III SA/Kr 59/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych uchyla zaskarżoną decyzję. Skarżący zaskarżył decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 listopada 2020 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty z 8 lipca 2020 r. Nr [...].Ju orzekającą o odmowie wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych zawartych w bazie danych ewidencji gruntów i budynków dla działek nr [...], nr [...] i nr [...] obręb B. jednostka ewidencyjna I., poprzez ich wykreślenie z operatu ewidencji gruntów i budynków i wpisanie w ich miejsce działki nr [...]. Skarżący zarzucił ww. decyzjom naruszenie przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz art. 75 § 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Wg skarżącego nigdy nie doszło do prawnie skutecznego podziału działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...], a w konsekwencji za nieważny uznać należy akt własności ziemi z 30 grudnia 1978 r. nr [...] wydany na rzecz S. Z. W jego opinii brak podziału działki nr [...] podważa nie tylko skuteczność uwłaszczenia działki nr [...], ale także dalsze dotyczące tej działki przedmiotowe i podmiotowe zmiany stosunków własnościowych. Organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł m.in. jako organ ewidencyjny nie może wiążąco przesądzić o zaistnieniu przesłanki nieważności aktu własności ziemi wydanego na rzecz S. Z. W postępowaniu. ewidencyjnym nie ustala się bowiem zasięgu prawa własności ale rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. W celu realizacji wniesionego żądania, konieczne jest zatem najpierw ustalenie na drodze postępowania cywilnego, że prawo własności do objętych wnioskiem działek przysługuje skarżącemu, a następnie doprowadzenie do zmiany wpisów w księgach wieczystych prowadzonych dla działek nr [...] i nr [...], co wymagałoby także podważenia decyzji Wojewody z dnia 13 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwana dalej w skrócie "p.p.s.a.". Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego aktu prawnego, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami stwierdzić należy, że skarga zasługiwała na uwzględnienie ale nie z powodów w niej podniesionych. Zgodnie z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.) organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Według art. 32 i art. 40 § 2 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Z przywołanych unormowań jasno wynika, że od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym, a wobec tego również wszystkie pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie stronie (art. 40 § 2 k.p.a.). Przepis art. 40 § 2 k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w Kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracji prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji i postanowień), pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie (por. m. in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1993 r., sygn. akt III ARN 45/93, publik. w OSNCP 1994, Nr 5, poz. 112). Wskazany przepis pełni funkcję gwarancyjną dla ochrony interesów strony, która mając ustanowionego pełnomocnika i dokonując przez niego czynności procesowych, nie może ponosić ujemnych konsekwencji prawnych z powodu braku doręczenia konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie ustanowionemu pełnomocnikowi. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu, tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym, wywołuje te same skutki prawne. Podkreślić przy tym należy, że strona ustanawiając pełnomocnika czyni to w określonym celu, chce bowiem ustrzec się przed negatywnymi skutkami nieznajomości prawa, zagwarantować sobie rzetelną ochronę własnych interesów. Jeżeli organ pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, to w ten sposób niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony jej praw i interesów. W rozpoznawanej sprawie analiza akt postępowania administracyjnego dowodzi, że w organ I instancji naruszył postanowienia art. 10 k.p.a., czego nie dostrzegł organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie pomimo że decyzja organu I instancji nie została doręczona pełnomocnikowi skarżącego. Od 5 czerwca 2020 r. pełnomocnikiem skarżącego był radca prawny K. J., któremu skarżący udzielił pełnomocnictwo (k.77 akt adm. I inst.). Doręczanie decyzji organu I instancji skarżącemu było zatem bezskuteczne - pominięcie pełnomocnika jest równoznaczne w skutkach prawnych z pominięciem strony. Z kolei rozpoznanie odwołania od niedoręczonej decyzji stanowi o naruszeniu przepisów postępowania – art. 129 § 2 w zw. z art. 40 § 2 k.p.a., skutkujących uchyleniem zaskarżonego aktu. Organ odwoławczy po otrzymaniu odwołania, a przed dokonaniem merytorycznego rozpoznania sprawy, obowiązany jest zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Prowadząc ustalenia w tym zakresie, organ winien wziąć pod uwagę i rozważyć wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia dokonania takiej oceny, w tym w pierwszej kolejności, czy decyzja I instancji w ogóle została doręczona skutecznie stronie. Z uwagi na stwierdzenie powyższego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego Sąd nie mógł się ustosunkować merytorycznie do zasadności zarzutów skargi. Prawidłowe doręczenie decyzji I instancji pełnomocnikowi strony i złożenie przez niego odwołania w terminie 14 dni pozwoli na ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy, a następnie na ewentualną kontrolę sądową.. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.