IV SAB/Po 133/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor Sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2021 r. sprawy ze skargi R. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie rozpoznania odwołania postanawia: odrzucić skargę. R. S. (dalej skarżący) pismem z [...].09.2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dotyczące odwołania od decyzji [...] UM w Ś. z dnia [...].07.2020 r. Skarga została sporządzona w sposób chaotyczny, jednak można z niej wywnioskować, że dotyczy ona przewlekłości w opisanym wyżej postępowaniu odwoławczym. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu [...].07.2020 r. do Urzędu Miejskiego w Ś. wpłynęło odwołanie, którego rozpoznanie powinno nastąpić w terminie 14 dni. Skarżący zarzucił, że nadal nie otrzymał decyzji, postanowienia SKO w P. pomimo upływu 14 dni a na wnioski o informację publiczną nie ma odpowiedzi. Dalej wskazał, że pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Potwierdza to definicja legalna "przewlekłości" wprowadzona do Kodeksu z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy". Skarżący zarzucił, że niezrozumiałym jest przekroczenie ustawowych terminów wynoszących 14 dni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu swego stanowiska Kolegium wyjaśniło, że w dniu [...] sierpnia 2020 r. wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie R. S. od decyzji Burmistrza Ś. z dnia [...] lipca 2020 r. ([...]) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W dniu [...] września 2020 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący zarzuca Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu naruszenie art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Kolegium skarga jest niezasadna. Decyzją z dnia [...] września 2020 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza Ś. z dnia [...] lipca 2020 r. ([...]) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Informacja, której żądał skarżący nie była bowiem informacją publiczną. Skarżący domagał się informacji o prowadzonych przez Burmistrza Ś. postępowaniach administracyjnych, w których skarżący jest stroną. Burmistrz Ś. prawidłowo uznał, że informacja ta nie stanowi informacji publicznej, ale zastosował niewłaściwą formę załatwienia sprawy, wydając decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej. Skoro skarżący nie domagał się udzielenia informacji publicznej to organy administracji publicznej nie były zobowiązane do zachowania terminów, o których mowa wart. 13 ust. 1 oraz art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odmienna interpretacja stanowiłaby wypaczenie celu w jakim te przepisy zostały wprowadzone - szybszej realizacji wniosków o udzielenie informacji publicznej. Nie można uznać, że postępowanie dotyczy informacji publicznej z samego faktu uznania przez wnoszącego podanie, że informacja której udzielenia się domaga, jest informacją publiczną. Z uwagi na powyższe wniosek o oddalenie skargi jest uzasadniony. Kolegium zwróciło uwagę, że skoro sprawa w istocie nie dotyczyła informacji publicznej to skarżący, przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, powinien wnieść ponaglenie, wyczerpując dostępne środki zaskarżenia, zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Ponieważ skarżący tego nie uczynił, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o rozważanie przez Sąd odrzucenia skargi. Zarządzeniem z 23.12.2020 r. Sąd wezwał ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącego do ewentualnego sprecyzowania skargi oraz podania, czy skarżący wniósł w niniejszej sprawie ponaglenie pod rygorem odrzucenia skargi. Pełnomocnik z urzędu skarżącego w piśmie z dnia [...].01.2021 r. doprecyzowała skargę i wniosła o : - stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sprawie o sygnaturze akt : [...], z odwołania skarżącego wynikającej z naruszenia terminu określonego w art. 16.2 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, - przyznanie od Samorządowego Kolegium odwoławczego na rzecz skarżącego określonej sumy pieniężnej w kwocie [...]zł. - zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych - zasądzenie na rzecz adwokata S. B. kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu , których skarżący nie poniósł w żadnej mierze. W uzasadnieniu pisma wskazano, że skarżący podtrzymuje swe stanowisko zawarte w skardze z dnia [...] września 2020 roku. Nadto skarżący precyzuje żądanie skargi oraz wskazuje, że domaga się on stwierdzenia przewlekłości postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sprawie o sygnaturze akt [...] Rozpatrując odwołanie skarżącego od decyzji Burmistrza Miasta Ś. z dnia [...] lipca 2020 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ocenie skarżącego było zobowiązane zakresem żądania skarżącego, który domagał się udostępnienia informacji publicznej. Tym samym winno rozpoznać odwołanie skarżącego w terminie dni 14. W sprawie nie zachodziły żadne szczególne okoliczności, które uzasadniały by dłuższe prowadzenie postępowania odwoławczego. Zauważono, że skarżący składając odwołanie od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego działał bez profesjonalnego pełnomocnika i nie dysponował wiedzą czy informacje, których się domaga mają charakter publiczny. Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno kierować się art. 16 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej. W ocenie skarżącego sprawa dotyczy udzielenia informacji publicznej i kwestia ponaglenia nie ma znaczenia. Nadto w oparciu o treść przepisów postępowania administracyjnego organy winny załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. W ocenie skarżącego w sprawie doszło do naruszenia prawa skarżącego do rozpoznania jego odwołania bez zbędnej zwłoki, natomiast skarżący w żaden sposób nie przyczynił się do przedłużenia postępowania. Sprawa nie wymagała widomości specjalnych stąd przekroczenie 14 dniowego terminu nie było uzasadnione. Ponadto nadal skarżący nie otrzymał informacji, czy akta sprawy wskutek wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zostały przekazane do Burmistrza Miasta Ś. do ponownego rozpoznania. Ponadto z ostrożności procesowej podano, że skarżący składał ponaglenie za pośrednictwem portalu epuap w dniu [...] września 2020 roku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Forma ponaglenia z uwagi na panującą w kraju pandemię była uzasadniona. W wykonaniu zarządzenia z [...].02.2021 r. wezwano Kolegium do wskazania, czy skarżący wniósł ponaglenie w dniu [...].09.2020 r. oraz pełnomocnika skarżącego do przedłożenia ponaglenia z [...].09.2020 r. pod rygorem przyjęcia, że ponaglenie nie zostało wniesione. Kolegium w piśmie z dnia [...].02.2021 r. wskazało, że skarżący nie wniósł ponaglenia za pośrednictwem platformy elektronicznej. Pełnomocnik skarżącego wniosła o przesłuchanie skarżącego w celu wyjaśnienia faktów wskazanych w skardze oraz w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r. Następnie pismem z [...] marca 2021 r. pełnomocnik skarżącego przedłożył ponaglenie z dnia [...] września 2020 r. wniesione za pośrednictwem platformy epuap. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie należy wyjaśnić, że merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie oraz opłacona wpisem (w braku zwolnienia). Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Treść przepisu art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Dodać należy, że w aktualnym stanie prawnym, zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 t.j.; dalej jako "k.p.a.") stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Stosownie do brzmienia art. 37 § 2 k.p.a. ponaglenie zawiera uzasadnienie. W myśl art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. W przypadku zatem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowanie takim środkiem zaskarżenia jest ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. Z treści cytowanych przepisów wynika zatem, że uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek skutecznego złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Z treści skargi wynika, że skarżący wnosi skargę na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w postępowaniu odwoławczym dotyczącą rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącego od decyzji organu I instancji. Z przedłożonych do akt sądowych sprawy dokumentów, stanowiących załączniki do skargi na poparcie jej twierdzeń oraz akt administracyjnych sprawy nie wynika, by skarżący złożył ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kolegium, dotyczące odwołania od decyzji [...] UM w Ś. z dnia [...].07.2020 r. Wobec powyższego, warunek skutecznego wniesienia skargi przez R. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie został spełniony, bowiem skarżący nie wykazał, że wyczerpał tryb opisany w art. 37 k.p.a. w związku z art. 53 § 2b p.p.s.a., skutkiem czego skarga w przedmiotowej sprawie okazała się niedopuszczalna. Pełnomocnik skarżącej istotnie przekazał ponaglenie z dnia [...] września 2020 r., jednak ponaglenie to nie zawiera urzędowego potwierdzenia doręczenia, co oznacza, że nie można uznać, że zostało skutecznie wniesione do organu. Mimo wezwania strony skarżącej (reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika) do przedstawienia dokumentów potwierdzających wniesienie ponaglenia, Sąd nie otrzymał takich dokumentów. Brak urzędowego potwierdzenia doręczenia nie pozwala na ocenę i ustalenie faktu i daty jego wniesienia. Następstwem niedopuszczalności skargi jest jej odrzucenie z racji niemożliwości przyjęcia skargi przez sąd do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Dopiero bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed właściwymi organami administracji publicznej) może otworzyć Skarżącemu drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Na marginesie jedynie Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza Ś. z dnia [...] lipca 2020 r. ([...]) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Organ uznał, że informacja, której żądał skarżący nie była informacją publiczną. Skarżący domagał się informacji o prowadzonych przez Burmistrza Ś. postępowaniach administracyjnych, w których skarżący jest stroną. Burmistrz Ś. uznał, że informacja ta nie stanowi informacji publicznej, ale zastosował niewłaściwą formę załatwienia sprawy, wydając decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej. Skoro więc skarżący nie domagał się udzielenia informacji publicznej, to organy administracji publicznej nie były zobowiązane do zachowania terminów, o których mowa w art. 13 ust. 1 oraz art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ słusznie uznał, że nie można uznać, że postępowanie dotyczy informacji publicznej z samego faktu uznania przez wnoszącego podanie, że informacja której udzielenia się domaga, jest informacją publiczną. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a orzekł, jak w postanowieniu. Stosownie do art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę postanowieniem na posiedzeniu niejawnym