II SA/Bk 272/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant specjalista Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia utraty prawa do uposażenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Komendanta Miejskiego Policji w B. z dnia [...] listopada 2019 roku numer [...]; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. na rzecz skarżącej M. K. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia [...].11.2019 r. Komendant Miejski Policji w B. stwierdził utratę prawa do uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego od dnia [...].06.2019 r. do dnia [...].07.2019 r. przez sierż. szt. M. K. – referenta Rewiru Dzielnicowych Wydziału Prewencji Komisariatu Policji w Ł. Jako podstawę prawną wskazano: art. 121e ust. 3 ustawy z dnia 6.04.1990 r. o Policji (obecnie Dz. U. z 2020 r. poz. 360 t.j.) w związku z art. 104 K.p.a. W wyniku odwołania, Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją nr [...] z dnia [...].01.2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organy obydwu instancji były zgodne w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego kwalifikacji prawnej: W dniach ... sierpnia 2019 r. została przeprowadzona kontrola prawidłowości wykorzystania przez M. K. zwolnienia lekarskiego wystawionego przez lekarza psychiatrę na okres [...].07.2019 r. – [...].08.2019 r. Przy okazji tej kontroli organ uzyskał informację, ze M. K. w okresie poprzedniego zwolnienia lekarskiego, obejmującego okres od [...].06.2019 r. do [...].07.2019 r., wyjeżdżała na wycieczkę do Turcji. Pobyt za granicą trwał od [...].06.2019 r. do [...].07.2019 r. W swoich pisemnych wyjaśnieniach skierowanych do pracodawcy M. K. twierdziła m. in., że w dniach [...].06. – [...].07.2019 r. przebywała na wypoczynku, zgodnie z zaleceniami lekarza. Po zapoznaniu się z aktami postępowania administracyjnego oświadczyła, że przedłoży odpowiednia dokumentację lekarską do dnia [...].10.2019 r. W tymże dniu pełnomocnik Policjantki złożył wniosek dowodowy o dopuszczenie dokumentów medycznych na poparcie prawidłowego wykorzystania zwolnienia lekarskiego w dniach [...].06.2019 r. – [...].07.2019 r. Były to: historia choroby i leczenia oraz zaświadczenia lekarskie wystawiane od dnia [...].03.2019 r. przez lekarza psychiatrę dr n. med. I. R. z Ośrodka Psychiatrii i Psychoterapii "P.". Zwolnienie lekarskie, w trakcie którego nastąpił wyjazd za granicę, zostało wystawione na druku ZLA nr ZX [...] na okres od [...].06.2019 r. do [...].07.2019 r. ze wskazaniem, że pacjent może chodzić. Organy wywiodły, że M. K. wykorzystała zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem. Analiza dokumentacji medycznej wskazywała, zdaniem organów, na ogólnikowe zalecenia dla pacjentki (aktywność fizyczna, spacery, rower, basen, siłownia, zmiana otoczenia, wyjazd na kilka dni), lecz nie zalecano wyjazdu zagranicznego, który miałby polepszyć stan zdrowia Policjantki. Zapis lekarza o zmianie otoczenia widnieje m.in. z datą [...].08.2019 r., a więc już po powrocie z wycieczki, co, zdaniem organu, świadczy o braku poprawy zdrowia M. K., gdyż przebywała ona na zwolnieniu lekarskim po powrocie z Turcji jeszcze przez 74 dni. Zdaniem organów, zalecenia lekarza dotyczące zmiany otoczenia lub wyjazdu nie mogą być tożsame z wyjazdem za granicę w celach rekreacyjnych i potraktowaniem zwolnienia jak urlopu wypoczynkowego. Takie zachowanie było nadinterpretacją zaleceń lekarskich. Policjantka oświadczyła, że żałuje tego wyjazdu, ale nie wiedziała, że nie może wyjechać podczas korzystania ze zwolnienia lekarskiego. Wyjazd zagraniczny organy obu instancji zinterpretowały za niezgodny z celem zwolnienia lekarskiego. Pobyt zagraniczny nie zaspokajał podstawowych potrzeb życiowych i zdrowotnych Policjantki. Takie zachowanie wyżej wymienionej wpływa negatywnie na stosunki interpersonalne w miejscu pracy. Zakłóca prawidłowe funkcjonowanie wydziału, gdyż przełożeni mają prawo oczekiwać, że zwolnienie lekarskie zostanie wykorzystane dla efektywnej rekonwalescencji i powrotu Policjantki do czynności służbowych. W skardze, wywiedzionej do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, pełnomocnik M. K. (zwanej dalej: Skarżącą) zarzucił decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w B.: - naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, co doprowadziło do uznania przez organ, że Skarżąca wykorzystała zwolnienie lekarskie niezgodnie z przeznaczeniem, wbrew zaleceniom lekarza; - naruszenie art. 121 e ustawy o policji poprzez uznanie wykorzystania zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem, gdy tymczasem zakaz wyjazdu za granicę nie wynikał z zaleceń lekarskich, a wręcz przeciwnie – dotyczył zmiany środowiska, zwiększenia dystansu i aktywności mających korzystne oddziaływanie na stan zdrowia Skarżącej. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania (na rozprawie). W uzasadnieniu skargi wskazano, że zasadniczym celem zwolnienia lekarskiego jest uzyskanie przez chorego pełnej sprawności i zdolności do pracy. Postępowanie organów, prowadzone w trybie art. 121 e ustawy o Policji, nie było ukierunkowane na wykazanie, że podjęte przez M. K. postępowanie w czasie zwolnienia lekarskiego kolidowało z jego celem. Każda choroba może wymagać innego zachowania pacjenta i każdy przypadek należy rozważać indywidualnie. Organy nie zweryfikowały powyższej kwestii przyjmując arbitralnie, że wyjazd Skarżącej na wycieczkę za granicę oznaczał nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego. Jest to sprzeczne z materiałem dowodowym, a w szczególności z zaświadczeniem lekarskim. Zdaniem Skarżącej, nie miała znaczenia okoliczność, czy wyjazd był wyjazdem krajowym, czy zagranicznym, natomiast miał służyć poprawie stanu zdrowia. Wyjazd poza miejsce zamieszkania był zalecany przez lekarza psychiatrę, który wystawił zwolnienie lekarskie. Pełnomocnik Skarżącej powołał dwa orzeczenia WSA w Szczecinie na poparcie swego stanowiska. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że z dokumentacji lekarskiej wynikały zalecenia dotyczące m.in. aktywności fizycznej lub zmiany otoczenia, które nie oznaczały, zdaniem organu, zalecania wyjazdów za granicę. Zapis o zmianie otoczenia datowany jest [...].08.2019 r. czyli już po wycieczce skarżącej. Pomimo wyjazdu za granicę który miał na celu poprawę zdrowia M. K., przebywała ona na zwolnieniu lekarskim jeszcze przez 74 dni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Stan faktyczny ustalony przez organy nie był sporny w sprawie, natomiast kontrowersyjna stała się jego ocena w świetle art. 121 e ust. 3 ustawy o policji, który stanowi: "Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, policjant traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia". Natomiast kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego polega na ustaleniu, czy policjant nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności czy nie wykonuje pracy zarobkowej (art. 121 e ust. 7 ww. ustawy o Policji). Zatem, aby stwierdzić nienależyte wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, należało przedstawić argumenty przemawiające za tym, że pacjent podejmował czynności niezgodne z zaleceniami lekarza, nieodpowiednie ze względu na stan zdrowia, kolidujące z procesem rekonwalescencji. W ocenie Sądu, przekonującej argumentacji organy w sprawie niniejszej nie przedstawiły. W pierwszym momencie wydawać by się mogło, że wyjazd, w okresie zwolnienia lekarskiego, na wycieczkę zagraniczną, jest postępowaniem nagannym i krytycznie odbieranym w środowisku pracy, a także przez przełożonych. Jednakże, z dokumentacji lekarskiej przedłożonej do akt administracyjnych (str. 37-56) wynika, że Skarżąca leczy się psychiatrycznie. Leczenie polega nie tylko na przyjmowaniu środków farmakologicznych i odbywaniu sesji psychoterapeutycznych, ale na prowadzeniu odpowiedniego trybu życia. Lekarz psychiatra zalecał m.in. zmianę otoczenia (środowiska) celem wypoczynku i zwiększenia dystansu, wyjazd na kilka dni, zwiększenie aktywności. Zmiana otoczenia i zwiększenie aktywności były zalecane też w okresie zwolnienia lekarskiego od dnia [...].06.2019 r. do [...].07.2019 r. Należy zwrócić uwagę, że były to zalecenia powtarzające się przez cały okres leczenia, począwszy od miesiąca marca 2019 r. Twierdzenie organów, że wyjazd zagraniczny nie był zalecany w okresie kontrolowanego zwolnienia lekarskiego, nie może być podstawą do podważenia zgodności wykorzystywania tego zwolnienia z celem jego wystawienia przez lekarza psychiatrę. Wyjazd turystyczny koreluje z zaleceniem zmiany otoczenia czy czasowej zmiany miejsca pobytu i jak słusznie podnosi się w skardze, nie ma znaczenia, czy miana miejsca pobytu następuje w kraju, czy za granicą. W ocenie Sądu, organy dokonały własnej interpretacji niewłaściwego wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez skarżącą z pominięciem weryfikacji, czy taki wyjazd mieścił się w granicach zaleceń lekarskich. Tym samym naruszyły przepisy postępowania wynikające z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Należy wskazać, że przy ustaleniu nieprawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego nie można abstrahować od rodzaju choroby, przestrzegania zaleceń lekarskich zmierzających do powrotu do zdrowia, co też należy oceniać indywidualnie. Tymczasem organy nie ustaliły, czy wyjazd zagraniczny Skarżącej pozostawał w sprzeczności z celem jej leczenia i nie sprzyjał procesowi rehabilitacji, a tym samym stanowił nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego. Co prawda organ odwoławczy zaznaczył, że po powrocie z zagranicy Skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim następne 74 dni z czego wywiódł, że wyjazd nie przyniósł oczekiwanych efektów zdrowotnych. Jednakże, zdaniem Sądu, podejmowane sposoby leczenia nie zawsze prowadzą do oczekiwanych rezultatów, zwłaszcza w aspekcie czasowym. W wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ( z dnia 21.11.2018 r. – II SA/Sz 785/18, z dnia 30.05.2019 r. – II SA/Sz 291/19, z dnia 17.07.2018 r. – II SA/Sz 1067/18), a także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (II SA/Wa 1395/19) wskazano, że zasadą jaką powinien kierować się organ przy ocenie wykorzystywania zwolnienia lekarskiego powinny być takie kryteria jak: rodzaj choroby, cel wystawionego zwolnienia, przestrzeganie zaleceń lekarskich. Sam fakt wyjazdu za granicę nie dowodzi wykorzystywania zwolnienia niezgodnie z jego celem, przy czym każdy przypadek winien być traktowany indywidualnie. Składa orzekający podziela poglądy zawarte w uzasadnieniach ww. orzeczeń. Reasumując, Sąd stwierdza, że organy obu instancji naruszyły przepis art. 121 e ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie w sytuacji nie wykazania nieprawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez Skarżącą, która mogłaby skutkować pozbawieniem jej prawa do uposażenia. Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji dokona prawidłowej oceny materiału dowodowego - głównie dokumentacji lekarskiej. Należy rozważyć uzupełnienie materiału dowodowego np. występując do lekarza psychiatry (leczącego Skarżącą) o informację dotyczącą zaleceń związanych z wystawionym zwolnieniem za okres [...].06.-[...].07.2019 r. Organ rozważy we własnym zakresie, czy przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego będzie przydatne dla rozstrzygnięcia sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 t.j.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ww. ustawy.