VII SA/Wa 348/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lipca 2021 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Wód Polskich z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku likwidacji urządzeń wodnych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Prezes Wód Polskich (dalej jako: "organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej "k.p.a.") oraz z art. 64a ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 z późn. zm., dalej jako "Prawo wodne z 2001 r."), po rozpatrzeniu odwołania R.S., od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z akt postępowania administracyjnego wynikało, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak: [...], udzielił R.S. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego, tj. zbiornika wodnego zasilanego wodami gruntowymi i opadowymi o charakterystyce: a) przeznaczenie – retencja, rekreacja, hodowla ryb; b) lokalizacja – działka nr [...]i [...], obręb [...], gmina [...]; c) powierzchnia – 1,02 ha; d) objętość - 10 000 m3; e) średnia głębokość -1,20 m; f) rzędna dna – 146,10 npm; g) rzędna statycznego poziomu zwierciadła wody – 147,30 m npm. K. C. – M. pismem z dnia [...]marca 2017 r., wystąpiła do Starosty [...] o interwencję, w związku z zalewaniem należącej do niej działki (nr [...]obręb [...], gm. [...]) na skutek "piętrzenia wody przez R.S. na zbiorniku retencyjnym, który posiada". Starosta [...] otrzymał informację o ww. działaniach oraz materiał dowodowy w sprawie również od [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w P., przy piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. Z treści ww. pisma wynikało, że podczas dokonanej wizji w terenie w dniu 9 stycznia 2017 r. ustalono, że "na zbiorniku wodnym pobudowanym na działkach ewidencyjnych nr [...]oraz [...] (rów melioracyjny D-J.4) odbywa się piętrzenie na budowli pobudowanej na wylocie ze zbiornika. Obecny stan powoduje zalanie m.in. działki nr [...] której właścicielem jest wnioskodawczyni. Pozwolenie wodnoprawne nr [...] wydane zostało na wykonanie urządzenia wodnego - zbiornika wodnego zasilanego wodami gruntowymi i opadowymi (bez piętrzenia)". Jednocześnie przy piśmie z dnia [...] marca 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. przekazał do Starosty [...] protokół z kontroli dokonanej przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w dniu [...]marca 2017 r. na nieruchomości dz. nr ewid. [...], obręb [...], gm. [...], podczas której ustalono, że: "w szacunkowej odległości 5-7 m od granicy działki nr [...]i [...] znajduje się obiekt piętrzący - betonowa zastawka, która w dniu kontroli piętrzyła wodę o ok. 40 cm powyżej ustalonego w pozwoleniu wodnoprawnym. Ponadto część rowu oznaczonego symbolem D-J.4 od zastawki do granicy działki [...]i [...] została skanalizowana. Pozwolenie wodnoprawne nr [...]wydane zostało na wykonanie urządzenia wodnego - zbiornika wodnego zasilanego wodami gruntowymi i opadowymi (bez piętrzenia)". Starosta [...], po dokonaniu analizy akt sprawy, pismem z dnia 11 kwietnia 2017 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wydania decyzji o likwidacji urządzeń wodnych na działkach ew. nr [...], obręb [...], gmina [...]: urządzenie piętrzące (betonowa zastawka piętrząca wodę w zbiorniku na działce nr [...]); rurociągi: zasilający i odprowadzający wody ze zbiorników wodnych na działkach nr [...], [...], i [...] (rów melioracyjny); pomost stały w czaszy zbiornika na działce nr [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...] Starosta [...], działając na podstawie przepisów art. 64a ust. 5 Prawa wodnego z 2001 r., nałożył na R.S. obowiązek likwidacji urządzeń wodnych na działkach ew. nr [...],[...]i [...], obręb [...], gmina [...]: urządzenie piętrzące (betonowa zastawka piętrząca wodę w zbiorniku na działce nr [...]); rurociągi zasilający i odprowadzający wody ze zbiorników wodnych na działkach nr [...], [...], i [...] (rów melioracyjny); pomost stały w czaszy zbiornika na działce nr [...]. Pismem z dnia [...]sierpnia 2017 r. skarżący odwołał się od ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2017 r., Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P., po rozpatrzeniu ww. odwołania, decyzją z dnia [...] października 2017 r., znak: [...], uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ wskazał, że należy ustalić, czy w postępowaniu mamy do czynienia z nowo wykonanym urządzeniem wodnym czy z odbudową, rozbudową bądź przebudową lub też remontem istniejącego urządzenia. W przypadku urządzeń wykonanych przed wieloma laty stwierdzenie, że zostały one wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego wymaga sprawdzenia kilku okoliczności. W pierwszej kolejności należałoby ustalić, czy w czasie kiedy przedmiotowe urządzenie zostało wykonane czynność ta wymagała uzyskania pozwolenia wodnoprawnego lub czy wykonanie urządzenia wodnego nie zostało zalegalizowane. Fakt ten jest istotny z uwagi na art. 133 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne, który stanowił o tym, że pozwolenie wodnoprawne nie było wymagane na urządzenia wodne istniejące w dniu wejścia w życie tejże ustawy. Ponadto wskazano, że organ rozpoznając sprawę, winien określić rodzaj urządzeń wodnych oraz przybliżony termin wykonania tych urządzeń poprzez przeprowadzenie oględzin w terenie, analizę operatu wodnoprawnego, na podstawie którego zostało udzielone decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., znak: [...] pozwolenie wodnoprawne na wykonanie stawu przez R.S., Starosta [...] stosując się do wytycznych zawartych w ww. decyzji z dnia [...] października 2017 r., pismem z dnia [...]października 2017 r. wystąpił do [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w P. Rejonowy Oddział w P. z zapytaniem, czy na działkach nr [...] obręb [...], gm. [...] przed wykonaniem zbiorników wodnych istniały urządzenia wodne typu: przepusty, rurociągi, urządzenia piętrzące. Jednocześnie pismem z dnia [...]października 2017 r. organ wezwał skarżącego, do przedstawienia dowodów, że na działkach nr [...] obręb [...], gm. [...] od lat sześćdziesiątych istniały urządzenia wodne w postaci betonowych obrzeży przepustów, rurociągów lub innych urządzeń oraz, że piętrzenie wody w zbiorniku jest spowodowane działalnością dziko żyjących bobrów, informując również stronę, jako właściciela urządzenia wodnego, o możliwości wystąpienia z wnioskiem o legalizację samowolnie wykonanych działań, zgodnie z art. 64a Prawa wodnego z 2001 r. Wielkopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w P. pismem z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...] poinformował Starostę [...], że według ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych prowadzonej przez Marszałka Województwa [...] na mapie w skali 1: 5000, na działkach o nr ewid. [...] obręb [...], gm. [...] nie zostały wykazane budowle komunikacyjne, rurociągi oraz budowle piętrzące. Ponadto dodano, że z mapy sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych, uwzględniającej aktualny stan terenu przed budową zbiornika powinno wynikać, czy w/w urządzenia już istniały. Poinformowano również, że według mapy z inwentaryzacji powykonawczej zbiornika wodnego (stan na dzień [...]sierpnia 2010 r.) załączonej do dokumentacji sporządzonej do dofinansowania budowy zbiornika małej retencji z Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych nie występują urządzenia wodne typu: przepusty, rurociągi czy urządzenia piętrzące. Skarżący pismem z dnia [...]listopada 2017 r. zwrócił się o przesłuchanie w charakterze świadka H.S., J.S., J.K., A.S. oraz S.S. na okoliczność stwierdzenia, że urządzenia wodne zlokalizowane na działkach należących do skarżącego zostały wykonane w latach sześćdziesiątych. Ponadto wniósł o powołanie biegłego sądowego z dziedziny melioracji i hydrologii, w celu określenia rodzaju urządzeń wodnych znajdujących się na działkach należących do niego i ustalenia na podstawie dokumentacji archiwalnej dostępnej organom gospodarki wodnej ochrony środowiska z przełomu lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych kto i w jakim zakresie przeprowadzał roboty melioracyjne w obrębie spornych działek oraz czy R.S. rzeczywiście piętrzy wodę w zbiornikach wodnych i jaki wpływ na grunty sąsiednie mają istniejące tamy zbudowane przez bobry. Pismem z dnia [...]stycznia 2018 r., znak: [...] Starosta [...] na podstawie art. 545 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1566, dalej jako" "Prawo wodne") przekazał Dyrektorowi Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. (dalej jako "organ I instancji", "Dyrektor") protokołem sprawę dotyczącą likwidacji urządzeń wodnych, zlokalizowanych na działkach o nr ewid. [...] obręb [...], gm. [...] wraz z aktami sprawy, albowiem zgodnie z art. 397 ust. 1 i 3 pkt 2 tej ustawy organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego jest dyrektor zarządu zlewni Wód Polskich. W dniu lipca 2018 r. upoważnieni pracownicy Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. oraz Nadzoru Wodnego w [...] dokonali oględzin urządzeń wodnych znajdujących się na terenie działek o nr ewid. [...], obręb [...], gm. [...] należących do R.S.. Podczas oględzin ustalono m.in., że w niewielkiej odległości od przepustu na działce o nr ewid. [...], obręb [...], gm. [...] znajduje się tama zbudowana przez bobry piętrząca wodę w rowie podtapiając przyległe działki nr [...], [...], obręb [...], gm. [...] oraz wpływając na poziom wody w stawie zlokalizowanym na działkach nr [...], obręb [...], gm. [...], a także na działki o nr ewid. [...], obręb [...], gm. [...] położone powyżej stawu. Na odpływie ze stawu wykonana jest przegroda betonowa z siatką uniemożliwiającą migrację ryb. Ponadto przy granicy z działką o nr ewid. [...]obręb [...], gm. [...] zlokalizowany jest przepust o długości około 6,00 m z przyczółkiem betonowym od strony wody górnej, w którym zamontowana jest krata uniemożliwiająca migrację ryb. Z uwagi na spiętrzenie wody tamą bobrową, niemożliwe było stwierdzenie czy jest prowadzone piętrzenie na ww. budowlach. Wskazano, że w celu dokonania oceny wpływu stawu ziemnego znajdującego się na działce o nr [...], obręb [...], gm. [...] na grunty znajdujące się m. in. na działce o nr ewid. [...], obręb [...], gm. [...] konieczne jest wykonanie prac utrzymaniowych na rowie pomiędzy drogą asfaltową a przepustem (zlokalizowanym przy granicy działki o nr ewid. [...], obręb [...], gm. [...]), w tym rozbiórka tamy bobrowej. W dniu 16 lipca 2018 r. w siedzibie organu I instancji przesłuchano J.S., w charakterze świadka, który zeznał, że jest ojcem właściciela działki o nr ewid. [...], obręb [...], gm. [...] oraz sąsiadem R.S.. Poinformował, że przepusty na działkach należących do R.S. zostały wykonane na przełomie lat 1968 - 1972. Roboty rozpoczęto jesienią. Prawdopodobnie wykonane zostało to przez spółkę wodną. R.S. tylko oczyścił ww. urządzenia bo nie przepuszczały wody. J.S. zeznał również, że staw R.S. zbudowany jest na rowie, który jest odkryty, a system istniejącej melioracji istnieje od kiedy się tam wprowadził, tj. od 1948 r. Następnie przesłuchano A.S. - ojca R.S.. A.S. potwierdził, informacje podane przez pana J.S.. Ponadto dodał, że R.S. wykonał staw w 2010 r., a nieruchomość nabył około 4 lat wcześniej. Poinformował również, że system istniejącej melioracji istnieje od kiedy poluje w tych okolicach, tj. od około 30 lat, a problem na tym terenie zaobserwowano od czasu kiedy pojawiły się bobry, tj. od około 45 lat. Z kolei S.S. wezwany w charakterze świadka zeznał, że po wykonaniu stawu przez R.S., pomógł mu odmulić przepust betonowy za pomocą koparki. Stwierdził również, że urządzenia były wówczas wykonane, a rów na którym zbudowany jest staw był i jest otwarty. M.R. jako kolejny świadek po obejrzeniu zdjęć obiektów (przepustów betonowych znajdujących się na rowie przy stawie R.S.), stwierdził, że takich obiektów, o takich gabarytach nie było. Na mapie z 2008 r. sporządzonej do celów projektowych zaznaczone są pikiety. Pikiety są to miejsca fizycznego pomiaru sytuacyjno-wysokościowego lustrem. W bliskiej odległości od miejsca obecnie występujących przepustów na rowie dokonywał pomiarów, o którym mowa powyżej. Gdyby te urządzenia były, to by je zauważył i zostałyby one zinwentaryzowane i naniesione na mapę. W dniu [...] lipca 2018 r. w siedzibie organu I instancji przesłuchano w charakterze świadka K. C.- M., która zeznała, że jest właścicielką działki nr [...], obręb [...], gm. [...] na wylocie rowu z obiektu R.S. i działki znajdującej się w części w sąsiedztwie wlotu rowu do stawu R.S.. Grunty te posiada od 2004 r. Przed wykonaniem stawu przez R.S., teren ten stanowił łąkę, przez którą przebiegał rów otwarty bez żadnych urządzeń wodnych takich jak betonowe przepusty na rowie, piętrzące wodę. Po wykonaniu przez skarżącego stawu nastąpiło zalanie jej gruntów przed stawem i podsiąkanie łąki za stawem, gdzie różnica poziomu między jej gruntem a poziomem wody w stawie wynosiła około 1,00 m. W wyniku czego łąka o powierzchni około 0,4 ha z powodu podsiąkania przekształciła się w teren tak podmokły, że nawet nie można tam było wejść, a tym bardziej użytkować rolniczo. W czasie, kiedy pojawiły się problemy z zalegającą na łące wodą, zaobserwowała na gruncie R.S., że oprócz ziemnego stawu, wykonał również betonowe przegrody na rowie (który kiedyś był otwartym rowem) spiętrzające wodę. Organ I instancji pismem z dnia [...]lipca 2018 r. zwrócił się do Gminnej Spółki Wodnej [...] z zapytaniem, czy spółka posiada dokumentację omawianego terenu oraz jakiekolwiek dowody świadczące o terminie wykonania budowli na terenie należącym do R.S.. Gminna Spółka Wodna [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. wyjaśniła, że nie posiada żadnej dokumentacji związanej z omawianym terenem. Jednocześnie poinformowała, że nie wykonywała prac związanych z budową przegrody betonowej oraz przepustu na rowie. Dyrektor pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r., zwrócił się do H.S. oraz do Starosty w Z., będących właścicielami rowów na których stwierdzono występowania tamy zbudowanej przez bobry o podjęcie wspólnie stosownych działań zmierzających do przywrócenia właściwych stosunków wodnych na przedmiotowym terenie. Starosta pismem z dnia [...]sierpnia 2018 r., poinformowało, że w dniu [...]sierpnia 2018 r. przeprowadzono lustrację na działkach [...]obręb [...], gm. [...] i stwierdzono pełną drożność rowów na nich występujących. Następnie pismem z dnia [...]sierpnia 2018 r., zwrócił się do Głównego Geodety Kraju, Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w W. o udostępnienie ortofotomap od 2004 r. do 2017 r. dla działek o nr ewid. [...],[...], obręb [...], gm. [...]. Dnia [...]października 2018 r. drogą elektroniczną pracownik Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii przesłał informację do organu I instancji o umieszczeniu na serwerze danych ortofotomap, o których udostępnienie się zwracano. R.S. wnioskiem z dnia [...]września 2018 r. zwrócił się o dołączenie zdjęć wykonanych w 2009 r. jako dowód w niniejszym postępowaniu. Postanowieniem z dnia [...]października 2018 r. organ I instancji dopuścił zdjęcia wykonane w 2009 r. przedstawiające teren działek o nr. ewid. [...], obręb [...], gm. [...] przed wykonaniem stawu jako dowód w niniejszym postępowaniu administracyjnym. W dniu [...]listopada 2018 r. do Dyrektora wpłynęło oświadczenie J.K., w którym informuje, że jest właścicielem działek o nr ewid. [...], obręb [...], gm. [...] od 2010 r. Wcześniej (w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych) właścicielem ww. działek był jego ojciec W. K. J.K. w 2010 r. sprzedał w/w działki R.S.. Oświadczył, że przepusty na działkach o nr ewid. [...], obręb [...], gm. [...] wykonane były w latach siedemdziesiątych. W dniu [...]listopada 2018 r. pracownicy organu I instancji w oraz Nadzoru Wodnego w [...] dokonali oględzin na działce o nr ewid. [...], obręb [...], gm. [...] należącej do K. C.-M.. Podczas oględzin ustalono m.in., że na wlocie do przepustu na działce o nr ewid. [...], obręb [...], gm. [...] (droga asfaltowa) znajduje się betonowa płyta, która piętrzy wodę na około 20,00 cm. Na granicy pomiędzy działkami o nr ewid. [...]i [...], obręb [...], gm. [...] nadal występuje tama bobrowa, obniżona względem tamy stwierdzonej w dniu 06 lipca 2018 r. o około 20,00 cm, która nadal piętrzy wodę. Grunty położone wzdłuż rowu (działki o nr ewid. [...], [...],[...] obręb [...], gm. [...]) są podtapiane, a woda w rowie układa się na rzędnej ustalonej wysokością w/w tamy bobrowej. Z oględzin wynika, że woda w rowie oraz w stawach układa się na jednym poziomie, przy czym nadal nie widać przewodów przepustów. Stwierdzono, że rów na całej długości począwszy od drogi asfaltowej do posesji K. C.- M. wymaga prac utrzymaniowych polegających na rozebraniu piętrzeń (betonowej płyty oraz tamy bobrowej) oraz odmuleniu według potrzeb wynikłych po rozebraniu piętrzeń. Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...], na podstawie 104, art. 105 § 1 k.p.a,, w związku z art. 64 a pkt 5, ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne oraz art. 397 ust. 1 i 3 pkt 2 i art. 545 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. nałożył na R.S. obowiązek likwidacji urządzeń wodnych: 1. przepustu na odpływie ze stawu: a) lokalizacja: działki o nr ewid. [...]obręb [...], gm. [...], b) współrzędne geodezyjne: wylotu przepustu X 5933283,5, Y 6441081,2, wlotu przepustu z kratą X 5933276,5, Y 6441082,1; 2. przegrody betonowej z kratą: a) lokalizacja: działki o nr ewid. [...]obręb [...], gm. [...], b) współrzędne geodezyjne: X 5933227,0, Y 6441081,0; 3. przepustu na dopływie do stawu: a) lokalizacja: działki o nr ewid. [...]obręb [...], gm. [...], b) współrzędne geodezyjne: wylotu przepustu X 5933160,4, Y 6441098,2, wlotu przepustu X 5933160,7, Y 6441106,4. W punkcie II decyzji organ ustalił warunki likwidacji ww. urządzeń wodnych, natomiast w punkcie III określił termin wykonania obowiązku likwidacji ww. urządzeń wodnych, tj. w ciągu 90 dni, liczonych od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, organ I instancji wskazał, że wymagania materialnoprawne związane z legalizacją urządzeń wodnych lub innych czynności wymagających pozwolenia wodnoprawnego bądź zgłoszenia określa ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. W sytuacji, gdy urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia, stosownie do art. 64 a ust. 1 ww. ustawy, jego właściciel może wystąpić z wnioskiem o legalizację urządzenia, dołączając dokumenty wskazane w art. 131 ust 2 ww ustawy. Biorąc powyższe pod uwagę Starosta [...] poinformował skarżącego pismem z dnia [...]października 2017 r., o możliwości legalizacji urządzenia wodnego, które zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia zgodnie z art. 64 a ustawy Prawo wodne z 2001 r.. Stosownie zaś, do art. 64 a ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa powyżej, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, to organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. Do organu prowadzącego postępowanie nie wpłynął wniosek, o którym mowa w art. 64 a ust. 1 ww. ustawy, zatem Starosta [...] kontynuował postępowanie w sprawie likwidacji urządzeń wodnych wykonanych przez R.S.. Dla możliwości zastosowania ww. przepisów kluczową kwestią jest ustalenie czy w niniejszym postępowaniu mamy do czynienia z nowo wykonanym urządzeniem wodnym czy z odbudową, rozbudową bądź przebudową lub też remontem istniejącego urządzenia. Przeprowadzono dwukrotnie oględziny w terenie, podczas których ustalono rodzaj urządzeń wodnych. Ponadto, aby ustalić przybliżony termin wykonania tych urządzeń przesłuchano w charakterze świadka osoby wskazane przez R.S. oraz przez organ prowadzący postępowanie. Zeznania świadków są ze sobą sprzeczne. Zwrócono się do Głównego Geodety Kraju o udostępnienie ortofotomap. Organ wskazał, że przeanalizował również operat wodnoprawny na podstawie którego Starosta [...] udzielił skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., znak: [...] na wykonanie urządzenia wodnego - zbiornika wodnego zasilanego wodami gruntowymi i opadowymi. Jak wynika z w/w operatu wodnoprawnego projektowany zbiornik nie będzie posiadał budowli piętrzącej, dlatego poziom wody w zbiorniku zostanie utrzymany na rzędnej 147,30 m n.p.m. Jest to rzędna dna istniejącego przepustu na wlocie do projektowanego zbiornika. Jest to przepust, który jest uwidoczniony na mapie sporządzonej do celów projektowych przez G. oraz na ortofotomapie z 2005 r. znajdujący się na rowie w ciągu drogi dojazdowej do domu zlokalizowanego na działce R.S., Nie jest to przepust, którego dotyczy niniejsze postępowanie. Dyrektor wskazał, że według utrwalonego poglądu orzecznictwa, istnieje wyższość dowodu z dokumentu nad dowodem z przesłuchania świadków lub stron. Organ I instancji wskazał, że uznał za udowodnione zeznania geodety, M.R., który dokonywał pomiarów, w celu przygotowania mapy do celów projektowych, ponieważ aktualizacja mapy jest to czynność wykonywana przez uprawnionego geodetę mająca na celu doprowadzenie treści mapy znajdującej się w zasobie Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej do zgodności z sytuacją terenową. Aktualizacja mapy była wykonywana w celu sporządzenia mapy do celów projektowych. Jak zeznał geodeta, gdyby takie urządzenia były, to naniósłby je na mapę. Kolejny dowód, który Dyrektor uznał za udowodniony, to ortofotomapa z 2005 r. udostępniona przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii w W. Wynika z niej, że na rowie, na którym teraz zlokalizowany jest staw nie ma żadnych urządzeń, których dotyczy niniejsze postępowanie. Jest tylko przepust znajdujący się na rowie w ciągu drogi dojazdowej do domu zlokalizowanego na działce należącej do pana R.S.. Organ I instancji uznał również pismo z dnia [...] listopada 2017 r., [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w P., jako dowód, że omawiane urządzenia nie były wykonane przed wykonaniem stawu przez R.S., co było stwierdzone na podstawie ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych prowadzonej przez Marszałka Województwa [...] na mapie w skali 1: 5000, na działkach o nr ewid. [...], obręb [...], gm. [...] oraz mapy z inwentaryzacji powykonawczej zbiornika wodnego (stan na dzień 24 sierpnia 2010 r.). Dyrektor wskazał, że te dowody uznał za udowodnione, ponieważ są one "dowodem z dokumentu", o którym mowa powyżej. Z kolei zeznaniom osób wskazanych przez R.S., przesłuchanych w dniu [...]lipca 2018 r. w charakterze świadka oraz zdjęciom przesłanym przez R.S., które zostały dopuszczone postanowieniem z dnia [...]października 2018 r., organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zdaniem organu ze zdjęć R.S. nie wynika, że urządzenia wodne były już wykonane przed budową stawu. Organ wskazał, że dla wydanego rozstrzygnięcie nie miała znaczenia kwestia wpływu wykonanych urządzeń wodnych na terenie R.S. oraz tamy zbudowanej przez bobry na działki sąsiednie. Przedmiotem tego postępowania jest wydanie decyzji nakazującej likwidację urządzeń wodnych wykonanych bez wymaganych zezwoleń, a nie ocena ich wpływu na grunty sąsiednie. Miałoby to znaczenie w postępowaniu legalizacyjnym. Bowiem można zalegalizować urządzenie wodne, które jest wykonane prawidłowo i pełni ono swoją funkcję bez negatywnego wpływu na grunty sąsiednie. Odwołanie od powyższej decyzji, co do rozstrzygnięcia w pkt 1.1. i 1.3. tej decyzji, w ustawowym terminie, złożył R.S., zarzucając jej naruszenie: 1. art. 64a ust. 5 ustawy Prawo wodne z 2001 r. i art. 397 ust. 1 i 3 pkt 2 i art. 545 ust. 4 i 5 ustawy Prawo wodne, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nakazanie rozbiórki w pkt 1.1. przepustu na odpływie stawu, a w pkt 1.3. przepustu na dopływie do stawu; 2. art. 6 k.p.a., tj. zasady praworządności, zgodnie z którą organy administracji publicznej zobowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa, podczas gdy w przedmiotowej sprawie organ działał na zasadzie dowolności, własnego uznania i interpretacji; 3. art. 7 k.p.a., tj. zasady prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy z urzędu lub na wniosek stron mogą podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, podczas gdy w przedmiotowej sprawie organ nie stał na straży praworządności stosowania prawa, nie ustalił stanu faktycznego sprawy, tj. rzeczywistego okresu wybudowania przepustów i przez kogo zostały one wybudowane; 4. art. 77 § 1 k.p.a., tj. zbieranie i ocena dowodów, zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie art. 80 k.p.a. ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, podczas gdy w przedmiotowym postępowaniu organ wydający rozstrzygnięcie w ogóle nie ocenił całokształtu materiału dowodowego, pominął całkowicie zeznania zawnioskowanych świadków; 5. art. 79 § 1 i 2 k.p.a. i art. 10 k.p.a., poprzez nie zawiadomienie odwołującego i jego pełnomocnika o przesłuchaniu świadków, czym uniemożliwiono stronie postępowania czynny udział w przeprowadzeniu dowodów, protokołowaniu czynności dowodowych, zadawania pytań i możliwości składania wyjaśnień. W związku z powyższym odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o ponowne przesłuchanie wszystkich świadków w obecności odwołującego i jego pełnomocnika. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Prezes Wód Polskich utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. W swoim uzasadnieniu organ II Instancji wskazał, że jego rozstrzygnięcie jest prawidłowe, a zarzuty odwołującego nie zasługiwały na uwzględnienie. Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii zeznań, organ II instancji wskazał, iż informacje co do czasu wykonania przedmiotowych urządzeń wodnych nie zostały poparte żadnymi dowodami, dlatego oświadczenia świadków wskazanych przez R.S. nie mogły zostać wykorzystane jako materiał mający istotny wpływ na wynik sprawy. Organ podkreślił, że przeprowadzone przez organ I instancji przesłuchania świadków nie miały charakteru rozprawy administracyjnej, a przesłuchanie nastąpiło na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. Z tą decyzją nie zgodził się R.S., który pismem datowanym na [...]stycznia 2021 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając decyzję w całości wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu. W ocenie skarżącego rażące naruszenie art. 79 § 1 i 2 i art 10 k.p.a. polegało na nie zawiadomieniu R.S. i jego pełnomocnika o przesłuchaniu świadków J.S., A. S., S. S., K. C.-M. i M.R.. W ten sposób organ rozpoznający sprawę uniemożliwił stronie postępowania czynnego udział w przeprowadzaniu dowodów, protokołowaniu czynności dowodowych, zadawania pytań świadkom i możliwości składania wyjaśnień. Już tylko ta przesłanka była podstawą uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji. Nadto skarżący wyjaśnił, iż inwentaryzacja powykonawcza była wykonana tylko i wyłącznie poprzez sporządzenie mapy bez dokonania lustracji i pomiarów działki i zbiorników małej retencji. Te okoliczności skarżący chciał wyeksponować, aby uwiarygodnić zeznania wcześniejszego właściciela działki J.K. i S.. Jak zeznali świadkowie przepusty zostały wybudowane w latach 60-70 i Spółka Wodna w L. nie zarządzała tymi wodami i zapewne nie posiadała na ten temat żadnej dokumentacji i dokumentacji z przeprowadzonych lustracji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 2[...] lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Prezes Wód Polskich wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], którą Prezes Wód Polskich, po rozpatrzeniu odwołania R.S., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...], nakładająca na R.S. obowiązek likwidacji urządzeń wodnych: 1. przepustu na odpływie ze stawu: a) lokalizacja: działki o nr ewid. [...]obręb [...], gm. [...], b) współrzędne geodezyjne: wylotu przepustu X 5933283,5, Y 6441081,2, wlotu przepustu z kratą X 5933276,5, Y 6441082,1; 2. przegrody betonowej z kratą: a) lokalizacja: działki o nr ewid. [...]obręb [...], gm. [...], b) współrzędne geodezyjne: X 5933227,0, Y 6441081,0; 3. przepustu na dopływie do stawu: a) lokalizacja: działki o nr ewid. [...]obręb [...], gm. [...], b) współrzędne geodezyjne: wylotu przepustu X 5933160,4, Y 6441098,2, wlotu przepustu X 5933160,7, Y 6441106,4. W rozpoznawanej sprawie, materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 64a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. W myśl tego przepisu jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację (ust. 1). Organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, jeżeli lokalizacja tego urządzenia nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów art. 63, ustalając jednocześnie, w drodze postanowienia, wysokość opłaty legalizacyjnej, wynoszącą 10-krotność opłaty skarbowej za wydanie pozwolenia wodnoprawnego (ust. 2). Jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku (ust. 5) Przepis art. 64a Prawa wodnego z 2001 r. reguluje dwa postępowania. Pierwsze z nich to postępowanie wszczynane na wniosek właściciela samowolnie wykonanego urządzenia wodnego, zmierzające do legalizacji tego urządzenia (art. 64a ust. 1). Z kolei drugie z tych postępowań, to postępowanie wszczynane z urzędu w sytuacji, kiedy właściciel urządzenia nie złoży wniosku o legalizację lub nie uzyska decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, zmierzające do wydania decyzji o likwidacji tego urządzenia (art. 64a ust. 5). Konstrukcja omawianego przepisu wskazuje, że właściwy organ w każdym czasie przed złożeniem przez właściciela wniosku o legalizację, może wszcząć i skutecznie prowadzić postępowanie w stosunku do właściciela samowolnie zrealizowanego urządzenia wodnego. Jedyną przeszkodą w prowadzeniu takiego postępowania byłoby toczące się i nie zakończone postępowanie z wniosku właściciela o legalizację urządzenia wodnego. W sytuacji, gdyby takie postępowanie się toczyło, organ nie mógłby do czasu jego zakończenia wszcząć postępowania w przedmiocie likwidacji urządzenia. Z akt sprawy nie wynika, aby zostało zainicjowanie postępowanie, o którym mowa w art. 64a ust. 1 omawianej ustawy. Wręcz przeciwnie, organy obydwu instancji w decyzjach podkreśliły, że R.S. został poinformowany o możliwości wystąpienia z wnioskiem o legalizację wykonanych bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego urządzeń wodnych zarówno w decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z dnia [...] października 2017 r., znak: [...], jak i w piśmie Starosty [...] z dnia [...]października 2017 r., jednak z prawa tego nie skorzystał. Brak wniosku o wszczęcie takiego postępowania uzasadniało wdrożenie procedury, o której mowa w art. 64a ust. 5 Prawa wodnego z 2001 r., która zmierzać ma do likwidacji stanu niezgodnego z prawem. Takie postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte. Podkreślić należy, że, jak słusznie wskazywały organy, kwestią podstawową jest wykazanie, że dane urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego, czyli w ramach samowoli. W niniejszej sprawie organ I instancji przeprowadził obszerne postępowaniem w celu ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną odnoszącą się do ww. urządzeń wodnych, tj. przepustu na odpływie ze stawu, przegrody betonowej z kratą i przepustu na dopływie do stawu, tj. ustalenia kiedy i w jakich okolicznościach ww. urządzenia zostały wykonane. Obszernie postepowanie dowodowe zostało opisane w stanie faktycznym sprawy, niemniej podkreślić należy, że pierwszym takim dowodem w sprawie, iż to dopiero po uzyskaniu przez skarżącego na mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak: [...], pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego, tj. zbiornika wodnego zasilanego wodami gruntowymi i opadowymi na działkac nr [...], obręb [...], gmina [...], bez możliwości piętrzenia wody, omawiane urządzenia zostały wykonane, jest operat wodnoprawny, na podstawie którego ww. pozwolenia udzielono. treści Jak wynika z w/w operatu wodnoprawnego projektowany zbiornik nie będzie posiadał budowli piętrzącej, dlatego poziom wody w zbiorniku zostanie utrzymany na rzędnej 147,30 m n.p.m. Ponieważ w operacie została zawarta informacja, że ww. rzędna jest to "rzędna dna istniejącego przepustu położonego na wlocie do projektowanego zbiornika", koniecznym było ustalenie, czy mowa jest w tym przypadku o przepuście na dopływie wody do stawu wykonanego na działce nr [...], którego istnienie ustalono podczas dokonanych oględzin. W tym celu organ posłużył się załączoną do operatu mapą sporządzoną do celów projektowych przez geodetę R. M. z 2008 r. oraz ortofotomapą z 2005 r. i ustalił, iż nie jest to przepust objęty niniejszym postępowaniem, tylko przepust znajdujący się na rowie w ciągu drogi dojazdowej do posesji skarżącego. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy kolejnym dowodem na powyższe są zeznania M.R., geodety, który sporządzał mapę do celów projektowych w 2008 r i po obejrzeniu zdjęć obiektów (przepustów betonowych znajdujących się na rowie przy stawie R.S.), stwierdził, że takich obiektów, o takich gabarytach nie było. Na mapie z 2008 r. sporządzonej do celów projektowych zaznaczone są pikiety. Pikiety są to miejsca fizycznego pomiaru sytuacyjno-wysokościowego lustrem. W bliskiej odległości od miejsca obecnie występujących przepustów na rowie dokonywał pomiarów, o którym mowa powyżej. Gdyby te urządzenia były, to by je zauważył i zostałyby one zinwentaryzowane i naniesione na mapę. Kolejny dowód to ortofotomapa z 2005 r. udostępniona przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii w W. Wynika z niej, że na rowie, na którym teraz zlokalizowany jest staw nie ma żadnych urządzeń, których dotyczy niniejsze postępowanie. Takimi dowodami jest także informacja od Gminnej Spółki Wodnej [...] (pismo z dnia [...] sierpnia 2018 r.) o tym, że spółka nie wykonywała prac związanych z budową przegrody betonowej oraz przepustu betonowego na rowie; oraz pismo [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w P., Rejonowy Oddział w P., z dnia [...] listopada 2017 r., z którego wynikało, że według ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych prowadzonej przez Marszałka Województwa [...] na mapie 1:5000, na działkach [...],[...]nie zostały wykazane budowle komunikacyjne, rurociągi oraz budowle piętrzące. W piśmie tym zwrócono również uwagę, że wg mapy z inwentaryzacji powykonawczej zbiornika wodnego (stan na dzień 24 sierpnia 2010 r.) załączonej do dokumentacji sporządzonej do dofinansowania budowy zbiornika małej retencji z Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych nie występują urządzenia wodne typu: przepusty, rurociągi, urządzenia piętrzące. Przywołanymi przez skarżącego kontrdowodami są zeznania wskazanych przez niego świadków. J.S. (ojciec właściciela działki nr [...]) zeznał, że "przepusty na działkach należących do Pana R.S. zostały wykonane w latach 70 (na przełomie lat 1968-1972). Roboty rozpoczęto jesienią. Prawdopodobnie wykonane było to przez Spółkę Wodną. Pan R.S. tylko to oczyścił, bo urządzenia te nie przepuszczały wody. Stów zbudowany jest na rowie, który jest odkryty." Zeznania o tej samej treści złożył również A.S. (ojciec R.S.). S.S. zeznał natomiast, że: "po wykonaniu stawu przez Pana R.S., pomogłem odmulić przepust betonowy za pomocą koparki. Stwierdzam, że urządzenia były wówczas wykonane. Rów na którym jest staw był i jest otwarty." Natomiast J.K. złożył oświadczenie na piśmie (z którego wynika, że w latach 60 i 70 - tych właścicielem działki nr [...]był jego ojciec W. K., a następnie do roku 2010 J.K.. W 2010 roku ww. działki zostały sprzedane Panu R.S.. J.K. z jednej strony oświadczył, że: "przepusty na działce nr [...]i nr [...]wykonane były w latach 70-tych", po czym użył sformułowania, że są to "przepusty poniemieckie". Zdaniem Sądu słusznie organ uznał, informacje zawarte w zeznaniach co do czasu wykonania przedmiotowych urządzeń wodnych nie zostały poparte żadnymi dowodami (np. dokumentacją fotpgraficzną), dlatego oświadczenia świadków wskazanych przez R.S. nie mogły zostać wykorzystane jako materiał mający istotny wpływ na wynik sprawy. Przeczą im wskazane przez organ wyżej przytoczone dowody. Wskazać należy, że zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena dowodów zgodna z zasadą swobodnej oceny dowodów winna uwzględniać reguły prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego i nie może być oceną dowolną. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2019 r. sygn. II OSK 3301/17 cyt.: "obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. W końcu, po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki". Wyrażona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów pozwala organowi na dokonanie własnej oceny wartości poszczególnych dowodów. W niniejszej sprawie ta zasada nie została naruszona. W ocenie Sądu prawidłowo organy ustaliły, że do wykonania przedmiotowych urządzeń wodnych, tj. przepustu na odpływie ze stawu, przegrody betonowej z kratą oraz przepustu na dopływie do stawu, doszło już po wykonaniu przez R.S. stawu, a więc pod rządami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, dla wykonania urządzeń wodnych, wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Mając na uwadze, że ww. urządzenia wykonane zostały bez pozwolenia wodnoprawnego, zastosowanie w sprawie miały przepisy art. 64a Prawo wodnego z 2001 r. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że przeprowadzone przez organ przesłuchania świadków nastąpiły na podstawie przepisów art. 50 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych. Wobec powyższego zarzut braku powiadomienia R.S. i jego pełnomocnika o fakcie przesłuchania świadków, których w większości i tak wskazał skarżący, jest bezzasadny. Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a jako, że nie miała usprawiedliwionych podstaw.