I SA/Ol 309/21
WyrokWSA w Olsztynie2021-06-29
Skład orzekający: Katarzyna Górska, Przemysław Krzykowski, Anna Janowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okres od marca do maja 2020 r. z powodu braku złożenia wniosku przez płatnika, mimo że płatnik twierdził, iż wniosek został złożony wraz z innymi dokumentami do skrzynki podawczej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu rentowego, uznając, że naruszono przepisy postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie zebrał i nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego, nie wyjaśnił procedury składania wniosków do skrzynki podawczej, nie uwzględnił możliwości omyłki organu i nie rozstrzygnął wątpliwości na korzyść strony, co narusza zasady praworządności, zaufania do władzy publicznej oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.Stan faktyczny
Skarżąca E. P. wniosła o zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okres od marca do maja 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił zwolnienia, twierdząc, że skarżąca nie złożyła wniosku. Skarżąca argumentowała, że złożyła wniosek wraz z innymi dokumentami w jednej kopercie do skrzynki podawczej ZUS w dniu 9 kwietnia 2020 r. ZUS po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, że odnaleziono wniosek tylko dla jednego z płatników (Spółka A), a dla wnioskodawcy (E. P.) wniosek nie został odnaleziony. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i przywrócenia terminu do złożenia wniosku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 22 grudnia 2020 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) asesor WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2021r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z 22 grudnia 2020 r.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzją
z "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako: organ, ZUS, Zakład), po rozpatrzeniu wniosku E. P. (dalej jako: strona, skarżąca), na podstawie art. 31zo ust. 2 i 4, art. 31 zp ust. 1 pkt 1, art. 31 zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm., dalej jako ustawa o COVID-19) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. u. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako k.p.a.), odmówił prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r., utrzymując w mocy decyzję organu z "[...]".
W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. art. 31zq ust. 8, art. 31 zo ust. 2 i ust. 4 , art. 31 zp ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID-19, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.), wskazując, że decyzją z "[...]" Zakład odmówił stronie prawa do zwolnienia, z uwagi na brak złożonego wniosku o zwolnienie z opłacania składek.
Następnie strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazujący na fakt, iż złożyła stosowne dokumenty w siedzibie Oddziału w O., korzystając z przygotowanej skrzynki podawczej, oraz że składała "wówczas trzy komplety dokumentów za siebie, męża oraz spółkę. Wszystko było w jednej kopercie". Wskazując, że wraz z wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek dla płatnika NIP "[...]"został złożony również wniosek dla NIP "[...]".
Rozpoznając ponownie sprawę Zakład zweryfikował rejestry wpływu korespondencji oraz akta papierowe płatników NIP "[...]" ("[...]"), NIP "[...]" (E. P.) i NIP "[...]" (M. P.). Ujawniono złożenie w dniu 09.04.2020 r. wniosku o zwolnienie z opłacenia składek wyłącznie dla NIP "[...]" ("[...]"), nie odnaleziono wniosku dla NIP "[...]" (E. P.). Organ wyjaśnił, że wnioski/dokumenty ze skrzynek podawczych, po 3 dniach kwarantanny były na bieżąco otwierane i rejestrowane.
Tym samym Zakład stwierdził, że nie został złożony wniosek o zwolnienie z opłacenia składek za okres od marca do maja 2020 r. przez stronę, jako płatnika NIP "[...]".
Mając na uwadze, iż podstawą zwolnienia z opłacania składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r było złożenie przez płatnika wniosku - Zakład nie znajduje podstaw prawnych, aby zmienić decyzję w zakresie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r.
Na powyższą decyzję strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zarzucając naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego tj. art. 31 zp ust. 1 pkt. 1 ustawy o C0V1D-19, poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie wobec skarżącej;
II. przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący i kompletny sprawy oraz brak podjęcia wszelkich działań do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes strony oraz naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez brak rozważenia przez organ i brak przywrócenia terminu do złożenia wniosku o umorzenie składek gdyż brak w organie odpowiedniego wniosku nie wynikł z winy strony lecz leży po stronie organu.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że strona jako płatnik jest zgłoszona do ZUS z tytułu Spółka A, P. E., Spółka B oraz E. P. prowadząca działalność gospodarczą (dodatkowo jeszcze płatnikiem jest mąż skarżącej z tytułu działalności gospodarczej M. P.). Skarżąca w dniu 9 kwietnia 2020r. złożyła w jednej kopercie wniosek o umorzenie składek ZUS za okres marzec-maj 2020r. jako Spółka A, jako E. P. działalność gospodarcza oraz M. P. działalność gospodarcza. Z uwagi na to, że organ nie przyjmował osobiście dokumentów lecz były wystawione skrzynki podawcze, skarżąca złożyła ww. wnioski w jednej kopercie do skrzynki. Dodatkowo w dniu 23 kwietnia 2020r. został złożony wniosek o umorzenie składek ZUS za marzec-maj 2020r. z tytułu Spółka B. Organ sukcesywnie przesyłał informacje o umorzeniu składek płatnika Spółka B oraz A natomiast brak było informacji co do składek z tytułu indywidualnej działalności gospodarczej E. P. i M. P. Wobec czego skarżąca zaczęła sprawdzać swój stan konta w ZUS i okazało się, że w ramach rozliczenia składek ma zaległości z tytułu nieopłaconych składek za okres marzec-maj 2020r.
Skarżąca zwróciła się do organu o rozliczenie i zestawienie zaległości oraz wystąpiła o informację, dlaczego nie zostały jej umorzone składki na ubezpieczenie społeczne.
Organ wydał jednak decyzje o odmowie umorzenia składek wskazując, że skarżąca nie złożyła wniosku o takie umorzenie do 30 czerwca 2020r. Z takim postępowaniem i decyzjami organu nie zgadza się skarżąca - złożyła bowiem w odpowiednim terminie stosowny wniosek o umorzenie składek za okres marzec-maj 2020r. Wnioski były w jednej kopercie. Zatem skoro wniosek w sprawie Spółki A trafił do organu, to złożone w jednej kopercie razem z nim dwa wnioski dotyczące indywidualnej działalności skarżącej i jej męża również powinny tam być. Skarżąca nie ma pewności, czy wnioski te nie zostały potraktowane jako jeden, bo przecież na tych wnioskach nazwiska i nazwy są takie same tylko jeden płatnik to spółka cywilna a dwóch pozostałych płatników to osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą ale pod tą samą nazwą i nazwiskami co przy spółce cywilnej. Również nieuzasadnione byłoby działanie skarżącej polegające na braku złożenia wniosku za siebie i męża skoro za spółkę cywilną jedną i drugą złożyła.
W jej ocenie organ prowadząc postępowanie jedynie enigmatycznie w decyzji wskazał, iż wyjaśnił sprawę, ale z żadnych czynności nie wynika aby zostały dokładnie przejrzane dokumenty chociażby złożone przez skarżącą dla płatnika Spółka B i A.
Ponadto wskazano, że terminy materialnoprawne mogą być przywrócone przepisem ustawy, a przez organ administracji jedynie wówczas, gdy możliwość taką przewidują przepisy szczególne. Przywrócone mogą być zatem jedynie terminy procesualne, mające zarówno charakter terminów ustawowych, jak i terminów wyznaczanych. Właściwym trybem dla rozpoznawania wniosków o przywrócenie terminów bez względu na ich charakter jest przepis art. 58 § 1 k.p.a. Zatem organ biorąc pod uwagę fakt, że strona nie miała innej możliwości jak złożyć wniosek w wystawionej do tego celu skrzynce podawczej bez możliwości uzyskania potwierdzenia złożenia wniosku, to brak tego wniosku w organie stanowi podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o umorzenie składek. Skarżąca bowiem od samego początku wskazuje, iż taki wniosek złożyła, a jego brak wykazuje jedynie, że po stronie skarżącej nie doszło do żadnego zaniedbania czy też winy w braku terminowego złożenia wniosku.
Gdyby bowiem skarżąca takiego wniosku nie złożyła, to za marzec-maj 2020 opłacałaby składki tym bardziej, że zaległości dotyczą tego okresu. Przed tym okresem i po nim, składki były i są opłacane przez skarżącą regularnie. Tak więc organ powinien był rozważyć i przywrócić termin do złożenia wniosku o umorzenie składek, gdyż w przedmiotowej sytuacji nie było winy po stronie skarżącej w braku wniosku w organie. Ponadto organ powinien rozpatrzyć przesłanki będące podstawą do umorzenia składek. Skoro skarżąca spełniła te przesłanki to składki powinny zostać umorzone.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W wyznaczonym terminie strona skarżąca nie odniosła się do wniosku organu o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 r., poz. 1842 – dalej ustawa COVID-19 z 2 marca 2020r.).
W przepisach art. 31 zo i n. ustawy przewidziano zwolnienie z obowiązku opłacenia nieopłaconych składek osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, podmiotów zatrudniających nie więcej niż 49 osób.
Zgodnie z art. 31 zo ust. 2 i 4 ustawy z 2 marca 2020r. na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej "osobą prowadzącą pozarolniczą działalność", opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed dniem 1 kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. Zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek ustalone od obowiązującej ją najniższej podstawy wymiaru tych składek.
Zgodnie z art. 31 zp ust. 1 ustawy z 2 marca 2020r. wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 3 Izo, zwany dalej "wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek", płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. - w przypadku składek należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r.
Zgodnie z art. 31 zq ust. 3 ustawy z 2 marca 2020r. (w brzmieniu na dzień wydania decyzji): warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.
Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31 zo, następuje w drodze decyzji (art. 31 zq ust.7 w/w ustawy).
Zgodnie z art. 31 zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020r. od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o której mowa w ust. 7, płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zarówno w decyzji z "[...]" (k. 8 akt administracyjnych) jak i w zaskarżonej do Sądu decyzji z "[...]" (k. 19 akt administracyjnych) organ wskazał, że bezpośrednią przyczyną odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. był brak wniosku.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych. Wskazać należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s., mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a."), stanowiące m.in., że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).
Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 k.p.a., w tym w § 3 tego artykułu. Wskazany przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, ponieważ przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1994 r., sygn. akt III ARN 2/94, OSNAPiUS 1994, nr 1, poz. 2 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 1997 r., sygn. akt III RN 94/96, OSNAPiUS 1997, nr 19, poz. 366).
W przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności Sąd zauważa, że decyzje nie posiadają prawidłowego uzasadnienia faktycznego, ponieważ organ lakonicznie stwierdził, że przedmiotowy wniosek nie został złożony przed wyznaczonym w ustawie terminem, tj. 30 czerwca 2020 r. a dokumenty składane do skrzynki podawczej były rejestrowane. Ponownie rozpatrując sprawę organ również bardzo lakonicznie stwierdził, że organ zweryfikował rejestry wpływu korespondencji oraz akta papierowe płatników NIP "[...]" (Spółka A), NIP "[...]" (E.P.) i NIP "[...]" (M. P.). Ujawniono złożenie w dniu 09.04.2020 r. wniosku o zwolnienie z opłacenia składek wyłącznie dla NIP "[...]" (Spółka A), nie odnaleziono wniosku dla NIP "[...]" (E. P). Tym samy organ stwierdził, że nie został złożony wniosek o zwolnienie z opłacenia składek za okres od marca do maja 2020 r. przez skarżącą, jako płatnika NIP "[...]".
Zdaniem Sądu zauważyć należy, że obciążając skarżącego obowiązkiem wykazania, że dokument złożył w terminie, organ nie wyjaśnił, czy przy procedurze składania wniosków do pojemników miał on w ogóle możliwość wykazania tego w inny sposób niż na podstawie własnych wyjaśnień i z jakich przyczyn organ nie uwzględnił stanowiska skarżącego. Wskazać należy, że zgodnie z art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z § 1 art. 75 k.p.a. jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 k.p.a. stosuje się odpowiednio.
W przedmiotowej sprawie organ nie wyjaśnił przyczyn nie uwzględnienia stanowiska skarżącego, nie wyjaśnił procedury składania wniosków do pojemników i sam nie wskazał, czy wykluczone jest omyłkowe dołączenie dokumentów skarżącego np. do sprawy innego płatnika. Na tym etapie niniejszej sprawy nie można wykluczyć, że przez omyłkę organu mogło dojść do nieprawidłowości a nie zostało wyjaśnione w jaki realny sposób skarżący miałby wykazać, że dokumenty do pojemnika złożono. W sytuacji, gdy nie ma możliwości wykazania danej okoliczności, a przedmiotem postępowania jest ograniczenie lub odebranie stronie uprawnień, zgodnie z art. 81a § 1 k.p.a. niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzygane są na korzyść strony. Organ nie skorzystał z możliwości odebrania od skarżącego oświadczenia, nie wziął też pod uwagę, że z uwagi na brak potwierdzenia złożenia dokumentów do pojemnika nie miał on możliwości uzyskania potwierdzenia. Organ nie rozstrzygnął ewentualnych wątpliwości na korzyść strony. Naruszenie w/w przepisów, nawet przy uwzględnieniu trudnej sytuacji w jakiej znalazł się również organ w dobie ograniczeń, mogły mieć wpływ na wynik sprawy i tym samym uzasadniały uchylenie obu decyzji.
Mając świadomość obciążenia ZUS ogromną ilością spraw do załatwienia i zważywszy na pandemię odbijającą się negatywnie na możliwości sprawnego działania - Sąd nie przypisuje organowi ani złej woli, ani negatywnego nastawienia do strony, ani lekceważącego stosunku do, wynikających z w/w przepisów, obowiązków. Stwierdza jedynie obiektywnie występujący stan naruszenia w/w przepisów w taki sposób i w takim stopniu, który bezpośrednio miał wpływ na pozbawienie strony skarżącej prawa otrzymania ustawowej ulgi.
W niniejszej sprawie uznać zatem trzeba, że naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 81a § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prowadzone postępowanie i zawarte w uzasadnieniu twierdzenia nie pozwalają bowiem na ustalenie, że wniosek nie został złożony w terminie do skrzynek wystawionych przed siedzibą organu.
Na marginesie powyższych wywodów wskazać trzeba na niekonsekwencje ze strony organu. W rozpoznawanej sprawie ZUS rozstrzygnął sprawę merytorycznie mimo iż uznał, że wniosek nie wpłynął do organu. W takim przypadku brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania żądania zwolnienia z płacenia składek.
Z uwagi na powyższe, stwierdzając, że naruszenia wskazanych powyższej przepisów k.p.a. miały lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., oraz art.135 p.p.s.a., uwzględnił skargę i orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji z dnia "[...]" oraz poprzedzającej ją decyzji z "[...]".
Rozpoznając ponownie sprawę, w związku z naruszeniem w/w przepisów organ rozważy celowość odebrania od skarżącego oświadczenia o złożeniu dokumentów i weźmie pod uwagę, że niezależnie od dokonanych w tym zakresie ustaleń, nie dające się usunąć wątpliwości w koniecznym dla załatwienia meritum sprawy zakresie, organ rozstrzygnie na korzyść skarżącego, stosownie do art. 81a k.p.a., mając na uwadze okoliczności towarzyszące złożeniu wniosku (stan epidemii COVID-19), charakter sprawy, a w szczególności dobro i interes strony postępowania, tj. pominie brak odnotowanego wpływu dokumentów do ZUS za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. jako okoliczność wpływającą na rozstrzygnięcie o zasadności wniosku o zwolnienie z opłacania składek.
Ewentualnie biorąc pod uwagę obowiązujący od 16 grudnia 2020r. art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust., 2 ustawy z 2 marca 2020r. (przepis dodany przez art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r., Dz.U. z 2020 r., poz.2255) organ zawiadomi skarżącego o uchybieniu terminu do dokonania przez stronę czynności kształtującej jej prawo (złożenie wymaganych dokumentów), wyznaczając termin do przywrócenia terminu do ich złożenia. Przepis ten bowiem wprost uwzględnia sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki, nie wymaga wykazania braku winy strony. Przepis ten obejmuje zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii został ogłoszony od dnia 20 marca 2020r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 491).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło