III SA/Łd 492/21
WyrokWSA w Łodzi2021-07-21
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Krzysztof Szczygielski, Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 do 30 listopada 2020 r. przysługuje płatnikowi składek, który we wniosku wskazał kod PKD 82.30.Z jako przeważającą działalność, mimo że w rejestrze REGON widniał inny kod (31.09.Z), a spółka znajdowała się w stanie likwidacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie z opłacania składek na podstawie art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 przysługuje, jeśli płatnik faktycznie prowadził działalność oznaczoną wskazanym kodem PKD jako przeważającą, a nie tylko jeśli taki kod widniał formalnie w rejestrze REGON. Organ nie powinien opierać się wyłącznie na danych z rejestru REGON, lecz powinien zbadać rzeczywisty stan faktyczny i ocenić dowody przedstawione przez stronę, zwłaszcza w sytuacji, gdy spółka jest w likwidacji i nie mogła dokonać aktualizacji wpisu.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. j. w likwidacji złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek za listopad 2020 r., wskazując kod PKD 82.30.Z (organizacja targów) jako przeważającą działalność. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił, ponieważ w rejestrze REGON widniał kod 31.09.Z, a nie 82.30.Z. Spółka argumentowała, że kod 82.30.Z faktycznie stanowił przeważającą działalność (91,86% przychodu w 2019 r., 64,71% w 2020 r.), a brak aktualizacji wpisu wynikał ze stanu likwidacji i niemożności uzyskania wymaganych podpisów. Organ nie uwzględnił tych argumentów, opierając się wyłącznie na danych z rejestru REGON.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza – Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2021 roku sprawy ze skargi ,,A" Spółki jawnej’’ w likwidacji w S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 roku uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] nr [...].
Zaskarżoną decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z [...] w przedmiocie odmowy A Spółce jawnej w likwidacji z siedzibą w S. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 do 30 listopada 2020 r.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 12 stycznia 2021 r. A Spółka jawna w likwidacji z siedzibą w S. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach za listopad 2020 r. We wniosku oświadczyła, że prowadzi przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 82.30Z.
Decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawczyni prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek, za okres od 1 do 30 listopada 2020 r., stwierdzając, że w rejestrze REGON i bazie KRS figuruje kod przeważającej działalności strony inny niż podany we wniosku, który nie uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek.
Spółka wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona podniosła, że podany we wniosku kod PKD 82.30Z nie jest wykazany w rejestrze jako przeważająca działalność firmy ze względu na brak możliwości naniesienia zmian, bowiem spółka została postawiona w stan likwidacji. Z analizy składowych osiągniętego przychodu wynika jednak, że czynności związane z organizacją targów stanowiły odpowiednio 91,86% całości przychodu w 2019 r. oraz 64,71% całości przychodu w 2020 r. Ponadto spółka zwróciła uwagę na swą trudną sytuację spowodowaną odwołaniem imprez targowych w kraju i za granicą i związaną z tym utratę płynności finansowej. Z powyższych względów wniosła o powtórne przeanalizowanie wniosku i przychylenie się do umorzenia składek za listopad 2020 r. Do wniosku załączyła dokumenty potwierdzające jej twierdzenia w zakresie rzeczywiście prowadzonej działalności gospodarczej.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z [...]. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ przytoczył treść art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych i wskazał, że ocena spełnienia warunku, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności gospodarczej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) dokonywana jest na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na 30 września 2020 r. Ustawodawca powiązał prawo do zwolnienia z opłacania składek z prowadzeniem ściśle określonej działalności gospodarczej oznaczonej konkretnym nr PKD. W niniejszej sprawie w oparciu o dane zawarte w CEIDG oraz rejestrze REGON Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że na dzień 30 września 2020 r. strona prowadziła przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 31.09.Z., który nie widnieje na liście branż, które mogą skorzystać z umorzenia składek.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję A Spółka jawna w likwidacji zarzuciła naruszenie art. 31zo ust. 10 ustawy z 2 marca 2020 roku poprzez uznanie, iż przeważająca działalność prowadzona przez płatnika składek jest oznaczona kodem PKD 31.09.Z, a nie 82.30.Z, który wskazany został we wniosku mimo, iż faktycznie działalność prowadzona przez płatnika w przeważającej części to działalność związana z organizowaniem targów, oznaczona w PKD numerem 82.30.Z, a brak wskazania tej działalności w rejestrze KRS i REGON wynikał ze stanu likwidacji spółki.
W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że od lat prowadzi działalność związaną z organizacją targów w Polsce i na świecie. W związku z pandemią koronawirusa zabronione zostało prowadzenie działalności związane z organizacją targów, co spowodowało nie tylko brak możliwości zarobkowania, ale również konieczność zwrotu zaliczek uiszczonych wcześniej przez kontrahentów. W związku z tym spółka utraciła możliwość zarobkowania.
Zdaniem skarżącej wykładnia art. 31zo ust. 10 ustawy z 2 marca 2020 roku wskazuje, iż ustawodawca przepisem tym chciał zwolnić z obowiązku opłacenia składek podmioty, które faktycznie prowadzą danego rodzaju działalność, a nie podmioty, które jedynie mają wpisaną za przeważającą taką działalność. Brak dokonania stosownych zmian w KRS oraz REGON spowodowany był faktem, iż wspólnik spółki wypowiedział umowę spółki i współdziałanie wspólników będących od tego dnia likwidatorami spółki okazało się niemożliwe, a do złożenia wniosku konieczne jest złożenie podpisów przez obu wspólników/likwidatorów. Z uwagi na trudną sytuację spółki wspólnik próbował cofnąć oświadczenie o wypowiedzeniu umowy spółki, jednakże sąd rejestrowy odmówił uznania tego oświadczenia.
Z powyższych względów strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] i zobowiązanie organu do wydania decyzji uwzględniającej jej wniosek.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydane zostały z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego jak również przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie zaznaczyć jeszcze należy, że stosownie do art. 133 § 1 w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, jakie przekazane zostały przez organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Oznacza to, że sąd administracyjny co do zasady nie przeprowadza własnego postępowania wyjaśniającego, a uwzględniając postępowanie wyjaśniające organu i dokonane przez ten organ ustalenia faktyczne, ogranicza się do oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia organu i poprzedzającego je postępowania administracyjnego.
Zgodnie ze stanowiącym podstawę wydania kontrolowanych decyzji art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.)- dalej "ustawa COVID-19", w wersji aktualnej na dzień złożenia przez skarżącą wniosku tj. 12 stycznia 2021 roku, Na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.5l.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.2l.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r" wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Jednocześnie w art. 31 zo ust. 11 ustawy COVID-19 zastrzegł, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.
Jak wynika z zaskarżonej decyzji powodem odmowy przyznania stronie skarżącej zwolnienia z opłacenia należnych składek za okres od 1 do 30 listopada 2020 r., było podanie we wniosku z 12 stycznia 2021 roku kodu PKD 82.30.Z jako przeważającej działalności gospodarczej niezgodnego z kodem ujawnionym w rejestrze REGON.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przychyla się do prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiska, zgodnie z którym, zawarte w art. 31zo ustawy COVID-19 sformułowanie "prowadzona na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" odnosi się do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek. Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że przedmiotową pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada w rejestrze REGON kod wymieniony w art. 31zo ustawy COVID-19, mimo że faktycznie nie prowadził takiej działalności gospodarczej na dzień założenia wniosku, tj. pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania (por. m. in. wyroki: WSA w Szczecinie z dnia 18 lutego 2021 r. o sygn. akt I SA/Sz 955/20 i z dnia 13 maja 2021 r. o sygn. akt I SA/Sz 304/21; WSA w Rzeszowie z dnia 25 marca 2021 r. o sygn. akt I SA/Rz 189/21; WSA w Białymstoku z dnia 28 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I SA/Bk 140/21 i z dnia 5 maja 2021 r. o sygn. akt I SA/Bk 171/21, WSA w Rzeszowie z 27 kwietnia 2021 r. I SA/Rz 255/21 oraz I SA/Rz 214/21, WSA w Łodzi z 2 czerwca 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 320/21 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA").
Należy pamiętać, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej - Dz.U. z 2020 r. poz. 443). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m. in. w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r. o sygn. akt II UK 142/12 (publ. w: OSNP 2013/21-22/260) i z dnia 23 listopada 2016 r. o sygn. akt II UK 402/15 (LEX nr 2183487), oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.
Wskazać należy, że ani ustawa o statystyce publicznej, ani ustawa COVID-19, nie zawierają definicji wyrażenia "przeważająca działalność gospodarcza". Wyjaśnia je dopiero rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz.U. 2015, poz. 2009; zwane dalej: "rozporządzeniem") W § 9 rozporządzenia nawiązano do poziomu przychodów z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej – do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Z kolei w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r., Nr 251 poz. 1885 ze zm.) wskazano, że aby uniknąć zbyt częstych zmian, stosuje się zasadę stabilności. Zgodnie z tą zasadą, nowy rodzaj działalności powinien być działalnością główną przez co najmniej dwa lata, zanim zostanie zmieniona przypisana do jednostki dana działalność przeważająca. Powyższa regulacja wręcz wymaga od przedsiębiorcy, by odczekał dwa lata zanim dokona zmiany w zakresie działalności przeważającej.
O przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru podmiotów REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot składający oświadczenie wiedzy, w oparciu o wytyczne określone w rozporządzeniu. Dlatego dokonując wykładni dyspozycji art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 nie można pomiąć przedstawionego wyżej znaczenia pojęcia przeważającej działalności, jeżeli podważona zostanie aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON.
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą podziela także wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko zgodnie z którym w art. 31 zo ust. 11 ustawy COVID-19 ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie środka dowodowego o charakterze formalnym, za pomocą którego miało nastąpić ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności ("oceny spełnienia warunku dokonuje się na podstawie"). Środek ten ma charakter domniemania prawnego zakładającego, że wpis w rejestrze podmiotów REGON odpowiada stanowi rzeczywistemu. Przedmiotowe domniemanie nie ma jednak charakteru niewzruszalnego (por. wyroki WSA w Rzeszowie z 27 kwietnia 2021 roku sygn. akt I SA/RZ 214/21 i I SA/Rz 255/21, wyrok WSA w Warszawie z 25 maja 2021 roku sygn. akt V SA/Wa1178/21, WSA w Szczecinie z 13 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 304/21 dostępne w CBOSA).
W tym miejscu podkreślić należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 Kodeksu postępowania administracyjnego -dalej "k.p.a." oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zastosowanie mają przepisy k.p.a. Dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym w art. 31 zo ust. 11 ustawy COVID-19 mają charakter urzędowy, w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (art. 43 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej - t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443 ze zm.) i są dla organu wiążące. Jednak zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu, a przepisy ustawy COVID-19 nie wyłączyły stosowania w kontrolowanym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 k.p.a. Powyższe oznacza, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą, odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w art. 31 zo ust. 10 ustawy COVID-19, jako przeważającą, może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego tj. danych pozyskanych przez Zakład z rejestru podmiotów REGON. Obalenie domniemania polegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez ZUS z rejestru podmiotów REGON.
Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona bezwzględnie od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego (sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania). Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony inicjującej postępowanie administracyjne.
Do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżąca zaoferowała organowi materiał dowodowy mający w jej ocenie potwierdzić, że przeważającym rodzajem prowadzonej przez nią działalności jest działalność polegająca na organizacji targów i wystaw oznaczona kodek PKD 82.30.Z wskazanym we wniosku. Tym czasem organ nie dokonując żadnej oceny przedstawionych przez stronę dowodów pod kątem spełnienia przez spółkę warunków do uzyskania wnioskowanej pomocy w postaci zwolnienia z opłacania składek za okres od 1 do 30 listopada 2020 r. oparł swoje rozstrzygnięcie na danych z rejestru REGON. Postępowaniem tym w sposób istotny naruszył przepisy postępowania co miało niewątpliwie znaczenie dla wyniku sprawy.
Postępowanie w sprawie przedmiotowej ulgi było prowadzone na zasadach określonych w przepisach k.p.a, w tym w szczególności w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które nakazują organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten jest realizowany poprzez nakaz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien więc być kompletny, to jest dotyczący wszelkich okoliczności faktycznych, które mają istotne znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Z kolei art. 80 k.p.a. stanowi, że organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Stosownie zaś do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Z kolei art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. nakazuje, by decyzja administracyjna zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do rozstrzygnięcia. Ponadto, odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a. Uzasadnienie decyzji powinno umożliwiać kontrolę poprawności jej rozstrzygnięcia, również przez sąd administracyjny, który nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści.
W tym miejscu należy także podkreślić, że w aktach administracyjnych kontrolowanej sprawy brak wyciągu z bazy REGON potwierdzającego stanowisko organu, że na dzień 30 września 2020 roku przeważającym rodzajem prowadzonej przez skarżącą działalności była działalność oznaczona kodem 31.09.Z. Wobec powyższego w materiale dowodowym sprawy brak podstawy faktycznej wydania kontrolowanej decyzji.
Reasumując wskazać należy, że w ocenie sądu w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą pomoc, o jakiej mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonej w tych przepisach jako przeważająca, a jedynie działalność taką mają zarejestrowaną. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełnia konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki ustawodawca zamierzał osiągnąć omawianą regulacją w ramach tzw. Tarczy Antykryzysowej. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana. Przy wykładni ocenianych przepisów nie można tracić z pola widzenia także tego, że wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę w jakiej to następowało, w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania.
Jak już wcześniej zasygnalizowano, w zaskarżonej decyzji odmowę przyznania pomocy uzasadniono tym, że strona skarżąca w swoim wniosku wskazała na prowadzenie "przeważającej działalności gospodarczej" oznaczonej kodem PKD 82.30.Z, który to kod jak wskazał organ nie jest zgodny z rejestrem REGON. Kod przeważającej działalności w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r. to według organu kod 31.09.Z, który nie uprawnia do zwolnienia z opłacanych składek. Biorąc pod uwagę zarówno zgromadzony w sprawie materiał dowodowy znajdujący się w przekazanych do sądu aktach administracyjnych, jak i przedstawioną przez ZUS w zaskarżonej decyzji argumentację, w ocenie sądu orzekającego w rozstrzyganej sprawie, wydanie wobec skarżącej spółki decyzji odmownej, było co najmniej przedwczesne. Decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ocenić należało jako istotnie naruszające art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ przedwcześnie przyjął, że skarżąca podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę bez umożliwienia wykazania, że strona spełnia kryterium prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności według PKD wskazanych w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19. Jednocześnie, zdaniem sądu, organ dokonał nieprawidłowej wykładni art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 bowiem z jego językowego brzmienia wynika, że ulgę należy przyznać na wniosek płatnika prowadzącego, na dzień złożenia wniosku, działalność gospodarczą oznaczoną według PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności wymienionymi w nim kodami.
Rozpatrując ponownie wniosek strony organ uwzględni zawarte w wyroku podglądy, dotyczące wykładni art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 i przeprowadzi postępowanie zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącej spółki, wyczerpująco rozpatrzy cały materiał dowodowy, w tym dowody przedstawione wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz zaoferowane przez stronę przy skardze do tutejszego sądu, aby w rezultacie powtórnie ocenić spełnienie przez stronę przesłanek przedmiotowego zwolnienia.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
d.j.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło