II SA/Rz 682/21

WyrokWSA w Rzeszowie2021-07-20

Skład orzekający: Piotr Godlewski, Elżbieta Mazur - Selwa, Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego, mimo że skarżąca gmina zarzuciła mu naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących sporządzenia uzasadnienia decyzji oraz dowolną ocenę materiału dowodowego w zakresie ustalenia maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy prawa procesowego, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia swojej decyzji. Nie odniósł się w sposób przekonujący do zarzutów strony skarżącej dotyczących sposobu ustalenia maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych, co uniemożliwiło kontrolę toku rozumowania organu i ocenę zgodności z prawem. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Gmina wniosła skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej (Dyrektor RZGW), która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych. Gmina zarzuciła organom obu instancji naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa wodnego, w szczególności dotyczące nierozpatrzenia całości materiału dowodowego (w tym "uzupełnienia do operatu wodnoprawnego") oraz braku należytego uzasadnienia decyzji w zakresie ustalenia maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych w m³/s.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora RZGW i zasądził od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Maciej Kobak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2021 r. sprawy ze skargi Gminy na decyzję A. z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od A. na rzecz strony skarżącej Gminy kwotę 780 zł /słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Gminy [...] (dalej w skrócie: "Gmina") reprezentowanej przez r. pr. B. N. jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (dalej w skrócie: "Dyrektor RZGW") z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (dalej w skrócie: "Dyrektor Zarządu Zlewni") nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. znak: [...] o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego. Stan faktyczny i prawny ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. znak: [...] Dyrektor Zarządu Zlewni działając na podstawie art. 389 pkt 1, art. 397 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 7, art. 400 ust. 1 i 4, art. 401 ust. 1, art. 403 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 310 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.p.w."), rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełniać przy wprowadzeniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1311) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 – dalej w skrócie: "k.p.a.") - udzielił Gminie pozwoleń wodnoprawnych na usługi wodne polegające na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych, ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej, do wód potoku [...] poprzez istniejący wylot kolektora deszczowego o nr [...] zlokalizowany w km [...] biegu potoku na działce ew. nr 1839 obr. [...] oraz istniejący wylot kolektora deszczowego o nr [...] zlokalizowany w lewej skarpie potoku [...] w km [...] biegu potoku na działce ew. nr 890 obr. [...]. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Zarządu Zlewni stwierdził, że celem zamierzonego korzystania z wód jest odprowadzanie do wód potoku [...] w [...] wylotem o nr [...] wód opadowych lub roztopowych, ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej, z części drogi ul. L. oraz wylotem o nr [...] z części drogi ul. J. wraz z przyległą do niej zabudową mieszkaniową. Na odprowadzenie wód opadowych lub roztopowych do wód potoku [...] istniejącymi wylotami kolektora deszczowego o nr [...] i [...] zostały udzielone decyzjami Prezydenta Miasta pozwolenia wodnoprawne z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] oraz nr [...], które wygasły z dniem 21 kwietnia 2018 r., w związku z czym Gmina wystąpiła z wnioskiem o udzielenie nowych pozwoleń wodnoprawnych. Dyrektor Zarządu Zlewni stwierdził, że wylot o nr [...] zlokalizowany jest w istniejącej studni wpadowej do potoku [...] Powierzchnie zlewni, z których odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe nie uległy zmianie w stosunku do poprzednich pozwoleń wodnoprawnych. Wody opadowe lub roztopowe przed odprowadzeniem do potoku podczyszczane są w osadnikach wpustów ulicznych. Zamierzone korzystanie z wód realizowane jest w regionie wodnym Górnej Wisły, w obszarze dorzecza Wisły, w obrębie Jednolitej Części Wód Powierzchniowych JCWP o kodzie europejskim [...] o nazwie "[...]". Jest to silnie zmieniona część wód, której potencjał ekologiczny określony jest jako dobry, zagrożona ryzykiem nieosiągnięcia celów środowiskowych. Celami środowiskowymi dla tej JCWP jest uzyskanie dobrego potencjału ekologicznego i dobrego stanu chemicznego oraz zapewnienie możliwości migracji organizmów wodnych na odcinku cieku istotnego - [...] od [...] do [...]. Teren przedsięwzięcia zlokalizowany jest w obrębie Jednolitej Części Wód Podziemnych JCWPd o kodzie europejskim [...], o stanie ilościowym i chemicznym dobrym. Jest ona wskazana jako niezagrożona nieosiągnięciem celów środowiskowych. Odprowadzenie wód opadowych lub roztopowych nie będzie powodowało negatywnego wpływu na wody powierzchniowe i podziemne, nie stanowi zagrożenia dla osiągnięcia celów środowiskowych wyznaczonych dla Jednolitych Części Wód oraz nie naruszy ustaleń Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły, zatwierdzonego przez Radę Ministrów w dniu 18 października 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 1911 ze zm.). Przedmiotowe zamierzenie znajduje się poza obszarowymi formami ochrony przyrody i nie będzie oddziaływać na żadne formy ochrony przyrody, w szczególności obszary Natura 2000, zatem nie było wymagane przeprowadzanie procedur oceny oddziaływania na obszary Natura 2000. Teren, na którym realizowane jest ww. zamierzenie, nie jest położony na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. w sprawie przyjęcia Planu zarządzania Ryzykiem Powodziowym dla obszaru dorzecza Wisły (Dz. U. z 2016 r., poz. 1841). Dyrektor Zarządu Zlewni wyjaśnił, że warunki pozwolenia wodnoprawnego zawarte w pkt II decyzji zostały nałożone w oparciu o wnioski zakładu z uwzględnieniem konieczności zachowania zasad ochrony środowiska i prowadzenia prawidłowej gospodarki wodnej. Gmina wniosła odwołanie od powyższej decyzji w części dotyczącej określenia maksymalnej ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych wylotami nr [...] i [...] do potoku [...], zarzucając naruszenie: 1) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, 2) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. polegające na braku należytego sporządzenia uzasadnienia decyzji, 3) art. 403 ust. 2 pkt 2 u.p.w. poprzez dowolne przyjęcie maksymalnej ilości m3/s odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych. Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor RZGW decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor RZGW wyjaśnił, że dowodem o znaczeniu wyjściowym w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest operat wodnoprawny, którego elementy opisowe oraz graficzne ustalają przepisy art. 409 u.p.w. Z kolei w myśl art. 403 ust. 2 pkt 2 u.p.w. - w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się w szczególności ilość wód opadowych lub roztopowych, odprowadzanych do wód lub do ziemi, w tym maksymalną ilość m3 na sekundę i średnią ilość m3 na rok, oraz powierzchnię rzeczywistą i zredukowaną zlewni odwadnianej przez każdy wylot. Powyższy przepis jest powiązany z informacjami jakie powinny płynąć z treści operatu wodnoprawnego (art. 409 ust. 6 pkt 1 u.p.w.). Dalej Dyrektor RZGW wskazał, że operat wodnoprawny przedłożony wraz z wnioskiem o wydanie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, w punkcie 6.2 zatytułowanym: "Obliczenia ilości wód opadowych odprowadzanych przedmiotowymi wylotami" zawiera szczegółowe wyliczenia nie tylko rocznej i dobowej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych do potoku [...] za pomocą wylotów nr [...] i nr [...], ale również maksymalnej ilości odprowadzanych wód (nazwanej w operacie odpływem miarodajnym bądź chwilowym) wyrażonej w dm3/s. Sposób obliczenia maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych zastosowany przez autora operatu wodnoprawnego opiera się na wzorze, który uwzględnia iloczyn czterech parametrów tj. współczynnika spływu powierzchniowego, współczynnika opóźnienia, powierzchni zlewni oraz natężenia deszczu (obliczonego na podstawie opadu średniego rocznego, czasu trwania deszczu miarodajnego oraz prawdopodobieństwa wystąpienia deszczu miarodajnego). W związku z powyższym Dyrektor RZGW stwierdził, że autor operatu wodnoprawnego dokonał obliczeń maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych w sposób zalecany przez organ I instancji, a jedynie wynik tych obliczeń został przedstawiony w innej jednostce, niż jest wskazana w treści art. 409 i art. 403 u.p.w., tj. jako ilość wyrażona w dm3/s zamiast m3/s. Dyrektor RZGW podkreślił, że już na etapie sporządzenia wezwania z dnia 29 października 2020 r., a następnie w zawiadomieniu z dnia 2 grudnia 2020 r. o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w sprawie, Dyrektor Zarządu Zlewni wyjaśnił stronie, że wartość podana w operacie wodnoprawnym odnosząca się do maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych, przeliczona na m3/s, zostanie uwzględniona w pozwoleniu wodnoprawnym. Wówczas Gmina nie odniosła się do tej informacji i nie zakwestionowała sposobu przeliczenia ww. wartości dokonanego przez organ. W ocenie Dyrektora RZGW, wbrew twierdzeniom Gminy, Dyrektor Zarządu Zlewni zrealizował obowiązek ustalenia maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych przy wskazaniu sposobu ich wyliczenia, ponieważ oparł się na wyliczeniach dokonanych przez autora operatu wodnoprawnego przedłożonego wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Dyrektor RZGW nie dopatrzył się naruszenia zasad prowadzenia postępowania dowodowego, w tym art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Na każdym etapie czynności podejmowane przez Dyrektora Zarządu Zlewni były czytelne i odpowiednio objaśniane uczestnikom postępowania, a wynik ustaleń w zakresie zaskarżonej maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych znany był skarżącej jeszcze przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji jasno wynika, jakie informacje nie zostały przedstawione w operacie wodnoprawnym oraz jakie są wymagania w tym zakresie wynikające wprost z odpowiednich przepisów u.p.w. W ustawowym terminie Gmina wniosła skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości. Decyzji tej zarzuciła naruszenie: 1) art. 7, art. 8 , art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6, § 3 k.p.a. w zw. z art. 403 ust. 2 pkt 2 u.p.w. polegające na:  - wybiórczym rozpatrzeniu materiału dowodowego, poprzez pominięcie "uzupełnienia do operatu wodnoprawnego", mającym istotne znaczenie w sprawie, co doprowadziło do dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, - niewłaściwej ocenie danych zawartych w pkt 6.2 operatu wodnoprawnego, polegającej na przyjęciu, że dane te są maksymalną ilością wód opadowych lub roztopowych, o których mowa w art. 403 ust. 2 pkt 2 u.p.w., - braku należytego sporządzenia uzasadnienia decyzji, poprzez niespełniające wymogów przepisu art. 107 § 1 pkt. 6 § 3 k.p.a uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji, pominięciu twierdzeń Gminy zawartych w odwołaniu, brak argumentacji prawnej organu, w tym brak oceny prawnej co do dokumentu "uzupełnienia do operatu wodnoprawnego" z odesłaniem do argumentów organu I instancji, uniemożliwiające ocenę toku rozumowania organu, poddające w wątpliwość i uniemożliwiającego sprawdzenie, w jakim zakresie przeprowadzono kontrolę zaskarżonej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni, 2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 403 ust. 2 pkt 2 u.p.w. polegające na braku kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem zgodności z prawem, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymaniu w mocy kwestionowanej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni, mimo istnienia uzasadnionych podstaw do uchylenia tej decyzji, ponieważ organ I instancji naruszył przepisy art. 7, art. 8 , art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6, § 3 k.p.a. w zw. z art. 403 ust. 2 pkt 2 u.p.w., gdyż nieprawidłowo ustalił maksymalną ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych wyrażoną w m3/s dla wylotów objętych decyzją, dowolnie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie rozpoznał argumentów przedstawionych przez skarżącą w wyjaśnieniach składanych w toku postępowania oraz poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji, w tym brak uzasadnienia co do ustalenia przez organ I instancji sposobu wyliczenia maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych dla wylotów objętych pozwoleniem wodnoprawnym. W oparciu o powyższe Gmina wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Gmina stwierdziła, że wbrew temu co twierdzi Dyrektor RZGW, w przedłożonym wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego operacie wodnoprawnym, brak jest dla wylotów objętych tym wnioskiem, maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych wyrażonej w m3/s. Przywołany przez organ pkt 6.2 operatu wodnoprawnego zawiera obliczony odpływ miarodajny. Natomiast, jak wskazano w odwołaniu, maksymalną ilość wód opadowych i roztopowych, zawarto w "uzupełnieniu do operatu wodnoprawnego". Dane te zostały przedłożone w toku postępowania jako uzupełnienie do operatu wodnoprawnego, które stanowiło załącznik do pisma z dnia 19 października 2020 r. znak: [...]. W pkt 2 tego uzupełnienia podano maksymalną ilość odprowadzanych wód opadowych i roztopowych wyrażoną w m3/s. Gmina wskazała metodykę swych obliczeń wyjaśniając, że podana ilość odprowadzanych wód, jest ilością maksymalną, jaka ze względu na dotychczasowe doświadczenia może w przyszłości wystąpić na obszarze zlewni. Gmina wskazała, że pojęcia: wielkość odpływu miarodajnego oraz maksymalna ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych nie są tożsame. Czym innym jest wartość odpływu miarodajnego wyrażona w dm3/s, a czym innym maksymalna ilość odprowadzanych wód wyrażona w m3/s. Odpływ miarodajny obliczany jest ze względu na konieczność ustalenia przez projektanta średnicy sieci kanalizacji deszczowej lub innych obiektów inżynierskich takich jak przepusty, mosty, w celu zapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji sieci, urządzeń, obiektów budowlanych. Obliczenie przepływu miarodajnego, dokonuje się przy założeniu czasu trwania deszczu, prawdopodobieństwa jego wystąpienia raz na "X" lat oraz przy jego stałym natężeniu, występującym na terenie całej powierzchni rozpatrywanej zlewni, co znacznie odbiega od rzeczywistości. Obliczone na tej podstawie wielkości odprowadzonych wód, mogą nie wystąpić nigdy a już z dużą doza prawdopodobieństwa, można założyć, że nie wystąpią w czasie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Na poparcie swojego stanowiska Gmina przytoczyła wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1098/20. Zdaniem Gminy organy obu instancji rozstrzygając sprawę pominęły zalegające w aktach sprawy "uzupełnienie do operatu wodnoprawnego", co uzasadnia zarzut nie rozpatrzenia całości materiału dowodowego. Ocena danych zawartych w tym dokumencie ma istotne znaczenie w sprawie, ponieważ zawiera on maksymalną ilość wód opadowych i roztopowych wyrażonych w m3/s. W ocenie Gminy uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Dyrektor RZGW w zasadzie ograniczył się do stwierdzenia, że sporne dane znajdują się w operacie wodnoprawnym, nie uzasadniając, dlaczego uznał, iż dane zawarte w pkt 6.2 operatu wodnoprawnego to maksymalna ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych. W uzasadnieniu prawnym brak jest jakiegokolwiek stanowiska organu co do twierdzenia Gminy zaprezentowanego w odwołaniu. Brak rozważań w powyższym zakresie uniemożliwia poznanie stanowiska organu w tej kwestii, a co za tym idzie, wyklucza kontrolę rozstrzygnięcia także przez sąd administracyjny. Dalej Gmina stwierdziła, że w odwołaniu zarzuciła, iż Dyrektor Zarządu Zlewni nieprawidłowo ustalił maksymalną ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych wyrażoną w m3/s dla wylotów objętych decyzją. W ocenie Gminy, organ ustalił dla wylotów maksymalną ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych wyrażoną w m3/s, ponieważ w oparciu o te dane naliczona zostanie opłata stała i będzie ona najwyższa i najkorzystniejsza dla Wód Polskich, gdyż w myśl art. 255 u.p.w., Wody Polskie będą beneficjentem wpływów z tytułu opłat za usługi wodne. Gmina wskazała, że Dyrektor Zarządu Zlewni w uzasadnieniu decyzji nie podał, dlaczego metoda prezentowana przez Gminę jest wadliwa, nie wskazał podstawy takiej oceny, nie powołał się przy tym na konkretne rozwiązania prawne, które tę materię regulują, nie odniósł się do informacji i danych dotyczących ilości wód opadowych lub roztopowych, odprowadzanych do wód lub do ziemi, w tym maksymalnej ilość m3/s oraz zastosowanej metodyki obliczenia maksymalnej ilości odprowadzanych wód w m3/s, którą Gmina przedstawiła w "uzupełnieniu do operatu wodnoprawnego". Z uzasadnienia decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni nie wynika też, w jaki sposób organ ten dokonał samodzielnie ustalenia maksymalnej ilość m3/s. Gmina podniosła, że organ nie może narzucać metody ustalania maksymalnej ilości wód odprowadzanych wyrażonej w m3/s, bowiem ustawodawca w ustawie nie wskazał sposobu ich wyliczania. W takiej sytuacji, wbrew temu co stwierdził Dyrektor Zarządu Zlewni, nie można uznać, że ilość wód opadowych została wyliczona przez Gminę niezgodnie z metodą, jaką są wytyczne projektowania, ponieważ takich wytycznych nie ma. W odpowiedzi na skargę Dyrektor RZGW podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd podaje, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs ⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ). Skarga okazała się trafna zasadniczo z przyczyn w niej wskazanych. Kwestionowana skargą decyzja narusza przepisy prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Rację ma strona skarżąca, że decyzja organu drugiej instancji narusza reżimy proceduralne kształtujące warunki sporządzenia uzasadnienia decyzji organu II instancji. Proklamowana art. 15 K.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego zobowiązuje organ drugiej instancji do ponownego, całościowego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem do wyjaśnienia jakie okoliczności w sprawie zostały ustalone, wskazania jakiego podmiotu one dotyczą, podania jakie przepisy prawa znalazły w sprawie zastosowanie i jakiej treści normy prawne zostały z nich przez organ wyinterpretowane i wreszcie wytłumaczenia jakie dyrektywy postępowania wynikające z tych norm są wiążące dla stron postępowania. Inicjując administracyjny tok instancji strona z założenia nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Jeżeli strona w odwołaniu formułuje zarzuty w stosunku do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej przez organ I instancji, to rzeczą organu II instancji jest się do tych zarzutów odnieść. Obowiązek ten nabiera szczególnego znaczenia wówczas, gdy organ II instancji utrzymuje w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, a zatem ocenia odwołanie jako niezasadne. Strona ma prawo dowiedzieć się, z jakich przyczyn podane przez nią zarzuty dotyczące wadliwości rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej okazały się niezasadne, a organ ma obowiązek tak ukształtowane prawo strony zrealizować – jest to refleks obowiązywania zasady przekonywania (art. 11 (K.p.a.), zasady działania organów w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.), zasady informowania stron (art. 9 K.p.a.) oraz zasady dwuinstancyjności postępowania. Procesowym rozwinięciem podanych unormowań zasadniczych jest art. 107 § 3 K.p.a., zobowiązujący organ do takiego sporządzenia uzasadnienia decyzji administracyjnej, aby uzasadnienie faktyczne zawierało w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Kontrolowana sprawa administracyjna dotyczy udzielania pozwolenia wodnoprawnego. Zasadniczo rozstrzygnięcie organu I instancji było dla skarżącej pozytywne w tym sensie, że uzyskała uprawnienie, którego się domagała. Skarżąca w odwołaniu zakwestionowała jednak ustaloną w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalną ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych, określoną w m3 na sekundę; obowiązek ustalenia tego parametru w pozwoleniu wodnoprawnym wynika wprost z art. 403 ust. 2 pkt 2 u.p.w. Zgodnie z wymogami ustalonymi treścią art. 409 ust. 6 pkt 1 u.p.w. operat wodnoprawny, na podstawie którego wydaje się pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast powinien określać "maksymalną ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzonych do wód wyrażoną w m3/s". Są to dane konieczne, albowiem muszą znaleźć bezpośrednie odzwierciedlenie w treści pozwolenia wodnoprawnego, które musi określać "ilość wód opadowych lub roztopowych, odprowadzanych do wód lub do ziemi, w tym maksymalną ilość m3 na sekundę i średnią ilość m3 na rok, oraz powierzchnię rzeczywistą i zredukowaną zlewni odwadnianej przez każdy wylot" – art. 403 ust. 2 pkt 2 u.p.w. Sąd zauważa, że ustawodawca nie wskazał w przepisach ustawy, a także w przepisach wykonawczych do tego aktu, sposobu wyliczania przepływu maksymalnego ilości wód w m3/s. W odpowiedzi na kierowane do strony skarżącej wezwanie z dnia 11 września 2020 roku, wskazano na metodę ustalenia maksymalnej ilości wód opadowych lub roztopowych, jaka może być odprowadzana za pomocą wylotów kanalizacji deszczowych. Podzielając stanowisko wyrażone przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. II SA/Rz 395/20 Sąd stwierdza, że niewątpliwie ustawodawca poprzez treść art. 403 ust. 2 pkt 2, art. 409 ust. 6 pkt 1 u.P.w. wymaga podania przez wnioskodawcę maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych, która to wartość może wystąpić w czasie obowiązywania pozwolenia. Chodzi tu więc o wartość hipotetyczną, jednakże ustaloną w oparciu o dane pewne obrazujące analogiczne, czyli maksymalne ilości wód opadowych lub roztopowych, które wystąpiły na powierzchni zlewni. Jednocześnie należy podać dane, które mogą dotyczyć stanu przeszłego, poprzedzającego złożenie wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Organ nie może kwestionować danych przedstawionych przez stronę a odnotowanych za okres sprzed złożenia wniosku. Informacja w tym zakresie ma przedstawiać najwyższy przypuszczalny limit ilości wód odprowadzanych do wód lub do urządzeń wodnych, co potwierdza użyte w powyższych przepisach wyrażenie "maksymalnej ilości". Strona skarżąca przedstawiła w uzupełnieniu operatu wodnoprawnego z dnia [...] października 2020 roku oraz w odwołaniu metodologię wyliczenia wymaganych wartości maksymalnej ilości odprowadzanych wód. Skarżąca uwzględniła w niej najwyższą dobową sumę opadów odnotowaną dnia 4 czerwca 2010 r. na stacji pomiarowej [...]. Do przeprowadzonych obliczeń założono najwyższe wartości opadu dobowego (czyli wartości najmniej korzystne dla wnioskującego), jaki miał miejsce od rozpoczęcia pomiarów przez stację pomiarową. Ponieważ do obliczeń wykorzystano najwyższą dobową sumę opadów zaobserwowaną w czasie pracy stacji pomiarowej od 1952 r., to nie sposób przyjąć że informacje wykorzystane przez Gminę nie odpowiadały treści art. 409 ust. 6 pkt 1 u.p.w. Strona skarżąca wskazała metodykę swych obliczeń w sposób rzeczowy i precyzyjny, wyjaśniając że podana ilość odprowadzanych wód jest ilością maksymalną, jaka w przyszłości może wystąpić na obszarze zlewni. Organy stwierdzają, że przedstawiony przez Stronę sposób dokonanych obliczeń jest nieprawidłowy, albowiem maksymalna ilość wód opadowych powinna być wyliczona z deszczu miarodajnego zgodnie z wytycznymi projektowania. Stanowisko to zostało zakwestionowane w odwołaniu. Czyniąc zadość podanym wyżej wymogom procesowym organ II instancji powinien przekonująco wyjaśnić, z jakich przyczyn stanowisko skarżącej jest nieprawidłowe. Wymaga to jednoznacznego podania, na jakiej podstawie prawnej organ opiera ocenę, że przedstawiona przez niego formuła wyliczenia maksymalnej ilości odprowadzanych wód m3/s jest prawidłowa. Wymagałoby to w szczególności podania podstawy prawnej, która nakazuje uwzględniać w tych obliczeniach wartości "deszczu miarodajnego" oraz "wytycznych projektowania". Jeżeli w ocenie organu pojęcia te mają charakter normatywny, jednakże nie zostały ujęte w tekście wprost, a jedynie implicytywnie, to obowiązkiem organu jest podać argumenty i formułę rozumowania, które takie stanowisko by uzasadniały. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji takich wywodów brak. Organ II instancji eksponuje, że Skarżąca w operacie wodnoprawnym podała wartości niezbędne do wyliczenia maksymalnej ilości odprowadzanych wód, a jedynie nie przedstawiła tej ilości w wymaganej formule m3/s. Organy dokonały więc w tym zakresie samodzielnych wyliczeń. Organ II instancji pomija, że strona skarżąca uzupełniła operat w tym zakresie pismem z dnia 19 października 2020 roku. Strona skarżąca w odwołaniu wskazała, iż organ nie podał żadnej podstawy prawnej, która czyniłaby wiążącym przyjęty w decyzji paradygmat obliczania maksymalnej ilości odprowadzanych wód. Organ II instancji się do tej kwestii nie odniósł i takiej podstawy prawnej nie wskazał. W tym stanie rzeczy wobec niewyjaśnienia przez organ II instancji kluczowych kwestii związanych z podniesionymi w odwołaniu zarzutami, a dotyczącymi istotnej części rozstrzygnięcia, Sąd zaskarżoną decyzję uchylił – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę organ II instancji jest zobowiązany przestrzegać wskazanych w niniejszym uzasadnieniu reżimów procesowych. Sąd nadmienia, że w analizowanych przez organ kwestiach tutejszy Sąd już się wypowiadał w wyrokach z dnia 15 grudnia 2020 roku, sygn. II SA/Rz 1098/20, z dnia 20 listopada 2020 roku, sygn. II SA/Rz 935/20, z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. II SA/Rz 395/20. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło