III SA/Gl 168/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys – Kmiecik Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2021 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w L. na czynność Prezydenta Miasta C. w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej oddala skargę. A sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej jako strona skarżąca) złożyła skargę na czynność Prezydenta Miasta C. (dalej jako organ) w postaci wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że organ nie przekazał różnicy pomiędzy wysokością dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2029 – dalej jako ufzo) według stanu na pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, a sumą części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji dla słuchaczy szkoły Policealnej [...] w kwocie [...] zł, [...] Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...], w kwocie [...] zł oraz Szkoły Policealnej Opieki Medycznej [...] w C. w kwocie [...] zł. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 43 ust. 4 w zw. z art. 26 ust. 1 i 2 ufzo. W oparciu o powyższe skarżąca domagała się stwierdzenia bezskuteczności braku przekazania różnicy pomiędzy wyliczonymi wyżej kwotami, zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Strona zwróciła uwagę, że ustawa nie wskazuje terminu, w jakim organ zobowiązany jest do dokonania wyrównania, dlatego też zwróciła się do organu z zapytaniem, w jakim terminie zostanie dokonane wyrównanie dotacji. Pismem z [...]r., doręczonym stronie [...]r. organ poinformował, że wyrównanie dotacji zostało przekazane w lipcu 2020 r., z czego wynika, że pozostała kwota nie została wypłacona. Dokonując wypłaty wyrównania dotacji organ nie wskazał z jakich powodów dokonuje zaniżenia dotacji. Z pisma nie wynikało za ilu słuchaczy zostało przekazane wyrównanie, co utrudnia weryfikację działania organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, zasądzenie kosztów procesu oraz przeprowadzenie dowodów z dołączonych do odpowiedzi na skargę dokumentów w postaci wniosku o udzielenie informacji w przedmiocie wypłacenia dotacji, wyliczeń przekazanych dotacji oraz zestawienia wyciągów bankowych na okoliczność wypłacenia przedmiotowych środków finansowych. Organ wskazał, że zgodnie z art. 43 § 2 pkt 1 ufzo aktualizację kwoty dotyczącej skarżącego dokonuje się w miesiącu roku budżetowego jaki następuje w miesiącu, w którym upłynęło 30 dni od daty ogłoszenia ustawy budżetowej na rok budżetowy. Ustawa budżetowa w roku 2020 ogłoszona została dnia 1 kwietnia, termin trzydziestodniowy liczony jest zgodnie z art. 57 kpa od dnia następnego. Termin zatem, w którym upłynęło 30 dni od ogłoszenia ustawy budżetowej przypadł na 1 maja 2020 r. Aktualizacja stawki co do zasady następuje w miesiącu następnym, tj. w czerwcu. Czerwiec zatem jest miesiącem przeliczania nowych stawek, które obowiązują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu pierwszej aktualizacji. Nowe stawki obowiązują zatem od lipca. W lipcu organ przekazał na rzecz skarżącej dotację obliczoną zgodnie z nowymi stawkami po aktualizacji wraz z wyrównaniem do nowych stawek przyjmując za podstawę iloczyn liczby uczniów z frekwencją od miesiąca stycznia do czerwca bieżącego roku i różnicy stawki dotacji po aktualizacji oraz przed aktualizacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz 137) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl z kolei art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej jako ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale I ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 ppsa). Na podstawie art. 146 § 1 i 2 ppsa Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa. Oceniając dopuszczalność skargi w niniejszej sprawie Sąd miał na uwadze przede wszystkim przepis art. 47 ufzo, który stanowi, że czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Zgodnie z ugruntowanym już stanowiskiem sądów i doktryny, za akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa uznaje się te, które: 1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem; 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; 3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną; 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania; 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (v. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, ZNSA 2006 nr 2, s. 18-19). W tej mierze, szczególnego podkreślenia wymaga to, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, podejmowane są poza postępowaniem jurysdykcyjnym z właściwą mu formą decyzji lub postanowienia, co oznacza, że odpowiadają formule, nie tyle stosowania prawa, co jego wykonywania, a więc formule wykonawczej, która wyraża się w urzeczywistnianiu (realizacji) dyspozycji normy prawnej kreującej konkretny (a więc już istniejący) stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek (por. Z. Kmieciak, Glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07, OSP 2008, z. 5, poz. 51, s. 350 – 351). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się jednoznacznie, że zaskarżona czynność organu wykonawczego gminy podlega kognicji sądów administracyjnych (zob. np. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. II GSK 321/13, wydane jeszcze w poprzednim stanie prawnym). Na gruncie ufzo w obecnym brzmieniu Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 18 listopada 2020 r., sygn. akt I GSK 1414/20 wskazał, że sprawy z zakresu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w cytowanej regulacji należą do kognicji sądów administracyjnych. W orzeczeniu tym NSA nie miał wątpliwości, że czynność z zakresu administracji publicznej dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa i nie jest przy tym decyzją administracyjną lub postanowieniem, niemniej jednak jest formą działania administracji publicznej objętą właściwością sądu administracyjnego. Powinna być skierowana do zindywidualizowanego podmiotu. Najnowszy stan prawny nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że aktualnie czynności dokonywane w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji oświatowej stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, które kontrolowane są przez sądy administracyjne. Skoro czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego jest przyznanie dotacji, to w zakres działań organu z tym związanych, wchodzi ustalenie jej wysokości oraz przekazanie dotacji na rachunek bankowy. W związku z powyższym brak jest podstaw do kwestionowania tego, że czynności polegające na ustaleniu wysokości i przekazaniu dotacji stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. NSA podkreślił, że wyłącznie czynność polegająca na ustaleniu (naliczeniu) wysokości dotacji i jej przekazaniu beneficjentowi, dokonywana w sposób władczy i jednostronny, stanowi element konkretyzacji normy prawnej wyrażonej w art. 47 ufzo. Czynność ustalenia i przekazania dotacji musi się uzewnętrznić. Z przekazanych akt administracyjnych wynika, że trzema pismami datowanymi na [...] r., doręczonymi do organu [...] r. strona zwróciła się o wskazanie terminu, w którym nastąpi przekazanie kwot dotacji dla poszczególnych szkół skarżącej, a wynikających z dokonania aktualizacji podstawowej kwoty dotacji. Strona w tych pismach wskazała, że w wyniku aktualizacji kwoty dotacji wynoszą dla kierunku: - technik rachunkowości (DSR) -[...]zł, - technik usług kosmetycznych (DSK) – [...]zł, - technik administracji – (DSA) – [...]zł, - florysta – [...]zł, - [...] liceum ogólnokształcące dla dorosłych [...] – [...] zł, - Szkoła Policealna Opieki Medycznej [...] w C. – [...]zł. W aktach administracyjnych organu zawarto tabele składające się z następujących kolumn: liczba uczniów, liczba uczniów z frekwencją, stawka dotacji, dotacja należna z uwzględnieniem frekwencji, dotacja wypłacona. W poszczególnych wierszach tabeli zaś wskazano miesiące od stycznia do lipca oraz dodatkowy wiersz o nazwie wyrównanie dotacji do stawek po aktualizacji (iloczyn sumy liczby uczniów z frekwencją od stycznia do czerwca i różnicy stawki datacji po aktualizacji i przed aktualizacją). Tabele tożsamej treści co do kolumn i wierszy sporządzono odnośnie Szkoły Policealnej [...] co do kierunków wyżej wymienionych, [...] LO dla Dorosłych [...] oraz Policealnej Szkoły Opieki Medycznej [...]. W każdej z tych tabel podano stawkę przed aktualizacją oraz stawkę po aktualizacji w wysokości identycznej jak ta, którą wskazała skarżąca w pismach kierowanych do organu. Oznacza to, że co do wysokości stawki dotacji po jej aktualizacji strony były zgodne. Organ wskazał również ilość uczniów oraz ilość uczniów z frekwencją obliczając należną dotację. Kwota wyrównania zaś wskazana w każdej z poszczególnych tabel została wyliczona w następujący sposób – najpierw dla każdego miesiąca obliczono osobno iloczyn liczby uczniów z frekwencją w poszczególnych miesiącach oraz różnicy pomiędzy stawką dotacji przed i po aktualizacji, a następnie zsumowano wyniki. Dodatkowo w aktach administracyjnych znajdują się potwierdzenia przelewów kwot dotacji za miesiące od stycznia do lipca 2020 r., przy czym przelew za lipiec obejmuje dodatkowo kwotę stanowiącą wyrównanie dotacji będące następstwem aktualizacji stawki dotacji. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd nie znalazł podstaw do tego, by kwestionować prawidłowość zaskarżonej czynności. Skarżąca bowiem zasadności skargi upatrywała w tym, że na dzień składania pisma do organu, tj. [...]r. wypłacone dotacje nie uwzględniały aktualizacji stawki dotacji. Tymczasem wskazana w pismach kierowanych do organu wysokość stawki dotacji jest identyczna z tą, jaką przyjął organ dokonując opisanych wyżej wyliczeń. Sąd sprawdził przeprowadzone działania matematyczne i nie znalazł żadnych uchybień. Również potwierdzenia przelewów dają podstawę do przyjęcia, że należne kwoty zostały skarżącej wypłacone. Biorąc pod uwagę powyższe skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.