II SA/Bk 405/21
WyrokWSA w Białymstoku2021-06-24
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Elżbieta Lemańska, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może zawiesić postępowanie w sprawie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków, powołując się na zagadnienie wstępne w postaci toczącego się postępowania legalizacyjnego prowadzonego przez PINB, w sytuacji gdy zmiana sposobu użytkowania budynku miała nastąpić na podstawie przepisów specustawy COVID-19, które wyłączyły stosowanie Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy błędnie zastosowały art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., dopatrując się zagadnienia wstępnego. Postępowanie w sprawie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków opiera się na przepisach Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a nie na specustawie COVID-19. Specustawa, wyłączając stosowanie Prawa budowlanego, uniemożliwiła jednocześnie aktualizację danych ewidencyjnych na podstawie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania w trybie tej ustawy, gdyż przepis ten stracił moc. Postępowanie legalizacyjne PINB nie stanowi zagadnienia wstępnego dla organu ewidencyjnego.Stan faktyczny
H. K. złożyła wniosek o zmianę sposobu użytkowania budynku w ewidencji gruntów i budynków, powołując się na art. 12 specustawy COVID-19. Prezydent Miasta B. zawiesił postępowanie, uznając, że rozstrzygnięcie zależy od postępowania prowadzonego przez PINB w B. w sprawie kontroli legalności robót budowlanych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i specustawy, twierdząc, że postępowanie PINB nie stanowi zagadnienia wstępnego, a specustawa wyłączyła stosowanie Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2021 roku. Zasądził od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. na rzecz M. Sp. z o.o. Sp. K. w B. i H. K. kwoty po 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skarg M. Sp. z o.o. Sp. K. w B. i H. K. na postanowienie . Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany sposobu użytkowania budynku zamieszkania zbiorowego na budynek wielorodzinny z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2021 roku, znak [...]; 2. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. na rzecz M. Sp. z o.o. Sp. K. w B. i H. K. kwoty po 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. (dalej: PWINGiK) postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków miasta B. w obrębie nr [...] w zakresie zmiany sposobu użytkowania budynku zamieszkania zbiorowego na budynek wielorodzinny z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi oznaczonego numerem ewidencyjnym [...], położonego przy ul. [...] na działce nr [...].
Postanowienie PWINGiK wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2020 r. H. K. wystąpiła do Prezydenta Miasta B. o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i budynków Miasta B. w obrębie nr [...] w zakresie zmiany sposobu użytkowania budynku zamieszkania zbiorowego na budynek wielorodzinny z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi oznaczonego numerem ewidencyjnym [...], położonego przy ul. [...] na działce nr [...], na podstawie złożonej w dniu 2 września 2020 r. do Prezydenta Miasta B., informacji o prowadzeniu robót budowlanych/zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, dotyczącej inwestycji pod nazwą "[...]" na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374; dalej: "specustawa").
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 123 k.p.a., Prezydent Miasta B. z urzędu zawiesił postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w związku z wątpliwościami dotyczącymi słuszności zastosowania przez inwestora trybu przewidzianego w art. 12 specustawy, wyrażonymi przez organ architektoniczno-budowlany w piśmie z dnia [...] września 2020 r., zwrócono się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. (dalej: PINB w B.) pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. z zapytaniem, na jakim etapie jest postępowanie w sprawie kontroli legalności prowadzonych robót budowlanych dla inwestycji pod nazwą "[...]" związanych ze zmianą sposobu użytkowania budynku zamieszkania zbiorowego na budynek wielorodzinny z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi. W odpowiedzi PINB w B. pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. poinformował, że toczy się postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy i zmiany sposobu użytkowania budynku zamieszkania zbiorowego z samodzielnymi lokalami zakwaterowania turystycznego na budynek mieszkalny wielorodzinny z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi usytuowany na nieruchomości przy ul. [...] w B.
Zdaniem więc organu I instancji, zakończenie powyższego postępowania jest niezbędne do merytorycznego rozstrzygnięcia, gdyż organ ewidencyjny nie posiada kompetencji do ingerowania i samodzielnego interpretowania sprawy, która leży we właściwości innego organu. Organ ewidencyjny nie może samodzielnie rozstrzygać, czy dana budowa, przebudowa, remont, utrzymanie i rozbiórka obiektów budowlanych, w tym zmiana sposobu użytkowania, mieści się w definicji "przeciwdziałania COVID-19", wyrażonej w art. 2 ust. 2 specustawy.
Od postanowienia powyższego zażalenie wywiodła H. K. wnosząc o uchylenie skarżonego postanowienia i zobowiązanie Prezydenta Miasta B. do rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. i dokonanie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących budynku przy ul. [...] w B.
Po rozpoznaniu zażalenia PWINGiK postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...]
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i omówił przepisy regulujące omawianą materię. Wyjaśnił, że z interpretacji art. 12 ust. 1 specustawy wynika, że w przypadku projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, w tym zmiany sposobu użytkowania, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (czyli przekładowo nie wydaje się decyzji w zakresie pozwolenia na budowę), ale tylko i wyłącznie, gdy powyższe czynności są wykonywane w związku z przeciwdziałaniem COVID-19. Pod pojęciem "przeciwdziałania COVID-19" rozumie się wszelkie czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno-gospodarczych, choroby, o której mowa w ust. 1 (art. 2 ust. 2 specustawy). W przypadku więc gdy projektowanie, budowa, przebudowa, remont, utrzymanie i rozbiórka obiektów budowlanych, w tym zmiana sposobu użytkowania rzeczywiście następuje w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może wnieść sprzeciwu bądź wydać decyzji odmownej. Interpretacja powyższego przepisu nie wyklucza jednak, że organ nie może podjąć takich działań, gdy uzna, że wskazane w informacji złożonej na podstawie art. 12 ust. 2 specustawy czynności, nie spełniają wymogów mogących zakwalifikować je do "przeciwdziałania COVID-19". Nie można więc zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że specustawa nie zawiera żadnych procedur, które pozwalałyby na jakąkolwiek kontrolę złożonej informacji o zmianie sposobu użytkowania oraz, że żaden organ nie jest uprawniony do dokonywania weryfikacji złożonego oświadczenia, również pod kątem zgodności przedmiotowej inwestycji z celem przeciwdziałania COVID-19. Interpretacja skarżącej nie tylko narusza art. 12 ust. 1 specustawy ale również doprowadzałaby de facto do samowoli prawnej, albowiem interpretacja taka umożliwiałaby każdorazowe pominięcie prawa budowlanego przy powołaniu się na "przeciwdziałanie COVID-19", nawet wtedy, gdy bez większych trudności widać byłoby, że wskazana czynność nie spełnia tych wymogów. Stanowisko skarżącej podważa sens dalszego istnienia przepisów uregulowanych w prawie budowlanym.
Dalej organ wyjaśnił, że powyższa ocena jest niezbędna, bowiem jak wynika z akt sprawy, organ administracji architektoniczno-budowlanej, o którym mowa w art. 12 ust. 2 specustawy, a w tym konkretnym przypadku Prezydent Miasta B., pismem z dnia [...] września 2020 r., znak [...], poinformował skarżącą, że brak jest podstaw do zastosowania w stosunku do przedmiotowej inwestycji przepisu art. 12 specustawy, a tym samym brak jest podstaw do rozpoczęcia wskazanego zamierzenia. Poinformowano również, że zawiadomiono PINB w B. o rozpoczęciu ww. zamierzenia w celu podjęcia stosownych czynności. Natomiast pismem z dnia [...] września 2020 r., znak [...], Prezydent Miasta B. poinformował PINB w B., że złożona przez inwestora informacja dotyczy inwestycji związanej z przebudową "istniejącego budynku mieszkalnego oraz zmianie sposobu użytkowania na budynek mieszkalny wielorodzinny z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi", co nie spełnia definicji przeciwdziałania COVID-19 określonej w art. 2 ust. 2 specustawy. Ptrezydent zwrócił się też o podjęcie stosownych działań.
W ocenie organu odwoławczego powyższe dowodzi, że pomiędzy organem administracji architektoniczno-budowlanej a skarżącą wywiązał się spór. Mając więc na uwadze powyższe, organ ewidencyjny pismem z dnia 18 grudnia 2020 r. zwrócił się do PINB w B. z zapytaniem, na jakim etapie jest postępowanie. W odpowiedzi PINB w B. pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. wyjaśnił, że w związku z pismem z dnia [...] września 2020 r., znak [...], toczy się postępowanie w sprawie przebudowy i zmiany sposobu użytkowania budynku zamieszkania zbiorowego z samodzielnymi lokalami zakwaterowania turystycznego na budynek mieszkalny wielorodzinny z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi usytuowany na nieruchomości przy ul. [...] w B. (dz. nr ewid. [...] obr. [...]).
Dalej organ wskazał, że w orzecznictwie ugruntował się pogląd, wynikający przede wszystkim z przepisów, że dane ewidencyjne mają charakter informacyjno - techniczny i odnoszą się do konkretnej działki ewidencyjnej. Ewidencja rejestruje jedynie stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne uprawnione organy orzekające. Dla obywateli i organów państwowych moc wiążącą mają tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konturu granic, rodzaju użytków, itp.). Ewidencja nie rozstrzyga natomiast żadnych sporów do gruntów i budynków, zaś organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów, na podstawie których dokonują zmian w ewidencji. W przypadku regulacji dotyczących ewidencji gruntów chodzi o naniesienie do ewidencji prawidłowych danych o gruntach, budynkach i lokalach, co ma charakter informacyjny. Ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji wynikających z odpowiedniej dokumentacji. Organ prowadzący ewidencje gruntów i budynków dokonuje zmian w oparciu o konkretne dokumenty potwierdzające zdarzenia faktyczne bądź prawne bądź wtedy, gdy wprost wynika to z przepisów. Mając na uwadze brzmienie art. 12 specustawy, dokumentem takim jest zaświadczenie organu administracji architektoniczno-budowlanej o dopełnieniu czynności przewidzianych w art. 12 ust 2 specustawy oraz o nie podjęciu w związku z tym żadnych działań przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. W omawianej sprawie organ administracji architektoniczno-budowlanej podjął zaś działania uznając, że w sprawie nie znajdzie zastosowanie art. 12 ust. 2 specustawy.
W ocenie organu odwoławczego organ ewidencyjny nie posiada kompetencji do ingerowania i samodzielnego interpretowania sprawy, która leży we właściwości innego organu. Organ ewidencyjny nie może samodzielnie rozstrzygać, czy dana budowa, przebudowa, remont, utrzymanie i rozbiórka obiektów budowlanych, w tym zmiana sposobu użytkowania, mieści się w definicji przeciwdziałania COVID-19, wyrażonej w art. 2 ust. 2 specustawy. Jak bowiem wyjaśniono, organ ewidencyjny jest jedynie organem rejestrującym. W związku z powyższym rozpoznanie sprawy przez PINB w B. jest niezbędne do merytorycznego rozpoznania wniosku w przedmiocie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków. Wydanie decyzji merytorycznej czy to wprowadzającej żądane zmiany, czy też odmawiającej ich wprowadzenia oznaczałoby przekroczenie przez organ ewidencyjny swych kompetencji poprzez wcielenie się w organ architektoniczno-budowlany. Organ ewidencyjny wprowadzając żądane zmiany uznałby samodzielnie, że czynności wymienione w informacji z [...] wrzesnia 2020 r. mieszczą się w hipotezie art. 12 ust. 1 specustawy, zaś odmawiając wprowadzenia żądanych zmian organ ewidencyjny samodzielnie uznałby, że czynności te w hipotezie tej się nie mieszczą. Pomiędzy więc rozpoznaniem wniosku o wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków a wynikiem postępowania prowadzonego przez PINB w B. występuje bezpośredni związek przyczynowy, a rozpoznanie tego pierwszego nie może się obyć bez wyniku tego drugiego.
Skargi na powyższe postanowienie, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., wnieśli M. Sp. z o.o. Sp.k. w B. i H. K. (zarządzeniem z dnia [...] maja 2021 r. sprawy połączono do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia), w których zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
1. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 19 i art. 20 k.p.a. w zw. z art. 12 ust. 1, ust. 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 września 2020 r. (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842; dalej jako: specustawa), w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że do rozpoznania wniosku z dnia 8 grudnia 2020 r. i dokonania w ewidencji gruntów i budynków zmiany danych ewidencyjnych budynku położonego przy ul. [...] w B. konieczne jest uprzednie rozstrzygnięcie przez PINB w B. postępowania administracyjnego nr [...] w sprawie kontroli legalności prowadzonych robót budowlanych dla inwestycji pod nazwą "[...]", podczas gdy art. 12 ust. 1 specustawy wyłączył stosowanie do przedmiotowej inwestycji, jako zrealizowanej w celu przeciwdziałania COVID-19, m.in. przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333), dalej jako: Prawo budowlane, a tym samym PINB w B. nie jest organem właściwym rzeczowo do prowadzenia jakichkolwiek czynności w stosunku do tej inwestycji, a więc nie posiada również uprawnień do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie;
2. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezasadne zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka do obligatoryjnego zawieszenia postępowania z uwagi na wystąpienie zagadnienia wstępnego, podczas gdy rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, bowiem prowadzone przez PINB w B. postępowanie administracyjne nr [...] w sprawie kontroli legalności prowadzonych robót budowlanych dla inwestycji pod nazwą "[...]", nie stanowi zagadnienia wstępnego, gdyż:
a) art. 12 ust. 1 specustawy wyłączył stosowanie przepisów Prawa budowlanego do inwestycji realizowanej w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, w efekcie czego prowadzone przez PINB w B. ww. postępowanie jest całkowicie niedozwolone;
b) dokonana zawiadomieniem Prezydenta Miasta B. z dnia [...] września 2020 r., w oparciu o art. 12 ust. 2 i ust. 3 specustawy, przebudowa oraz zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego przy ul. [...] w B. w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, z uwagi na brak w specustawie możliwości wniesienia sprzeciwu do złożonej informacji oraz podjęcia innych czynności w tym zakresie (za wyjątkiem przewidzianego w art. 12 ust. 4 specustawy uprawnienia do wydania decyzji wyłącznie w przypadku prowadzenia robót budowlanych zagrażających życiu lub zdrowiu ludzi, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie), stała się w pełni skuteczna w chwili przedłożenia informacji do organu architektoniczno-budowlanego, tj. z dniem [...] września 2020 r.;
c) wynik toczącego się postępowania przed PINB w B. dotyczy jedynie stanu faktycznego, a nie prawnego, co wprost wyklucza zawieszenie niniejszego postępowania z tej przyczyny, gdyż jedynie prejudykat o charakterze prawnym może stanowić przesłankę uzasadniającą zawieszenie postępowania administracyjnego;
3. art. 11 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 §3 k.p.a. i art. 126 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, pomimo jego wydania z naruszeniem przepisów prawa z uwagi na nieprawidłowe sporządzenie przez organ I instancji uzasadnienia faktycznego i prawnego, co przejawiało się w szczególności w niewykazaniu istnienia jakiejkolwiek zależności pomiędzy przedmiotowym postępowaniem, a postępowaniem nr [...] prowadzonym przez PINB w B., a tym samym niewykazaniem spełnienia przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w sytuacji gdy do zawieszenia postępowania w oparciu o przesłankę zawartą w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. niezbędne jest istnienie bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, co w niniejszej sprawie nie występuje.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o:
1) uchylenie skarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz jednocześnie o zobowiązanie Prezydenta Miasta B. - Urzędu Miejskiego w B. Departamentu Geodezji do niezwłocznego rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. i dokonania w ewidencji gruntów i budynków aktualizacji danych dotyczących budynku przy ul. [...] w B., ewentualnie
2) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia;
3) o przeprowadzenie dowodu z dołączonej do niniejszej skargi dokumentacji fotograficznej - na wykazanie istnienia ścisłego związku inwestycji zrealizowanej na nieruchomości przy ul. [...] w B. z ustawową przesłanką przeciwdziałania COVID-19, gdyż jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wątpliwości, a ze względu na zgłoszenie niniejszego wniosku jednocześnie ze złożeniem przedmiotowej skargi, przeprowadzenie wnioskowanego dowodu nie wpłynie w żaden sposób na nadmierne przedłużenie postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinęli podniesione zarzuty. Wskazali, że istota sporu sprowadza się do tego, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., na którą w skarżonym postanowieniu powołuje się organ II instancji, która obligowałaby Urząd Miejski w B. Departament Geodezji do obowiązkowego zawieszenia przedmiotowego postępowania. W ocenie skarżących do rozpatrzenia złożonego wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. nie jest wymagane uprzednie rozstrzygnięcie postępowania nr [...] prowadzonego przez PINB w B., gdyż nie spełnia ono przesłanki zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Powyższe wynika z faktu, iż zmiana sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w B., zgłoszona do Prezydenta Miasta B. w dniu [...] września 2020 r., została dokonana w oparciu o art. 12 ust. 1 specustawy, który w stosunku do inwestycji związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, wyłączył stosowanie przepisów Prawa budowlanego, a tym samym wyłączył kompetencje PINB w B. do prowadzenia kontroli takich inwestycji. Prawidłowość powyższego stanowiska potwierdził sam PINB w B. w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r., w którym wskazał, że w stosunku do inwestycji prowadzonych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, organ nadzoru budowlanego nie jest organem właściwym do podejmowania jakichkolwiek działań w tym zakresie. Również, zdaniem skarżących, przepis art. 12 ust. 4 specustawy upoważniał organ administracji architektoniczno-budowlanej, a nie organ nadzoru budowlanego, do wydania decyzji i to wyłącznie w przypadku prowadzenia robót budowlanych zagrażających życiu lub zdrowiu ludzi, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Ponadto, w ocenie skarżących, informację złożono w dniu [...] września 2020 r. w zakresie całego budynku położonego przy ul. [...] w B.. Organ I instancji winien był zatem dokonać żądanego wpisu w oparciu o tę informację, stanowiącą szczególny dokument potwierdzający zmianę sposobu użytkowania budynku w trybie art. 12 specustawy. Wobec powyższego twierdzenia PWINGiK, iż "mając na uwadze brzmienie art. 12 specustawy, dokumentem takim jest zaświadczenie organu administracji architektoniczno-budowlanej o dopełnieniu czynności przewidzianych wart. 12 ust. 2 specustawy oraz o nie podjęciu w związku z tym żadnych działań przez organ administracji architektoniczno-budowlanej", jest całkowicie bezpodstawne. Żaden z ww. przez organ II instancji dokumentów nie został uregulowany w treści specustawy, w przeciwieństwie do informacji składanych na podstawie art. 12 ust. 2 specustawy. W związku z tym oczywiste jest, że wolą ustawodawcy było przypisanie szczególnej roli tejże informacji o prowadzeniu robót budowlanych/zmianie sposobu użytkowania budynku w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, a nie, jak twierdzi PWINGiK, zaświadczeniu organu administracji architektoniczno-budowlanej. Z żadnego przepisu prawa nie wynika, by w celu uzyskania wpisu w ewidencji gruntów i budynków konieczne było posiadanie konkretnego zaświadczenia, gdyż wystarczające jest udokumentowanie stanu objętego żądaną zmianą w jakikolwiek sposób, zatem argument PWINGiK jest zupełnie nietrafiony i nie można uznać, iż wydanie takiego dokumentu jest konieczne do wprowadzenia żądanej przez skarżącą zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Ww. stanowisko PWINGiK wynika z samowolnej i nieuprawnionej interpretacji przepisu art. 12 specustawy, która jest niezgodna z zamiarem ustawodawcy. Zdaniem skarżących, w celu wprowadzenia żądanej przez nich zmiany nie jest konieczne uzyskanie przedmiotowego zaświadczenia. Powyższe potwierdza m. in. to, że specustawa nie zawiera żadnych procedur, które pozwalałyby na jakąkolwiek kontrolę złożonej informacji o zmianie sposobu użytkowania.
Dalej skarżący wskazali, że w ich ocenie całkowicie bezpodstawne jest zawieszanie przedmiotowego postępowania i oczekiwanie na dokonywanie przez PINB w B. oceny, czy inwestycja ta jest rzeczywiście związana z przeciwdziałaniem COVID-19. Wobec bowiem braku jakichkolwiek procedur kontroli zgodności inwestycji prowadzonych w trybie specustawy z celem przeciwdziałania COVID-19, już sam fakt zawiadomienia właściwego organu o zmianie sposobu użytkowania budynku w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, w sposób określony w art. 12 ust. 3 specustawy, stanowi podstawę do uznania, iż inwestycja ta jest w pełni legalna oraz zgodna z ww. celem. Powyższe wynika z tego, że art. 12 ust. 1 specustawy wyłączył stosowanie przepisów Prawa budowlanego do inwestycji związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, a tym samym wyłączył możliwość podjęcia przez organy administracji architektoniczno-budowlanej oraz nadzoru budowlanego jakiejkolwiek interwencji czy dokonywania kontroli w stosunku do takich inwestycji, do czasu ujawnienia sytuacji zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego, o której mowa w art. 12 ust. 4 specustawy, a która w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Zatem niepoparte żadnymi przepisami twierdzenia PWINGiK, iż specustawa zawiera procedury pozwalające na kontrolę złożonej przez skarżącą informacji o zmianie sposobu użytkowania lokalu są całkowicie niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Tym samym oczywiste jest, że PINB w B. nie posiada jakichkolwiek kompetencji do prowadzenia postępowania nr [...]., co z kolei przekłada się na brak spełnienia przesłanki zagadnienia wstępnego do obligatoryjnego zawieszenia przez Urząd Miejski w B. Departament Geodezji przedmiotowego postępowania.
Dalej skarżący wyjaśnili, że inwestycja zrealizowana na nieruchomości przy ul. [...] w B. bezsprzecznie związana jest z ustawowym celem przeciwdziałania COVID-19, a związek ten jest oczywisty i widoczny "na pierwszy rzut oka", wobec czego nie zachodzi najmniejsza potrzeba dokonywania jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie. Ustawodawca definiując pojęcie "przeciwdziałania COVID-19" w art. 2 ust. 2 specustawy opowiedział się za szeroką jego interpretacją. Na przedmiotowej inwestycji zastosowano specjalne rozwiązania uwzględniające zalecane rygory sanitarne. Powstały specjalny budynek mieszkalny wielorodzinny z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi zapewnia jego mieszkańcom bardzo wysoki poziom bezpieczeństwa ze względu na umożliwienie przebywania w odizolowanych od otoczenia pomieszczeniach nawet przez wiele miesięcy, nie wychodząc z nich i np. pracując zdalnie, a tym samym wpływa na zmniejszenie rozprzestrzeniania się COVID-19. W związku z tym, że do zmiany sposobu użytkowania budynku doszło z dniem 2 września 2020 r., dokonanie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków winno mieć charakter czysto techniczny, a do jej dokonania nie potrzeba przeprowadzania jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego.
Na koniec skarżąca wyjaśniła, że rozstrzygnięcie, które może zostać wydane w toku prowadzonego przez PINB w B. postępowania nr [...], ma charakter jedynie faktyczny, a nie charakter zagadnienia prawnego, co wprost wyklucza zawieszenie niniejszego postępowania. Jedynie prejudykat o charakterze prawnym może stanowić przesłankę uzasadniającą zawieszenie postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga są częściowo zasadne i podlegają uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na mocy art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżone postanowienie PWINGiK w B. z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków miasta B. w obrębie nr [...] w zakresie zmiany sposobu użytkowania budynku zamieszkania zbiorowego na budynek wielorodzinny z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi, oznaczonego numerem ewidencyjnym [...], położonego przy ul. [...] na działce nr [...].
W stanie faktycznym niniejszej sprawy oba organy stanęły na stanowisku, że zachodziła podstawa do zawieszenia postępowania na mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na fakt, że skarżąca nie przedłożyła dokumentu wydanego przez organ architektoniczno-budowlany w postaci zaświadczenia o dopełnieniu czynności przewidzianych w art. 12 ust. 2 specustawy, a wręcz organ ten zwrócił się do PINB w B. o wszczęcie postępowania i zostało ono wszczęte i jest prowadzone jako postępowanie legalizacyjne w sprawie przebudowy i zmiany sposobu użytkowania budynku zamieszkania zbiorowego z samodzielnymi lokalami zakwaterowania turystycznego na budynek mieszkalny wielorodzinny z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi. Brak więc rozstrzygnięcia przez organ nadzoru budowlanego w postępowaniu legalizacyjnym stanowi zagadnienie wstępne, bez którego organy w niniejszej sprawie nie mogą orzekać.
Zdaniem Sądu, stanowisko organów jest nieprawidłowe, gdyż w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne, które by dawało podstawę do zawieszania postępowania.
W tym miejscu należy zauważyć, że instytucja zawieszenia postępowania przewidziana w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. opiera się na założeniu, że organ rozstrzygający daną sprawę nie jest w stanie prowadzić postępowania administracyjnego, albowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pojęcie "zagadnienia wstępnego" użyte w tym przepisie należy rozumieć w ten sposób, że jest to kwestia, która pozostaje poza właściwością danego organu i w dodatku bez jej rozstrzygnięcia nie można dalej prowadzić postępowania, tzn. organ nie może rozstrzygnąć sprawy ani pozytywnie, ani negatywnie. Należy jednak podkreślić, że to, co jest owym zagadnieniem wstępnym zależy od tego, co jest przedmiotem sprawy głównej, a to z kolei wynika z przepisów prawa materialnego. Organ administracji publicznej obowiązany jest ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a zagadnieniem wstępnym. W razie zatem gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania.
W rozpatrywanym przypadku, co już wskazano powyżej, sprawą administracyjną jest postępowanie w przedmiocie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej budynku przy ul. [...] w zakresie zmiany sposobu użytkowania budynku zamieszkania zbiorowego na budynek wielorodzinny z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi, zaś jako zagadnienie wstępne organy uznały brak stosownego zaświadczenia, wydanego w trybie art. 12 specustawy, przez Prezydenta Miasta B. oraz brak wyniku toczącego się postępowania legalizacyjnego przez PINB w B.
Sąd nie podziela stanowiska organów. Podstawę prawną działania organów w sprawie niniejszej stanowią bowiem przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 276; dalej: "p.g.i.k."). Zgodnie z art. 24 ust. 2a p.g.i.k., informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Natomiast jak stanowi art. 24 ust. 2b p.g.i.k., aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: (a) przepisów prawa, (b) wpisów w księgach wieczystych, (c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, (d) ostatecznych decyzji administracyjnych, (e) aktów notarialnych, (ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, (f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, (g) wpisów w innych rejestrach publicznych, (h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Przepis art. 24 ust. 2c p.g.i.k. stanowi zaś z kolei, że odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Jak zatem z powyższych przepisów wynika, ewidencja gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju i systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami (art. 2 ust. 2 p.g.i.k.). Zapisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno – deklaratoryjny, a prowadzone w tym przedmiocie postępowanie służy wyłącznie ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach.
Ponadto zauważenia wymaga, że w świetle przepisów § 12, 44 pkt 2 i 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 393 ze zm.; dalej: rozporządzenie), będącego aktem wykonawczym do p.g.i.k., do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy: utrzymywanie w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Regulując zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych, przepisy rozporządzenia posługują się kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych. Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być przy tym oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonywanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1596/10). Dlatego dokonywane wpisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny, a organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające (por. wyrok WS w B. z dnia 4 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 115/21).
Strona skarżąca we wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. o aktualizację danych w ewidencji gruntów i budynków jako podstawę prawną wskazała art. 12 ust. 2 specustawy. Organy zawieszając postępowanie w niniejszej sprawie również pozostały w orbicie powyższego przepisu, zapominając, że podstawę ich działania stanowią przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przywołanego powyżej rozporządzenia, a nie przepisy specustawy.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 specustawy (w brzmieniu na datę złożenia informacji z dnia [...] września 2020 r.), do projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, w tym zmiany sposobu użytkowania, w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, z późn. zm.), ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 i 471) oraz aktów planistycznych, o których mowa w tej ustawie, ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2020 r. poz. 282), a w przypadku konieczności poszerzenia bazy do udzielania świadczeń zdrowotnych, także przepisów wydanych na podstawie art. 22 ust. 3, 4 i 4a ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Z kolei ust. 2 tego przepisu stanowił, że prowadzenie robót budowlanych oraz zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 wymagają niezwłocznego poinformowania organu administracji architektoniczno-budowlanej. Natomiast w ust. 3 pkt 2 wskazanego przepisu uregulowano, że w informacji, o której mowa w ust. 2, należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - w przypadku zmiany sposobu użytkowania.
Jak z powyższego zatem widać, przywołana regulacja w art. 12 ust. 1 i 2 specustawy wyłączyła stosowanie ustawy Prawo budowlane, a zatem i art. 71 tej ustawy, do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w związku z przeciwdziałaniem COVID-19. W ocenie Sądu podkreślenia jednak wymaga, że czym innym była (bo przepis od 5 września 2020 r. utracił moc) zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, rozumianym jako wszelkie czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków choroby, o której mowa w ust. 1 (art. 2 ust. 2 specustawy), a czym innym jest aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dokonywana na podstawie art. 24 ust. 2b p.g.i.k., która nie ma nic wspólnego ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków choroby, o której mowa w ust. 1 (art. 2 ust. 2 specustawy). Z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. f p.g.i.k. wynika wprost, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje na podstawie zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. Skoro więc art. 12 ust. 1 specustawy wyłączył stosowanie przepisu art. 71 ustawy Prawo budowlane w zakresie zmiany sposobu użytkowania w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, to wyłączył w tym przypadku możliwość uzyskania przez inwestora aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części.
Z cytowanego art. 12 specustawy, wbrew twierdzeniom organów, nie wynika też, aby organ architektoniczno-budowlany miał wydawać jakieś zaświadczenia, które mogłyby ewentualnie być dołączane przez inwestora do wniosku o zmianę przeznaczenia budynku lub lokalu w postępowaniu przed organami ewidencyjnymi.
Z pozostałych przepisów art. 24 ust. 2b pkt 1 i 2 p.g.i.k. nie wynika także, aby aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków mogła nastąpić na podstawie informacji o zmianie sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu złożonej przez skarżącą w Urzędzie Miejskim w B. w dniu [...] września 2020 r. Informacja, o której mowa w art. 12 ust. 2 specustawy stanowiła podstawę do prowadzenia robót budowlanych oraz zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, ale sama z siebie nie stanowi podstawy do żądania wpisu w ewidencji gruntów i budynków. Tym bardziej, że jak stanowi art. 36 ust. 1 specustawy, art. 12 traci moc po upływie 180 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (utracił moc w dniu 5 września 2020 r.). Na dodatek, co trzeba wyraźnie podkreślić, w dniu złożenia wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie niniejszej (wniosek z dnia [...] grudnia 2020 r.), przepis art. 12 specustawy już nie obowiązywał.
Sąd w składzie niniejszym całkowicie nie podziela zarzutów skargi, jakoby art. 12 specustawy (a już w szczególności w okresie gdy utracił moc) miałby stanowić samodzielną podstawę do żądania wpisów w ewidencji gruntów i budynków. Po pierwsze przepis ten nie odnosił się on do ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ani nie był też przepisem szczególnym względem tej ustawy. Został on uchwalony przez ustawodawcę w konkretnym celu, tj. aby przeciwdziałać COVID-19 i to jedynie na okres 180 dni. Tymczasowość jego obowiązywania i brak jednocześnie innych stosownych uregulowań ustawowych co do skutków dokonanych czynności pod jego rządami, przesądza o tym, że skutki te już w zamiarze ustawodawcy nie miały być trwałe.
Sąd całkowicie nie zgadza się ze stanowiskiem skarżących, że uprawnienia nabyte pod rządami tego przepisu rozciągnęły się na okres, kiedy przepis ten już utracił moc. Skoro od samego początku wiedziano o czasowości obowiązywania przepisu i nie wprowadzono żadnych regulacji przejściowych, to jasnym i czytelnym było, że kolejne regulacje, które się pojawią w tym przedmiocie, mogą być zupełnie inne. I tak się w rzeczywistości stało. W dniu 28 października 2020 r. uchwalono ustawę o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r., poz.2112 – weszła w życie w dniu 29 listopada 2020 r.), w której w art. 15 pkt 4 nadano nowe brzmienie art. 46c ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2020 r., poz. 1845). Zgodnie z nowym brzmieniem art. 46c ust. 3 tej ustawy, w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii do projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, w tym zmiany sposobu użytkowania, przez podmioty wykonujące działalność leczniczą albo inne podmioty w związku z realizacją zadań objętych obowiązkiem albo poleceniem wydanym na podstawie art. 10d albo art. 11h ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 i 2112), w związku z przeciwdziałaniem epidemii, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333), ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293, 471, 782, 1086 i 1378) oraz aktów planistycznych, o których mowa w tej ustawie, ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2020 r. poz. 282, 782 i 1378), a w przypadku konieczności poszerzenia bazy do udzielania świadczeń zdrowotnych, także przepisów wydanych na podstawie art. 22 ust. 3, 4 i 4a ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Odstąpienie od stosowania przepisów, o których mowa w zdaniu pierwszym, wymaga zgody wojewody.
Jak z powyższego zatem widać, z woli ustawodawcy, od dnia 29 listopada 2020 r. uprawnienia inwestorów w zakresie działalności przeciw COVID-19 zawężono do podmiotów wykonujących działalność leczniczą albo innych podmiotów w związku z realizacją zadań objętych obowiązkiem albo poleceniem wydanym na podstawie art. 10d albo art. 11h ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 i 2112), zaś odstąpienie od stosowania tych przepisów, wymaga zgody wojewody. W tym przypadku również nie wprowadzono żadnych przepisów przejściowych odnoszących się do stanów powstałych pod rządami przepisu art. 12 specustawy, co w ocenie Sądu tylko potwierdza, że ustawodawca okres obowiązywania tego przepisu i powstałe pod jego rządami stany faktyczne i prawne, uznał za zamknięte.
Zdaniem Sądu nie można też z przepisu art. 12 specustawy wywodzić uprawnień innych niż wprost zostały w nim wskazane, w szczególności wyłączania stosowania innych ustaw, niż zostały w nim wymienione. Jako potwierdzenie powyższej argumentacji należy przytoczyć wyroki WSA w Białymstoku z dnia 3 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 789/20 i z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 204/21 (dotyczące zasięgu wpływu art. 12 specustawy na inne postępowania administracyjne), w których jednoznacznie wskazano, że obowiązujący do 5 września 2020 r. przepis art. 12 specustawy nie mógł również stanowić podstawy prawnej dla wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu (nota bene znajdującego się w budynku przy ul. [...] w B.). Zaświadczenie o samodzielności lokalu wydawane jest bowiem wyłącznie w oparciu o przepis art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1910 ze zm.) i w trybie przepisów art. 217- 220 k.p.a., a nie w trybie przepisu art. 12 specustawy.
W ocenie niniejszego Sądu również niezasadne są wszystkie zarzuty skarżących dotyczące tego, że organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania legalizacyjnego dotyczącego przedmiotowego budynku. Po pierwsze w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawił się już pogląd (podzielany również przez niniejszy Sąd), że jednak organ taki jest uprawniony do prowadzenia takich postępowań (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 72/21), a po drugie, w ocenie niniejszego składu orzekającego, postępowanie legalizacyjne prowadzone przez PINB w B. pozostaje bez wpływu na postępowanie niniejsze. Niezależnie bowiem od wyników postępowania legalizacyjnego prowadzonego przez PINB w B., organy w postępowaniu niniejszym winny sprawę rozstrzygać w oparciu o przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne a nie w oparciu o przepis art. 12 specustawy.
Reasumując, zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające podlegają uchyleniu, gdyż zasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., polegający na dopatrzeniu się przez organy zagadnienia wstępnego, którego w sprawie niniejszej nie ma, a które to naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Natomiast Sąd, z racji przedstawionych powyżej, uznał pozostałe zarzuty skargi jako całkowicie niezasadne lub pozostające bez wpływu na zaskarżone postanowienie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy wezmą pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązane będą uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się wpisy sądowe w kwotach po 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło