I SA/Wa 797/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dorota Apostolidis, Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę Decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] Prezydent [...] (dalej też jako organ I instancji/prezydent) przyznał w okresie świadczeniowym 2020/2021 uprawnionej D.C. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości [...] złotych miesięcznie, na okres od [...] października 2020 r. do [...] września 2021 r. Decyzją z [...] lutego 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej też jako organ II instancji/kolegium) utrzymało w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu decyzji kolegium wskazało, że materialną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 877, dalej jako ustawa). Jak stanowi art. 10 ust. 1 ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 złotych. Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza 900 złotych miesięcznie, zaś zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy w przypadku, gdy dochód przekracza ww. kwotę świadczenie przysługuje w wysokości różnicy między kwotą świadczenia a kwotą o którą został przekroczony dochód. Przy definicji dochodu ustawa odwołuje się do ustawy z dnia 28 listopada 2003 o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do art. 9 ust. 12 ustawy w przypadku, gdy prawo do świadczenia ustala się osobie uprawnionej, pozostającej pod opieką opiekuna prawnego, ustalając dochód rodziny uwzględnia się tylko dochód osoby uprawnionej. W dalszej kolejności organ wywiódł, że D. C. legitymuje się bezterminowym orzeczeniem o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności, jest całkowicie ubezwłasnowolniona, a jej opiekunem została ustanowiona matka – H. C.. W tej sytuacji w ocenie organu art. 9 ust. 12 ustawy należy interpretować literalnie, tzn. ustalając dochód rodziny należy brać pod uwagę wyłącznie dochód osoby uprawnionej. Kolegium wywiodło, że w 2019 r. dochód D. C. wyniósł [...]złote miesięcznie, zostało zatem przekroczone kryterium dochodowe. Stąd też, przy zastosowaniu art. 9 ust. 2a ustawy wysokość świadczenia została określona na [...]złotych miesięcznie. Decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...] Prezydent [...] działając na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) na wniosek H. C. uchylił decyzję z [...] listopada 2020 r. H. C. (dalej jako skarżąca) zaskarżyła decyzję z [...] lutego 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniosła o przyznanie jej świadczenia w pełnej kwocie, tj. 500 złotych miesięcznie. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że ustalając wysokość świadczenia organy niesłusznie wzięły pod uwagę wyłącznie dochody D. C., skoro córka prowadzi wraz z nią i jej mężem wspólne gospodarstwo domowe, ponadto jest osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie i pozostaje pod opieką. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przepis art. 2 pkt 12 ustawy wprowadza definicję legalną pojęcia rodziny, wskazując m.in. że do rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego. Niekwestionowane jest zarazem, że ustawodawca przewidział szczególną regulację dotyczącą zasad ustalenia dochodu dla osób pozostających pod opieką opiekuna prawnego, ubiegających się o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Mianowicie, jak wynika z art. 9 ust. 12 ustawy, w takim przypadku ustalając dochód, uwzględnia się tylko dochód osoby uprawnionej. Prawidłowo ustaliły organy obu instancji, że przepis ten znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem osoba uprawniona do świadczenia pozostaje pod opieką prawną swojej matki. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wykładnia powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że ustalając wysokość dochodu dla potrzeb przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego organy nie działają w ramach uznania administracyjnego i nie mogą brać pod uwagę dochodu, ani opiekuna prawnego ani innej osoby, z którymi osoba ubezwłasnowolniona ma ewentualnie zamieszkiwać i prowadzić wspólne gospodarstwo domowe (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2021 r. sygn. akt I OSK 2220/20). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd ten podziela. Niezależnie zatem od oceny sytuacji życiowej strony, w tym stanu zdrowia osoby będącej pod opieką prawną oraz związanej z tym konieczności ponoszenia zwiększonych wydatków na leczenie czy rehabilitację osoby niepełnosprawnej, ubiegającej się o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, która to osoba pozostaje zarazem pod opieką opiekuna prawnego, obowiązkiem organów administracji rozpoznających taki wniosek, jest ustalenie przesłanki dochodowej przyznania tego świadczenia, z uwzględnieniem regulacji zawartej w art. 9 ust. 12 ustawy. Organy ustaliły, że dochód D. C. w 2019 r. wyniósł [...] złotych miesięcznie, okoliczność ta nie była w sprawie kwestionowana. Ustalony dochód przekracza o [...] złotych kryterium dochodowe przewidziane w art. 9 ust. 2 ustawy, a zatem przy zastosowaniu art. 9 ust. 2a ustawy o tą kwotę pomniejszeniu podlega świadczenie określone w art. 10 ust. 1 ustawy. Organy prawidłowo ustaliły, że w świetle powyższych okoliczności należne świadczenie wynosi [...] złotych miesięcznie. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Sąd skargę oddalił. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.).