rygoru pozwala na użycie jej w tym celu, jeszcze przed rozpoznaniem ewentualnych odwołań, co z pewności wpłynie na czas realizacji inwestycji. Zaznaczyć także trzeba, że niewątpliwie też nadanie tego rygoru leżało w wyjątkowo ważnym interesie inwestora, choćby z uwagi na fakt pozyskania na ten cel środków unijnych i konieczności szybkiego rozliczenia się z nich. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa w związku z art. 119 ppsa orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło