III FSK 3899/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, , po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Op 282/20 w sprawie ze skargi C. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 26 sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od C, Z, na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu kwotę 360 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z 17 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Op 282/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę C. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 26 sierpnia 2020 r. w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan sprawy: Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w O. prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z 3 lipca 2019 r., wystawionego przez P.[...] S.A., a obejmującego zobowiązania w opłatach abonamentowych za okres od stycznia 2015 r. do marca 2019 r. Skarżący pismem z 6 sierpnia 2019 r. wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty na prowadzenie egzekucji administracyjnej, jednocześnie żądając umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę wskazał art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz., 1427, powoływanej dalej w skrócie jako: u.p.e.a.), tj. nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym z uwagi na nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Skarżący podniósł, że w myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007r. Nr 187, poz. 1342 - zwanego dalej "rozporządzeniem rejestracyjnym") z dniem 26 listopada 2009 r. wygasł obowiązek uiszczania opłat abonamentowych na podstawie imiennych dowodów rejestracji odbiorników rtv. Zobowiązany podniósł, że do dnia dzisiejszego nie otrzymał od wierzyciela informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia rejestracyjnego. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2019 r. wierzyciel - Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej, uznał zarzuty strony za nieuzasadnione. Zdaniem wierzyciela, korespondencja zawierająca zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego (stanowiącego nowy dowód zarejestrowania odbiorników rtv) wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat została wysłana do skarżącego w dniu 10 września 2008r. i nie odnotowano jej zwrotu. Ponadto zaznaczono, że ww. rozporządzenie nie nakładało obowiązku "doręczenia" zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, a jedynie jego "przesłanie", co też P[...] S.A. uczyniła. Wierzyciel dodał, że kierowane do abonentów zawiadomienia stanowiły wydruk komputerowy niewymagąjący podpisów ani pieczęci i miały charakter jedynie informacyjny, a ich doręczanie odbywało się listem zwykłym bez potwierdzenia odbioru. W wyniku zaskarżenia przez stronę ww. postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2020r. i z tym dniem stało się ostateczne. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w O. postanowieniem z dnia 26 maja 2020 r. uznał zgłoszone przez skarżącego zarzuty za nieuzasadnione. Po rozpatrzeniu zażalenia strony, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu utrzymał w mocy powyższe postanowienie. W ocenie organu zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego skarżącemu wygenerowano 10 września 2008 r., czyli przed upływem wskazanego przez ustawodawcę w rozporządzeniu rejestracyjnym terminu (tj. przed dniem 12 grudnia 2008 r.). Dokonywane przez stronę po nadaniu numeru identyfikacyjnego wpłaty na indywidualny numer rachunku bankowego wskazany na dołączonych do ww. zawiadomienia spersonalizowanych blankietach wpłat pozwalają domniemać, że - wbrew twierdzeniom zobowiązanego - został on w prawidłowy sposób poinformowany o jego nadaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu skargi, w której zobowiązany zarzucił naruszenie art. 7 K.p.a. w zw. art. 77 § 1 K.p,a. w zw. art. 80 K.p.a. oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia rejestracyjnego, ocenił, że skarga nie jest uzasadniona. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w myśl § 5 ust. 2 zd. drugie rozporządzenia rejestracyjnego, P[...] była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis stanowi bowiem o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na adres abonenta, pod którym rejestracja nastąpiła. W sytuacji braku zawiadomienia przez użytkownika o zmianie adresu, przesłanie powiadomienia na adres wskazany przy rejestracji czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło wyłącznie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem i temu miało też służyć przesłanie dotychczasowym użytkownikom odbiorników RTV zawiadomienia o indywidualnym numerze abonenta. W ocenie Sądu dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego zgodnie z powyższymi regulacjami nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia. Sąd nie uwzględnił zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. m.in. art. 7, 80 i 77 K.p.a. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest pełny i wystarczający do ustalenia stanu faktycznego. Przedłożone przez wierzyciela dokumenty w postaci duplikatu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz potwierdzenia dokonywania przez stronę wpłat z tytułu abonamentu rtv za rok 2013 i 2014 na indywidualny rachunek bankowy wskazany na dołączonych do ww. zawiadomienia spersonalizowanych blankietach wpłat, jednoznacznie wskazują na istnienie przedmiotowego obowiązku. Zobowiązany, reprezentowany przez radcę prawnego wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego: a) § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. 2007, nr 187, poz. 1342 z późn. zm.), zwanego w dalszej części zażalenia rozporządzeniem, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym przyjęciu, iż wysłanie przez operatora publicznego powiadomienia o nadaniu skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego było równoznaczne z powiadomieniem go o nadaniu mu wskazanego powyżej numeru; b) § 5 ust. 2 rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym przyjęciu, iż operator publiczny wykazał i udowodnił fakt powiadomienia skarżącego o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Mając na uwadze podniesione zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Strona skarżąca złożyła oświadczenie, że zrzeka się rozprawy i wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie od organu na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego na swoją rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Na początek przypomnieć należy, że na podstawie art. 183§ 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), poza wskazanymi w art. 183§ 2 p.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami i standardami wynikającymi z art. 174 p.p.s.a. i art. 176 p.p.s.a. W sprawie niniejszej wniesiony został wyłącznie jeden zarzut kasacyjny - wskazujący przepis §5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (w dalszym tekście: rozporządzenie), który stanowi, co następuje: Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. W treści w skargi kasacyjnej nie przedstawiono jakichkolwiek innych zarzutów kasacyjnych odnoszących się do postępowania administracyjnego w sprawie. Z punktu widzenia obowiązującego prawa, w tym wymagań prawnych, których realizacja konstytuuje zgodną z prawem skargę kasacyjną – ze skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie nie wynika nawet, czy w Sąd pierwszej instancji kontrolował administracyjne postępowanie egzekucyjne. W skardze kasacyjnej nie wskazano żadnego przepisu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) i/lub regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), w relacji do których Naczelny Sąd Administracyjny mógłby zbadać zaskarżony wyrok z punku widzenia zgodności z prawem ocen Sądu pierwszej instancji odnośnie do postępowania w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne w administracji oraz wcześniejsze postępowanie w przedmiocie stanowiska wierzyciela. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma prawa ani też obowiązku prawnego domyślać się zarzutów kasacyjnych lub formułować je, przedstawiać i uzasadniać za skarżącego. W zakresie zarzutu nieprawidłowego zastosowania §5 ust. 2 rozporządzenia podkreślić należy, że wnoszący skargę kasacyjną nie zaprezentował w niej zgodnych z prawem zarzutów kasacyjnych dotyczących ustalonego, przyjętego i ocenionego stanu faktycznego sprawy; w skardze kasacyjnej brak w tym przedmiocie zarzutów naruszenia odpowiednich przepisów K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz adekwatnych regulacji prawnych ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (u.p.e.a.). Z przytoczonej treści §5 ust. 2 rozporządzenia wynika, że: o nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia, nie wynika natomiast – co oczywiste – czy w danej indywidualnej sprawie zawiadomienie zostatało zrealizowane, czy dostatecznie prawidłowo je wykazano, udowodniono i oceniono; w powyższym zakresie w postępowaniu kasacyjnym niezbędne są zgodne z prawem zarzuty kasacyjne w przedmiocie stanu faktycznego sprawy, których w sprawie niniejszej nie zaprezentowano. Rozważaniom Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można w omówionym obszarze zasadnie zarzucić zbędnego formalizmu, ponieważ, po pierwsze, dotyczą one zasadniczych postaw i wymogów skargi kasacyjnej, po wtóre, skargę kasacyjną w sprawie sporządzał profesjonalny pełnomocnik skarżącego. Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. 2018 r., poz. 265). J. Brolik J. Sokołowska T. Zborzyński