I SA/Wa 267/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 549/14 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta W. na rzecz M. B. sumę pieniężną w kwocie 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej M. B. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. B. (dalej jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 grudnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 549/14, mocą którego Sąd uwzględnił jej skargę na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazała, że mimo upływu terminu do wydania decyzji, skierowanego do organu wezwania do wykonania wyroku i wymierzenia już trzykrotnie organowi grzywny w związku z niewykonaniem tego wyroku, organ nadal pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego wniesiono o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 10 000 zł; przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 6 000 zł, określonej w art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej skarżąca wskazała, że przyznana suma będzie dla niej zadośćuczynieniem za oczekiwanie na zakończenie sprawy i zdyscyplinuje organ do wydania decyzji. Przyznanie tej sumy uświadomi skarżącej, że nie jest bezbronna, zaś sąd widzi wszelkie dolegliwości i niedostatki, jakich doznaje ona na skutek długotrwałego prowadzenia sprawy i objęta zostanie ochroną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zauważył, że wciąż gromadzi materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia. Wskazał również, że nie dysponuje aktualnie aktami administracyjnymi sprawy, bowiem przekazał je do Sądu z poprzednią skargą na niewykonanie wyroku z 5 grudnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 549/14. Choć wyrok w tej sprawie zapadł w dniu 3 lipca 2020 r., akta sprawy do dnia wniesienia obecnej skargi nie zostały do organu zwrócone. W konsekwencji Prezydent nie ma możliwości wykonania powyższego wyroku i zakończenia postępowania. W tej sytuacji wniesiona skarga jest bezzasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 5 grudnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 549/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 5 grudnia 2014 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi w dniu 15 kwietnia 2015 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 15 czerwca 2015 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi grzywny, tj. do 28 lipca 2021 r., organ nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącej z 7 października 2020 r., którym wezwała Prezydenta do wykonania wyroku z 5 grudnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 549/14. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi grzywny. Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 5 grudnia 2014 r., okoliczność, że jest to już czwarta skarga na niewykonanie ww. wyroku (wyrokiem z 2 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 24/17 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 2000 zł, wyrokiem z 11 lipca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 160/18 – wymierzono grzywnę 5000 zł i przyznano skarżącej sumę pieniężną w wysokości 2000 zł, zaś wyrokiem z 3 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 1314/20 – wymierzono 6000 zł grzywny i przyznano skarżącej 2500 zł sumy pieniężnej) oraz fakt, że organ do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 3000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta za niewykonanie ww. wyroku. Ustalając grzywnę w wysokości niższej niż wymierzona ostatnim wyrokiem z 3 lipca 2020 r., Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że niniejsza skarga została wniesiona już pięć miesięcy po wydaniu tego wyroku, a w konsekwencji Sąd nie zdążył nawet zwrócić organowi akt administracyjnych sprawy. Skarżąca nie dała więc Prezydentowi możliwości podjęcia czynności w sprawie, czy też wydania decyzji kończącej postępowanie. Niemniej jednak Sąd uznał za zasadne wymierzenie ww. grzywny, bowiem organ mógł zwrócić się do Sądu o wypożyczenie akt w celu gromadzenia dokumentacji lub wydania decyzji, czego nie uczynił. Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa, bowiem organ, po otrzymaniu w dniu 15 kwietnia 2015 r. odpisu prawomocnego wyroku z 5 grudnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 549/14 podjął tylko kilka czynności w sprawie, tj. uzyskał w dniu 6 czerwca 2015 r. dokumenty z Archiwum Państwowego w [...], w dniu 13 lipca 2015 r. dane ewidencyjne nieruchomości z Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w [...], zaś w dniu 23 marca 2018 r. opinię geodezyjną. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby (prócz wydrukowania w czerwcu 2020 r. informacji z rejestru gruntów) organ podejmował inne czynności. Późniejsze gromadzenie dokumentów polegało natomiast jedynie na ich nadsyłaniu przez skarżącą (w dniu 12 kwietnia 2019 r. kopie dokumentów z księgi hipotecznej, w dniu 14 maja 2019 r. dokumenty potwierdzające następstwo prawne po byłym właścicielu nieruchomości, w dniu 12 lipca 2019 r. inne dokumenty dotyczące nieruchomości). Do działania nie zmobilizowało organu nawet trzykrotne wymierzenie przez Sąd grzywny w związku z niewykonaniem wyroku z 5 grudnia 2014 r. W konsekwencji nie budzi wątpliwości Sądu, że bezczynność organu po wydaniu ww. wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze za zasadne uznać należało również przyznanie skarżącej od organu sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł. W ocenie Sądu, przyznanie tej kwoty uzasadniać mogą jedynie szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też obawa, że bez przyznania tych kwot wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Kwota ta stanowi również swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Taka sytuacja wystąpiła właśnie w niniejszej sprawie, w której organ mimo zobowiązania go przez Sąd do wydania decyzji i trzykrotnego wymierzenia grzywny w związku z niewykonaniem tego wyroku, nadal nie zakończył postępowania zainicjowanego wnioskiem z 16 lipca 2013 r., a przede wszystkim nie czynił odpowiednych działań w sprawie, zmierzających do jak najszybszego jej zakończenia. Ustalając wysokość sumy pieniężnej Sąd wziął jednak pod uwagę, podobnie jak przy wymierzaniu grzywny, że organ od 30 czerwca 2020 r. nie dysponował aktami administracyjnymi sprawy, które przekazane zostały do Sądu z poprzednią skargą skarżącej na niewykonanie wyroku z 5 grudnia 2014 r. (sprawa I SA/Wa 1314/20) i do tej pory nie zostały mu zwrócone. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1, 2 i 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu, gdy strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.