II GSK 264/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-08-25

Skład orzekający: Andrzej Kuba, Wojciech Kręcisz, Maria Jagielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy o kierujących pojazdami, dotyczące odmowy zwrotu lub wydania prawa jazdy w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, mogą prowadzić do rozszerzenia sankcji orzeczonej przez sąd karny, naruszając tym samym zasady konstytucyjne, w tym zasadę ne bis in idem?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepisy art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami, w zakresie w jakim pozbawiają osoby uprawnienia do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami, których nie objął środek karny orzeczony przez sąd karny, są niezgodne z Konstytucją RP. Organ administracji nie może rozszerzać sankcji orzeczonej przez sąd karny, co naruszałoby zasadę ne bis in idem i proporcjonalności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu prawa jazdy kategorii B i C osobie, która została skazana za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości i orzeczono wobec niej zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych typu quad. Organy administracji odmówiły zwrotu prawa jazdy, argumentując, że posiadane przez skazanego kategorie uprawniają do kierowania pojazdami typu quad, a ustawa o kierujących pojazdami odnosi się do kategorii prawa jazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając przepisy ustawy za niezgodne z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 listopada 2020 r.; sygn. akt II SA/Ke 695/20 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrokiem z 18 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 695/20, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 15 maja 2020 r. w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia. Wyrokiem z dnia 13.12.2019 r. o sygn. akt II K 649/18 Sąd Rejonowy w [...]uznał [...]winnym popełnienia zarzucanego czynu stanowiącego występek z art. 178a § 1 K.k., tj. tego, że w dniu 27.09.2018 r. w miejscowości Jędrzejów, woj. świętokrzyskie, znajdując się w stanie nietrzeźwości 0,72 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu prowadził pojazd mechaniczny typu [...]w ruchu lądowym i orzekł wobec [...]m.in. środek karny w postaci zakazu prowadzenia w ruchu lądowym pojazdów mechanicznych typu [...] na okres 3 lat. Przy piśmie z dnia 13.11.2019 r. Sąd Rejonowy w Jędrzejowie przesłał Staroście [...] odpis ww. wyroku – celem wykonania orzeczonego środka karnego. Starosta Jędrzejowski pismem z dnia 3.02.2020 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] z prośbą o wskazanie sposobu wykonania ww. orzeczenia. Postanowieniem z dnia 26.02.2020 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Jędrzejowie stwierdził, że w sprawie brak jest tego typu okoliczności, które wymagałyby rozstrzygnięcia jako wątpliwe, przy wykonaniu środka karnego w postaci orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów. Wskazano, że Sąd na podstawie art. 42 K.k. był uprawniony do orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju i z tej możliwości skorzystał, orzekając prawomocnie wobec skazanego tylko zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych typu q., a pozostawiając mu inne nabyte uprawnienia do kierowania pojazdami. Posiadane przez stronę kategorie prawa jazdy (B, C) uprawniają do kierowania jeszcze innymi pojazdami niż q. i ewentualna odmowa zwrotu prawa jazdy pozbawia [...] możliwości kierowania pojazdami, których zakaz nie dotyczy. W ocenie Sądu dokument prawa jazdy kat. B, C powinien zostać zwrócony, zaś wykonanie orzeczonego środka karnego powinno sprowadzać się do pouczenia skazanego, że przez określony w wyroku okres czasu nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi typu q. Organ wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W dniu 9.03.20209 r. [...] zwrócił się do Starosty J. z wnioskiem o zwrot prawa jazdy kat. [...] zgodnie z ww. postanowieniem. Decyzją z dnia 2.04.2020 r. Starosta [...] działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 341 ze zm.), zwanej dalej ustawą, odmówił [...] zwrotu prawa jazdy kategorii [...] . Organ zaznaczył, że otrzymany wyrok budził wątpliwości w kwestii wykonania orzeczonego środka karnego, ponieważ odnosił się do konkretnego rodzaju pojazdów, natomiast ustawa odnosi się do kategorii prawa jazdy. Stosownie do art. 2 pkt 42b i 42c ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazdy typu quad zdefiniowane zostały jako czterokołowce i czterokołowce lekkie. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 5 ustawy prawo jazdy kategorii [...] uprawnia do kierowania motorowerem, czterokołowcem lekkim, a prawo jazdy kategorii [...] uprawnia do kierowania czterokołowcem, pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii [...]. Natomiast kategorie [...] które posiada strona, stwierdzają m. in. posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii [...] – na podstawie art 6 ust 1 pkt 6 i pkt 8 cytowanej ustawy oraz § 10 ust 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. Z treści art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust 2 pkt 1 ustawy wynika, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Reasumując organ stwierdził, że wydanie prawa jazdy zgodnie z ww. postanowieniem byłoby działaniem niezgodnym z ww. przepisami. Zaskarżoną decyzją z 15 maja 2020 r. SKO w Kielcach otrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając w całości stanowisko organu I instancji, podkreślając że z uwagi na brzmienie art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy prawo jazdy w zakresie kategorii [...] nie może być wydane osobie w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii [...]. Wskazał, że odmowa wydania (zwrotu) prawa jazdy nie stanowi niedopuszczalne rozszerzenie decyzją administracyjną sankcji orzeczonej wyrokiem karnym. Nie zachodzi także zatem przypadek podwójnego karania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uwzględnił skargę skarżącego, uznając ją za zasadną. Na wstępie Sąd I instancji podkreślił, że w postanowieniu z dnia 26.02.2020 r. sygn. akt [...], wydanym w wyniku wniosku organu o wskazanie sposobu wykonania orzeczenia z dnia 13.12.2019 r. o sygn. akt [...] , Sąd Rejonowy w J. stwierdził, że: - po pierwsze, był uprawniony na podstawie art. 42 Kodeksu karnego do orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju przy jednoczesnym pozostawieniu stronie innych nabytych uprawnień do kierowania pojazdami (B, C), wobec czego prawo jazdy powinno zostać zwrócone; - po drugie, wykonanie orzeczonego środka karnego powinno sprowadzać się do pouczenia skazanego, że przez określony w wyroku okres czasu nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi typu q. Ponadto, już po wydaniu zaskarżonej decyzji SKO Sąd Okręgowy w [...], po rozpoznaniu zażalenia Starosty [...] na ww. postanowienie, wydał postanowienie z 20.05.2020 r. sygn. [...] (k. 7 akt sądowych), którym zmienił to orzeczenie i w ramach wykładni wyroku skazującego orzekł, że "dokument prawa jazdy, z którego wynika, że (skarżący) jest uprawniony do kierowania pojazdami kategorii [...], podlega wydaniu". Tymczasem organy stanęły na stanowisku, że wskazany wyżej wyrok dotyczył zakazu prowadzenia konkretnego rodzaju pojazdów, podczas gdy przepisy art. 12 ust 1 pt 2 i art. 12 ust 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 341 ze zm.) odnoszą się do kategorii prawa jazdy, przy czym zgodnie z: - art. 2 pkt 42b i 42c ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazdy typu quad zdefiniowane zostały jako czterokołowce i czterokołowce lekkie; - art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 5 ustawy prawo jazdy kategorii [...]uprawnia do kierowania motorowerem, czterokołowcem lekkim, a prawo jazdy kategorii [...] uprawnia do kierowania czterokołowcem, pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii [...]; Organy, uzasadniając odmowę wydania zatrzymanego prawa jazdy, akcentują, że kategorie prawa jazdy [...], które posiada strona, stwierdzają m. in. posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii [...] (obejmującym pojazdy typu quad) – na podstawie art. 6 ust 1 pkt 6 i pkt 8 ustawy. Sąd I instancji stanął na stanowisku, że stanowiące materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przepisy art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy są ewidentnie niezgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim pozbawiają osoby uprzednio posiadające uprawnienia do kierowania konkretnymi rodzajami pojazdów prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia. Wskazał, że przepisy art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy – jakkolwiek wprost stanowią jedynie o odmowie wydania (zwrotu) danej osobie dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami, dla kierowania którymi wymagana jest określona kategoria prawa jazdy – faktycznie ustanawiają swoistą sankcję administracyjną, polegającą na uniemożliwieniu osobie, co do której sąd powszechny orzekł zakaz kierowania pojazdami mechanicznymi określonego rodzaju, kierowania w ruchu na drogach publicznych oraz położonych w strefach zamieszkania i w strefach ruchu także pojazdami mechanicznymi innymi niż te które objęte były orzeczonym przez sąd środkiem karnym, a de facto wszelkimi pojazdami mechanicznymi za wyjątkiem tych dla których wymagana jest kategoria prawa jazdy T. W ocenie WSA wprowadzenie tym przepisem zasad dotyczących odmowy zwrotu (wydania) dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, a sprowadzających się do obligatoryjnego rozszerzenia zakresu dolegliwości poza granice określone prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego narusza zasadę zakazującą ponownego karania obywatela za ten sam czyn, za jaki wymierzona mu została już uprzednio kara przez sąd powszechny (to jest zasadę ne bis in idem). Reasumując, za oczywiście sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawnego należało uznać takie stanowienia prawa, gdy ustawodawca z jednej strony w przepisach Kodeksu karnego wprost wskazuje, że dolegliwość środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych może być ograniczona do pojazdów określonego rodzaju, a z drugiej w przepisach prawa administracyjnego wprowadza obligatoryjne i niedopuszczające jakichkolwiek wyjątków pozbawianie faktycznych uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi na drogach publicznych i położonych w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu. Poprzez takie stanowienie prawa ustawodawca de facto pozbawia bowiem obywateli możliwości podejmowania przemyślanych, racjonalnych decyzji procesowych mających wpływ na ich sytuacje prawną. Ponadto art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy w odniesieniu do osób ubiegających się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii uprzednio posiadanych, a nieobjętych orzeczonym środkiem karnym zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych czyni iluzorycznym prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji), albowiem z jednej strony faktycznie mechanicznie i bezrefleksyjnie zaostrza dolegliwość środka karnego wymierzanego przez sąd powszechny, a jednocześnie wyłącza to zaostrzenie spod jakiejkolwiek realnej kontroli sądowej, w tym kontroli sądu administracyjnego w zakresie proporcjonalności obostrzenia i co za tym idzie sprawiedliwości rozstrzygnięcia. Powyższe uzasadniało stwierdzenie przez Sąd, że regulacje zawarte w art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy, w zakresie w jakim uniemożliwiają zwrócenie kierującemu prawa jazdy dotyczącego uprawnień do kierowania pojazdami, których nie objął środek karny orzeczony wobec tego kierującego przez sąd powszechny naruszają art. 2, art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i jako takie nie powinny być stosowane przy rozpoznawaniu wniosku Marka Walczyńskiego o zwrot prawa jazdy kat. [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: 1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 341 ze zm.) poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że powyższe przepisy są ewidentnie niezgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, a konkretnie z jej art. 2, art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1, w zakresie w jakim pozbawiają osoby uprzednio posiadające uprawnienia do kierowania konkretnymi rodzajami pojazdów prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia, w sytuacji gdy wbrew twierdzeniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach regulacje zawarte w przepisach art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami nie stanowią nadmiernej i nieproporcjonalnej ingerencji państwa w prawa i wolności jednostki, a także nie naruszają zasady ne bis in idem, czyli podwójnego (wielokrotnego) karania tej samej osoby za ten sam czyn, a w konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, że są one ewidentnie niezgodne z powołanymi wyżej przepisami Konstytucji RP; 2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - obrazę art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zmianami), poprzez błędne udzielenie wskazówek co do dalszego postępowania i nakazanie organom przy ponownym rozpatrywaniu wniosku [...] z dnia 09.03.2020 r. o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, uwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w skarżonym wyroku i pominięcie regulacji art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami, w zakresie w jakim odnoszą się do osób ubiegających się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, w sytuacji gdy powyższe przepisy ustawy o kierujących pojazdami obowiązują w porządku prawnym, a nadto nie można uznać, że regulacje te, w zakresie w jakim uniemożliwiają zwrócenie kierującemu prawa jazdy dotyczącego uprawnień do kierowania pojazdami, których nie objął środek kamy orzeczony wobec tego kierującego przez sąd powszechny, naruszają art. 2, art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i jako takie nie powinny być stosowane przy rozpoznawaniu wniosku [...] o zwrot prawa jazdy kat. [...] W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż oba zarzuty tej skargi nie są usprawiedliwione. Przede wszystkim Sąd I Instancji nie naruszył w żadnym stopniu przepisów postępowania, a w szczególności przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż sporządzone przez niego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymagania z art. 141 § 4 p.p.s.a., w tym samym zawiera ocenę prawną, którą organ będzie związany przy ponownym rozpoznaniu sprawy i nie został pozbawiony wskazań co do dalszego postępowania. Ta ocena prawna odnosi się do bezspornie ustalonego stanu faktycznego, a jedynie jest kwestionowana w zakresie wykładni przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji, a konkretnie art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami. z którą organ się nie zgadza i polemizuje. Zatem jedynie zarzut naruszenia powyższego przepisu prawa materialnego wymagał pogłębionej analizy i ustosunkowania się, gdyż zakwestionowanie przepisu ustawowego z powodu sprzeczności ze wskazanymi przez Sąd I Instancji przepisami Konstytucji RP należy do wyjątkowego orzekania sądowoadministracyjnego, i w tym przypadku zaakceptowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Na wstępie tych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w pełni podziela ocenę prawną przepisów art. 12 ust. 2 pkt.1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami dokonaną przez Sąd I Instancji, polegającą na stwierdzeniu, że przepisy te są niezgodne z art. 2, art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w zakresie, w jakim pozbawiają osoby uprzednio posiadające uprawnienia do kierowania konkretnymi rodzajami pojazdów prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia oraz argumentację prawnokonstytucyjną zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Należy podkreślić, że Sąd I Instancji uzasadnił swoje stanowisko w sposób wyczerpujący i przekonywujący, operując wykładnią prawa prokonstytucyjną i odwołując się do fundamentalnych zasad Konstytucji RP. Zgodnie z treścią przepisów art. 12 ust.1 pkt.2 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Przepis ust. 2 art.12 cyt. ustawy stanowi, że przepis ust.1 pkt.2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także przywrócenia uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii o określonych w punktach 1 – 3, w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy poszczególnych kategorii. Sąd I Instancji słusznie uznał, że przepis art. 12 ust.1 pkt. 2 ustawy o kierujących pojazdami może być wykonywany wyłącznie w zakresie obowiązującego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczonego prawomocnym wyrokiem. W niniejszej sprawie zakaz ten został orzeczony przez sąd karny w sposób bardzo precyzyjny i ograniczony jedynie do ściśle określonego rodzaju pojazdów mechanicznych typu q, który wprawdzie mieści się w kategorii prawa jazdy [...] objętych przepisami ust. 2 pkt. 1 i 2 omawianego przepisu, ale orzeczony zakaz prawomocnym wyrokiem Sądu karnego nie obejmował wymienionych kategorii prawa jazdy, tylko określonego pojazdu mechanicznego. Niewątpliwie uprawnienia w zakresie prawa jazdy wydawane są w określonych kategoriach, obejmujące określone co do rodzaju pojazdy, i tak są skonstruowane dokumenty potwierdzające prawo jazdy, co nie oznacza, że w przypadku orzeczenia zakazu sądowego na konkretny rodzaj pojazdu niemożliwe było określanie w ustawie, że zwrot prawa jazdy następuje z wyłączeniem uprawnienia na rodzaj pojazdu określony zakazem, orzeczonym prawomocnym wyrokiem sądu. Całkowite pozbawianie kierowcy uprawnień w zakresie prawa jazdy przez organ administracji, działający jako organ wykonawczy orzeczenia sądu karnego, w szerszym zakresie niż to orzekł sąd karny poprzez konkretny zakaz prowadzenia ściśle określonych pojazdów, zdaniem również Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w tej sprawie, pozostawałoby w sprzeczności z powołanymi w zaskarżonym wyroku zasadami konstytucyjnymi wyrażonymi w przepisach art. 2, art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Wprowadzona omawianymi przepisami art. 12 ust. 2 pkt.1 i 2 zasada dotycząca odmowy zwrotu dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, a sprowadzająca się do obligatoryjnego rozszerzenia zakresu dolegliwości poza granice określone prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego narusza zasadę zakazującą ponownego karania obywatela za ten sam czyn, za jaki wymierzona mu została już uprzednio kara przez sąd powszechny (to jest zasadę ne bis in idem). Prawidłowo Sąd I Instancji zauważył sprzeczność z zasadą demokratycznego państwa prawnego, gdy ustawodawca z jednej strony w przepisach Kodeksu karnego wprost wskazuje, że dolegliwość środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych może być ograniczona do pojazdów określonego rodzaju, a z drugiej w przepisach prawa administracyjnego wprowadza obligatoryjne i niedopuszczające jakichkolwiek wyjątków pozbawianie faktycznych uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi na drogach publicznych i położonych w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu. Przepisy art. 12 ust.2 pkt. 1 i 2 w zakresie jakim stanowią podstawę do odmowy zwrotu dokumentu potwierdzającego prawo jazdy ponad uprawnienie objęte zakazem prowadzenia określonego rodzaju pojazdów mechanicznych naruszają zasadę proporcjonalności, gdyż wykonanie orzeczenia sądu karnego zakazu ograniczonego do określonego rodzaju pojazdów przez organ administracji zostaje rozszerzone do całkowitego pozbawienia pozostałych uprawnień, nieobjętych zakazem. W pełni należy zgodzić się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że zakwestionowane przepisy art.12 ust 2 pkt 1 i 2 w zakresie jakim zostały zastosowane w tej sprawie, naruszają art. 10 Konstytucji RP, gdyż naruszają zasadę podziału i równowagi władzy sądowniczej i władzy wykonawczej, przyznając prawo organom administracji rozszerzania wykonywania orzeczeń sądowych karnych i stosowania sankcji przekraczającej orzeczony przez sąd zakaz prowadzenia określonych rodzajowo pojazdów mechanicznych. Wbrew zarzutom skarżącego kasacyjnie sąd wojewódzki określił w swoich wytycznych, w jaki sposób organ powinien wykonać przedmiotowy zakaz prowadzenia pojazdu – ruada, i w konsekwencji, jakiego rodzaju decyzję administracyjną powinien wydać w tej sprawie. Skoro okazało się, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a zarzuty skargi kasacyjnej są nieusprawiedliwione, to należało skargę kasacyjną oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło