III SA/Łd 395/21

WyrokWSA w Łodzi2021-07-28

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Monika Krzyżaniak, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunkiem przyznania zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r. na podstawie art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 jest to, aby ten sam rodzaj przeważającej działalności gospodarczej (według PKD) był wpisany w rejestrze REGON zarówno na dzień 30 września 2020 r., jak i na dzień 31 października 2019 r. (lub w listopadzie 2019 r.)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że warunkiem przyznania zwolnienia z obowiązku opłacania składek na podstawie art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 nie jest wymóg posiadania tego samego kodu PKD jako przeważającej działalności w rejestrze REGON zarówno na dzień 30 września 2020 r., jak i w listopadzie 2019 r. Sąd stwierdził, że przepis ten wymaga jedynie prowadzenia określonego rodzaju działalności na dzień 30 września 2020 r., a jego wykładnia przez organ rentowy była błędna, ponieważ narzucała dodatkowe, pozaustawowe kryteria.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił A. G. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r., uznając, że nie można porównać spadku przychodów z działalności oznaczonej kodem PKD 93.13.Z w listopadzie 2020 r. do listopada 2019 r., ponieważ ten sam kod PKD nie figurował w rejestrze jako przeważająca działalność w obu okresach. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, wskazując, że nie ma wymogu posiadania tego samego kodu PKD w obu okresach porównawczych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Sędzia NSA Janusz Nowacki, Protokolant Sekretarz sądowy, Renata Tomaszewska-Małolepsza, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2021 roku sprawy ze skargi A. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 roku uchyla zaskarżoną decyzję. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dalej: ZUS, decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił AG prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. W uzasadnieniu ZUS wskazał na treść art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), zgodnie z którym płatnikowi składek prowadzącemu, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. ZUS wyjaśnił, że we wniosku z dnia 21 stycznia 2021 r. AG zaznaczyła, iż na dzień 30 września 2020 r. prowadzi przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 93.13.Z. W rejestrze REGON oraz bazie CEIDG nie zostało potwierdzone podane we wniosku PKD na dzień 31 października 2019 r. Organ stwierdził zatem, że w przedmiotowej sprawie brak jest możliwości porównania spadku przychodów z działalności uzyskanych w listopadzie 2020 r. oznaczonej kodem PKD 93.13.Z w stosunku do listopada 2019 r. W związku z powyższym ZUS przyjął, że wnioskodawczyni nie przysługuje prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi AG zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, a dokładniej art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o ponowne rozpatrzenie przedmiotowego wniosku. W uzasadnieniu skargi podniosła, że prowadzi działalność gospodarczą od 3 sierpnia 2011 r., która jest wpisana do CEIDG. Na dzień 30 września 2020 r. jej przeważającą działalnością był kod PKD 93.13.Z. Zmiana kodu nastąpiła 6 lutego 2020 r. Ustawodawca nie wskazał, że przeważający kod PKD musi być wskazany w CEIDG lub REGON na dzień 31 października 2019 r. Istnieje możliwość porównania spadku przychodów z działalności uzyskanej w listopadzie 2020 r. w stosunku do listopada 2019 r., ponieważ w tych okresach działalność była prowadzona, a nie jest warunkiem to, że w jednej i drugiej dacie miała być ona prowadzona w zakresie tego samego PKD W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze. Stosownie do § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2000 r., poz. 1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) – przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Skarżąca zamieszkuje na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U.2020, poz.1842 ze zm., dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach), na wniosek płatnika składek prowadzącego na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 53.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A,79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90,02.Z, 90.04.Z, 91.02,Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z,  zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Zgodnie z tym przepisem zwolnieniem z opłacania składek ubezpieczeniowych objęci zostali płatnicy składek prowadzący wskazane w nim rodzaje działalności według stanu na dzień 30 września 2020 r. Istotne zatem jest ustalenie, jaką przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu działalność, bowiem w myśl art. 31zo ust. 11 ustawy o szczególnych rozwiązaniach oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że na dzień 30 września 2020 r. skarżąca prowadziła przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 93.13.Z. Płatnik prowadzący przeważającą działalność gospodarczą oznaczony takim kodem PKD był uprawniony do otrzymania pomocy w postaci zwolnienia składek za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. na podstawie art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Zakład Ubezpieczeń Społecznych tych okoliczności faktycznych nie zakwestionował, natomiast zarzucił, że ten sam kod PKD nie figurował w rejestrze 31 października 2019 r. lub w listopadzie 2019 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ZUS wyjaśnił, że skarżąca na dzień 30 września 2020 r. prowadziła przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 93.13.Z, jednak według stanu na dzień 31 października 2019 r. nie prowadziła przeważającej działalności objętej tym kodem. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że powodem odmowy przyznania zwolnienia był brak możliwości porównania przychodów z działalności skarżącej w listopadzie 2020 r. oznaczonej kodem PKD 9313Z w stosunku do listopada 2019 r. Treść powołanego przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach wskazuje, że jednym z warunków zwolnienia z obowiązku opłacania należności składkowych jest to, aby przychód z działalności, oznaczonej kodami wymienionymi w tym przepisie, uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. W ocenie sądu z powołanego przepisu nie wynika w sposób jednoznaczny, aby warunkiem przyznania zwolnienia było również to, by w listopadzie 2019 r. w rejestrze REGON był wpisany ten sam rodzaj przeważającej działalności, co w listopadzie 2020 r. Skoro ustawodawca wymaga, aby płatnik składek prowadził na dzień 30 września 2020 r. określony rodzaj działalności i ten wymóg, zgodnie z art. 31zo ust. 11 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, weryfikuje się w oparciu o dane z rejestru REGON, a nie ustanawia takiego obowiązku na inny dzień, to nie można od wnioskodawców wymagać spełnienia dodatkowych, pozaustawowych kryteriów. W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach przez jego błędną wykładnię. W ponownym postępowaniu obowiązkiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych będzie dokonanie ponownej oceny spełnienia przez skarżącą przesłanek zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. Wydana decyzja powinna zawierać wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. AB/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło