II SA/Go 418/21
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-06-30
Skład orzekający: Michał Ruszyński, Grażyna Staniszewska, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres 6 lat, przez który przysługują studentowi świadczenia określone w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, należy liczyć jako lata kalendarzowe, rok akademicki, czy jako sumę miesięcy z okresu 6 lat, w których student faktycznie pobierał świadczenie lub spełniał warunki do jego pobierania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pojęcie 'przysługuje' w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce należy odczytywać zgodnie z jego potocznym rozumieniem i odnosić do świadczeń, które zostały przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów, a nie do samego faktu posiadania statusu studenta. Okres 6 lat dotyczy zatem czasu, w którym student faktycznie mógł pobierać świadczenie, a nie całego okresu studiowania.Stan faktyczny
Skarżąca N.P. złożyła skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu, która odmówiła jej przyznania stypendium rektora. Organy uznały, że skarżąca przekroczyła 6-letni okres uprawniający do pobierania świadczeń, licząc okres od rozpoczęcia studiów. Skarżąca zarzuciła błędną interpretację przepisów, twierdząc, że okres ten powinien być liczony od momentu faktycznego pobierania świadczeń. Po uchyleniu przez NSA wyroku WSA i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, WSA uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi N.P. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu na rzecz skarżącej N.P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Komisja Stypendialna [...] wydała dnia [...] listopada 2019 r. decyzję, którą - na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 4), art. 86 ust. 2-3, art. 91, art. 92 ust. 1 i 3, art. 93 ust. 1-3, art. 94, art. 95, art. 409 ust. 1 pkt 1, art. 414 ust. 1, 3, art. 447 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2018 r., poz. 1668 ze zm., aktualny tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 85 ze zm. – określanej dalej jako p.s.w.n.) w zw. z § 1 ust. 5, 6, § 2 ust. 1 pkt 4, § 3 ust. 1, 2, 6, § 4 ust. 1, 2, 4-6, § 5 ust. 1-3, 6, 7, § 6, § 7 ust. 1-3, 5, 6, § 16, § 17, § 23 ust. 9 Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu [...] (załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2019 r. – określanego dalej jako Regulamin) - odmówiła przyznania N.P. stypendium rektora.
W uzasadnieniu Komisja wskazała, że w sprawie zachodzi przesłanka określona w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. oraz § 7 ust. 2 pkt 1 Regulaminu. Zgodnie z tymi przepisami świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1) - 4) p.s.w.n. (tj. stypendium socjalne, stypendium dla osób niepełnosprawnych, zapomoga; stypendium rektora) i art. 359 ust. 1 p.s.w.n. (tj. stypendium ministra): przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Analizując dane wnioskodawczyni dotyczące jej toku kształcenia oparte na oświadczeniu złożonym w dniu 9 października 2019 r. oraz zawarte w uczelnianej bazie danych "Dziekanat" i w "Systemie Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym POL-on" Komisja stwierdziła, iż z końcem roku akademickiego 2018/2019 wnioskodawczyni utraciła prawo do ubiegania się o powyższe świadczenie.
N.P. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzuciła organowi I instancji błędną interpretację art. 93 ust. 1 pkt 2 p.s.w.n. i wskazała, że ustawa nie mówi wprost, czy okres 6 lat wskazany w powyższym przepisie, to okres pobierania czy przysługiwania świadczenia. Podkreśliła, że w ubiegłych latach akademickich nie zawsze posiadała prawo do pobierania świadczeń i że pobierała je dopiero od roku akademickiego 2016/2017. Wskazała też na przerwany przez nią w styczniu 2009 r. tok kształcenia związany z zamknięciem wybranej przez nią specjalizacji studiów. Dodała też, że pomimo pisemnej prośby z dnia [...] listopada 2019 r. nie otrzymała odpowiedzi na pytanie, ile lat wstecz sprawdzanych jest w systemie POL-on. W tej kwestii otrzymała dwie zupełnie sprzeczne informacje ustne od pracowników Dziekanatu (według jednej jest to okres od 2012 czy 2014, według drugiej sprawdzany jest cały okres studiowania danego studenta).
Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., wydaną na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 4, art. 86 ust. 2-3, art. 91, art. 92 ust. 1 i 3, art. 93 ust. 1-3, art. 94, art. 95, art. 409 ust. 1 pkt 1, art. 414 ust. 1, 3, art. 447 p.s.w.n., § 3 ust. 1, 2, 6, § 4 ust. 1, 2, 4-6, § 5 ust. 1-3, 6, 7, § 6, § 7 ust. 1-3, 5, 6, § 16, § 17, § 23 ust. 9 Regulaminu oraz art. 138 § 1 pkt 1) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., aktualny t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – określanej dalej jako k.p.a.), Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej stypendium rektora na rok akademicki 2019/2020.
W uzasadnieniu organ podkreślił, że zapis art. 93, poza ograniczeniem możliwości przyznania świadczenia, w sposób pośredni narzuca także organom uczelnianym konieczność zweryfikowania czy w dacie wydania decyzji dany student spełnia warunki otrzymania stypendium. Narzędziami weryfikacji, którymi dysponuje każda uczelnia w Polsce jest jej wewnętrzna baza danych odnosząca się do studentów danej jednostki oraz "System Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym: POL-on". I tak na Uniwersytecie komisje stypendialne za pośrednictwem pracownika uczelni weryfikują uprawnienia osób wnioskujących o przyznanie świadczenia poprzez analizę danych zawartych w uczelnianej bazie danych "Dziekanat: oraz w systemie "POL-on", który poza wskazaniami co do okresu i toku kształcenia studenta na Uniwersytecie wskazuje również na okresy studiowania danej osoby w innych jednostkach w Polsce. Poza tym na Uniwersytecie każdy student wnioskujący o przyznanie świadczenia w roku akademickim 2019/2020 zobowiązany jest do złożenia oświadczenia o okresie studiowania.
Następnie organ wskazał, że przychylając się do wniosku skarżącej z dnia [...] listopada 2019 r. dokonano ponownej analizy wszystkich zebranych w sprawie dowodów. Komisja analizując dane dotyczące toku kształcenia oparte na oświadczeniu złożonym przez skarżącą wraz z wnioskiem w dniu 9 października 2019 r. oraz zawarte w uczelnianej bazie danych "Dziekanat" i w "Systemie Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym: POL-on", stwierdziła, iż N.P. w dniu [...] października 2007 r. rozpoczęła studia pierwszego stopnia na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu, kierunek Filologia polska; z listy studentów wskazanego kierunku studiów została skreślona z dniem [...] stycznia 2009 r. W dniu [...] października 2015 r. rozpoczęła studia pierwszego stopnia na Wydziale Ekonomii i Zarzadzania Uniwersytetu, kierunek Logistyka; wskazane studia ukończyła obroną pracy dyplomowej w dniu [...] lutego 2019 r. W dniu [...] marca 2019 r. rozpoczęła studia drugiego stopnia na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu, kierunek Logistyka. W związku z powyższym Komisja uznała, iż prawo do pobierania świadczeń skarżąca posiadała w okresie:
– od [...] października 2007 r. do [...] stycznia 2009 r. - tj. przez okres 2 lat akademickich, w trakcie których realizowała studia pierwszego stopnia na kierunku Filologia polska Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu;
– od [...] października 2015 r. do [...] września 2019 r., tj. przez okres 4 lat akademickich, w trakcie których realizowała studia pierwszego stopnia na kierunku Logistyka Wydziału Ekonomia i Zarzadzanie Uniwersytetu oraz pierwszy semestr studiów drugiego stopnia na kierunku Logistyka Wydziału Ekonomia i Zarządzanie Uniwersytetu.
Okres 6 lat, na który wskazuje cytowany zapis art. 93 ust. 2 pkt 1) p.s.w.n. minął zatem w dniu 30 września 2019 r. Komisja wskazała, że zgodnie z pismem z dnia [...] lutego 2019 r. Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego omawiany artykuł określa łączny okres (nieprzekraczający 6 lat), w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenia w ramach studiów - niezależnie od ich rodzaju i długości trwania, jak też uczelni, na których są odbywane. Tym samym dla biegu tego terminu nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia oraz czy je pobiera. W przypadku przerwania studiów i ponownego ich podjęcia, liczenie wskazanego okresu powinno być kontynuowane, a nie rozpoczynać się od nowa (okresy studiowania sumują się). W świetle zgromadzonych dowodów organ uznał, że nie może przyznać stypendium rektora wypłacanego z pieniędzy podatnika studentom, którzy nie spełnili łącznie wszystkich warunków otrzymania tego świadczenia. W niniejszej sprawie przesłanką uniemożliwiającą przyznanie skarżącej świadczenia jest realizacja przez nią studiów przez okres dłuższy niż 6 lat.
Skargę na decyzję organu odwoławczego złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. N.P., w której zarzuciła błędne przyjęcie, że nie spełnia wymogów do otrzymania stypendium rektora, podczas gdy wnikliwa analiza przepisu art. 93 ust. 1 pkt 2 p.s.w.n. prowadzi do odmiennego wniosku. Stawiając powyższy zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Skarżąca wskazała, że nie miała możliwości ubiegania się o stypendium po dniu [...] stycznia 2009 r., kiedy to została skreślona z listy studentów (z powodu bardzo małej liczby studentów, na wybranej specjalności proponowano jej przeniesienie z Edytorstwa na Filologię Polską dedykowaną dla nauczycieli, ale odmówiła). W tej sytuacji w przypadku przerwania studiów (skreślenia z listy studentów) i podjęcia kolejnych studiów, liczenie okresu 6 lat powinno być kontynuowane z wyłączeniem przerw między studiami, ponieważ sumuje się jedynie okresy faktycznego studiowania na tych uczelniach, tj. od podjęcia studiów do ich dokończenia albo skreślenia z listy studentów, a nie cały rok studiów w przypadku zakończenia kształcenia po pierwszym semestrze. Według skarżącej okres jej studiowania należy liczyć w następujący sposób:
– od [...] października 2007 r. do [...] stycznia 2009 r. - tj. przez okres 13 miesięcy (9 miesięcy pierwszego roku akademickiego + 4 miesiące drugiego roku akademickiego), w trakcie których realizowała studia pierwszego stopnia na kierunku Filologia Polska Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu;
– od [...] października 2015 r. do [...] września 2019 r. - tj. przez okres 36 miesięcy (3x9 miesięcy trzech lat akademickich studiów inżynierskich + 5 miesięcy czwartego roku akademickiego studiów inżynierskich + 4 miesiące pierwszego roku studiów drugiego stopnia), w trakcie których realizowała studia pierwszego stopnia na kierunku Logistyka Wydziału Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu oraz pierwszy semestr studiów drugiego stopnia na kierunku Logistyka Wydziału Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu.
Łączny okres studiowania do [...] września 2019 r. wynosi zatem 49 miesięcy z 72 przysługujących na pobieranie świadczenia. W ocenie skarżącej, zgodnie z powyższą interpretacją, po odjęciu okresu studiowania, na dzień złożenia wniosku przysługiwało jej prawo do pobierania świadczenia przez okres 23 miesięcy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przechodząc do rozważań merytorycznych, na wstępie należy wskazać, że sprawa była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 3219/21 uchylił wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Go 155/20 i przekazał sprawę WSA w Gorzowie Wlkp. do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA wskazał, że w okolicznościach tej sprawy Sąd I instancji nie odpowiedział na istotne pytania dotyczące tego, czy:
- okres 6 lat, przez który przysługują studentowi świadczenia, o jakim mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., należy odczytywać jako lata kalendarzowe, rok akademicki (to w kontekście art. 92 ust. 1 p.s.w.n.), czy jako sumę miesięcy z okresu 6 lat, w ciągu których przysługiwało studentowi stypendium (tak np. twierdzi skarżąca);
- okres 6 lat dotyczy łącznie całego okresu studiowania, czy też ustanowiony jest dla poszczególnych kierunków studiów podejmowanych przez studenta (skarżąca studiowała dotychczas – z przerwą – na dwóch kierunkach);
- do okresu owych 6 lat uwzględniać należy wyłącznie świadczenia określone w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 p.s.w.n. (obowiązujące od 1 października 2019 r.), tj. zgodnie z literalną treścią art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., czy również te świadczenia, które studenci aktualnie studiujący pobierali na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy (świadczenia, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-4 i 8 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym), ustalone hipotetycznie przez podobieństwo do pomocy materialnej wskazane w przepisach p.s.w.n.; w okolicznościach tej sprawy ma to zasadnicze znaczenie.
Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Mając powyższe na uwadze WSA w Gorzowie Wlkp. któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania wobec treści rozstrzygnięcia NSA zobowiązany był rozpoznać skargę z uwzględnieniem stanowiska NSA.
Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie była wykładnia przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. Zgodnie z treścią tego przepisu świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 (do których zalicza się między innymi stypendium rektora o jakie ubiegała się skarżąca) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Organy obu instancji wydając decyzje w sprawie dokonały interpretacji powołanego przepisu uznając, że dla obliczenia powyższego terminu kluczowy jest okres, w jakim skarżąca posiadała status studenta, ustalając tym samym, że na moment złożenia wniosku o przyznanie stypendium rektora skarżąca posiadała status studenta przez okres dłuższy niż 72 miesiące odpowiadające wskazanemu w ustawie okresowi 6 lat akademickich. W kontekście sposobu obliczania poszczególnych okresów wliczających się do sześcioletniego terminu, o którym mowa w treści art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy, organ przyjął założenie, iż w przepisach ustawy nie wskazano, aby okres 6 lat dotyczył wyłącznie okresów studiów, w których student stypendium pobierał lub spełniał przesłanki do pobierania danego stypendium, stąd uwzględniono wszystkie okresy, kiedy dana osoba miała status studenta, a zatem potencjalnie mogła pobierać stypendium rektora. O zaistnieniu negatywnej przesłanki przyznania stypendium, zdaniem organów obu instancji, decydował zatem wyłącznie okres studiowania, co wobec niespornego w sprawie wyliczenia okresów kształcenia się przez skarżącą doprowadziło Odwoławczą Komisję Stypendialną, do wniosku, iż okres ustawowego uprawnienia skarżącej do otrzymywania stypendium rektora wynoszący 6 lat upłynął [...] września 2019 r. (rok akademicki 2018/2019).
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie takie stanowisko organu Uniwersytetu było następstwem błędnej wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. Sposób skonstruowania tego przepisu bezspornie wskazuje, iż świadczenia o jakich mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy, a więc przyznawane na podstawie przepisów aktualnie obowiązującej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z 2018 r. przysługują przez okres nie dłuższy niż 6 lat. Wskazać zatem należy że pojęcie "przysługuje", którym ustawodawca posłużył się w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy, wobec braku jego definicji ustawowej, należy odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczeń, które zostały przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym nie można podzielić poglądu, że dla biegu okresu, w którym można otrzymać stypendium nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia oraz czy je pobiera. Sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia dla uzyskania danego stypendium. Stypendium to "przysługuje" konkretnej osobie dopiero po spełnieniu określonych warunków, do których zalicza się posiadanie statusu studenta, wyrażenie woli ubiegania się o pomoc oraz spełnienie dodatkowych wymagań przewidzianych dla świadczeń danej kategorii.
Powyższa wykładnia znajduje nadto odzwierciedlenie w treści uzasadnienia projektu ustawy, w którym sześcioletni okres o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy powiązano bezpośrednio z pobieraniem świadczenia, a nie z posiadaniem statusu studenta przez osobę ubiegającą się o jedną z form pomocy materialnej. W uzasadnieniu projektu ustawy wskazano, że: "realizując cel wynikający z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, w projekcie ustawy zawarto regulacje pozwalające na pobieranie stypendiów i zapomóg do momentu uzyskania wykształcenia wyższego, ale nie dłużej niż przez 6 lat". Analogiczny pogląd zaprezentowany został w wyroku NSA z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 4082/21 a także w przytłaczającej większości orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych (częściowo jeszcze nieprawomocnych), np. w wyrokach: WSA w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 222/20; WSA w Gdańsku z dnia 26 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 461/20 i z dnia 20 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 460/20; WSA w Łodzi z dnia 12 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 106/20, WSA w Olsztynie z dnia 28 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 107/20, WSA w Poznaniu z dnia 17 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Po 773/20; WSA w Krakowie z dnia 25 stycznia 2021 r. sygn. akt 394/20, WSA w Bydgoszczy z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 1223/20, WSA w Warszawie z dnia 10 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2166/20 - pub. www.nsa.orzeczenia.gov.pl.).
We wskazanym zakresie Sąd w pełni podziela argumentację przedstawioną w ww. orzeczeniach oraz powołane w nich stanowisko K.L., przedstawione w artykule "Wykładnia nowego ograniczenia w przyznawaniu stypendiów dla studentów" (Doradztwo Podatkowe - Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych 2020/1/57-62), wedle którego pojęcie "przysługuje", wobec braku definicji ustawowej, należy odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczeń, które zostały przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym Sąd wskazuje, że sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia dla uzyskania danego stypendium. Stypendium to "przysługuje" konkretnej osobie dopiero po spełnieniu określonych warunków.
Jak z powyższego wynika, prawidłowe odkodowanie normy zawartej w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. możliwe jest wyłącznie przy zastosowaniu wykładni językowej. Nie ma konieczności sięgania do innych metod wykładni, w tym celowościowej. Równocześnie zauważenia wymaga, że w ustawie nie zawarto przepisu ograniczającego lub wyłączającego prawo do uzyskania stypendium ze względu na posiadanie statusu studenta przez okres dłuższy niż sześć lat. Z przepisów art. 93 ust. 2 pkt 1 oraz art. 94 ustawy wprost wynika, w jakich sytuacjach studentowi prawo do stypendium nie przysługuje lub kiedy wygasa decyzja o przyznaniu świadczenia. Żadna z tych regulacji nie wiąże prawa do stypendium z nadmiernie długim okresem studiowania, który może być spowodowany nie tylko nieprzykładaniem się do nauki, lecz sytuacją zdrowotną, losową czy ekonomiczną (patrz powołany powyżej wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2020 r. sygn. II SA/Sz 222/20). Oznacza to, że niezależnie od tego, przez jaki okres dana osoba posiada status studenta, prawo do pobierania świadczeń wymienionych w art. 86 ust. 1 pkt 1-4- i art. 359 ust. 1 ma tylko przez okres 6 lat, chyba że zachodzą wyłączenia, o których mowa w art. 93 ust. 2 pkt 2, ust. 3 i 4 ustawy. Ponadto należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 92 ust. 1 p.s.w.n. stypendia są przyznawane na semestr albo na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy w roku. Rok akademicki trwa pięć szóstych roku kalendarzowego, student nie ma prawa do otrzymania żadnych świadczeń przez jedną szóstą roku. W konsekwencji nie można uznać, że prawo do świadczeń przysługuje mu przez cały rok kalendarzowy. W każdym roku maksymalny upływ okresu to 10 miesięcy. Ustawodawca nie posłużył się pojęciem roku akademickiego, tylko kalendarzowego, co należy uznać za zabieg świadomy (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 107/29).
Podsumowując tę część rozważań stwierdzić należy, iż z wykładni językowej art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż świadczenia w nim wskazane przysługują nie dłużej niż przez okres sześciu lat, a nie - jak de facto przyjęły komisje stypendialne obu instancji - w okresie 6 lat od rozpoczęcia studiów.
Powyższe względy uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższą ocenę prawną, którą jest związany na mocy art. 153 p.p.s.a. Ponieważ skarga została uwzględniona Sąd - na podstawie art. 200 p.p.s.a. - zasądził rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania, które sprowadzają się do uiszczonego wpisu od skargi.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
SWSA Grażyna Staniszewska SWSA Michał Ruszyński ASWSA Jarosław Piątek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło