III SA/Wr 736/17

WyrokWSA we Wrocławiu2018-01-09

Skład orzekający: Anna Moskała, Magdalena Jankowska - Szostak, Maciej Guziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne pomimo braku całkowitej nieściągalności, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną opłacenie tych należności pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny?
Ratio decidendi
Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek pomimo braku całkowitej nieściągalności, jeżeli zobowiązany wykaże, że opłacenie tych należności pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Jednakże, trudna sytuacja materialna sama w sobie nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia, a zobowiązany musi udowodnić istnienie nadzwyczajnych okoliczności, które uzasadniają umorzenie, biorąc pod uwagę zarówno jego ważny interes, jak i stan finansów ubezpieczeń społecznych.
Stan faktyczny
Skarżąca N. M. wniosła o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną, która uniemożliwiła jej opłacenie składek po upadku prowadzonej działalności gospodarczej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, uznając, że mimo trudnej sytuacji, nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie w świetle przepisów prawa, w szczególności, że skarżąca reguluje inne zobowiązania finansowe. Skarżąca wniosła skargę do sądu, zarzucając organowi bezpodstawne przyjęcie, że spłacenie należności nie pozbawi jej możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała (sprawozdawca), Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak, Maciej Guziński, Protokolant specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi N. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia składek oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23; zwanego poniżej "k.p.a.") oraz w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 963; zwana dalej w skrócie "ustawą"), po rozpatrzeniu wniosku skarżącej – N. M. - o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swą decyzję z [...] czerwca 2017 r. nr [...]. U uzasadnieniu organ podał, że z akt sprawy wynika, iż wnioskiem z [...] kwietnia 2017 r. skarżąca za pośrednictwem swojego pełnomocnika zwróciła się o umorzenie należności tytułu składek, motywując żądanie brakiem możliwości ich opłacenia, z uwagi na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Podniosła, że w wieku 21 lat przerwała naukę, gdyż z uwagi na chorobę ojca musiała przejąć rodzinny interes i założyć własną działalność gospodarczą. Młody wiek, brak doświadczenia i specyfika branży przerosły jej możliwości, co w konsekwencji doprowadziło do utraty płynności finansowej i upadku przedsiębiorstwa. Utraciła też miejsce zamieszkania oraz doznała uszczerbku na zdrowiu fizycznym i psychicznym. Skutkowało to trudnościami w podjęciu pracy, która pozwoliłaby na pokrycie najniezbędniejszych wydatków. Zakład Ubezpieczeń Społecznych działając jako organ I instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia tego wniosku. Wskazując na zebraną i opisaną na str. 2 rozstrzygnięcia dokumentację wskazał, że wynika z niej, iż od [...] lipca 2017 r. skarżąca nie jest nigdzie zatrudniona. Ze złożonych przez skarżącą oświadczeń o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że z firmy w której skarżąca była zatrudniona jako prezes zarządu, skarżąca osiągnęła w 2016 r. dochód wynoszący 4400 zł. Oświadczyła także, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z ojcem, który jest po udarze. Miesięczne wydatki określiła na kwotę 100 zł, w tym 50 zł to opłaty i 50 zł to wydatki na leki. Podała także, iż posiada zadłużenie w tytułu zaciągniętych kredytów, których miesięczna rata wynosi 1800 zł. Nie posiada natomiast żadnego majątku nieruchomego ani wartościowych ruchomości. Okoliczności te w ocenie ZUS nie dawały podstaw do umorzenia zaległości. Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – działając za pośrednictwem pełnomocnika – podniosła, że nie jest zadowolona z wydanego aktu administracyjnego. W oparciu o zgromadzoną dokumentację ZUS – działając na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - ustalił, że skarżąca prowadziła działalność gospodarczą od [...] września 2011 r. Z dniem [...] maja 2013 r. działalność ta została zawieszona, a [...] grudnia 2013 r. dokonano jej wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej. Na koncie rozliczeniowym skarżącej powstało zadłużenie w wysokości 9167,80 zł (w tym należność główna, odsetki, koszty upomnienia i koszty egzekucyjne). Ustalono również, że obecnie skarżąca nie posiada żadnych tytułów do ubezpieczenia, podobnie jak i jej ojciec, z którym według oświadczenia prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, gdyż z dniem [...] lipca 2017 r. oboje przestali być zatrudnieni w spółce z o.o. "A". Organ ustalił również, że skarżąca posiada także zadłużenie w tytułu zaciągniętych kredytów, których miesięczna rata wynosi 1800 zł. Zadłużenie z tytułu zaciągniętych kredytów skarżąca reguluje. Oceniając tak zebrany materiał dowodowy organ wskazał, że podejmując się prowadzenia działalności gospodarczej, skarżąca podjęła się również zobowiązań, w tym również opłacania składek ubezpieczeniowych. Osoba prowadząca działalność zobowiązana jest do opłacania składek za każdy miesiąc kalendarzowy, w ustawowo określonym terminie. Wskutek niedopełnienia ustawowego obowiązku opłacania składek, na koncie rozliczeniowym powstało zadłużenie, które na dzień złożenia wniosku o umorzenie wynosiło 9167,80 zł . Gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z ojcem. Stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem określono na kwotę 100,00 zł, w tym opłaty 50,00 zł i lekarstwa 50,00 zł. Na podstawie tak zebranego materiału dowodowego ZUS stwierdził, że nie zachodzi w sprawie całkowita nieściągalność należności według art. 28 ust. 3 pkt 2-6 powołanej ustawy, jednakże biorąc pod uwagę fakt, iż należności dotyczą również składek na własne ubezpieczenia skarżącej, ZUS zauważył, że zastosowanie w sprawie znajduje także zapis w art. 28 ust. 3a ustawy, wobec czego konieczna jest ocena zgromadzonego materiału dowodowego w celu ustalenia, czy zachodzą przesłanki upoważniające Zakład do umorzenia należności w oparciu o tenże przepis, zgodnie z którym, w uzasadnionych przypadkach, określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), Zakład może umorzyć należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami, nawet pomimo braku całkowitej nieściągalności należności. W świetle § 3 rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzeń powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Dokonując wykładni pojęcia "uzasadniony przypadek" organ odwoławczy odwołał się do obowiązującego systemu prawa, wskazując na zasadę powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych zawartą w art. 84 Konstytucji RP, zgodnie z którą każdy jest zobowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawach, co ma bezpośrednie odniesienie do norm art. 2a ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Odnośnie do przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia organ ocenił, że analiza zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego nie dała podstaw do uznania, że wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, o jakich mowa w przywołanym rozporządzeniu. Zaznaczył, że Zakład analizując sytuację materialną pod kątem umorzenia należności, musi kierować się zasadą równego traktowania obywateli. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie dała podstaw do uznania, że wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, o jakich mowa w rozporządzeniu. Niski dochód w 2016 r. i brak zatrudnienia w 2017 r. nie mogą stanowić samoistnej przesłanki do uznania, że zachodzi sytuacja o jakiej mowa w tej przesłance. Istotne w ocenie organu jest to, że czy sytuacja w jakiej znajduje się skarżąca ma charakter długotrwały i czy może ulec poprawie. Z akt sprawy nie wynika, by skarżąca miała orzeczoną częściową lub całkowitą niezdolność do pracy, nie jest zatem pozbawiona możliwości zarobkowania. Organ podniósł również, że okoliczność spłacania przez skarżącą zadłużenia zaciągniętego w banku w kwocie 1800 zł miesięcznie pozwala na przyjęcie, że opłacenie należności – choćby w formie układu ratalnego – nie pozbawi skarżącej możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Odnosząc się do przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 2 organ podniósł, że nie ma ona zastosowania w sprawie, bowiem skarżąca nie jest aktualnie osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Oceniając istnienie przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 3 wskazano, że o istnieniu tej przesłanki można mówić w sytuacji, gdy przewlekła choroba zobowiązanego lub któregoś z członków jego rodziny uniemożliwia uzyskanie dochodu pozwalającego na spłatę zaległości. Załączona przez skarżącą dokumentacja z lat 2014-2015 potwierdza okresową niezdolność do pracy, nie wskazuje natomiast na całkowity brak możliwości uzyskiwania dochodu do chwili obecnej. Dodatkowo organ podniósł, że istnienie innych regulowanych zobowiązań finansowych nie może stanowić podstawy do umorzenia zadłużenia z tej sprawie. W skardze na tę decyzję, domagając się jej uchylenia, skarżąca zarzuciła, że organ bezpodstawnie przyjął, iż spłacenie przedmiotowych należności nie pozbawi ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając w granicach przyznanych kompetencji, wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji lub zaskarżonego postanowienia. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej przywoływana jako "p.p.s.a."), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit."c"). Należy też dodać, że w myśl art. 134 "p.p.s.a." sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Skarga okazała się niezasadna. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie składu orzekającego, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, zatem skargę należało oddalić. Zważywszy na przedmiot kontrolowanego aktu wskazać należy, iż materialnoprawną podstawę do umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne, stanowi przepis art. 28 ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W świetle regulacji tej nie budzi wątpliwości, iż decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzeniu należności z tytułu składek jest decyzją uznaniową. Nie oznacza to jednak pozostawienia Zakładowi pełnej swobody w zakresie wyboru rozstrzygnięcia w omawianym przedmiocie. Granice luzu administracyjnego dopuszczalnego przy podjęciu decyzji uznaniowej, tj. posiadanej przez organ swobody wyboru rodzaju rozstrzygnięcia, wyznaczone są bowiem ściśle przepisami prawa, które precyzują przesłanki umorzenia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2007r. w sprawie II GSK 345/06 (publikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl), granice uznania administracyjnego wyznaczają przesłanki sformułowane w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W sytuacji, gdy strona wykaże, że istnieją ustawowe przesłanki umorzenia, aby uniknąć zarzutu dowolności decyzji, organ musi wyjaśnić przyczyny z powodu których, mimo istnienia tych przesłanek, odmówił umorzenia. Wyjaśnienie to musi przy tym nastąpić z uwzględnieniem zarówno ważnego interesu zobowiązanego, jak i stanu finansów ubezpieczeń społecznych. W art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych określone zostały granice przedmiotowe możliwego umorzenia (umorzenie składek, odsetek - w całości lub części), zaś w ust. 2 i ust. 3 sprecyzowana została zasadnicza przesłanka umożliwiająca umorzenie - nieściągalność należności. Ustawodawca użył dla jej określenia sformułowania "całkowita nieściągalność" i wyczerpująco wskazał w jakich przypadkach ona występuje (art. 28 ust. 3 pkt 1-6). W art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewidziana zaś została dodatkowa możliwość umorzenia należności z tytułu składek. Dotyczy ona jednakże już tylko ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, czyli tych ubezpieczonych, którzy byli zobowiązani płacić sami za siebie składki, ale tego nie czynili, doprowadzając do zaległości. Ta grupa płatników potraktowana została przez ustawodawcę łagodniej, bowiem zaległe należności składkowe mogą być umarzane, mimo braku całkowitej nieściągalności, w sytuacjach określonych w ww rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Z art. 28 ust. 3b ustawy dodatkowo wynika, że dla oceny, czy przypadek jest uzasadniony należy brać pod uwagę z jednej strony ważny interes osoby zobowiązanej, a z drugiej strony stan finansów ubezpieczeń społecznych. Wskazane zasady, wynikające z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenia wykonawczego dotyczą Skarżącej jako osoby zobowiązanej z racji prowadzenia działalności gospodarczej do opłacania składek na własne ubezpieczenie. W myśl art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Z użytego przez ustawodawcę sformułowania "może" wynika, że decyzja wydana w oparciu o powyższe uregulowania prawne daje podstawy zakładowi ubezpieczeń społecznych do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że przepis ten pozostawia do uznania organu istnienie lub nieistnienie w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności, uzasadniających umorzenie zaległości lub odsetek, jak też zakres ewentualnego umorzenia. Nie może to jednak oznaczać dowolności rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji musi być bowiem poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych. Ustanowiona w art. 7 k.p.a. i doprecyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W tym celu obliguje organy do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pod kątem okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, wynikających z norm prawa materialnego. W postępowaniu toczącym się wskutek wniosku o umorzenie należności z tytułu składek to przede wszystkim na stronie zgłaszającej powyższy wniosek spoczywa obowiązek współdziałania z organem na okoliczność wykazania, czy zachodzą przesłanki uzasadniające zgłoszone żądanie na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 28 ust. 3a w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 powołanego rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Wynika to przede wszystkim z faktu, że to wnioskujący posiada wiedzę obrazującą jego sytuację. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż w tej sprawie przyczyną odmowy umorzenia należności z tytułu składek było stwierdzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, iż nie wystąpiła po stronie skarżącej którakolwiek z przesłanek całkowitej nieściągalności tych należności enumeratywnie wymieniona przez ustawodawcę w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. W rozpoznawanej sprawie - jak wynika to z akt administracyjnych – organy administracyjne przed wydaniem decyzji wezwały pismem z dnia 13 kwietnia 2017 r. Skarżącą do przedłożenia informacji i ich udokumentowania, dotyczące sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i majątkowej. Skarżąca przedłożyła oświadczenie, że nie było w stosunku do niej prowadzone postępowanie upadłościowe, złożyła oświadczenie o stanie majątkowym i karty informacyjne z leczenia szpitalnego z dnia [...] marca 2014 r. i z [...] kwietnia 2014 r. oraz kartę informacyjną z [...] lipca 2015 r., a także informacje z Biura Informacji Kredytowej o stanie zadłużenia. Z ustaleń organu wynika, że skarżąca nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, w 2016 r. uzyskała przychód w wysokości 4400 zł z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, prowadzi – według oświadczenia - gospodarstwo domowe wspólnie z ojcem, który nie ma żadnych dochodów, posiada zobowiązania z tytułu kredytów bankowych. Nie posiada innych źródeł dochodu. Nie budzi wątpliwości, że rozpatrując ważny interes dłużnika organ rentowy musi uwzględniać to, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną opłacenie zaległości pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki. Nie mniej tę przesłankę każdorazowo organ rozpoznaje indywidualizując w okolicznościach sprawy. Zatem zgodzić się należy, ze stanowiskiem organu, że sytuacja w jakiej obecnie znajduje się skarżąca jest niewątpliwie trudna to jednak, w niniejszej sprawie zobowiązana nie wykazała, iż pomimo braku całkowitej nieściągalności opłacenie należności z tytułu składek pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla niej i członków jej rodziny. Nie można nie zauważyć, że skarżąca reguluje – jak sama wskazała - zadłużenia z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych w wysokości 1800 zł miesięcznie. Wynika więc z tego, że dysponuje nieujawnionymi w oświadczeniu majątkowym środkami w kwocie znacząco przekraczającej wykazany dochód. Sytuacja majątkowa i rodzinna tym samym nie stanowi podstawy do umorzenia powstałych zaległości. Jak ustalono w niniejszym postępowaniu zobowiązana, aktualnie nie prowadzi pozarolniczej działalności i nie osiąga ujawnionych dochodów z pracy zarobkowej na opłacenie zobowiązań. Brak przy tym dowodów o poniesieniu strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej czy innego nadzwyczajnego zdarzenia pozbawiającego ją możliwości osiągania dochodu na opłacenie należności z tytułu składek w ramach uprzednio prowadzonej pozarolniczej działalności. Nie budzi wątpliwości, że nie może być nim ryzyko i trudności finansowe w spłacie zobowiązań. Skarżąca nie ma innych osób na utrzymaniu, zauważyć też należy, że nie wykazała zagrożenia w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych członków rodziny, według oświadczenia poszukuje zatrudnienia, nie jest przy tym osobą całkowicie i trwale wyłączoną z możliwości zarobkowych jako osoba niezdolna do pracy, ze względu na przewlekłą chorobę lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. W toku postępowania skarżąca podniosła, iż nie może liczyć na pomoc finansową rodziny. Wskazać w związku z tym należy, że organ nie miał informacji i nie dysponował jakąkolwiek dokumentacją odnośnie źródeł z jakich finansowane są spłaty rat kredytów czy też opłacane inne wydatki, choćby na żywność czy mieszkanie. Nie budzi wątpliwości, że w tym zakresie ustawodawca obowiązek wykazania wskazanych okoliczności przeniósł na zobowiązanego. Nie można w tym miejscu nie zauważyć, że skarżąca przez całe postępowanie przed organami administracyjnymi korzystała z pomocy profesjonalnego pełnomocnika Bezspornie zatem ocenę organu, że trudna sytuacja materialna (finansowa) nie stanowi autonomicznie o umorzeniu, a subiektywne przekonanie strony o spełnieniu przesłanek i brak bieżących wolnych środków pieniężnych u dłużnika uzasadnia rezygnację dochodzenia zaległości, należy podzielić. Zgodzić się należy z organem, iż każdy rozpoczynający działalność gospodarczą, robi to na własne ryzyko, tak z ponoszeniem strat jak i osiąganiem dochodów. Skutki prowadzenia nierentownej działalności obciążają przedsiębiorcę. Nie można dopuścić, na co zasadnie zwrócił uwagę organ, by koszty prowadzonej działalności przenosić na instytucje państwowe i innych płatników. Argumenty skarżącej związane z brakiem dochodów w okresie prowadzenia działalności nie mogą uzasadniać rezygnacji wierzyciela publicznoprawnego z dochodzenia zadłużenia. Okoliczność, że skarżąca nie godzi się z wnioskami prawidłowo wyciągniętymi z oceny dowodów zebranych w sprawie nie znaczy, iż dowody te nie zostały wyczerpująco rozpatrzone. Reasumując, należy jeszcze raz podkreślić, że umorzenie należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter wyjątkowy i zarezerwowane jest dla sytuacji nadzwyczajnych, które jednak w niniejszej sprawie nie zachodzą. Ponadto, umorzone składki w istocie pokrywają inni ubezpieczeni. Toteż, dbając o stan finansów funduszów emerytalno-rentowych Zakład Ubezpieczeń Społecznych musi każdorazowo indywidualizując okoliczności sprawy ważyć zasadność wniosku o umorzenie należności składkowych co, zdaniem Sądu, nastąpiło w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wobec powyższego Sąd uznał, że organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów, na których oparł swoją decyzję, zaskarżona decyzja została też należycie uzasadniona, bez pominięcia któregokolwiek elementu mającego znaczenie dla ostatecznego, niewadliwego załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło