III SA/Wa 230/21
WyrokWSA w Warszawie2021-08-17
Skład orzekający: Jarosław Trelka, Maciej Kurasz, Agnieszka Sułkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wymiaru zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, czy też może samodzielnie weryfikować stan faktyczny nieruchomości, w tym jej klasyfikację?Ratio decidendi
Organ podatkowy co do zasady jest związany danymi z ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu zobowiązania podatkowego. Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy wymierzenie podatku na podstawie danych ewidencyjnych prowadziłoby do rażącego naruszenia zasad konstytucyjnych.Stan faktyczny
Skarżący kwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Gminy B. ustalającą wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018. Skarżący podnosili, że część gruntu (1297 m²) przeznaczona jest pod poszerzenie drogi publicznej i jest przedmiotem postępowania o zasiedzenie. Organy podatkowe uznały, że dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące i nie można samodzielnie korygować klasyfikacji gruntu bez zmiany w ewidencji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca),, asesor WSA Agnieszka Sułkowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi A. C., A. C. i M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. oddala skargę
1. Decyzją z [...] listopada 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – po rozpatrzeniu odwołania M.R., A.R. i A.C. (dalej: "Skarżący") od decyzji Burmistrza Gminy B. z [...] maja 2018 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. Burmistrz Gminy B. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku na łączne zobowiązanie pieniężne za 2018 rok.
2. Decyzją z [...] maja 2018 r. Burmistrz Gminy B. ustalił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 za nieruchomość położoną w miejscowości Z. Wysokość podatku ustalono na 731 zł (grunt rolny 2,8779 ha. grunty leśne 3,5589 ha. drogi 1297 m2).
3. Od decyzji tej pismem z 22 maja 2018 r. Skarżący wnieśli odwołanie podnosząc, że grunt o pow. 1297 m2 przeznaczony jest pod poszerzenie drogi publicznej i jest przedmiotem dokonywanego przez podatników podziału nieruchomości. Odwołujący wskazali, że przed Sądem Rejonowym w P. zawisła sprawa dotycząca ustalenia "że grunt pod faktycznie istniejącą ulicą [...] jest własnością Skarbu Państwa (sprawa [...])." Odwołujący wnieśli o uchylenie zaskarżanej decyzji. W dniu 3 września 2020 r. Skarżący A.C. przesłał do sprawy [...] wydruk postanowienia Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] października 2017 r. stwierdzające nabycie z mocy prawa przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1985 r. własności nieruchomości położonej w B., oznaczonej nr Ew. [...] o pow. 0,13 ha, oraz wydruk postanowienia Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Cywilny Odwoławczy odrzucającego apelację Gminy B. od ww. postanowienia sądu rejonowego. W piśmie przewodnim Skarżący A.C. poinformował, że grunt pod działką [...] jest w rzeczywistości pokryty drzewostanem.
4. W uzasadnieniu wymienionej na wstępie zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powołało się na art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1170, dalej; "u.p.o.l."), art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020, poz. 276, dalej u.p.g.k.) oraz orzecznictwo sądów administracyjnych i stwierdziło, że jeżeli podatnik kwestionuje dane zawarte w ewidencji gruntów, to najpierw musi wystąpić o ich korektę w trybie przewidzianym w Prawie geodezyjnym i kartograficznym, a następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych w ewidencji może wystąpić o wzruszenie decyzji ostatecznej ustalającej wysokość zobowiązań podatkowych. W analizowanej sprawie podatnicy nawet nie uprawdopodobnili, że zainicjowali postępowanie zmierzające do zmiany klasyfikacji działki nr [...]. Organy podatkowe nie mają zatem możliwości innego opodatkowania tej nieruchomości niż jako dr - według stawek dla gruntów pozostałych. Nie podlegają opodatkowaniu tylko grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż utrzymanie dróg publicznych lub eksploatacja autostrad płatnych. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest postępowanie dotyczące zasiedzenia działki nr 396 to jest ul. [...]. Działka ta nie jest przedmiotem opodatkowania wskazanym w zaskarżonej decyzji. Kwestionowana przez strony decyzja obejmuje swym zakresem dz.ew. o nr [...] oraz [...] o łącznej powierzchni 6.5665 ha. Decyzja ta nie obejmuje dz.ew. nr [...], której dotyczyły przesłane przez Skarżącego A.C. wydruki postanowień. Bez względu na to, czy dz.ew. nr [...] stanie się własnością Skarbu Państwa czy Gminy, działka nr [...] pozostawała w 2018 roku własnością podatników. Jeżeli działka nr [...] przestałaby być własnością podatników, decyzja ustalająca wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego zostanie zmieniona przez organ podatkowy zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ odwoławczy stwierdził, że Skarżący są współwłaścicielami nieruchomości wskazanych w ewidencji gruntów i w księdze wieczystej, skierowanie do nich zaskarżonej decyzji było zatem słuszne. W sumie powierzchnia nieruchomości wynosiła 2.8779 ha gruntów rolnych oraz 2,5598 ha lasów oraz 0,1297 ha dróg, a więc tak jak przyjęto w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi:
1) dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego;
2) dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. 1. Podatek rolny za rok podatkowy wynosi:
1) od 1 ha przeliczeniowego gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 - równowartość pieniężną 2,5 q żyta.
2) od 1 ha gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 - równowartość pieniężną 5 q żyta
- obliczone według średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy. Ponieważ Rada Miejska w B. skorzystała z ustawowej możliwości obniżenia tej kwoty, średnią cenę skupu żyta przyjęto w wysokości ustalonej w uchwale Rady Miejskiej w Brwinowie Nr XLIX.424.2017 z dnia 3 listopada 2017 roku w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej za podstawę przy obliczaniu podatku rolnego w 2018 roku (to jest 42,80 zł. Ponieważ 42,80 zł x 2,5 = 107 zł, taki przelicznik przyjęty w zaskarżonej decyzji był właściwy).
5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Samorządowemu kolegium Odwoławczemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie:
- art. 7 w zw. Z art. 75 § 1, art. 78 § 1 i art. 85 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieustalenie rzeczywistego charakteru działki nr ew.[...] o powierzchni 1297 m² pomimo zgłoszenia w tym przedmiocie wniosku o dokonanie oględzin działki (vide pismo z 1 września 2020 r.).
- art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie działań Gminy B. zmierzających do poszerzenia istniejących od wielu lat ulic (nie tylko [...]) kosztem właścicieli gruntów przylegających do tych ulic bez ponoszenia przez Gminę kosztów odszkodowania.
6. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważy, co następuje:
7. Po przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja ta nie narusza prawa w stopniu, który nakazywałby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
8. Na wstępie wskazać należy, że podatkiem od nieruchomości zostały objęte przedmioty opodatkowania określone w art. 2 ust. 1 u.p.o.l., zgodnie z którym: "Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej." Równocześnie ust. 2 i ust. 3 pkt 2, 2a i 4 tego artykułu stanowią: "2. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. 3. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają również: [...]; 2) grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, z wyjątkiem gruntów pod wodami jezior lub zbiorników sztucznych; 2a) grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi; 4) grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych." Ponadto w art. 7 ust. 1 u.p.o.l. zwolniono od podatku niektóre nieruchomości, w tym w następujących punktach: 2) budowle infrastruktury portowej, budowle infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i przystani morskich oraz zajęte pod nie grunty; 2a) grunty, które znajdują się w posiadaniu podmiotu zarządzającego portem lub przystanią morską, pozyskane na potrzeby rozwoju portu lub przystani morskiej, zajęte na działalność określoną w statucie tego podmiotu, położone w granicach portów i przystani morskich - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podmiot ten wszedł w ich posiadanie - nie dłużej niż przez okres 5 lat, z wyjątkiem gruntów zajętych przez podmiot inny niż podmiot zarządzający portem lub przystanią morską; 9) budowle wałów ochronnych, grunty pod wałami ochronnymi i położone w międzywałach, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej przez inne podmioty niż spółki wodne, ich związki oraz związki wałowe; 10) grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej."
9. Krąg podmiotowy tego podatku określono w art. 3 ust. 1 u.p.o.l., który stanowi: "Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Nieruchomości Rolnych lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2." – ust. 2 pominięto, jako nie mający znaczenia w sprawie. Ponadto w ust. 3 tego artykułu ustawodawca stwierdził, że: "Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym."
10. Można zatem stwierdzić, że – co do zasady – omawiany podatek podatnicy uiszczają od ww. majątku nieruchomego, stanowiącego ich własność lub będący jego posiadaczami samoistnymi, a w odniesieniu do gruntów także ich użytkownicy wieczyści. Natomiast w sytuacjach określonych w art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. obowiązek podatkowy przeniesiony został z właścicieli publicznych (Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego) na posiadaczy, którzy posiadają te grunty na podstawie umów zawartych z takimi właścicielami (lub z ANR) albo na podstawie innego tytułu prawnego (lit. a) bądź posiadają je bez tytułu prawnego (lit. b), a więc na podmioty, które w opisanych wyżej sytuacjach wykorzystują cudze nieruchomości. Obciążenie takich posiadaczy nieruchomości (a także posiadaczy samoistnych) uzasadnione jest bowiem faktycznym osiąganiem korzyści majątkowych lub możliwością osiągania takich korzyści z posiadanych nieruchomości, stanowiących własność innych podmiotów.
11. Strona skarżąca wskazuje na konieczność odstępowania od zapisów w ewidencji i na obowiązek organu określania obowiązku podatkowego na podstawie ustaleń faktycznych, w tym dotyczącym charakteru prawnego gruntu (np. droga) albo na podstawie stanu faktycznego nieruchomości, w szczególności "zadrzewienia i zakrzewienia" poszczególnych działek.
12. Wskazać tu należy, że zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz.1287 ze zm.) – dalej: "p.g.k." przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnienie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Zgodnie natomiast z art. 21 tej ustawy: "Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków". Już zatem z brzmienia tego przepisu wynika, jak istotną rolę odgrywają w ww. dziedzinach dane z ewidencji. W myśl art. 22 ust. 1 tej ustawy: "Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie". Ponadto art. 1a ust. 3 u.p.o.l., zawierający ustawowe definicje użytych w ustawie określeń stanowi, że przez: "1) użytki rolne, 2) lasy, 3) nieużytki, 4) użytki ekologiczne, 5) grunty zadrzewione i zakrzewione, 7) grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi oraz grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, 8) grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi - rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków". Oznacza to dodatkowe potwierdzenie – w odniesieniu do takich nieruchomości - ustawowej zasady określonej w art. 21 p.g.k. Prawidłowo też organy podatkowe uznały, że podobnego rodzaju "związanie" organów wynika z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w odniesieniu do zwolnienia od podatku od nieruchomości gruntów "zajętych pod pasy drogowe dróg publicznych" – o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia - pomimo braku takiego oznaczenia w ewidencji. W zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) gruntów mają dla organu podatkowego moc wiążącą, co oznacza, że organ ustalając wysokość zobowiązania podatkowego nie jest uprawniony do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków.
13. Sąd – co do zasady – pogląd taki podziela. Należy przy tym zauważyć, że kwestie te były rozważane w wielu orzeczeniach sądów administracyjnych. Uznać też należy, że pogląd taki jest ugruntowany w orzecznictwie – przytoczonym przez organ odwoławczy. W uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, wskazano m.in., że - stosownie do art. 21 ust. 1 p.g.k – "W orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, dostępna: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane". Jednak "... wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, bez potrzeby zmiany samej ewidencji" W uchwale tej wskazano też, że z uwagi na kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, zawarte w niej dane można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy. Drugą kategorię stanowią natomiast dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej). Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. W drugiej grupie znajdą się np. dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem". Ponadto, w wyroku z 14 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 1300/14 NSA stwierdził, że dane dotyczące przeznaczenia - klasyfikacji gruntu bezwzględnie wiążą organy podatkowe i nie jest możliwe przeprowadzenie w tym zakresie dowodu przeciwko wypisowi z rejestru gruntów. Dopóki bowiem ewidencja w tym zakresie nie została zmieniona we właściwym postępowaniu administracyjnym dane te nie mogły zostać samodzielnie skorygowane przez organy w toku postępowania podatkowego. Niewątpliwie też ewidencja gruntów i budynków ma walor dokumentu urzędowego, o jakim mowa w art. 194 § 1 O.p., a więc stanowi ona dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone. Wprawdzie domniemanie zgodności ze stanem rzeczywistym, przewidziane dla dokumentów urzędowych jest domniemaniem, które może być obalone w postępowaniu podatkowym, o czym stanowi art. 194 § 3 o.p., to jednak nie może to prowadzić do naruszenia/podważenia jednoznacznego nakazu ustawowego o związaniu organu danymi z ewidencji (art. 21 p.g.k. i art. 1a ust. 3 u.p.o.l.). Sąd w pełni podzielił więc przytoczone wyżej poglądy NSA, że dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane – co w szczególności dotyczy danych opisanych wyżej jako "kategoria pierwsza" takich danych. Podzielić równocześnie należy ww. pogląd NSA, że wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, bez potrzeby zmiany samej ewidencji, np. gdy na podstawie ostatecznego aktu administracyjnego, znanego organowi, ukształtowany został nowy stan faktyczny nieruchomości, a postępowanie dotyczące aktualizacji danych ewidencji nie zostało jeszcze zakończone. W orzecznictwie dopuszcza się także odstąpienie od zapisów w ewidencji gruntów i budynków w takich sytuacjach szczególnych, w których wymierzenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na podstawie zapisu w ewidencji prowadziłoby do rażącego naruszenia podstawowych zasad konstytucyjnych, np. zasady sprawiedliwości czy zasady zaufania do państwa i jego organów (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 16 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Po 709/17 oraz wyroki WSA w Szczecinie: z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 18/18 i z 5 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 322/18 i I SA/Sz 649/19 z 28 listopada 2019 r.).
14. Uznać zatem należy, że stwierdzenie że organ podatkowy co do zasady związany jest danymi z ewidencji gruntów i budynków oznacza, że jest nimi związany zawsze, chyba że w sprawie zaistniała sytuacja szczególna, w której wymierzenie podatku na podstawie takich danych prowadziłoby do naruszenia zasad konstytucyjnych, np. zasady sprawiedliwości czy zasady zaufania do państwa i jego organów, a zatem taka decyzja nie mogłaby zostać uznana za akt wydany przez organ demokratycznego państwa prawa. Stwierdzić też należy, że przedstawione powyżej "związanie" (z ww. zastrzeżeniami) organów podatkowych ustanowione w art. 21 p.g.k. należy uznać za prawidłowe i celowe – niezasadne byłoby bowiem aby dane z ewidencji – tak istotnej dla porządku prawnego - prowadzonej przez uprawniony (i wyspecjalizowany) organ administracji publicznej miały być podważane (lub samodzielnie ustalane) przez samorządowe organy podatkowe, ustalające/określające wymiar podatków od nieruchomości. Należy też mieć na względzie, że przepis art. 21 p.g.k. ma także walor gwarancyjny dla podatnika, oznaczający, że organ podatkowy nie może ustalać zobowiązania podatkowego na podstawie własnych ustaleń niezgodnych z danymi z ewidencji gruntów i budynków, prowadzących do podwyższenia wysokości podatku. Zamierzone było też przez ustawodawcę uwolnienie organów podatkowych od dokonywania ustaleń objętych ewidencją, co usprawnia i przyspiesza postępowanie podatkowe.
15. W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo więc zastosował zasadę związania danymi z ewidencji gruntów i budynków, nie wystąpiły też zasygnalizowane powyżej sytuacje szczególne nakazujące odstąpienie od tych danych.
16. Zważywszy powyższe Sąd zgodził się z organami podatkowymi, że w rozpoznawanej sprawie nie miały one zatem możliwości innego opodatkowania przedmiotowej nieruchomości niż jako dr - według stawek dla gruntów pozostałych. Nie podlegają opodatkowaniu bowiem tylko grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż utrzymanie dróg publicznych lub eksploatacja autostrad płatnych (art. 1 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.). Przyjąć także należy, że bez znaczenia dla wyniku sprawy jest postępowanie dotyczące zasiedzenia działki nr [...] to jest ul. [...]. Działka ta nie jest przedmiotem opodatkowania wskazanym w zaskarżonej decyzji. Kwestionowana przez strony decyzja obejmuje swym zakresem dz.ew. o nr [...] oraz [...] o łącznej powierzchni 6.5665 ha. Decyzja ta nie obejmuje dz.ew. nr [...], której dotyczyły przesłane przez p. A.C. wydruki postanowień. Bez względu na to, czy dz.ew. nr [...] stanie się własnością Skarbu Państwa czy też Gminy, działka nr [...] pozostawała w 2018 roku własnością podatników.
17. Warte uwagi jest to, że jeżeli sporna działka nr [...] przestałaby być własnością podatników, decyzja ustalająca wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego zostanie zmieniona przez organ podatkowy zgodnie z obowiązującymi przepisami.
18. Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Podobne zapisy zawierają ustawy o podatku rolnym (art. 3 ust. 1 i ust. 5) i o podatku leśnym. W analizowanej sprawie M.R., A.R. i A.C. są współwłaścicielami nieruchomości wskazanych w ewidencji gruntów i w księdze wieczystej. W związku z powyższym tak jak wskazano powyżej do czasu dokonania zmian w urzędowych ewidencjach oraz księdze wieczystej będą oni podatnikami podatku od nieruchomości.
19. Na podkreślenie zasługuje to, że Sąd jest świadomy, że sytuacja ta może wydawać się krzywdząca dla Skarżących jednakże nie jest on właściwy do orzekania o powstałej szkodzie z tego tytułu, czy też przyjęcia, że zapłacony podatek w tej części powinien zostać zrekompensowany wraz z odsetkami przez podmiot, który stanie się ostatecznie właścicielem spornych działek. Sąd badający niniejszą sprawę nie jest też władny do uznania, że zapłacone zobowiązanie podatkowe może być elementem kalkulacji ewentualnego odszkodowania z tytułu przejęcia spornych działek.
20. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że materiał dowodowy został zebrany przez organy podatkowe w sposób rzetelny i skrupulatny. Był kompletny i wystarczający dla podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia w sprawie. Za bezzasadne należy uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Abstrahując od tego, że pełnomocnik Skarżących błędnie powołuje się przepisy dotyczące ogólnych zasad postępowania uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego, a nie w Ordynacji podatkowej, które mają zastosowanie w sprawie, Sąd uznał, że zarzuty te nie zasługiwały na uwzględnienie. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy stosując się do zasad postępowania określonych w art. 120, art. 121 i art. 122 oraz art. 124 O.p. działały na podstawie prawa i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy podatkowe zebrały obszerny materiał dowodowy, który został poddany przez organy podatkowe obydwu instancji szczegółowej analizie. Należy podkreślić, że fakt wydania przez organ podatkowy odmiennego od oczekiwań Skarżących rozstrzygnięcia nie stanowi podstawy do uznania, że w sposób niewłaściwy rozpatrzono materiał dowodowy oraz nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania podatkowego.
21. Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.
22. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem miasta obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1758 ze zm.), a także na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.) uznając, że w takich okolicznościach rozpoznanie sprawy na rozprawie wiązałoby się z istotnym zagrożeniem zdrowia stron postępowania (skarżący, organ oraz siedmiu uczestników postępowania) i ich przedstawicieli, a zarazem sprawa – ze względu na zebrany materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan faktyczny – może zostać rozpoznana na posiedzeniu niejawnym bez uszczuplenia praw procesowych ww. podmiotów, zgodnie z zasadą szybkości postępowania. Jednocześnie, brak jest możliwości przeprowadzenia rozprawy z równoczesnym przekazem obrazu i dźwięku na odległość. Dopuszczalność orzekania na posiedzeniu niejawnym ze względu na okoliczności związane z zarządzeniem stanu pandemii COVID-19 potwierdza uchwała składu 7 Sędziów NSA z 30 listopada 2020 r., sygn. II OSP 6/19.
23. Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło