II OSK 31/22

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-02-27

Skład orzekający: Sędzia NSA Robert Sawuła, Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy częściowe wykonanie obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego oraz jego potencjalna niewykonalność z uwagi na zagrożenie katastrofą budowlaną, stanowią podstawę do uchylenia postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż obowiązek rozbiórki nie został wykonany w całości, a zarzucana niewykonalność nie miała charakteru obiektywnego i trwałego. Niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi wynikać z przeszkód nieusuwalnych, a nie z trudności technicznych, finansowych czy negatywnego nastawienia zobowiązanego. Stopień skomplikowania prac rozbiórkowych i koszty z tym związane nie wpływają na niewykonalność decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A.S. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jej skargę na postanowienie WINB. WINB uchylił postanowienie PINB w zakresie terminu wykonania obowiązku rozbiórki i nałożenia grzywny, wyznaczając nowy termin. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów poprzez bezzasadne przyjęcie, że częściowe wykonanie obowiązku oraz jego potencjalna niewykonalność z uwagi na zagrożenie katastrofą budowlaną nie mają znaczenia w sprawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 195/21 w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 195/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A.S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (zwanego dalej: WINB) z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...]. Poddanym kontroli Sadu I instancji rozstrzygnięciem WINB uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (zwanego dalej: PINB) z [...] grudnia 2020 r. w zakresie terminu do uiszczenia grzywny i terminu do wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin wykonania tych obowiązków do dnia [...] sierpnia 2021 r., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy postanowienie PINB. W skardze kasacyjnej A.S. zaskarżyła ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie art. 59 § 1 pkt 1 i pkt 5 u.p.e.a. poprzez bezzasadne i przedwczesne przyjęcie iż częściowe wykonanie obowiązku (bez jednoczesnego ustalenia zakresu częściowego wykonania) oraz niewykonalność obowiązku (z uwagi na ewentualne zagrożenie katastrofą budowlaną) nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Skarżąca kasacyjnie zarzuca Sadowi I instancji, iż ten błędnie ocenił, że w sprawie zostało ustalone jaka część obowiązku wynikającego z decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada1998 r. została wykonana, a także że Sąd ten błędnie ocenił, że obowiązek ten nie jest niewykonalny z uwagi na zagrożenie katastrofą budowlaną. Co do pierwszej z podnoszonych w skardze kasacyjnej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącej kasacyjnie, jakoby Sąd I instancji nie ocenił, w jakim zakresie egzekwowany obowiązek nie został wykonany. Przypomnieć trzeba, że decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada1998 r. utrzymaną w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z [...] stycznia 1999 r. - nakazano E. i P. K. rozbiórkę tarasu wokół werandy w poziomie parteru budynku przy ul. K. w S., schodów żelbetowych prowadzących na taras i pomieszczenia wykonanego pod tarasem wraz z zejściem do piwnicy, wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sąd I instancji, powołując się na ustalenia organów nadzoru budowlanego wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że w toku oględzin ustalono, iż rozebrane zostały tylko schody żelbetowe prowadzące na taras, a do rozbiórki pozostał taras wokół werandy w poziomie parteru budynku oraz pomieszczenie wykonane pod tarasem wraz z zejściem do piwnicy. Sąd I instancji trafnie też zauważył, że skarżąca kasacyjnie twierdząc, że rozbiórka tarasu może skutkować zawaleniem ściany budynku potwierdza, że w tym zakresie obowiązek nie został wykonane. Sąd I instancji prawidłowo ocenił także, że w sprawie nie mamy do czynienia z niewykonalnością obowiązku. W orzecznictwie przyjmuje się, że niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można bowiem mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Nie stanowią przykładu faktycznej niemożności względy finansowe, ekonomiczne, trudności techniczne lub negatywne nastawienie zobowiązanych do realizacji obowiązków (por. wyroki NSA z 9 lipca 2021 r., III OSK 526/21; z 6 listopada 2020 r., II OSK 1371/18; z 17 października 2017 r., II OSK 2433/16; http:/orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Decyzja nakazująca rozbiórkę części obiektu budowlanego jest decyzją ostateczną i podlega wykonaniu, dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania. Stopień skomplikowania koniecznych do wykonania prac nie ma wpływu na niewykonalność decyzji. WINB trafnie stwierdził, że to po stronie adresata decyzji (w tym wypadku jego następcy prawnego) leży obowiązek należytego przeprowadzenia prac rozbiórkowych, a tym samym poniesienie wszelkich kosztów związanych w ewentualnym sporządzeniem ekspertyzy, która oceni wpływ prac rozbiórkowych na całość budynku. Podnoszone w skardze kasacyjnej okoliczności związane z niezbędnym nakładem finansowym oraz upływem ponad 20 lat od orzeczenia nakazu rozbiórki nie mają wpływu na kwestie niewykonalności obowiązku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło