II SA/Ke 472/21

WyrokWSA w Kielcach2021-07-07

Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek, Magdalena Chraniuk-Stępniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy skrzynki gazowej i szafki kablowo-licznikowej, powołując się na "inne uzasadnione przyczyny", jeśli budowa tych urządzeń została wykonana legalnie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę lub przepisów Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub gdy postępowanie nie może być wszczęte z "innych uzasadnionych przyczyn". W sytuacji, gdy budowa urządzeń (skrzynki gazowej, szafki kablowo-licznikowej) została wykonana legalnie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, brak jest podstaw materialnoprawnych do wszczęcia postępowania, co stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" odmowy wszczęcia postępowania. Organ nie ma obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestiach merytorycznych, jeśli ustalenia wskazują na legalność wykonanych robót.
Stan faktyczny
Skarżący L. W. i M. W. wnieśli o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy skrzynki gazowej i szafki kablowo-licznikowej wraz z przyłączami, posadowionych w linii ogrodzenia. Organy nadzoru budowlanego odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że budowa została wykonana legalnie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę (gaz) oraz przepisów Prawa budowlanego (prąd). Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, wskazując na niezgodność z planem miejscowym i naruszenie ich interesów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 lipca 2021 r. sprawy ze skargi L. W. i M. W. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 marca 2021 r. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "ŚWINB") utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej "PINB") z dnia 29 stycznia 2021 r. znak: [...], którym odmówiono wszczęcia na wniosek L. W. i M. W. z dnia 29 grudnia 2020 r. postępowania administracyjnego w sprawie legalności i zgodności budowy skrzynki gazowej wraz z przyłączem oraz szafki kablowo-licznikowej wraz z przyłączem do posesji na działkach nr ewid. [...] i [...] położnych przy ul. [...] w S. należących do E. S. i P. S.. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że we wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu sprawdzenia legalności skrzynki gazowej i elektrycznej usytuowanych w linii ogrodzenia ww. działek, skarżący podnieśli, że ogrodzenie to podlega nakazowi rozbiórki zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu. Zdaniem skarżących, przedmiotowe skrzynki prawdopodobnie również zostały posadowione nielegalnie w pasie drogowym. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż sieć gazowa wraz z przyłączem gazu do działki nr [...] wykonana została legalnie, tj. na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 28 lipca 2017 r. znak: [...], udzielającej [...] Spółce Gazownictwa Oddział Zakład Gazowniczy w K. pozwolenia na budowę oraz zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym ww. decyzją o pozwoleniu na budowę. Przyłącze gazowe wraz ze skrzynką gazową układu redukcyjno-pomiarowego zostało usytuowane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym w linii ogrodzenia. Przyłącze elektroenergetyczne do posesji na działce nr ewid. [...] wraz z szafką kablowo-licznikową zostało wykonane przez zarządcę sieci legalnie, tj. zgodnie z art. 29a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) zwanej dalej "Prawem budowlanym" i zinwentaryzowane powykonawczo na mapie przyjętej do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S.. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że analiza dokumentacji nie wykazała oznak świadczących o naruszeniu przez inwestora przepisów Prawa budowlanego, które stanowiłyby podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych i wydania rozstrzygnięcia w trybie przepisów tej ustawy. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że z powodu braku materialnoprawnej podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego zaistniała inna uzasadniona przyczyna skutkująca odmową wszczęcia postępowania administracyjnego stosownie do art. 61a § 1 k.p.a. Odnosząc się do kwestii dotyczącej lokalizacji skrzynki kablowo-licznikowej elektroenergetycznej oraz skrzynki gazowej w linii ogrodzenia, które podlega rozbiórce na podstawie ostatecznej decyzji Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lipca 2019 r., znak: [...] oraz wyroku WSA w Kielcach z dnia 21 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Ke [...] organ odwoławczy wskazał, że skrzynki mogą zostać przesunięte przez zarządców sieci w związku z wykonaniem nakazanej rozbiórki ogrodzenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na postanowienie organu odwoławczego wnieśli L. W. i M. W., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 61a § 1 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 61 § 1 k.p.a., poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że w niniejszej sprawie brak jest materialnoprawnej podstawy do wszczęcia postępowania i w związku z tym postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postępowania - z uwagi na inną uzasadnioną przyczynę - jest prawidłowe, podczas gdy postępowanie winno zostać wszczęte na wniosek, a żądanie wnioskodawców znajduje oparcie w: - art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm.), zgodnie z którym plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego; - uchwale nr [...] Rady Miasta S. z dnia 27 marca 2013 r. w zakresie ustalenia szerokości publicznego ciągu pieszo-jezdnego oznaczonego w planie symbolem 2CPD, który wynosi 5 metrów, przy czym usytuowanie przedmiotowych skrzynek ogranicza ten ciąg do 3,5 m; - art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i d) oraz art. 5 ust. 2 lit. b) i art. 5 ust. 4a pkt 9 Prawa budowlanego, gdyż wskutek nieprawidłowego posadowienia ww. skrzynek - w sposób niezgodny z m.p.z.p. doszło do naruszenia: bezpieczeństwa pożarowego (brak dostępu straży pożarnej do nieruchomości skarżących), bezpieczeństwa użytkowania i dostępności obiektów, uniemożliwienia skarżącym usuwania ścieków ze szczelnego szamba (brak kanalizacji miejskiej) braku poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektów (skrzynek), uzasadnionych interesów skarżących w postaci pełnego dostępu do drogi; 2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, podczas gdy zaistniały podstawy do jego uchylenia w całości i orzeczenia co do istoty o wszczęciu i prowadzeniu postępowania w sprawie legalności posadowienia ww. skrzynek. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przedstawiając w uzasadnieniu skargi argumentację na poparcie stawianych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrolowana sprawa została na tej podstawie rozpoznana w trybie uproszczonym. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie narusza ono prawa. Podstawę prawną kontrolowanego w niniejszej sprawie postanowienia ŚWINB, jak i postanowienia organu pierwszej instancji, stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zatem organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wtedy, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione do organu administracji publicznej, 2) żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. W kontrolowanej sprawie podstawą odmowy wszczęcia postępowania na wniosek skarżących w sprawie legalności budowy skrzynki gazowej wraz z przyłączem oraz szafki kablowo-licznikowej wraz z przyłączem do posesji na działkach nr ewid. [...] i [...] położnych przy ul. [...] w S. była niemożność wszczęcia postępowania z "innych uzasadnionych przyczyn". Podkreślić należy, że przesłanka z "innych uzasadnionych przyczyn" nie została skonkretyzowana w k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęte jest natomiast, że są to okoliczności, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego. Należy przy tym wskazać, że zadaniem organu administracji na tym etapie jest wyłącznie zbadanie przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK [...], LEX nr 1219023, wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II OKS [...], niepublikowane). W orzecznictwie podkreśla się również, że postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., ma charakter proceduralny, co oznacza, że organ wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, nie może odnosić się do meritum sprawy będącej przedmiotem wniosku (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 22.02.2012r., sygn. akt II SA/Kr [...], wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13.12.2011r., sygn. akt II SA/Ol [...], wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13.08.2014r., sygn. akt IV SA/Po [...], dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynika obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod kątem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Jak wyjaśniły w uzasadnieniu wydanych postanowień organy orzekające w niniejszej sprawie, sieć gazowa wraz z przyłączem gazu do działki nr [...] wykonana została legalnie, tj. na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 28 lipca 2017 r. znak: [...], udzielającej [...] Spółce Gazownictwa Oddział Zakład Gazowniczy w K. pozwolenia na budowę oraz zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Przyłącze gazowe wraz ze skrzynką gazową układu redukcyjno-pomiarowego zostało usytuowane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym w linii ogrodzenia. Z kolei przyłącze elektroenergetyczne do posesji na działce nr ewid. [...] wraz z szafką kablowo-licznikową zostało wykonane przez zarządcę sieci zgodnie z art. 29a ustawy Prawo budowlane i zinwentaryzowane powykonawczo na mapie przyjętej do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S.. Powyższe okoliczności - istotne z punktu widzenia prawidłowości dalszych czynności procesowych podjętych w przedmiocie wniosku skarżących z dnia 29 grudnia 2020 r. - zostały ustalone przez organy prawidłowo, a ustalenia te potwierdzają dowody zawarte w aktach sprawy. Z akt tych wynika, że sieć gazowa wraz z przyłączem gazu wykonana została na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 28 lipca 2017 r. znak: [...] Natomiast przyłącze elektroenergetyczne wraz z szafką kablowo-licznikową zostało wykonane zgodnie z art. 29a Prawa budowlanego, stosownie do którego budowa przyłączy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 23 (elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych, telekomunikacyjnych) lub stacji ładowania, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 25, wymaga sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W kontrolowanej sprawie przyłącze elektroenergetyczne wraz z szafką kablowo-licznikową zostało zinwentaryzowane powykonawczo na mapie przyjętej do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S.. Zdaniem Sądu, ustalenie, że kwestionowane przez skarżących przyłącza gazowe oraz elektroenergetyczne do posesji E. S. i P. S. zostały wykonane legalnie uzasadniało przyjęcie stanowiska, że w niniejszym przypadku zachodziła "inna uzasadniona przyczyna", o której mowa w art. 61a §1 k.p.a., a w konsekwencji skutkować musiało odmową wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy skrzynki gazowej wraz z przyłączem oraz szafki kablowo-licznikowej wraz z przyłączem do posesji na przedmiotowych działkach. Odmawiając wszczęcia postępowania organy - wbrew zarzutom skargi - nie miały także obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ustosunkowywania się do merytorycznych zarzutów podnoszonych przez skarżących. Dopiero ustalenie, że zachodzą wątpliwości, co do legalności wykonanych przyłączy rodziłoby po stronie organu obowiązek rozpoznania sprawy co do istoty. Jak już wskazano wyżej, w sprawie niniejszej organy prawidłowo ustaliły, że wątpliwości takie nie występują, co uzasadniało wydanie zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do kwestii dotyczącej wykonania nakazanej decyzją organu nadzoru budowlanego z dnia 2 lipca 2019 r. rozbiórki ogrodzenia wskazać należy, że nie ma ona wpływu na legalność budowy skrzynki gazowej oraz szafki kablowo-licznikowej w linii tego ogrodzenia. Jak trafnie wyjaśnił ŚWINB, skrzynki mogą zostać przesunięte przez zarządców sieci w związku z wykonaniem nakazanej rozbiórki ogrodzenia. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło