III FSK 3941/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Lu 567/20 w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 9 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie na rzecz M. N. kwotę 350 (słownie: trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z 29 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 567/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: "WSA") oddalił skargę M. N. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: "Organ") z 9 października 2020 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych za listopad 2018 r. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W sprawie decyzją z 9 października 2020 r. Dyrektor utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z 15 czerwca 2020 r. o orzeczeniu o odpowiedzialności Skarżącego jako płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu niepobranego podatku za listopad 2018 r. Powodem wydania decyzji przez organ pierwszej instancji było ustalenie, że Skarżący 16 listopada 2018 r. sporządził akt notarialny o nr Rep. [...], dotyczący sprzedaży działek gruntu rolnego, nie pobierając przy tym podatku od czynności cywilnoprawnych. W odwołaniu od tej decyzji, Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja jest nieważna ponieważ Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczące wysokości wykorzystanego krajowego limitu skumulowanej kwoty pomocy de minimis w rolnictwie i rybołówstwie zostało opublikowane 19 listopada 2018 r., a przedmiotowy akt notarialny sporządzono 16 listopada 2018 r. W zaskarżonym wyroku WSA ocenił, że stan sprawy wypełniał przesłanki wydania decyzji o odpowiedzialności skarżącego jako płatnika z tytułu niepobranego podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie wynikającej z ceny nieruchomości określonej w akcie notarialnym, w sprawie nie zostały spełnione bowiem łącznie wszystkie przesłanki zwolnienia podatkowego. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku, Skarżący wniósł o uwzględnienie przez Sąd skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Organu a także zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej jako "p.p.s.a."), naruszenie prawa materialnego, tj. art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 09.09.2020 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 815 - dalej jako "u.p.c.c.") oraz art. 31a ustawy z dnia 30.04.2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej w brzmieniu obowiązującym na dzień sporządzenia aktu notarialnego (Dz.U. z dnia 13.02.2018 r., poz. 362), przez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie podatkowej, polegające na błędnym uznaniu przez Sąd, że organy podatkowe prawidłowo nie zastosowały art. 9 pkt 2 u.p.c.c. w związku z Obwieszczeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13.11.2018 r. wydanym w trybie art. 31a ustawy o pomocy publicznej, przyjmując, że Skarżący nie sprawdził warunków zwolnienia podatkowego w przywołanym przepisie uzależnionego od krajowego limitu skumulowanej kwoty pomocy de minimis w rolnictwie określonego w przywołanym Obwieszczeniu, podczas gdy akt notarialny został sporządzony dnia 16 listopada 2018 r., a Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zostało ogłoszone w Monitorze Polskim dnia 19 listopada 2018 r., a zatem w świetle ustalonego w sprawie podatkowej stanu prawnego i faktycznego, warunki zwolnienia podatkowego określone w przepisie art. 9 pkt 2 u.p.c.c. zostały spełnione i przepis ten powinien mieć zastosowanie w sprawie; II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na tym, że Sąd w ogóle nie odniósł się do podniesionego w skardze z 29.10.2020 r. zarzutu nieważności decyzji podatkowej ze względu na zastosowanie dwóch dat zdarzeń prawnych: - dnia 16 listopada 2018 r. sporządzenie aktu notarialnego Rep. [...], - dnia 19 listopada 2018 r. ogłoszenie w Monitorze Polskim Obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na które powołuje się decyzja podatkowa, w związku z art. 31a ustawy o pomocy publicznej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy rozstrzyganej przez Sąd, albowiem Sąd nie uwzględnił konstytucyjnej zasady (art. 88 Konstytucji), że warunkiem wejścia w życie aktów normatywnych jest ich ogłoszenie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od Skarżącego na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.: "Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów" (art. 182 § 3 p.p.s.a.). Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna (Organ) nie zażądał jej przeprowadzenia, Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. W myśl tej regulacji prawnej, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Z treści cytowanego przepisu jednoznacznie wynika, że uzasadnienie wyroku powinno miedzy innymi zawierać podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jednym z elementów podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jest ocena prawna daty wejścia w życie określonego przepisu prawa. Należy przypomnieć, że w skardze do WSA Skarżący miedzy innymi zarzucił, że zaskarżona decyzja jest nieważna, ponieważ wyżej opisane Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dotyczące wysokości wykorzystanego krajowego limitu skumulowanej kwoty pomocy de minimis w rolnictwie i rybołówstwie zostało opublikowane dnia 19 listopada 2018 r., a przedmiotowy akt notarialny sporządzono trzy dni wcześniej, tj. dnia 16 listopada 2018 r. WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w ogóle nie odniósł się do podniesionego w skardze z dnia 29.10.2020 r. wskazywanego zarzutu nieważności decyzji podatkowej, ze względu na późniejszą datę ogłoszenia Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w stosunku do wcześniejszej daty sporządzenia aktu notarialnego. W rozpatrywanej sprawie powyższe ma istotne znaczenie, gdyż w myśl art. 88 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. Unormowanie to odnosi się także do obwieszczeń wydawanych na podstawie ustaw. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że naruszenie przez WSA przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny za niecelowe uznał na tym etapie rozpatrywania przedmiotowej sprawy ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 p.p.s.a., uwzględnił skargę kasacyjną, uznając jej zarzuty w części za usprawiedliwione. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. Anna Dalkowska Tomasz Zborzyński Sławomir Presnarowicz