II SAB/Wa 194/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska–Grońska (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Agnieszka Góra–Błaszczykowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi T. Sp. z. o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę W piśmie z [...] września 2020 r. zatytułowanym "Wniosek o przeprowadzenie kontroli w sprawie oraz udzielenie informacji publicznej" T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca", "spółka") przedstawiła Narodowemu Centrum Badań i Rozwoju (dalej: "NCBiR") następujące pytania w ramach dostępu do informacji publicznej: 1) czy w procesie oceny wniosku beneficjenta wzięta została pod uwagę technologia istniejąca na rynku polskim/europejskim, a oferowana przez firmę [...]? 2) jaka technologia, ewentualnie o jakim poziomie wydajności została uznana w procesie oceny za istniejącą obecnie na rynku polskim/europejskim, a w konsekwencji jaka została uznana za innowacyjną? 3) czy wniosek beneficjenta odnosił się jedynie do innowacji procesowej, czy również produktowej? 4) jeśli wniosek beneficjenta odnosi się do innowacji produktowej, czy podczas oceny wniosku o dofinansowanie wzięto pod uwagę uwarunkowania wynikające z międzynarodowej normy EN-16273:2014? 5) na jakich zasadach w projekcie rozliczany jest zakup specjalistycznych urządzeń linii demonstracyjnej do kucia dokładanego szyn iglicowych? 6) jaka jest rola w projekcie zakupionej linii technologicznej? 7) jakie elementy szyny iglicowej wymagające dalszej obróbki mechanicznej zostały wskazane we wniosku beneficjenta, a w konsekwencji stanowiły podstawę oceny dokonanej przez NCBiR? 8) czy oceniając wniosek beneficjenta, wzięto pod uwagę fakt braku dostępności i dopuszczenia do obrotu w Polsce oraz Europie stali szynowych bainitycznych? 9) czy argumentując istnienie przesłanki innowacyjności, beneficjent odnosił się do użycia w produkcji stali bainitycznych? Skarżąca zażądała przesłania odpowiedzi mailem/pocztą na adres jej pełnomocnika. Wniosek spółki wpłynął do NCBiR w dniu [...] września 2020 r. W piśmie z [...] października 2020 r. Dyrektor NCBiR (dalej też: "organ"), mając za podstawę art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176; dalej: "u.d.i.p.") przedłużył termin rozpatrzenia wniosku skarżącej do [...] listopada 2020 r., powołując się na obszerny zakres pytań spółki; konieczność ustalenia, czy podmiot zobowiązany jest w posiadaniu żądanych informacji; następnie ich zgromadzenie oraz ustalenie, czy wnioskowane informacje stanowią informację publiczną, a jeśli tak, to czy podlega ona ograniczeniom przewidzianym w art. 3 ust. 1 pkt 1 lub art. 5 u.d.i.p. Ponadto organ zaznaczył, że w przypadku uznania, iż określone treści mogą zostać udostępnione, wymaga to odpowiedniego przygotowania informacji. Pismem z [...] listopada 2020 r. skarżąca wniosła o przyspieszenie rozpoznania sprawy, argumentując, że brak niezwłocznego rozpoznania wniosku, a w szczególności brak wstrzymania wypłaty dofinansowania przyznanego beneficjentowi, tj. K. S.A. z siedzibą w G., "grozi ryzykiem zachwiania stanu konkurencji", ponieważ może doprowadzić do pogorszenia sytuacji bądź wyeliminowania z rynku konkurencji producentów rozjazdów (w tym spółki). W ocenie skarżącej, dotacja bezzwrotna narusza równość rynkową poprzez dokapitalizowanie konkurencji. W odpowiedzi na wniosek (pismo Dyrektora NCBiR z [...] listopada 2020 r.) organ wskazał, że pytania nr 1 – 4 dotyczą oceny kryterium punktowanego "Nowość rezultatów projektu" w ramach konkursu [...]