I SA/Bk 190/21
WyrokWSA w Białymstoku2021-06-23
Skład orzekający: Małgorzata Anna Dziemianowicz, Marcin Kojło, Dariusz Marian Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy płatnik składek, który zmienił przeważający kod PKD w rejestrze REGON w okresie między 1 listopada 2019 r. a 30 września 2020 r., może uzyskać zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r., jeśli przychód z nowej działalności w listopadzie 2020 r. był niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r., mimo że w listopadzie 2019 r. nie prowadził tej działalności jako przeważającej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ błędnie zinterpretował art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19. Ustawa nie wymaga, aby w listopadzie 2019 r. płatnik prowadził działalność o tym samym kodzie PKD jako przeważającą, wystarczy, że na dzień 30 września 2020 r. taki kod był zarejestrowany w REGON. Organ naruszył również przepisy postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego i nie zbierając wyczerpującego materiału dowodowego. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Spółka A. Spółka z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. na podstawie ustawy COVID-19. Organ odmówił, argumentując, że choć na 30 września 2020 r. spółka miała zarejestrowany przeważający kod PKD 47.71.Z, to w listopadzie 2019 r. ten kod nie figurował w rejestrach, a zmiana nastąpiła dopiero w marcu 2020 r. Spółka twierdziła, że spełnia przesłanki do zwolnienia, a organ naruszył przepisy postępowania i prawa materialnego. WSA w Białymstoku uchylił decyzję organu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. w B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję
Przedmiotem skargi jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia [...] lutego 2021 roku, nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia [...] stycznia 2021 roku, nr [...],
w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od dnia 1 listopada 2020 roku do dnia 30 listopada 2020 roku.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powołał się na art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej jako: ustawa COVID-19), który stanowi o możliwości zwolnienia na wniosek płatnika z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 roku do dnia 30 listopada 2020 roku, jeżeli płatnik prowadzi określony rodzaj działalności jako przeważający. Organ wskazał również na art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, który stanowi, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w art. 31zo ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 roku.
Organ stwierdził, że płatnik nie prowadził działalności oznakowanej PKD 47.71.Z na dzień 30 listopada 2019 roku, w związku z czym płatnikowi nie przysługuje prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od dnia 1 listopada 2020 roku do dnia 30 listopada 2020 roku.
Decyzją z dnia [...] lutego 2021 roku, nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. utrzymał w mocy opisaną powyżej decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku analizy danych ustalił, że na dzień 30 września 2020 roku płatnik miał zarejestrowaną przeważającą działalność z kodem PKD 47.71.Z, natomiast na dzień 1 listopada 2019 roku ten rodzaj działalności nie figurował w rejestrach. Z informacji zamieszczonych w KRS wynika, że dopiero z dniem 6 marca 2020 roku został wykreślony kod 46.42.Z, a wpisany kod 47.71.Z. W związku z tym, organ uznał, że niemożliwe było wykazanie spadku przychodu z rodzaju działalności 47.71.Z o co najmniej 40%, w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 roku. Z tego powodu warunek do uzyskania zwolnienia nie został spełniony. Ponadto organ wskazał, że powołane przez niego przepisy nie przewidują żadnych szczególnych okoliczności, które umożliwiałyby zwolnienie z obowiązku opłacania składek w przypadku pomyłki w zgłoszonym rodzaju działalności do właściwych rejestrów.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, strona wywiodła skargę
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając:
I. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, mianowicie art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 9 kpa, art. 10 kpa, art. 11 kpa, art. 12 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa przez zaniechanie wykonania wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względnie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w szczególności w zakresie wnikliwego wyjaśnienia czy nie zachodzi rozbieżność między rzeczywiście wykonywanym rodzajem działalności a deklarowanym charakterem kodu PKD, prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, brak należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, brak transparentności działania i niejasne przedstawianie przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, brak wnikliwego i wyczerpującego zbadania całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego;
II. obrazę przepisów prawa materialnego, mianowicie ustawy z dnia 9 grudnia 2020 roku o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, art. 1, przez niezastosowanie i odmowę udzielenia prawa do zwolnienia z opłacania należności
z tytułu składek za okres od dnia 1 listopada 2020 roku do dnia 30 listopada 2020 roku w sytuacji, gdy w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania treści przepisu.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia [...] lutego 2021 roku, nr [...] oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] stycznia 2021 roku, nr [...] i przyznanie prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 listopada 2020 roku do dnia 30 listopada 2020 roku, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] marca 2021 roku stanowisko w sprawie zajął Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, w którym zakwestionował stanowisko zajęte przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w decyzjach z dnia [...] stycznia 2021 roku oraz z dnia [...] lutego 2021 roku(k. 39 - 47 akt administracyjnych).
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział
w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2021 roku, nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia [...] stycznia 2021 roku, nr [...], którą odmówiono skarżącemu zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od dnia 1 listopada 2020 roku do dnia 30 listopada 2020 roku.
Sąd dokonując kontroli działalności organów bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego, a także czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania i czy ewentualne naruszenia mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jak wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 marca 2020 roku, sygn. akt: II SA/Kr 60/20 (LEX nr 3015349): "Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy(...)."
Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia obu wymienionych rodzajów prawa.
Możliwość zwolnienia płatnika z obowiązku opłacania składek przewiduje art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej jako: ustawa COVID-19), który stanowi, że: "Na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.5l.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.2l.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r." Art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 stanowi natomiast, że: "Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r."
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że organ nie kwestionuje, iż na dzień 30 września 2020 roku skarżący miał zarejestrowaną przeważającą działalność z kodem PKD 47.71.Z. Organ zarzuca natomiast, że na dzień 1 listopada 2019 roku ten rodzaj działalności nie figurował w rejestrach,
a z informacji zamieszczonych w KRS wynika, że dopiero z dniem 6 marca 2020 roku został wykreślony kod 46.42.Z, a wpisany kod 47.71.Z. W związku z czym organ doszedł do wniosku, że nie możliwe jest wykazanie spadku przychodu z rodzaju działalności 47.71.Z o co najmniej 40%, w stosunku do przychodu uzyskanego
w listopadzie 2019 roku, a co za tym idzie nie został spełniony warunek do uzyskania zwolnienia. Uzasadnienie decyzji z dnia [...] stycznia 2021 roku jest lakoniczne
i niezrozumiałe, dopiero w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2021 roku organ rozwinął podstawy swojego rozstrzygnięcia.
Jak wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2021 roku, sygn. akt: I SA/Rz 262/21 (LEX nr 3174323): "Treść powołanego przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach wskazuje, że jednym z warunków zwolnienia z obowiązku opłacania należności składkowych jest to, aby przychód z działalności – oznaczonej kodami wymienionymi w tym przepisie – uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Dla oceny spełnienia tego warunku konieczne jest zatem porównanie przychodów osiągniętych w ww okresach. Wbrew jednak twierdzeniom organu, z powołanego przepisu nie wynika, aby warunkiem przyznania pomocy było również to, żeby w listopadzie 2019 r. w rejestrze REGON był wpisany ten sam rodzaj przeważającej działalności, co w listopadzie 2020 r. Skoro z założenia racjonalny ustawodawca wymaga, aby płatnik składek prowadził na dzień 30 września 2020 r. określony rodzaj działalności i ten wymóg – zgodnie z art. 31zo ust. 11 ustawy o szczególnych rozwiązaniach – weryfikuje w oparciu o dane z rejestru REGON/CEIDG, a nie ustanawia takiego obowiązku na inny dzień, to nie można od wnioskodawców wymagać spełnienia dodatkowych, pozaustawowych kryteriów."
Sąd podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Rzeszowie zaprezentowane powyżej. Organ nie może oczekiwać od strony spełnienia wymagań, których nie stawia przed nim ustawa. Niezrozumiała jest argumentacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który w odpowiedzi na pismo Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców wskazuje, że "celem tak zaprojektowanego systemu jest udzielenie pomocy branżowej przedsiębiorcom
w sposób sprawny i szybki, umożliwiając oparcie się na zagregowanych
i obiektywnych danych, które są dostępne administracji publicznej", by w odpowiedzi na skargę wskazać, że "zwolnienie z obowiązku opłacania składek jest przyznawane w uzasadnionych, wyjątkowych okolicznościach, które za takie zostały uznane przez ustawodawcę".
W niniejszej sprawie stanowisko zajął Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców. Słusznie wskazuje on w piśmie z dnia 31 marca 2021 roku, że ustawa COVID-19 miała na celu przeciwdziałanie negatywnym skutkom gospodarczym rozprzestrzeniania wirusa COVID-19. Pakiet osłonowy dla firm miał zapobiegać zwłaszcza utracie płynności w ramach prowadzonych przez nie działalności. Pomoc o jakiej mowa w ustawie COVID-19 została skierowana do tych gałęzi gospodarki, które zostały objęte obostrzeniami ze względu na prowadzenie działalności mogącej sprzyjać rozprzestrzenianiu się pandemii COVID-19 w wyniku zwiększonej mobilności społeczeństwa i liczby kontaktów społecznych. Rzecznik podkreślił, że w uzasadnieniu do projektu ustawy COVID-19 wyjaśniono, że zasadniczym celem wprowadzenia rozwiązań było udzielenie wsparcia najbardziej poszkodowanym przedsiębiorstwom działającym w branżach, które znalazły się
w trudnej sytuacji w związku z nowymi zasadami bezpieczeństwa, czy też ponoszących koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi skutkującymi spadkiem frekwencji.
W niniejszej sprawie działalność skarżącego polega na prowadzeniu sklepów detalicznych z odzieżą. Bezsprzecznie zatem zalicza się do branż dotkniętych finansowo obostrzeniami związanymi z pandemią COVID-19. Kod PKD również mieści się w ramach katalogu wskazanego w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19. Spółka spełniła również warunek przewidziany przez art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, tj. kod PKD mieszczący się w katalogu z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 figurował w rejestrze REGON w dniu 30 września 2020 roku. Niezrozumiałe jest zatem postępowanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który wskazuje, że niezbędne do wyliczenia spadku przychodu w wysokości co najmniej 40%, jest by określony kod PKD figurował w rejestrze na dzień 1 listopada 2019 roku, podczas gdy ustawa COVID-19 takiego obowiązku nie przewiduje.
W tej sytuacji Sąd doszedł do wniosku, że organ naruszył art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 przez jego błędną wykładnię, co miało wpływ na wynik sprawy.
Ponadto organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 107 § 3 kpa. Organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W świetle złożonych przez skarżącego dokumentów wynika, że jego działalność polegała na prowadzeniu sklepów detalicznych z odzieżą, co najmniej od 21 stycznia 2019 roku. Organ zaniechał wyjaśnienia okoliczności, co do rzeczywiście wykonywanej przez skarżącego działalności. Na marginesie należy wskazać, że skoro organ doszedł do przekonania, że do wykazania spadku przychodu z rodzaju działalności 47.71.Z o co najmniej 40%, koniecznym jest by na dzień 1 listopada 2019 roku płatnik również prowadził taką działalność (co jest oczywiście błędne) – powinien na te okoliczności zebrać materiał dowodowych, a nie ograniczać się do wskazania w rejestrze. Przy wydawaniu pierwszoinstancyjnej decyzji z dnia 28 stycznia 2021 roku organ naruszył również art. 107 § 3 kpa, poprzez zbyt lakoniczne i niezrozumiałe uzasadnienie, z którego nie wynikały powody rozstrzygnięcia.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd postanowił uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przeprowadzi dowody
z dokumentów złożonych przez płatnika, uzupełni postępowanie wyjaśniające, zmierzając do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a następnie dokona ponownej oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia
1 listopada 2020 roku do dnia 30 listopada 2020 roku. Organ uwzględni także rozważania Sądu dotyczące wykładni przepisów ustawy COVID-19. Wydana decyzja powinna zawierać wyczerpujące uzasadnienie faktycznie i prawne.
W tym miejscu sąd wyjaśnia, odpowiadając na znane mu z urzędu
i podnoszone przez organ w innych sprawach wątpliwości w zakresie braku instrumentów prawnych do prowadzenia postępowania dowodowego, że analizowana art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy o COVID-19 wprowadza wprawdzie rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia przedsiębiorcom, niemniej jej stosowanie nie może bezrefleksyjnie prowadzić do istotnej modyfikacji, czy też nawet wyłączenia stosowania zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym. Przepisy k.p.a. niewątpliwie znajdują zastosowanie w tego typu sprawach. W art. 31zq ust. 7 ustawy o COVID-19 przewidziano, że odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, następuje w drodze decyzji. Stosownie natomiast do art. 1 pkt 1 k.p.a., Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco. W ustawie o COVID-19 postanowiono przy tym, że: "Od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności
z tytułu składek, o której mowa w ust. 7, płatnikowi składek przysługuje prawo
do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy,
na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra.
Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi"
(art. 31zq ust. 8). Analiza tego ostatniego przepisu nie pozwala jednak na stwierdzenie, że Prezes ZUS rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może stosować przepisów k.p.a. dotyczących np. kompletowania, czy też oceny materiału dowodowego. Ustawa o COVID-19 odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. dotyczących odwołań, co nie jest wyjątkowym rozwiązaniem. Podobne regulacje znajdują się w art. 127 § 3 k.p.a., czy też w ustawie z dnia
13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 83 ust. 4). Tego typu rozwiązania prawne podyktowane są okolicznością braku podmiotu właściwego do wypełniania w określonych kategoriach spraw funkcji organu wyższego stopnia
w rozumieniu k.p.a. Dlatego też w niektórych sytuacjach umożliwia się stronie powtórne zbadanie jej sprawy przez organ (realizacja zasady dwuinstancyjności), który wydał decyzję w pierwszej instancji i nie ulega wątpliwości, że w takim przypadku nie mogą mieć zastosowania wszystkie przepisy dotyczące odwołań od decyzji, które są środkami zaskarżenia dewolutywnymi. Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. dotyczących odwołań od decyzji trzeba zatem rozumieć w ten sposób, że unormowań tych nie należy przenosić w sposób mechaniczny, bezpośredni, bez uwzględnienia specyfiki i charakteru prawnego instytucji wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy uregulowanego w art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID-19. Nie wszystkie zatem przepisy odnoszące się do składania odwołań, sposobu postępowania z nimi przez organy i reguł rozpatrywania tego typu środków znajdą zastosowanie w takiej sytuacji, jak ta w niniejszej sprawie. Treść tego przepisu nie pozwala jednak na stwierdzenie, że wyłączone zostało w ogóle stosowanie przepisów k.p.a. innych niż te dotyczące odwołań i że Prezes ZUS nie ma instrumentów prawnych do przeprowadzenia postępowania dowodowego.
W przypadku rozpatrywanego przez Prezesa ZUS wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, nie został uchylony obowiązek respektowania ogólnych zasad postępowania w przedmiocie wydania decyzji, takich jak zasada praworządności, zasada prawdy obiektywnej, zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zasada zaufania do władzy publicznej, zasada informowania stron, czy też zasada dwuinstancyjności postępowania. Organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ma obowiązek dokonać ponownej merytorycznej kontroli sprawy, respektując obowiązki w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego oraz przekonującego motywowania podjętego rozstrzygnięcia wraz ze wskazaniem faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności
i mocy dowodowej, oraz wraz z wyjaśnieniem podstawy prawnej decyzji,
z przytoczeniem przepisów prawa.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji.-
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło