I SA/Ol 367/21

WyrokWSA w Olsztynie2021-06-29

Skład orzekający: Katarzyna Górska, Renata Kantecka, Przemysław Krzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy powinien ograniczyć się do analizy kodu PKD przeważającej działalności gospodarczej wpisanego w rejestrze CEIDG na dzień 30 września 2020 r., czy też powinien uwzględnić faktycznie prowadzoną działalność gospodarczą, nawet jeśli wpis w rejestrze nie odzwierciedlał stanu faktycznego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ rentowy nie powinien ograniczać się jedynie do literalnej wykładni przepisów i danych z rejestru CEIDG. W przypadku rozbieżności między wpisem w CEIDG a faktycznie prowadzoną działalnością gospodarczą, pierwszeństwo należy przyznać tej faktycznie wykonywanej, jeśli jest ona zgodna z celami ustawy o COVID-19, która miała na celu wsparcie przedsiębiorców dotkniętych skutkami pandemii. Organ powinien zbadać faktyczny stan rzeczy, a nie tylko dane ewidencyjne.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r., wskazując, że prowadzi działalność gastronomiczną (PKD 56.10.A). Organ odmówił, ponieważ na dzień 30 września 2020 r. w rejestrze REGON jako przeważająca działalność figurowała działalność o kodzie PKD 70.22.Z, a zmiana na kod 56.10.A została zgłoszona dopiero po tej dacie. Skarżący argumentował, że faktycznie prowadzi działalność gastronomiczną w ramach spółki cywilnej, a zmiana w CEIDG była formalnością. Po utrzymaniu decyzji odmownej przez organ, skarżący wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającą ją decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca) sędzia WSA Przemysław Krzykowski po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" , nr "[...]" w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z "[...]" I SA/Ol 367/21 UZASADNIENIE Wnioskiem z "[...]"r. P. J. (dalej również jako: "strona", "skarżący") zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r. Skarżący ubiegał się o zwolnienie wskazując, że prowadzi przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 56.10.A (restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne). Decyzją z "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020r. Organ stwierdził, że na dzień 30 września 2020 r. w rejestrze REGON jako przeważający rodzaj działalności figurowała działalność oznaczona kodem PKD 70.22.Z, która w świetle art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm. - dalej "ustawa o COVID-19") nie uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Wskazał, że zmiana w CEIDG na przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 56.10.A z datą zaistnienia zmiany od "[...]" została zgłoszona dopiero "[...]"r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, iż od "[...]" jego jedyną prowadzoną działalnością gospodarczą jest działalność gastronomiczna prowadzona w formie spółki cywilnej, której jest właścicielem. Potwierdził, że zmiana kodu PKD została dokonana "[...]"r. w celu uporządkowania danych we wpisie CEIDG. Wyjaśnił, iż była to czynność czysto formalna, gdyż przed "[...]" prowadził inną działalność gospodarczą. Od "[...]". zaangażowany jest wyłącznie w działalność gastronomiczną prowadzoną w formie spółki cywilnej. Na potwierdzenie wskazywanych okoliczności strona załączyła kopie następujących dokumentów: faktury "[...]" – na usługę cateringową (k.11), zaświadczenia o kursie BHP z dnia "[...]" (k. 12), pisma z "[...]" – o przechowywaniu sprzętów z kawiarni (k.13), zaświadczenia o kursie BHP z dnia "[...]" r. (k. 14), upoważnienia do kontroli sanitarnej bufetu prowadzonego w "[...]" przez skarżącego (k.15), jednej strony świadectwa pracy z "[...]" wystawionego przez P. J. "[...] " (k.16), zlecenia (z "[...]"r.) wykonania instalacji w bufecie w "[...]" (k. 18), jednej strony z umowy na dostawę wody w budynku o prowadzonej działalności "gastronomia" – odbiorca skarżący (k.17), pisma z "[...]"r. z Urzędu Statystycznego w "[...]" informującego, iż na dzień "[...]"r. wykonywaną przeważającą działalnością przez podmiot "[...]" jest działalność 56.10.A – restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne" (k.19) – dane z rejestru REGON dotyczące spółki. Decyzją z "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję własną z "[...]" r. W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19. Wskazał, że skarżący "[...]" zmienił wpis w CEIDG, zmieniając kod przeważającej działalności gospodarczej na 56.10.A, natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. mogą wystąpić przedsiębiorcy, którzy na dzień 30 września 2020 r. prowadzą przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną uprawniającym do zwolnienia kodem PKD. Jeżeli kod PKD przeważającej działalności jest zmieniany po 30 września 2020 r. na uprawniający do uzyskania pomocy, to nie ma podstaw prawnych do uznania, że został spełniony warunek prowadzenia przez płatnika działalności z określonym kodem PKD. Ponadto organ wskazał, iż z wnioskiem o zwolnienie ze składek wystąpił skarżący posiadający REGON "[...]". Natomiast pismo z Urzędu Statystycznego potwierdzające działalność o kodzie PKD 56.10.A dotyczy spółki cywilnej "[...]" o numerze REGON "[...]". W skardze do Sądu skarżący zwrócił się o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie mu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r. Ponownie wskazał, że jedyną jego działalnością gospodarczą jest działalność w formie spółki cywilnej, której jest właścicielem. Dokonana "[...]" zmiana w CEIDG była czynnością czysto formalną mającą na celu uporządkowanie danych we wpisie CEIDG. Podniósł, że kody 56.10.A lub 56.10. B miał już wpisane w swoim CEIDG, lecz w pozycji: wykonywana działalność gospodarcza. Nie zgodził się ze stanowiskiem ZUS, że działalności jego spółki cywilnej w branży gastronomicznej (kod 56.10.A) nie można porównać do jego działalności jako osoby fizycznej z powodu tego że ma inny nip i regon, a spółka nie jest płatnikiem jego składek. Podniósł, że w świetle przepisów o działalności gospodarczej, jako osoba fizyczna w CEIDG ma wpisany status indywidualnej działalności gospodarczej jako "działalność prowadzona wyłącznie w formie spółki/spółki cywilnej". Dlatego też do "odwołania" załączył pismo Urzędu Statystycznego, z którego wynika, iż skarżący jako właściciel spółki cywilnej pracuje w gastronomii (PKD 56.10.A). Dodał, że podobne argumenty zostały przedstawione we wniosku o przyznanie pomocy z Miejskiego Urzędu Pracy w "[...]", również z ZUS otrzymał wsparcie postojowe w kwocie "[...]" zł. Do skargi ponownie załączone zostały dokumenty jak do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodatkowo skarżący wskazał na PIT-B, w którym przedstawione są jego dochody tylko ze spółki cywilnej o kodzie PKD 56.10.A W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Dodatkowo wyjaśnił, że spółka cywilna nie jest beneficjentem przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19. Organ wywiódł również, że uprawnionym do zwolnienia może być jedynie płatnik składek (ubezpieczony) tj. skarżący jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy powody rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym. Otóż, w myśl art. 15zzs4 ust. 2 ustawy o COID-19, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących. Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COIVD-19, Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Z uwagi na zagrożenie pandemiczne, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 2 ww. ustawy oraz zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 maja 2021 r. (k. 25), sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. O terminie posiedzenia skarżący został zawiadomiony i jednocześnie poinformowany o możliwości składania pism procesowych w sprawie. Spór w sprawie dotyczy tego, czy organ, rozpoznając wniosek strony, powinien ograniczyć się jedynie do badania kodu PKD wpisanego w rejestrze, dotyczącego przeważającej działalności gospodarczej, czy też przyjąć kod PKD odpowiadający rzeczywiście prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Możliwość skorzystania przez płatnika ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek wynika z przepisów ustawy o COVID-19. W art. 31zo ust. 10 tej ustawy wskazano warunki, od których została uzależniona ta możliwość za listopad 2020 r. Zgodnie z tym przepisem, na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2I.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2LZ, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.5LZ, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.2LZ, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. W przedmiotowej sprawie we wniosku z "[...]" r. o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek RDZ-B6 za miesiąc listopad 2020 r. skarżący wskazał, że na dzień 30 września 2020 r. prowadzi przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 56.10.A. - restauracje i inne placówki gastronomiczne. Organ w oparciu o dane zawarte w rejestrze REGON ustalił, że prowadzona przez skarżącego na dzień 30 września 2020 r. działalność gospodarcza ujawniona w rejestrze CEIDG nie spełniała wymogu określonego kodu PKD. Dopiero "[...]" została zgłoszona w organie ewidencyjnym zmiana przeważającej działalności z kodu PKD 70.22.Z na kod PKD 56.10.A., która umożliwiałaby zwolnienie z obowiązku opłacania składek zgodnie z art. 31 zo ust. 10 ustawy o COVID-19. Przystępując do rozstrzygnięcia tak zarysowanej kwestii spornej zwrócić należy uwagę, że Zakład swoje odmowne rozstrzygnięcie oparł wyłącznie na literalnej wykładni art. 31 zo ust. 10 ustawy o COVID-19, która istotnie prowadzi do wniosku, że warunkiem uprawniającym do uzyskania zwolnienia, jest prowadzenie na dzień 30 września 2020 r. przeważającej działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 jednym z wymienionych w tym przepisie kodów, a oceny spełnienia tego warunku, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. W ocenie Sądu tak ścisłe interpretowanie przepisu może być krzywdzące dla szeregu przedsiębiorców, którzy faktycznie i rzeczywiście prowadzili działalność uprawniającą do zwolnienia ze składek, jednakże wymaganego przepisem kodu PKD nie mieli wpisanego jako kodu "przeważającej działalności". Dlatego też, w ocenie Sądu, odejście od literalnej wykładni przepisów jest możliwe i pożądane w sytuacji, gdy jej rezultaty wypaczają założone przez prawodawcę cele i założenia ustawy. Nie można przy wykładni przepisów ustawy o COVID-19 tracić z pola widzenia także tego, że ustawa ta, w tym kolejne jej nowelizacje miała i ma na celu m.in. zwalczanie skutków, w tym społeczno-gospodarczych, COVID-19, np. poprzez udzielanie poparcia wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Z uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 9 grudnia 2020r. o zmianie ustawy o COVID-19, zakładającego wprowadzenie powyższych przepisów, wynika m.in., że w związku z dynamiczną sytuacją epidemiczną i wprowadzeniem kolejnych zasad bezpieczeństwa, które mają zapobiegać rozprzestrzenianiu się COVID-19, ograniczone zostało funkcjonowanie niektórych gałęzi gospodarki. Obostrzeniami zostały objęte branże, których działalność może sprzyjać rozprzestrzenianiu się pandemii COVID-19 w wyniku zwiększonej mobilności społeczeństwa i liczby kontaktów społecznych, w tym branża gastronomiczna, fitness, targowa, estradowa, filmowa, rozrywkowa i rekreacyjna, fotograficzna i fizjoterapeutyczna. Większość z nich nadal odczuwa negatywne skutki wywołane ograniczeniami na początku pandemii w marcu-kwietniu 2020 r., a obecnie muszą sprostać kolejnym wyzwaniom wywołanym walką z COVID-19. Ograniczenie funkcjonowania przedsiębiorstw może przełożyć się na istotny spadek przychodów i utratę płynności finansowej, a w konsekwencji zagrozić dalszemu ich funkcjonowaniu, w tym ryzyko likwidacji miejsc pracy. Środki zapobiegawcze podejmowane w celu zahamowania rozprzestrzeniania się COVID-19 wpłynęły ponadto na zmianę zachowania konsumentów, powodując dodatkowy spadek obrotów firm i związane z tym konsekwencje, w tym problemy z płynnością finansową oraz wywiązywaniem się ze zobowiązań publicznoprawnych. Z powyższego wynika, że założeniem ustawodawcy było udzielenie wsparcia przedsiębiorstwom działającym w branżach, które znalazły się w trudnej sytuacji w związku z nowymi zasadami bezpieczeństwa, czy też ponoszących koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi, a wprowadzone rozwiązania miały na celu przeciwdziałanie negatywnym skutkom gospodarczym i utrzymanie miejsc pracy. Tym samym, w ocenie Sądu, rozpatrując wnioski przedsiębiorców organ winien przede wszystkim kierować się celami i założeniami ustawy, poprzez ustalenie, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) przedsiębiorca faktycznie prowadził na dzień 30 września 2020r., a nie danymi statystycznymi zawartymi w CEIDG. Istotne jest bowiem ustalenie, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności figurował w ewidencji CElDG. W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w CElDG, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności. Gramatyczna wykładnia analizowanych przepisów mogłaby prowadzić do sytuacji, których nie miał na względzie ustawodawca, tj. że przedmiotową pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada w CEIDG kod wymieniony w przepisach prawa, mimo że faktycznie nie prowadzi takiej działalności gospodarczej, czyli pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania. Z kolei w stosunku do innego przedsiębiorcy nieaktualne dane w rejestrze REGON skutkowałyby odmową udzielenia pomocy, mimo że faktycznie prowadzi on działalność objętą według PKD kodem uprawniającym do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona bezwzględnie od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne (zakładające, że wpis w CEIDG odpowiada stanowi rzeczywistemu), mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego. Przedmiotowe domniemanie nie ma jednak charakteru niewzruszalnego (niepodważalnego). Przepisy ustawy o COVID-19 nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 256 – dalej "k.p.a."), co nie zostało przez organ dostrzeżone. Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w przedmiotowej ustawie, może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego. Obalenie domniemania polegać powinno na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru podmiotów REGON, czy CEIDG. Zdaniem Sądu, opierając odmowę zwolnienia z opłacania składek wyłącznie w oparciu o zapis uwidoczniony w rejestrze CEIDG, organ dokonał błędnej wykładni art. 31zo ust. 10 i ust. 11 ustawy o COVID. Zadaniem organu w sytuacji wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek powinno być nie tylko ustalenie jaki przeważający rodzaj działalności figuruje w CEIDG na dzień 30 września 2020 r., ale także jaką faktycznie przeważającą działalność wnioskodawca prowadził w tym dniu. W ocenie Sądu, faktyczne prowadzenie działalności objętej według PKD kodem uprawniającym do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek powinno skutkować udzieleniem tej pomocy, mimo że na dzień 30 września 2020r. przeważająca działalność uwidoczniona w rejestrze REGON/CEIDG, nie jest zgodna z kodami wymienionymi w przepisie art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19. Tylko w takim wypadku nie zostaną naruszone zasady równości, niedyskryminacji i swobody działalności gospodarczej. Ponadto Sąd zauważa, że w sprawie naruszone zostały również zasady postępowania administracyjnego. Organ ustalił bowiem, że na dzień 30 września 2020r. zgłoszony przez skarżącego kod przeważającej działalności PKD 56.10.A, nie odpowiada kodowi rzeczywiście wpisanemu w rejestrze CEIDG (PKD 70.22.Z). Jak wynika jednak z dokumentów przedłożonych przez skarżącego przy wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz z treści skargi, skarżący, na dzień 30 września 2020r., prowadził działalność gospodarczą wyłącznie w formie spółki cywilnej "[...]" z rodzajem przeważającej działalności oznaczonej kodem PKD 56.10.A., a więc kodem uprawniającym do zwolnienia, stosownie do regulacji art. 31zo ust. 10 ustawy o Covid -19. Taki też rodzaj działalności prowadzonej przez spółkę cywilną widnieje w rejestrze REGON, czego dowodem są dane wynikające z CEIDG oraz pisma z Urzędu Statystycznego. Dane te jednoznacznie wskazują, że prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza jako wspólnika spółki cywilnej "[...]" objęta jest kodem 56.10.A. W ocenie Sądu, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zbyt lakonicznie odniósł się do powyższych okoliczności, naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W myśl art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na które składają się w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Jednocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ograniczył się do podania ustalonego w CEIDG kodu PKD przeważającej działalności prowadzonej przez skarżącego na dzień 30 września 2020 r. (PKD 70.22.Z) oraz daty dokonania zmiany kodu PKD ("[...]" r.). Wskazał również, że z wnioskiem o zwolnienie ze składek wystąpił skarżący posiadający REGON "[...]". Natomiast pismo z Urzędu Statystycznego potwierdzające działalność o kodzie PKD 56.10.A dotyczy spółki cywilnej "[...]" o innym numerze REGON "[...]", której nie dotyczy decyzja z "[...]". Konkludując stwierdził, że dokonana po 30 września 2020 r. zmiana w CEIDG nie uprawnia skarżącego do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za miesiąc listopad 2020 r. Taki sposób uzasadnienia - w ocenie Sądu - nie spełnia wyżej opisanych kryteriów, co uniemożliwia Sądowi ocenę prawidłowości i legalności działań organu. Nieuprawnionym zatem nie będzie wniosek, że organ w istocie nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza rodzaju faktycznie wykonywanej przez skarżącego działalności będącej działalnością przeważającą oraz okoliczności, czy skarżący na dzień 30 września 2020 r. prowadził działalność gospodarczą wyłącznie w formie spółki cywilnej "[...]". Te okoliczności, w kontekście dokonanej przez Sąd wykładni przepisów art. 31zo ust. 10 i ust. 11 ustawy o Covid były istotne, z perspektywy możliwości udzielenia zwolnienia z opłacania składek ZUS. Nie do zaakceptowania jest także fakt, że organ w żaden sposób nie odniósł się do szeregu dowodów przedłożonych przez skarżącego wskazujących na prowadzenie przez niego deklarowanej działalności gospodarczej (k. 11 – 19). Organ nie powinien był poprzestać jedynie na wskazaniu danych zawartych w rejestrze CEIDG, w szczególności, gdy skarżący wskazywał (również w przedstawianych dokumentach), że uwidoczniony tam kod PKD nie odpowiada rzeczywistemu zakresowi jego działalności. W konsekwencji, w uzasadnieniu decyzji organu zabrakło odniesienia, czy daje on wiarę twierdzeniom skarżącego i na jakiej podstawie opiera swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie. Tym samym organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia, w sytuacji, gdy w sprawie niezbędne było ustosunkowanie się do przedłożonych przez skarżącego dowodów. W rozpoznawanej sprawie nie była kwestionowana okoliczność podniesiona przez skarżącego, że prowadził i prowadzi działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej "[...]" i, że przeważająca działalność spółki jest objęta kodem PKD 56.10.A. Tym samym, w ocenie Sądu, oparcie się przez organ wyłącznie na danych z CEIDG dotyczących skarżącego jako indywidualnego przedsiębiorcy, mimo że nie wykonywał działalności gospodarczej poza ww. spółką cywilną, było przedwczesne. Podobne stanowisko wyraził WSA w Rzeszowie w wyroku z 25 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 189/21 (publ. CBOSA). Co prawda organ podjął próbę częściowego ratowania zaskarżonej decyzji w zakresie uzasadnienia prawnego, ale uczynił to dopiero w skierowanej do Sądu odpowiedzi na skargę. Sąd nie ocenia zaś odpowiedzi na skargę lecz decyzję. Stosowne uzasadnienie odnoszące się do opisanych powyżej kwestii winno zostać zawarte w decyzji administracyjnej, jako jej element konieczny. Końcowo przypomnieć należy, że sąd administracyjny nie zastępuje w orzekaniu organów administracyjnych, a jedynie kontroluje zaskarżoną przez stronę decyzję pod względem jej zgodności z prawem i w przypadku ustalenia, że narusza ona prawo – uchyla ją, podając tego przyczyny. Taka też sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. W rezultacie, ZUS po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, kierując się wskazaniami Sądu zawartymi w uzasadnieniu wyroku, wyda stosowne rozstrzygnięcie w sprawie, odnosząc się w sposób jasny i rzeczowy również do dowodów przedłożonych przez skarżącego. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej jako p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z "[...]" r..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło