II SA/Po 377/21

Sygn. II SA/Po 377/21 POSTANOWIENIE Dnia 19 lipca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań postanawia odrzucić skargę. /-/ A. Kiersnowska - Tylewicz M. B. (dalej jako strona lub skarżący) reprezentowany przez radcę prawnego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO lub Kolegium) z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Zarządzeniem z dnia [...] czerwca 2021 r. Sąd zobowiązał pełnomocnika skarżącego do wykazania interesu prawnego M. B. do wywiedzenia skargi na decyzję SKO w P. z [...] czerwca 2021 r. z uwagi na fakt, że skarżący nie był przez organy uznany za stronę postępowania, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi (k. 21 akt sądowych). W odpowiedzi na wezwanie Sądu pełnomocnik w piśmie z dnia [...] lipca 2021 r. wskazał, że skarżący wystąpił już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego do Burmistrza Miasta Ś. o dopuszczenia do udziału w postępowaniu. W odpowiedzi na wniosek organ poinformował skarżącego, że uznanie go za stronę postępowania może nastąpić dopiero w kolejnej fazie postępowania po rozstrzygnięciu sprawy przez organ odwoławczy. Następnie w dniu [...] grudnia 2020 roku Skarżący złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu i uznaniu jako strony postępowania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W dniu [...] marca 2021 roku na adres Kancelarii pełnomocnika Skarżącego wpłynęła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana w dniu [...] stycznia 2021 roku w sprawie prowadzonej pod znakiem [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta Ś. z dnia [...] czerwca 2020 roku (znak sprawy: [...]). Skarżący posiadał uzasadnione przekonanie, iż wobec doręczenia odpisu ww. decyzji na adres pełnomocnika Skarżącego, został on uznany przez organ administracyjny za stronę postępowania. Zdaniem strony interes prawny skarżącego do wywiedzenia skargi może być oparty nie tylko na przepisach prawa materialnego, ale może wynikać również z przepisów prawa procesowego. Adresat decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy decyzja ta dotyczy jego interesu opartego na przepisach prawa materialnego, czy też wyłącznie takiego, który wynika, na przykład z faktu błędnego uznania go przez organ prowadzący postępowanie za stronę postępowania, ma interes prawny w zakwestionowaniu tej decyzji w drodze skargi do sądu administracyjnego. Skarżący podał również, że jest właścicielem sąsiadującej nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Mimo to w sposób nieuzasadniony został pominięty w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. W pierwszej kolejności podnieść trzeba, że w myśl art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., w tekście jako "p.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W świetle przywołanej regulacji prawnej o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot swojego zainteresowania sprawą nie może poprzeć przepisami prawa materialnego. Przymiotu strony nie ma natomiast osoba, która swój udział w postępowaniu opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu faktycznego. W orzecznictwie sądów administracyjnych, które tutejszy sąd w pełni aprobuje, przyjmuje się, że legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić - co do zasady - podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny. Innymi słowy interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się tym, iż działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest od wykazania interesu prawnego pojmowanego jako istnienie związku między strefą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 9 października 2012 r. sygn. akt II SO/Bk 13/12 - Lex nr 1289343, wyrok NSA z dnia 10 marca 2011 sygn. akt II OSK 439/10 - Lex nr 992577). Biorąc pod uwagę, że przedmiotem postępowania jest decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań krąg stron postępowania wyznacza się zgodnie z art. 74 ust. 3 a ustawy z dnia z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 poz. 247, dalej u.u.o.ś.). Zgodnie z tym przepisem stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się: 1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu; 2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Powołany Art. 74 ust. 3a u.u.o.ś., służy zawężeniu poprzez doprecyzowanie definicją legalną kręgu stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w porównaniu z wcześniej obowiązującą regulacją ogólną- art. 28 k.p.a., w myśl której stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak wskazuje się w orzecznictwie Stronami w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach są właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych zasięgiem oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Zazwyczaj dotyczyć to będzie nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. Jednakże w każdym przypadku organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winien należycie ustalić obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę nie tylko dane wynikające z dokumentów dostarczonych przez inwestora. Uwzględniając zatem specyfikę inwestycji, krąg stron postępowania w sprawie winien być wyznaczony w oparciu o jej środowiskowy i technologiczny charakter, a nadto inne czynniki, które wpływać mogą na zakres przestrzenny oddziaływania, w szczególności oddziaływania szkodliwego bądź uciążliwego. Nie chodzi przy tym o wykazanie istnienia szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren nieruchomości osoby trzeciej, lecz o możliwość spowodowania takiego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2020 r. sygn. II OSK 910/20, dostępny w bazie orzeczeń CBOSA). Przenosząc te ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że krąg stron postępowania został ustalony przez organ I instancji z uwzględnieniem tych właścicieli działek, znajdujących się w odległości 100 m od granic terenu, na którym inwestor planuje realizację przedsięwzięcia. Są to osoby wymienione na k. 57 akt I instancji, zamieszkujący nieruchomości pod adresem Pętkowo 11, Pętkowo 11a i Pętkowo 12. Skarżący zaś mieszka pod adresem Pętkowo 13 i organ uznał, że jego nieruchomość nie mieści się już w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2021 r. skarżący nie podważył zaś ustalenia organu. Nie podał bowiem żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na to w jaki sposób inwestycja będzie oddziaływać na jego nieruchomość, ograniczając się do ogólnikowego stwierdzenia, że mieszka "w jej bliskim sąsiedztwie". Skarżący nie podał też numeru/ identyfikatora działki pozwalającego Sądowi na ustalenia w jakiej dokładnie odległości znajduje się jego nieruchomość od planowanej inwestycji. Wykorzystując narzędzie dostępne na stronie internetowej Mapy Google Sąd ustalił, że odległość między posesjami o adresie Pętkowo 11 (adres inwestora) a Pętkowo 13 (adres skarżącego) wynosi ok. 330 m, co trzykrotnie przewyższa wskazany w ustawie obszar. Wbrew więc stanowisku skarżącego sama bliska odległość od planowanej inwestycji nie uzasadnia przyznania mu przymiotu strony postępowania. Ponadto skarżący nie wykazał, aby na należącej do niego działce, w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, mogły zostać przekroczone standardy jakości środowiska, ani również nie wykazał, że jego nieruchomość znajduje się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Można więc uznać, że skarżący ma co najwyżej interes faktyczny w niniejszej sprawie, ale - jak już wcześniej wskazano- nie stanowi to podstawy do wywiedzenia skargi do Sądu. Sąd zwraca również uwagę na pewne nieścisłości, które pojawiły się w piśmie pełnomocnika skarżącego. Z nadesłanych Sądowi akt sprawy nie wynika aby M. B. występował do organu I czy II instancji o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Jedynym dokumentem, z którego wynika jego zainteresowanie sprawą jest podpisany przez niego "Protest Mieszkańców" (k. 33 akt II instancji). W aktach nie ma jakiegokolwiek innego dokumentu lub pisma świadczącego o tym, aby skarżący występował do organów, wyrażając chęć udziału w postępowaniu. Pełnomocnik skarżącego nie załączył również do pisma procesowego kopii pism składanych przez stronę. W świetle powyższego stwierdzić należy, że twierdzenia skarżącego nie mają odzwierciedlenia w aktach sprawy, ani nie zostały przez stronę w żaden sposób wykazane. Po drugie, pełnomocnik w piśmie procesowym wskazał, że skarżący "posiadał uzasadnione przekonanie, iż wobec doręczenia odpisu decyzji na adres pełnomocnika skarżącego, został on uznany przez organ administracyjny za stronę postępowania" (cytat, str. 2 pisma z dnia [...] lipca 2021 r.). Otóż analiza rozdzielnika decyzji organu II instancji, jak i znajdującego się na k. 40 pełnomocnictwa udzielonego m.in. radcy prawnemu M. M. wskazuje, że występował on jako pełnomocnik M. S., a nie M. B.. Organ przesyłając na adres kancelarii pełnomocnika decyzję (co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się na k. 45 akt sprawy, z którego wynika iż decyzję doręczono pełnomocnikowi [...] marca 2021 r.,) doręczał ją pełnomocnikowi M. S.. Trudno więc zrozumieć w jaki sposób skarżący mógł mieć uzasadnione przekonanie o tym, że jego pełnomocnik otrzymał decyzję, skoro w aktach nie ma pełnomocnictwa udzielonego przez M. B. radcy prawnemu M. M. do reprezentowania go w przedmiotowej sprawie. Dopiero na etapie skargi do sądu zostało załączone pełnomocnictwo. Nie można więc uznać, że decyzja organu II instancji została w ogóle doręczona M. B. (czy jego pełnomocnikowi) skoro nie był on stroną postępowania. Reasumując Sąd stwierdza, że mimo wezwania Sądu strona skarżąca nie wykazała interesu prawnego do wniesienia niniejszej skargi. Niewątpliwie skarżący nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym ani też nie wykazał, że jego nieruchomość mieści się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Wobec tego bezspornie nie przysługuje mu legitymacja skargowa do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r. W rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1-5) jest niedopuszczalne. Mając powyższe na względzie sąd odrzucił skargę na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. /-/ A. Kiersnowska - Tylewicz