I SA/Łd 245/21

Dnia 4 sierpnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 sierpnia 2021 roku sprawy ze skargi B. E. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w P. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości postanowienia dotyczącego postępowania egzekucyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oddala skargę. Pismem z 19 stycznia 2021 r. B. E. N. wniosła do sądu administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...]r. uchylające w całości postanowienie Burmistrza W. z [...] r. i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Z akt sprawy wynika, że pismem z 21.07.2020 r. uzupełnionym następnie 31.08.2020 r. B. E. N. wniosła zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. na podstawie tytułu wykonawczego [...] z [...] r. wystawionego przez Burmistrza W.. Jako podstawę prawną wniesienia zarzutów wskazała art. 33 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U z 2020 r., poz. 1427, dalej "upea" podnosząc, iż czynności egzekucyjne zostały wszczęte w sytuacji "braku istnienia zobowiązania", co jest bezprawne. Wskazała, że zobowiązania nie powstały, ewentualnie roszczenia z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2015-2016 już się przedawniły i nie mogą być egzekwowane. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. pismem z 21 września 2020 r. zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska co do zgłoszonych zarzutów, odnośnie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazując, że zarzuty zostały wniesione na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 upea. Postanowieniem z [...] r., wydanym na podstawie art. 34 § 2 pkt 2 lit. b upea Burmistrz W. uznał zarzuty zobowiązanej za uzasadnione w części, jednak z innych powodów niż podniesiony przez stronę zarzut przedawnienia. W uzasadnieniu postanowienia wierzyciel wskazał, iż w tytule wykonawczym z 16.06.2020 r., na podstawie którego prowadzona jest przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. egzekucja przeciwko B. E. N., wskazano jako podstawę prawną obowiązku m.in. decyzję Burmistrza W. z [...] r. ustalającą wymiar podatku na 2015 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z [...] r. Decyzja Samorządowego Kolegium została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i wyrokiem sygn. akt I SA/Łd 945/15 z 12 kwietnia 2016 r. Sąd uchylił tę decyzję. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją [...] r. uchyliło decyzję Burmistrza W. z [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie [...] r. wydana została nowa decyzja ustalająca podatek od nieruchomości za 2015 rok. Decyzją z [...] SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Natomiast skarga wniesiona przez podatniczkę na tę decyzję została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 18 stycznia 2018 r., sygn.. akt I SA/Łd 695/17. Wyrok ten jest prawomocny od 14 kwietnia 2018 r. Organ uznał zatem, że powołanie w ww. tytule wykonawczym jako podstawy prawnej zobowiązania podatkowego za 2015 r. było bezzasadne, natomiast pozostałe decyzje Burmistrza W. (dotyczące podatku od nieruchomości za 2016 r. i za 2017 r.) wskazane w ww. tytule wykonawczym są ostateczne i podlegają egzekucji. Postanowieniem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. działając na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej "kpa" oraz art. 17 § 1 i art. 18 upea w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070 ze zm.) uchyliło w całości postanowienie Burmistrza W. z [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wydanego postanowienia Kolegium wskazało w pierwszej kolejności, że rozstrzygnięcie i sformułowanie sentencji postanowienia organu I instancji jest niejasne, ponieważ nie precyzuje, jakie w istocie zarzuty uznaje za uzasadnione w części oraz nie rozstrzyga co do zarzutów, które były bezzasadne. Ponadto podkreślono, że podstawa prawna rozstrzygnięcia, tj. art. 34 § 2 pkt 2 lit. b upea wskazuje, iż organ rozpatrywał zarzuty na podstawie znowelizowanych przepisów upea. Kolegium wyjaśniło, że art. 34 § 2 pkt 2 lit. b upea, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 21 ustawy zmieniającej, nie mógł mieć zastosowania do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie tej ustawy i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. 30 lipca 2020 r. Wobec faktu, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy zmieniającej w sprawie winny mieć zastosowanie dotychczasowe przepisy upea i na ich podstawie wierzyciel winien zająć stanowisko w sprawie zgłoszonych przez stronę zarzutów. Z uwagi na powyższe SKO uznało za zasadne uchylenie ww. postanowienia celem ponownego rozpatrzenia zarzutów zobowiązanej w oparciu o dotychczas obowiązujące przepisy upea. Organ wskazał, że swoje stanowisko wierzyciel powinien uzasadnić w postanowieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 w związku z art. 126 kpa. Ponadto organ wyjaśnił, że ocena zasadności zarzutów nieistnienia obowiązku i jego przedawnienia byłaby przedwczesna i stanowiłaby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynikającej z treści art. 15 kpa. W skardze do sądu administracyjnego B. E. N. wskazała, że nie było podstaw do przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a postanowienie Burmistrza W. powinno być "całkowicie uchylone", gdyż nie ma żadnych dowodów, "że mamy do czynienia z wierzytelnością". Skarżąca zarzuca ponadto postanowieniu SKO niejasność sformułowań. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie podnieść należy, iż niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Na podstawie art. 126 zdanie pierwsze kpa do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 kpa. Zestawienie powyższych przepisów w sposób oczywisty wskazuje jakie wymogi musi spełniać postanowienie. Brak precyzyjnego i całościowego rozstrzygnięcia sprawy oraz brak uzasadnienia prawnego stanowią istotne uchybienia, które uzasadniają wyeliminowanie danego postanowienia z obrotu prawnego. Powyższa teza znajduje zastosowanie także do postanowień wydanych przez wierzyciela w trybie art. 34 § 1 i 2 upea w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020r. Tym samym sąd w pełni podziela i akceptuje stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, co do potrzeby wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia wierzyciela. Po pierwsze rozstrzygnięcie Burmistrza W. zawarte w postanowieniu z [...]r. nie zawiera całościowego rozstrzygnięcia. Nie wiadomo bowiem jakie zarzuty strony skarżącej i w jakiej części zostały uznane za uzasadnione oraz jakie zarzuty uznano za niezasadne. Jest to tym bardziej niezrozumiałe, że zarzuty dotyczyły nieistnienia obowiązku i przedawnienia obowiązku. Już powyższe uchybienie dyskwalifikuje przedmiotowe postanowienie i uzasadnia jego uchylenie. Ponadto, jak trafnie wywiódł organ odwoławczy nie można tolerować sytuacji, w której podstawą prawną rozstrzygnięcia organ I instancji czyni przepis nieobowiązujący w sprawie, to jest art. 34 § 2 punt 2 litera b upea. Wreszcie, w postanowieniu organu I instancji w ogóle nie odniesiono się do treści zarzutów strony skarżącej. Powyższe uchybienia stanowią jaskrawe naruszenie art. 107 § 1 punkt 5 i § 2 kpa i powodują, że w istocie postanowienie wierzyciela nie rozstrzyga sprawy i nie wskazuje jakie jest stanowisko wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów. W tej sytuacji zasadnie organ II instancji uznał, że należy zastosować art. 138 § 2 kpa uchylić zaskarżone postanowienie w całości przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz przekonująco przedstawił przyczyny swego rozstrzygnięcia Sąd podziela przy tym stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że ocena zasadności zarzutów nieistnienia obowiązku i jego przedawnienia byłaby przedwczesna i stanowiłaby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa). W tej sytuacji, w świetle art. 138 § 2 kpa uznać należało, że zawarte w skardze żądanie "całkowitego" uchylenia postanowienia wierzyciela a nie instruowania go co do prawidłowego stosowania prawa jest bezzasadne. Nie znajduje też podstaw prawnych twierdzenie, że zarzuty podniesione w zażaleniu nie podlegają ponownemu rozpatrzeniu. Jedynie na marginesie podnieść należy w tym miejscu, że brak jest podstaw prawnych do rozpoznawania w przedmiotowej sprawie zawartego w skardze zarzutu bezczynności organu II instancji. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. P.C.