. Wedle ww. kryterium, ocenie podlegało, czy rezultat projektu: 1) stanowi innowację produktową lub procesową oraz 2) charakteryzuje się nowością co najmniej w skali polskiego rynku, w kontekście posiadanych przez niego nowych cech, funkcjonalności, w porównaniu do rozwiązań dostępnych na rynku. Dalej Dyrektor NCBiR podał, że do oceny merytorycznej znajduje zastosowanie definicja innowacyjności określona w Podręczniku Oslo (OECD, 2005), w myśl której innowacja produktowa oznacza wprowadzenie na rynek przez dane przedsiębiorstwo nowego towaru lub usługi bądź znaczące ulepszenie oferowanych uprzednio towarów i usług w odniesieniu do ich charakterystyk lub przeznaczenia; zaś innowacja procesowa oznacza wprowadzenie do praktyki w przedsiębiorstwie nowych lub znacząco ulepszonych metod produkcji lub dostawy. W przypadku innowacji produktowej, nowość rezultatów projektu (co najmniej w skali polskiego rynku) jest rozumiana jako znacząca zmiana, tzn. podczas oceny wniosku uwzględnia się wskaźniki jakościowe i ilościowe, które odróżniają dany produkt od występujących na rynku produktów o podobnej funkcji podstawowej. Natomiast w przypadku innowacji procesowej, nowość rezultatów projektu rozumiana jest jako wprowadzenie zmian technologicznych (co najmniej w skali polskiego rynku). W ramach oceny omawianego kryterium weryfikacji podlega, czy technologia wykorzystana w procesie stanowi nowość w skali polskiego rynku oraz czy mamy do czynienia ze znaczącą zmianą w zakresie technologii, urządzeń oraz/lub oprogramowania. Organ zwrócił uwagę na aktualne brzmienie art. 37 ust. 6 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.; dalej: "ustawa wdrożeniowa"), obowiązujące po 1 września 2017 r., zgodnie z którym dokumenty i informacje przedstawiane przez wnioskodawców nie podlegają udostępnieniu przez właściwą instytucję w trybie przepisów u.d.i.p. Stosownie zaś do art. 37 ust. 7 ustawy wdrożeniowej, dokumenty i informacje wytworzone lub przygotowane przez właściwe instytucje w związku z oceną dokumentów i informacji przedstawianych przez wnioskodawców nie podlegają, do czasu rozstrzygnięcia konkursu albo zamieszczenia informacji, o której mowa w art. 48 ust. 6, udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p. W ocenie organu, informacje żądane we wniosku spółki o udostępnienie informacji publicznej w zakresie odpowiedzi na pytania nr 1-4 odnoszą się wprost do treści wniosku o dofinansowanie i dlatego nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. W odniesieniu do pytania nr 5 wniosku, Dyrektor NCBiR podał, że koszty realizacji projektu w konkursie [...] były oceniane w ramach kryterium dostępu nr 3 "Kwalifikowalność i adekwatność wydatków", a szczególnej ocenie podlegały: 1) kwalifikowalność poszczególnych pozycji zaplanowanych w budżecie, zgodnie z katalogiem wskazanym w Przewodniku kwalifikowalności kosztów w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, załączonym do Regulaminu konkursu, 2) przyporządkowanie kosztów kwalifikowalnych do właściwej kategorii badań lub prac, 3) przyporządkowanie kosztów kwalifikowalnych (poszczególnych pozycji zaplanowanych w budżecie) do odpowiednich kategorii kosztów, tj. np.: wynagrodzeń, podwykonawstwa, pozostałych kosztów bezpośrednich oraz kosztów pośrednich, 4) adekwatność planowanych wydatków, tj. czy są odpowiednie do zakresu poszczególnych prac B+R oraz do rezultatów tych prac; weryfikacji podlega: a) czy wydatki są niezbędne i bezpośrednio związane z realizacją prac B+R zaplanowanych w projekcie; b) czy ich wysokość jest właściwa i odpowiednio uzasadniona; c) czy wydatki są adekwatne do oczekiwanych rezultatów, 5) wnioskowana kwota dofinansowania jest zgodna z: a) limitami wartości kosztów kwalifikowalnych określonymi w RK; b) limitem na podwykonawstwo określonym w RK; c) przepisami dotyczącymi pomocy publicznej; d) przepisami dotyczącymi pomocy publicznej i pomocy de minimis w zakresie wsparcia prac przedwdrożeniowych. Stosownie do Przewodnika kwalifikowalności kosztów w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, wydatki aparaturowo-sprzętowe mogą być ponoszone w ramach kategorii pozostałych kosztów bezpośrednich jako: odpisy amortyzacyjne lub koszty odpłatnego korzystania lub zakup elementów służących do budowy i na stałe zainstalowania w prototypie, instalacji pilotażowej lub demonstracyjnej. Zdaniem organu, żądane we wniosku informacje dotyczące opisów konstrukcji budżetu, w szczególności związane z celem projektu, jakim jest opracowanie energooszczędnej i wysokowydajnej technologii kucia, w tym linii pilotażowej, odnoszą się wprost do treści wniosku o dofinansowanie i z tego względu nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. W kwestii pytań nr 6-9 Dyrektor NCBiR uznał, iż dotyczą one oceny kilku kryteriów punktowanych jednocześnie, w tym w szczególności: 1) kryterium nr 1 "Zaplanowane prace B+R są adekwatne do osiągnięcia celu projektu, a kamienie milowe zostały prawidłowo określone", zwłaszcza w aspekcie oceny problemu technologicznego, adekwatności zaplanowanych prac B+R oraz oceny najistotniejszych ryzyk związanych z realizacją projektu (technologicznych i prawno-administracyjnych); 2) kryterium nr 3 "Zasoby techniczne wnioskodawcy zapewniają prawidłową realizację zaplanowanych w projekcie prac B+R", w szczególności w ocenie czy wnioskodawca dysponuje odpowiednimi zasobami technicznymi (lub planuje je pozyskać) oraz czy wskazane zasoby techniczne zostały właściwie dobrane do rodzaju i zakresu zaplanowanych w poszczególnych etapach prac; 3) kryterium nr 5 "Zapotrzebowanie rynkowe i opłacalność wdrożenia", w szczególności, czy proponowany sposób wprowadzenia produktu/technologii/ usługi na rynek albo zastosowania nowej technologii w prowadzonej działalności oraz wykorzystywanych do tego zasobów jest realistyczny i uprawdopodabnia sukces ekonomiczny oraz poprawnie zidentyfikowano ewentualne ryzyka/zagrożenia/ bariery utrudniające wprowadzenie produktu/technologii/usługi na rynek albo zastosowanie nowej technologii w prowadzonej działalności oraz przedstawiono sposób ich minimalizacji/ pokonania. Według organu, informacje objęte pytaniami wniosku mają za przedmiot szczegółowy opis prac, zasobów technicznych posiadanych i planowanych do nabycia, a także analizę otoczenia prawno-administracyjnego pod kątem wdrożenia technologii/nowego produktu, jak również opisy konstrukcji budżetu, w szczególności związane z celem projektu, czyli opracowaniem energooszczędnej i wysokowydajnej technologii kucia, w tym linii pilotażowej, przez co odnoszą się wprost do treści wniosku o dofinansowanie i z tego powodu nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Dyrektor NCBiR podkreślił, że zakres informacji prezentowanych we wniosku o dofinansowanie projektu, a także przedstawionych podczas spotkania panelowego, to podstawa oceny dokonywanej przez ekspertów dziedzinowych, zgodnie z ich najlepszą wiedzą merytoryczną oraz zapisami dokumentacji konkursowej (w tym w szczególności kryteriami oceny projektów). Podpisując umowę, wnioskodawca zobowiązuje się do zapewnienia realizacji projektu zgodnie z ocenioną przez ekspertów strategią. Przyznanie oceny pozytywnej we wspomnianych kryteriach oznacza, że eksperci uznali, iż zakres przedstawionych przez wnioskodawcę informacji jest wystarczający do realizacji i wdrożenia wyników projektu. Informacje - ponad te już przestawione w ramach niniejszego pisma - odnoszą się stricte do treści wniosku o dofinansowanie i wobec tego nie stanowią informacji publicznej. W piśmie z [...] listopada 2020 r. spółka m.in. ponowiła wniosek o udzielenie informacji publicznej, nie zgadzając się z oceną organu zaprezentowaną w piśmie z [...] listopada 2020 r. Skarżąca zaznaczyła, że oczekuje na pilną, merytoryczną odpowiedź na zadane pytania oraz udostępnienie jej żądanej informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem zawartym w piśmie z [...] września 2020 r. W odpowiedzi z [...] grudnia 2020 r. na powyższe żądanie Dyrektor NCBiR podniósł, iż skarżąca zarówno w piśmie z [...] września 2020 r., jak i w piśmie z [...] listopada 2020 r., sformułowała zarzuty i wymieniła nieprawidłowości dotyczące oceny projektu realizowanego przez beneficjenta – K. S.A. z siedzibą w G., żądając jednocześnie udzielenia informacji, czy wskazane aspekty były brane pod uwagę podczas oceny wniosku o dofinansowanie. Organ zaznaczył, że pracownicy NCBiR biorący udział w ocenie składają oświadczenie, w którym zobowiązują się do zachowania w tajemnicy wszystkich informacji i dokumentów ujawnionych im lub wytworzonych w trakcie lub jako rezultat oceny, jak również zobowiązują się do wykorzystania ich wyłącznie dla celów związanych z oceną projektu oraz nieujawniania ich podmiotom i osobom trzecim. Tym samym organ nie może udostępnić spółce informacji wytworzonych w trakcie oceny. Ponadto oceny projektu dokonała Komisja Oceny Projektów (dalej: "KOP") na podstawie informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie oraz w oparciu o wiedzę i doświadczenie ekspertów biorących udział w posiedzeniu panelu. W skład KOP wchodzą eksperci z dziedziny, której dotyczą oceniane projekty, wyznaczeni przez Dyrektora NCBiR spośród przedstawicieli środowisk naukowych, gospodarczych i finansowych. Każdy z ekspertów składa też oświadczenie o bezstronności, poufności oraz spełnianiu wymogów eksperta, o których mowa w art. 68a ust. 3 ustawy wdrożeniowej. Eksperci oceniający projekt beneficjenta, biorąc pod uwagę treść wniosku oraz jego wyjaśnienia udzielone podczas panelu ekspertów, uznali, że jego projekt spełnia wszystkie kryteria dostępu, w kryteriach punktowanych osiągnął niezbędne minimum, a sumarycznie uzyskał wystarczającą liczbę punktów, aby otrzymać rekomendację do wsparcia. Odnosząc się do poruszonej przez spółkę możliwości przedstawienia przez beneficjenta fałszywego lub niepełnego oświadczenia bądź dokumentów, Dyrektor NCBiR wskazał, iż każdy podmiot, składając wniosek o dofinansowanie, oświadcza pod rygorem odpowiedzialności karnej, że informacje zawarte w ww. wniosku oraz dokumentach do niego załączonych są zgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Organ nie dopatrzył się w ustawie wdrożeniowej podstaw do przeprowadzenia kontroli i weryfikacji przyznania dofinansowania beneficjentowi. Natomiast żądanie skarżącej dotyczące ponownej analizy argumentacji dotyczącej wniosku o udostępnienie informacji publicznej opiera się w istocie na ponownej ocenie wniosku, która już została przez organ dokonana w trybie u.d.i.p. Pismem z [...] lutego 2021 r. spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Dyrektora NCBiR, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 37 ust. 6 i 7 ustawy wdrożeniowej poprzez niezastosowanie art. 37 ust. 7 tej ustawy, zgodnie z którym dokumenty i informacje wytworzone lub przygotowane przez właściwe instytucje w związku z oceną dokumentów i informacji przedstawianych przez wnioskodawców nie podlegają jedynie do czasu rozstrzygnięcia konkursu udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p., a w konsekwencji uznanie, że zakres żądania skarżącej odnosi się do informacji niestanowiących informacji publicznej podlegającej udostępnieniu i nieudostępnienie żądanych przez skarżącą informacji; 2) art. 1 ust. 1 i art. 13 ust. 2 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w terminie wskazanym w piśmie NCBR z [...] października 2020 r., ewentualnie w przypadku uznania, że zakres żądanych informacji stanowi ustawowo chronioną tajemnicę przedsiębiorstwa: 3) art. 16 u.d.i.p. poprzez niewydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w formie przewidzianej prawem, uniemożliwiając tym samym skarżącej odwołanie w trybie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej: "k.p.a."). W oparciu o powyższe zarzuty spółka wniosła o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej i zobowiązanie go do niezwłocznego udzielenia informacji publicznej będącej przedmiotem jej wniosku z [...] września 2020 r.; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi spółka m.in. wskazała, powołując się na zapis § 10 ust. 3 Regulaminu Konkursu w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 (stanowiący, iż proces od zamknięcia naboru wniosków w danej rundzie konkursu do dnia publikacji list projektów wybranych do dofinansowania i niewybranych do dofinansowania trwa do 90 dni), że publikacja listy projektów objętych dofinansowaniem miała miejsce [...] września 2020 r., a więc konkurs był już rozstrzygnięty w momencie złożenia przez skarżącą wniosku o udzielenie informacji publicznej. Spółka podniosła również, iż wnioskiem z [...] września 2020 r. zwróciła się do organu o odpowiedź na 9 krótkich, precyzyjnych pytań z zakresu informacji publicznej. W tym kontekście zaakcentowała, że była powodowana troską o dobro publiczne, podejrzewając nieprawidłowości w toku konkursu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor NCBiR wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie od skarżącej na jego rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Organ stanął na stanowisku, że poprzez pytania pozornie odnoszące się do kwestii oceny projektu, skarżąca dąży do poznania treści wniosku o dofinansowanie. Nie sposób bowiem pominąć kwestii bezpośredniego powiązania procesu oceny wniosków o dofinansowanie z treścią tych wniosków. Tak więc odpowiednio formułując pytania dotyczące oceny danego wniosku, w istocie można poznać treść ocenianego wniosku, w tym istotne informacje wskazywane przez wnioskodawcę. Wówczas ochrona przewidziana w art. 37 ust. 6 ustawy wdrożeniowej miałaby charakter pozorny. Przeciwne stanowisko pozbawiłoby sensu istnienie ograniczenia. W przedmiotowej sprawie Dyrektor NCBiR nie powoływał się stricte na tajemnicę przedsiębiorcy, ponieważ w takim przypadku byłby zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął stosownej czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że Dyrektor NCBiR jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej znajdującej się w jego posiadaniu. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (Dz. U. z 2020 r., poz. 1861 ze zm.; dalej: "ustawa o NCBiR") NCBiR jest agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869, z późn. zm.), powołaną do realizacji zadań z zakresu polityki naukowej państwa, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r. poz. 85, 374, 695, 875 i 1086). Przychodami NCBiR są środki finansowe otrzymywane w formie dotacji celowych i podmiotowych, a także środki finansowe: z tytułu realizacji innych zadań Centrum oraz zadań, o których mowa w art. 27 ust. 3 ustawy o NCBiR, budżetu Unii Europejskiej, międzynarodowych programów badawczych, komercjalizacji wyników prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych, odsetek od wolnych środków przekazanych w depozyt zgodnie z przepisami o finansach publicznych, zapisów i darowizn (art. 46 ustawy o NCBiR). Realizacja zadań NCBiR obejmuje m.in. ocenę i wybór wniosków dotyczących wykonywania projektów (art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy o NCBiR), a przyznanie przez NCBiR środków finansowych na wykonanie projektów następuje w drodze decyzji Dyrektora NCBiR wydanej na podstawie listy rankingowej pozytywnie zaopiniowanych wniosków (art. 40 ust. 1 ustawy o NCBiR). Zatem Dyrektor NCBiR jest, co do zasady, podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 24 września 2019 r., sygn. akt I OSK 715/18 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Istota sporu w kontrolowanej sprawie sprowadza się do kwalifikacji prawnej przedmiotu wniosku - czy stanowi on informację publiczną (jak uważa skarżąca) czy też nie ma takiego waloru (jak utrzymuje Dyrektor NCBiR). Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należy przyznać organowi. Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną w rozumieniu powyższego przepisu jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem objęte może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania. W omawianym trybie nie można też domagać się oceny zgodności z prawem wytworzonych dokumentów (vide wyrok NSA z 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11). W przedmiotowej sprawie wniosek spółki z [...] września 2020 r., a także kolejne pisma kierowane do Dyrektora NCBiR, dotyczyły konkursu [...]. Szybka ścieżka dla projektów z regionów słabiej rozwiniętych organizowanego przez NCBiR w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój. Skarżąca przyznała, że jej pytania zadane w ramach ww. wniosku, są powodowane "troską o dobro publiczne po podejrzeniu nieprawidłowości w toku Konkursu". W ww. konkursie podmiotem wybranym została (m.in.) K. S.A. z siedzibą w G., która przedstawiła projekt pt. "Opracowanie energooszczędnej i wysokowydajnej technologii kucia iglic do rozjazdów kolejowych o podwyższonych właściwościach eksploatacyjnych", osiągając w sumie 26 punktów (vide poz. 92 na liście projektów wybranych do dofinansowania https://archiwum.ncbr.gov.pl/fileadmin/POIR/6_1_1_1_2019/Lista_rankingowa_6_1.1.1_2019_msp_zbiorcza_lista.pdf). Stosownie do treści art. 37 ust. 6 ustawy wdrożeniowej, dokumenty i informacje przedstawiane przez wnioskodawców nie podlegają udostępnieniu przez właściwą instytucję w trybie przepisów u.d.i.p. W myśl art. 37 ust. 7 tej ustawy, dokumenty i informacje wytworzone lub przygotowane przez właściwe instytucje w związku z oceną dokumentów i informacji przedstawianych przez wnioskodawców nie podlegają, do czasu rozstrzygnięcia konkursu albo zamieszczenia informacji, o której mowa w art. 48 ust. 6, udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p. Zmiany w ustawie wdrożeniowej polegające na modyfikacji treści art. 37 ust. 6 oraz dodaniu ust. 7 weszły w życie 2 września 2017 r. na mocy art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 1475). Jak wskazano w projekcie ww. ustawy (druk sejmowy nr VIII.1636), powyższe zmiany mają na celu przede wszystkim uporządkowanie dotychczasowych regulacji w celu uniknięcia wątpliwości interpretacyjnych w tym zakresie. Ponadto celem regulacji jest zabezpieczenie sprawnego przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania, który mógłby być dezorganizowany przez znaczną liczbę wniosków dotyczących udostępnienia informacji publicznej. Regulacja ma także na celu wyeliminowanie praktyk polegających na powielaniu rozwiązań opracowanych przez innych wnioskodawców. Istotna nowelizacja ustawy wdrożeniowej (nie tylko art. 37) wynikała z dwuletnich doświadczeń we wdrażaniu programów operacyjnych polityki spójności w perspektywie finansowej 2014-2020. Założeniem tej nowelizacji było wprowadzenie usprawnień, uproszczeń i zapewnienie efektywnego wykorzystania środków funduszy Unii Europejskiej. Jak podano w projekcie ustawy wdrożeniowej, proponowane przepisy są odpowiedzią na wnioski i postulaty zgłaszane przez instytucje oraz podmioty zaangażowane we wdrażanie i wydatkowanie środków perspektywy finansowej 2014-2020. Pytania, zawarte we wniosku spółki z [...] września 2020 r. odnoszą się do wniosku o nr [...] o dofinansowanie, złożonego przez beneficjenta konkursu – K. S.A. z siedzibą w G. w ramach wzmiankowanego konkursu. Pytania skarżącej o nr: 3, 4, 7 i 9 dotyczą wprost treści wniosku beneficjenta, zaś pytania o nr 5 i nr 6 – projektu beneficjenta. Zaznaczyć przy tym trzeba, że w ramach odpowiedzi na pytanie nr 5 wniosku, organ wyjaśnił skarżącej zasady rozliczania kosztów w ramach projektu, gdyż informacja ta mogła zostać spółce udostępniona w "oderwaniu" (odłączeniu) od wniosku beneficjenta – w przeciwieństwie do przedłożonej przez niego konstrukcji budżetu projektu bądź innych dokumentów. Z kolei pytania o nr: 1, 2 i 8 oscylują wokół aspektów oceny wniosku beneficjenta (uwzględnionej oraz uznanej za innowacyjną technologii oraz braku dostępności i dopuszczenia do obrotu w Polsce oraz Europie stali szynowych bainitycznych). W tym miejscu należy zaakcentować, iż klauzula kolizyjna przewidziana w art. 37 ust. 6 ustawy wdrożeniowej związana jest ze specyfiką postępowania konkursowego, gdzie na etapie składania wniosków uczestnicy konkursu ujawniają swoje technologie know-how. Dlatego spod reżimu u.d.i.p. wyłączono nie tylko dokumenty, ale i wszelkie informacje udzielane przez wnioskodawców. Obecne brzmienie przepisu art. 37 ust. 6 ustawy wdrożeniowej (obowiązujące od 2 września 2017 r.) nie pozostawia wątpliwości, iż ustawodawca rozszerzył bezterminowo ochronę dokumentacji i informacji przedstawianych przez uczestników konkursu. Natomiast art. 37 ust. 7 ustawy wdrożeniowej wyłącza czasowo (do czasu rozstrzygnięcia konkursu albo zamieszczenia informacji o projektach wybranych do dofinansowania) stosowanie przepisów u.d.i.p. do dokumentów i informacji wytworzonych lub przygotowanych przez instytucję - w tym wypadku NCBiR. W tym przepisie skarżąca upatruje podstawę udzielenia informacji publicznej, podnosząc, iż postępowanie konkursowe zostało zakończone przed jej wystąpieniem do organu o udzielenie informacji publicznej. Trudno jednak nie podzielić stanowiska Dyrektora NCBiR, wedle którego pytania skarżącej odnoszące się stricte do oceny wniosku beneficjenta, dotyczą informacji jakie podał beneficjent. We wniosku podmiot jest obowiązany przedstawić m.in. analizę rynku, również pod kątem technologicznym. Ma rację organ, że udzielenie odpowiedzi na pytanie nr 1 czy nr 2 wniosku spółki prowadziłoby do ujawnienia analizy zamieszczonej we wniosku beneficjenta. Podobnie jest w przypadku pytania nr 8, do którego nawiązuje pytanie nr 9 wprost poruszające treść wniosku beneficjenta. Ponadto podkreślenia wymaga, że przedmiotem informacji publicznej może być problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób lub grup obywateli, bądź są ważne z punktu widzenia prawidłowości funkcjonowania organów państwa. Prawo do informacji publicznej ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu. Celem uzyskania dostępu do informacji publicznej nie może być zaspokajanie indywidualnych potrzeb poprzez uzyskiwanie informacji, dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, ale przeznaczonych dla innych celów. Tymczasem skarżąca złożyła wniosek o udzielenie informacji publicznej z powodu podejrzeń zaistnienia nieprawidłowości w toku konkursu, stanowiących podstawę do zakwestionowania projektu realizowanego przez beneficjenta, a w konsekwencji rozwiązania umowy o dofinansowanie zawartej pomiędzy beneficjentem oraz NCBiR. Tutejszy Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 16 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 89/09, w myśl którego w drodze u.d.i.p. niedopuszczalne jest pozyskiwanie informacji, co do prawnych argumentów uzasadniających stanowisko przeciwnika procesowego. Takie działanie pozostaje bowiem bez związku z interesem publicznym, lecz służy wyłącznie indywidualnemu interesowi jednej strony. Również korzystanie z trybu dostępu do informacji publicznej nie może zmierzać do dokonania innych czynności przewidzianych w innych postępowaniach, w których podmiot może dysponować określoną legitymacją procesową (vide postanowienie NSA z 11 grudnia 2002 r., sygn. akt II SAB 105/02). Uznając, że wniosek skarżącej z [...] września 2020 r. nie mógł zostać załatwiony w trybie u.d.i.p., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. oddalił skargę. W kwestii zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku Dyrektora NCBiR o zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania, Sąd wskazuje, że żaden przepis p.p.s.a. nie przewiduje możliwości zasądzenia na rzecz organu zwrotów kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w ramach pierwszej instancji.