II GSK 2441/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-05-27

Skład orzekający: Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Wojciech Sawczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie pisma w postępowaniu administracyjnym, polegające na dwukrotnym awizowaniu przesyłki, jest skuteczne, jeśli pierwsze awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej adresata, a jedynie na drzwiach jego mieszkania, a drugie awizo nie zostało w ogóle pozostawione?
Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze, oparte na fikcji doręczenia, jest skuteczne tylko wtedy, gdy doręczyciel dopełnił wszystkich wymaganych prawem aktów staranności. W przypadku, gdy pierwsze awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej adresata, a drugie awizo nie zostało pozostawione, nie można przyjąć fikcji doręczenia, ponieważ nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 44 k.p.a. W takiej sytuacji, za datę rozpoczynającą bieg terminu do wniesienia odwołania należy uznać dzień, w którym strona faktycznie dowiedziała się o wydaniu uchwały.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej organu od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od uchwały ustalającej wynik egzaminu notarialnego. Organ uznał, że uchwała została skutecznie doręczona skarżącemu poprzez dwukrotne awizowanie, a odwołanie zostało złożone po terminie. WSA uznał doręczenie za nieskuteczne, wskazując na błędy w procedurze awizowania przesyłki. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając wiodący argument WSA o nieskuteczności fikcji doręczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) Protokolant asystent sędziego Łukasz Gaweł po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości ds. odwołań od wyników egzaminu notarialnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1217/21 w sprawie ze skargi G. K. na postanowienie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości ds. odwołań od wyników egzaminu notarialnego z dnia 25 lutego 2021 r. nr DZP-II.628.87.2020 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od uchwały w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego oddala skargę kasacyjną. I. Zaskarżony w niniejszej sprawie wyrokiem z 23 czerwca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1217/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę G. K. (skarżący), uchylając zaskarżone postanowienie Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego z 25 lutego 2021 r. znak DZP-II.628.87.2020 i orzekając o kosztach postępowania. Jak wyjaśnił, ww. organ, działając na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 74h § 9 i 12 ustawy z 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1192 ze zm.), stwierdził, że odwołanie skarżącego od uchwały nr 52/2020 z 7 października 2020 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr 2 do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w Warszawie, w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego, zostało złożone z uchybieniem terminu. Zdanie organu wskazana uchwała została przesłana do zdającego przesyłką pocztową. Przesyłka nie została odebrana przez zdającego i w dniu 4 listopada 2020 r. została zwrócona do nadawcy. Przesyłka była dwukrotnie awizowana, tj. w dniu 15 października 2020 r. i w dniu 23 października 2020 r. Zgodnie z art. 44 § 1 i 4 k.p.a. doręczenia dokonano zdającemu w dniu 29 października 2020 r., licząc od pierwszego awiza, zgodnie ze wskazaną powyżej regulacją prawną. W dniu 13 listopada 2020 r. zdający złożył osobiście odwołanie od wspomnianej uchwały bezpośrednio w siedzibie Komisji Egzaminacyjnej Nr 2 do spraw aplikacji notarialnej w Warszawie. Skoro jednak uchwała została skutecznie doręczona odwołującemu się w dniu 29 października 2020 r., a odwołanie zostało złożone przez niego w dniu 13 listopada 2020 r. (osobiście w siedzibie Komisji Egzaminacyjnej), to zostało wniesione po terminie, który upłynął z dniem 12 listopada 2020 r. W ocenie WSA nie doszło jednak do skutecznego doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej uchwałę z 7 października 2020 r. Komisji Egzaminacyjnej w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego. Jak wynika z przesyłki pocztowej skierowanej do skarżącego, zawierającej ww. uchwałę (k. 75 akt administracyjnych - koperta), wbrew brzmieniu przepisów k.p.a. regulujących kwestię doręczeń, przesyłka została jednokrotnie awizowana i nie widnieje na niej żadna adnotacja opisująca sposób pozostawienia awiza. Zdaniem WSA, warunkiem sine qua non zastosowania instytucji przewidzianej w art. 44 k.p.a. jest precyzyjne zastosowanie wskazanej w tym przepisie procedury związanej z doręczeniem. Z literalnego brzmienia § 2 ww. przepisu k.p.a. wynika, że zasadą jest, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, zaś dopiero, gdy nie jest to możliwe, umieszcza się je na drzwiach mieszkania adresata. W niniejszej sprawie zabrakło umieszczenia zawiadomienia, o którym mowa w art. 44 § 2 k.p.a. w skrzynce odbiorczej adresata decyzji, czyli skarżącego. Brak było "pierwotnego" awiza, o którym mowa w art. 44 § 2 k.p.a., w związku z czym doręczenie decyzji skarżącemu w tym trybie było bezskuteczne. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że procedura związana z umieszczeniem zawiadomienia, będąca częścią procedury związanej z zastosowaniem instytucji fikcji doręczenia, ma funkcję ochronną i dotyczy sfery praw obywatelskich. Na istotność kolejności miejsc umieszczania zawiadomienia o pozostawieniu pisma wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 czerwca 2020 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 317/20. Sąd pierwszej instancji uznał, że nie jest możliwe zastosowanie tzw. fikcji doręczenia, gdy nie została spełniona w sposób precyzyjny którakolwiek z przesłanek zastosowania omawianej instytucji prawnej. Winna ona bowiem być stosowana wyłącznie wyjątkowo, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości, że warunki do jej zastosowania zostały spełnione. Przeciwna, rozszerzająca interpretacja tego przepisu, jest niedopuszczalna zgodnie z zasadą exceptiones non sunt extendae. Strona na skutek naruszenia przepisów o doręczeniach zostaje bowiem pozbawiona podstawowych uprawnień w postępowaniu administracyjnym, kreujących realną możliwość aktywnej obrony swoich praw. Konsekwencją naruszenia art. 44 k.p.a. jest w wypadku niniejszej sprawy pozbawienie merytorycznego rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącego przed upływem terminu rozpoczynającego swój bieg. W związku z tym, organ odwoławczy w wyżej opisanej sytuacji będzie obowiązany do prawidłowego doręczenia skarżącemu uchwały nr 52/2020 z 7 października 2020 r. II. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ, kwestionując go w całości i zarzucając: I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez wadliwą kontrolę zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem, co skutkowało jego uchyleniem; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz dokonania wadliwej oceny materiału dowodowego i poczynienia błędnych ustaleń faktycznych w sprawie, polegających na przyjęciu, że nie doszło do skutecznego doręczenia przesyłki skarżącemu mimo, iż na przesyłce widnieje adnotacja o awizowaniu, a powtórne awizowanie potwierdza materiał dowodowy jak i sam skarżący w złożonej do WSA skardze; 3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 i 77 § 1, art. 75 § 1, oraz art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodna ocenę dowodów polegającą na uznaniu, że pismo wyjaśniające operatora pocztowego o podwójnym awizowaniu przesyłki, oświadczenie skarżącego o odebraniu powtórnego awiza z informacją o możliwości odebrania przesyłki w urzędzie pocztowym, a także informację z systemu e-monitoringu poczty polskiej nie stanowi potwierdzenia skutecznego doręczenia przesyłki skarżącemu; 4. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. a) polegające na braku uzasadnienia w kwestii odmówienia racji dowodu z oświadczenia operatora pocztowego, zastępującego inne środki dowodowe, a w rezultacie braku rozpoznania skargi w tym zakresie, przy czym uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, b) poprzez przedstawienie w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym w zakresie w jakim nie odniesiono się do wyjaśnień operatora pocztowego o podwójnym awizowaniu przesyłki i oparciu się jedynie na braku powtórnego awizowania jako przesłanki warunkującej brak fikcji doręczenia; 5. art. 152 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 44 k.p.a. przez uwzględnienie skargi mimo wydania przez organ zaskarżonego postanowienia zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1, § 2 - 4 k.p.a. polegającym na przyjęciu przez Sąd, braku fikcji doręczenia, podczas gdy materiał dowodowy skazuje na spełnienie przesłanek z art. 44 § 1-4 k.p.a., a skarżący nie zachował należytej staranności co do odbioru przesyłki pocztowej i nie udowodnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia przez WSA, że nie zachodziły przesłanki do uznania fikcji doręczenia; 6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz w zw. z art. 44 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, iż nie doszło do skutecznego doręczenia przesyłki adresatowi, podczas gdy pozostawienie zawiadomienia wskazującego na miejsce i termin jego odbioru w skrzynce pocztowej wypełnia przesłanki prawidłowego doręczenia zawiadomienia. II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj. art. 44 k.p.a. polegającą: 1. na niezasadnym przyjęciu braku fikcji prawnej doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy nie było ku temu podstaw, 2. przyjęciu, że dla prawidłowości doręczenia pocztowego istotnym nie pozostaje spełnienie formalnych wymogów jedynie pierwszego awizowania. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o orzeczenie o kosztach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: III. Skarga kasacyjna jest niezasadna. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu prawa. W niniejszej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania pierwszoinstancyjnego, zakończonego zaskarżonym wyrokiem WSA. IV. Spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się w istocie do kwestii prawidłowości dokonanej oceny okoliczności sprawy, dotyczących procedury zastępczego doręczenia skarżącemu uchwały z 7 października 2020 r. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego i przyjęcia fikcji doręczenia. W tym zakresie należy podzielić argumentację Sądu pierwszej instancji, choć ze zmodyfikowanymi wnioskami końcowymi. Analizując podniesione uchybienia należy porządkowo zwrócić uwagę, że zarzut pkt I.1 skargi kasacyjnej stanowi wyłącznie dopełnienie pozostałych podniesionych uchybień i od nich w całości zależy, bowiem odwołuje się do przepisów mających charakter norm wynikowych [art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a.]. Przechodząc zaś do meritum, za niezasadny, w okolicznościach sprawy, uznać należało zarzut z pkt I.4 skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. W art. 141 § 4 p.p.s.a. ustawodawca określił niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach. Po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 nr 3 poz. 39). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z żadnym z tych przypadków. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w powołanym przepisie prawa. WSA zawarł w nim opis przebiegu postępowania przed organem, stan faktyczny przyjęty za podstawę wyrokowania, jak również wskazał z jakich przyczyn i na podstawie jakich przepisów prawa uwzględnił skargę, nie podzielając stanowiska organu. Możliwa jest zatem pełna kontrola instancyjna. Natomiast okoliczność, że stanowisko zajęte przez WSA nie jest satysfakcjonujące dla skarżącego kasacyjnie organu, nie uzasadnia wniosku, że uzasadnienie wyroku jest konstrukcyjnie wadliwe i nie poddaje się ocenie instancyjnej. Zwalczanie ustaleń faktycznych i ocen zebranego materiału dowodowego wymaga bowiem postawienia zgoła innych zarzutów. Strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje wyrok WSA wskazując na brak odniesienia się w uzasadnieniu do dowodu z oświadczenia operatora pocztowego, zastępującego inne środki dowodowe (na okoliczność prawidłowej awizacji przesyłki kierowanej do skarżącego) oraz przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym w zakresie w jakim nie odniesiono się do wyjaśnień operatora pocztowego o podwójnym awizowaniu przesyłki i oparciu się jedynie na braku powtórnego awizowania jako przesłanki warunkującej brak fikcji doręczenia. Należy zatem wyjaśnić, że zwalczaniu niewłaściwego zrelacjonowania stanu faktycznego sprawy jak i oceny dowodów nie służy zarzut z art. 141 § 4 p.p.s.a. Nadto, jak wynika z powołanego w skardze kasacyjnej art. 134 § 1 p.p.s.a. (jako współnaruszonego) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W kontekście tego przepisu wyjaśnić trzeba, że niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że WSA bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. Nie ma jednak bezwzględnego obowiązku badania tych zarzutów i wniosków skargi, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Jakkolwiek więc w tej konkretnie sprawie WSA mógł porządkowo wskazać, że przedkładane oświadczenie operatora nie ma znaczenia w ustalonych okolicznościach sprawy, gdyż mamy w niej do czynienia z przeciwstawnymi oświadczeniami (operatora i skarżącego, przy czym to ostatnie nie jest li tylko gołosłowne, a znajduje pełne oparcie w zwróconej przesyłce), to jednak nie jest to jakiekolwiek uchybienie, które miałoby wpływ na wynik sprawy. V. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej sprecyzowane w pkt I.2, I.3, I.5, I.6 oraz II.1 i II.2, pomimo że dotyczą obu podstaw kasacyjnych, mają względem siebie komplementarny charakter, co uzasadnia ich łączne rozpoznanie. Strona kwestionuje bowiem ustalenia i ocenę WSA w zakresie dotyczącym prawidłowości awizowania przesyłki kierowanej do skarżącego, jak również dowolną ocenę dowodów w tym względzie zebranych, w efekcie czego miało dojść do skutecznego doręczenia przesyłki skarżącemu pomimo, że na przesyłce widnieje jedynie adnotacja o jej pierwszym awizowaniu, zaś powtórne awizowanie potwierdza materiał dowodowy jak i sam skarżący w skardze. W konsekwencji WSA błędnie odmówił zasadności przyjętej przez organ fikcji doręczenia, zaś skarżący nie zachował należytej staranności co do odbioru przesyłki pocztowej i nie udowodnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Ponownie porządkowo należy zauważyć, że organ błędnie powołuje się w zarzucie z pkt I.5 petitum skargi kasacyjnej na art. 152 § 1 p.p.s.a., który z całą pewnością nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Nadto, co najmniej niezrozumiałe jest wskazywanie, że "skarżący nie zachował należytej staranności co do odbioru przesyłki pocztowej i nie udowodnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania", bowiem niniejsza sprawa dotyczy stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zaś kwestii jego przywrócenia, w ramach której badaniu podlegałaby okoliczność "braku winy w uchybieniu terminu". Mając powyższe na względzie należy podzielić wiodący argument, którym słusznie kierował się Sąd pierwszej instancji, a mianowicie to, że przyjęcie fikcji doręczenia przesyłki możliwe jest wtedy i tylko wtedy, gdy nie ma jakichkolwiek wątpliwości co do kwestii prawidłowości zastosowanej procedury doręczenia. Fikcję tę można więc zastosować wówczas, gdy doręczyciel dopełnił wszystkich aktów staranności wymaganych prawem i nie ma w tym zakresie jakiegokolwiek sporu, czy wątpliwości. Przyjęcie bowiem doręczenia zastępczego wywołuje bardzo doniosłe konsekwencje po stronie adresata przesyłki nieodebranej, będącego stroną prowadzonego przez organ postępowania, a mianowicie ustala termin doręczenia przesyłki, który nie jest mu znany. W powyższej sytuacji kluczowe jest więc dochowanie procedury z art. 44 § 1-3 k.p.a., aby możliwe było przyjęcie fikcji doręczenia, o której mowa w art. 44 § 4 k.p.a. Z okoliczności sprawy wynika, że przesyłka znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy opatrzona została informacją o jej zwrocie w dniu 30 października 2020 r. do nadawcy (k. 75 akt adm.), zaś na jej odwrocie (k. 75v akt adm.) widnieje informacja o pierwszym awizowaniu w dniu 15 października 2020 r. Brak jest natomiast jakichkolwiek wzmianek o powtórnym awizowaniu. Jednocześnie strona skarżąca podważa doręczenie jej pierwszego awizo, potwierdzając otrzymanie drugiego, którego treść nie jest jednak znana i z którą nie koresponduje koperta. W tych okolicznościach organ, nawet posiłkując się stanowiskiem operatora pocztowego, nie mógł przyjąć, że spełnione zostały wszystkie przesłanki do uznania fikcji doręczenia. Procedurę i przesłanki doręczeń, o których mowa w art. 44 § 1-4 k.p.a. należy wykładać ściśle. Doręczenie zastępcze nie tyle bowiem stanowi domniemanie, co opiera się na prawnej fikcji doręczenia przesyłki w określonej dacie, które w rzeczywistości nie miało jednak miejsca. Warunkiem skorzystania przez organ z takiej możliwości, jest więc dysponowanie niebudzącym jakichkolwiek wątpliwości dowodem potwierdzającym, że wszystkie, a nie tylko wybrane przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione. Celem uznania prawidłowości doręczenia przesyłki w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest zatem prawidłowe dokonanie wszystkich czynności przewidzianych w tym przepisie, tzn. pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki, a następnie pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Dopiero po spełnieniu tych warunków możliwe jest uznanie, że doręczenie dokonało się z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu awizowania (pozostawienia pierwszego awizo). W związku z powyższym istotne jest dopełnienie wszystkich wymagań, bowiem strona ma prawo otrzymać wszystkie awiza, po to właśnie aby na tej podstawie móc prawidłowo ustalić datę doręczenia (uznania fikcji) i podjąć właściwe działania obronne. W niniejszej sprawie wyjaśnienia operatora pocztowego nie podważają stanowiska skarżącego, który wskazuje na niedoręczenie mu pierwszego awiza, a taką możliwość uwiarygadnia dodatkowo panująca jesienią 2020 r. "druga fala" zachorowań na COVID-19. Analiza odwołania strony skarżącej wskazuje ponadto, że dysponując jedynie drugim awizem mogła zostać wprowadzona w błąd co do daty uznania przesyłki za doręczoną. Jakkolwiek należy mieć na względzie to, że dla obalenia fikcji doręczenia nie jest wystarczające samo oświadczenie adresata, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej, zaginęło, czy zostało zniszczone, gdyż podważałoby to instytucję doręczeń zastępczych z art. 44 k.p.a., to niemniej jednak inną rzeczą jest gołosłowne twierdzenie strony, że awiza nie otrzymała, a czym innym sytuacja, w której istnieją powody do twierdzenia, że mogło tak właśnie być. W niniejszej sprawie, wobec błędów w prawidłowym oznaczaniu przesyłki (brak odnotowania informacji o awizowaniu i miejsca możliwego odbioru przesyłki przez jej adresata), a także panującej w kraju sytuacji pandemicznej, organ nie mógł polegać na wyjaśnieniach doręczyciela, przez co nie mógł także przyjąć fikcji doręczenia. W tych okolicznościach skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając twierdzenie WSA o nieskuteczności uznania fikcji doręczenia, nie podziela jednak wytycznych, wskazujących, że organ odwoławczy będzie zobowiązany do prawidłowego doręczenia skarżącemu uchwały z 7 października 2020 r. Po pierwsze, to nie organ odwoławczy wydawał wskazaną uchwałę i to nie on ją doręcza. Po drugie, nieskuteczne doręczenie zastępcze w ogóle nie spowodowało rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. W takiej sytuacji za datę rozpoczynającą bieg tego terminu uznać należy dzień, w którym skarżący faktycznie dowiedział się o jej wydaniu. Skarżący potwierdził przy tym, że w niniejszej sprawie otrzymał uchwałę drogą mailową w dniu 12 listopada 2020 r., zaś odwołanie wniósł dnia następnego. Organ odwoławczy będzie zatem zobowiązany, o ile spełnione zostaną pozostałe warunki formalne odwołania, do jego rozpoznania. Na marginesie niniejszej sprawy należy zauważyć, że nawet przyjęcie, że fikcję doręczenia uchwały zastosowano prawidłowo, postanowienie organu i tak podlegałoby uchyleniu, jako co najmniej przedwczesne. Jak bowiem wynika z art. 15zzzzzn² ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów, od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu, umożliwiając zarazem w określonym terminie złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Bez wyczerpania tej procedury, nie było możliwości stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Reasumując, skarga kasacyjna okazała się nieuzasadniona i podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło