II SAB/Wa 242/21
WyrokWSA w Warszawie2021-08-25
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Danuta Kania, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protokół przesłuchania świadka wraz z załącznikiem oraz pisma Prokuratury Okręgowej kierowane do organów państwowych w ramach postępowania sprawdzającego stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że protokół przesłuchania świadka wraz z załącznikiem oraz pisma Prokuratury Okręgowej kierowane do organów państwowych w ramach postępowania sprawdzającego mieszczą się w pojęciu informacji publicznej, ponieważ dotyczą sfery faktów i zostały wytworzone w ramach realizacji przez Prokuraturę zadań publicznych. Dokumenty te, zgodnie z definicją dokumentu urzędowego w ustawie o dostępie do informacji publicznej, podlegają udostępnieniu w trybie tej ustawy, gdyż postępowanie, w ramach którego zostały wytworzone, zostało zakończone.Stan faktyczny
M.K. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący protokołu przesłuchania świadka z załącznikiem oraz pism Prokuratury Okręgowej kierowanych do organów państwowych. Prokuratura Okręgowa uznała te dokumenty za niebędące informacją publiczną, powołując się na tajemnicę postępowania. M.K. złożył skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prokuratura wniosła o oddalenie skargi, argumentując udzielenie odpowiedzi w ustawowym terminie i prawidłowe zakwalifikowanie dokumentów.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Prokuratora Okręgowego w [...] do rozpoznania wniosku M.K. z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dotyczącym żądania udostępnienia z akt postępowania protokołu przesłuchania świadka wraz z załącznikiem oraz pism Prokuratury Okręgowej w [...] kierowanych do organów państwowych, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu w zakresie opisanym w punkcie 1 nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prokuratora Okręgowego w [...] na rzecz skarżącego M. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prokuratora Okręgowego w [...] do rozpoznania wniosku M.K. z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dotyczącym żądania udostępnienia z akt postępowania protokołu przesłuchania świadka wraz z załącznikiem oraz pism Prokuratury Okręgowej w [...] kierowanych do organów państwowych, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu w zakresie opisanym w punkcie 1 nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prokuratora Okręgowego w [...] na rzecz skarżącego M. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2020 r. M.K. zwrócił się do Prokuratury Okręgowej w [...], na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, o udostępnienie drogą elektroniczną na podany adres e-mail, kopii następujących dokumentów z akt postępowania [...]: protokołu przesłuchania świadka z załącznikiem, pisma Prokuratury Okręgowej w [...] kierowanego do organów państwowych, postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia.
Pismem z [...] grudnia 2020 r., a następnie kolejnym z [...] stycznia 2021 r., Rzecznik Prasowy Prokuratury Okręgowej w [...] poinformował wnioskodawcę o przedłużeniu (finalnie) do [...] stycznia 2021 r., na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, terminu rozpoznania sprawy, uzasadniając powyższe koniecznością uzyskania i przygotowania żądanych informacji.
Następnie w dniu [...] stycznia 2021 r., Rzecznik Prasowy Prokuratury Okręgowej w [...], odpowiadając na wniosek o udostępnienie informacji publicznej poinformował wnioskodawcę, że zarówno protokół przesłuchania świadka wraz z załącznikiem, jak też pisma Prokuratury Okręgowej w [...], nie stanowią informacji publicznej. Podał, że wskazane dokumenty dotyczą postępowania [...], w szczególności czynności procesowych podejmowanych w ramach postępowania sprawdzającego, objętego tajemnicą postępowania. Dokumenty te nie mają waloru informacji publicznej, ponieważ nie zawierają w sobie informacji o "sprawie publicznej", a o czynnościach podjętych przez prokuraturę. Rzecznik zaznaczył jednocześnie, że nie każdy dokument wytworzony przez organ, jest nośnikiem informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej
W zakresie udostępnienia postanowienia kończącego postępowanie [...] Rzecznik poinformował natomiast, że wydana została decyzja administracyjna w postępowaniu [...], która została doręczona wnioskodawcy. Natomiast materiały [...] wraz z odwołaniem zostały przekazane Prokuraturze Regionalnej w [...] w celu rozpoznania złożonego środka odwoławczego.
W skardze na bezczynność Prokuratury Okręgowej w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej M.K., zarzucił naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
2) art. 1 ust. 1 w zw. z art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez błędną wykładnię pojęcia "informacji publicznej" i uznanie, że dokumenty z akt postępowania przygotowawczego prowadzonego pod sygn. akt [...] tj.: protokół przesłuchania świadka z załącznikiem, pismo Prokuratury Okręgowej w [...] kierowane do organów państwowych oraz postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu, podczas gdy zgodnie z ww. ustawą informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a ponadto ustawa ta zawiera zamknięty katalog zawierający ograniczenia w dostępie do informacji publicznej, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, a zatem powyższe dokumenty podlegają udostępnieniu w trybie udzielania informacji publicznej.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o:
1) zobowiązanie Prokuratury Okręgowej w [...] do wydania decyzji uwzględniającej jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie ww. dokumentów z akt postępowania o sygn. akt [...];
2) zasądzenie od Prokuratury Okręgowej w [...] na rzecz skarżącego kosztów
postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż Rzecznik Prasowy Prokuratury Okręgowej w [...] błędnie przyjął, że informacje o które wnioskował, nie stanowią informacji publicznej. Jednocześnie skarżący podkreślił, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i obejmuje prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Skarżący wywodził dalej, że art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej definiuje informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych. Zatem informację publiczną stanowi wszystko to, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem, działalnością podmiotów wymienionych w Konstytucji (o których mowa w art. 4 ust. 1 tej ustawy.), w ramach przypisanych im zadań i kompetencji. Inaczej mówiąc, informacją publiczną są wiadomości, obojętnie przez kogo wytworzone, które podmiot zobowiązany do ich udostępnienia posiada i które wykorzystuje do załatwienia sprawy publicznej. Zatem zdaniem skarżącego, na podstawie art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej Prokuratura, jako organ władzy publicznej, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej każdemu kto się o to zwróci, bezpłatnie i bez zbędnej zwłoki.
Skarżący podkreślił też, że postępowanie prowadzone pod sygn. akt [...] w chwili złożenia przez niego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, było już zakończone. Dokumenty znajdujące się w aktach zakończonego postępowania przygotowawczego stanowią natomiast informację publiczną, są one bowiem informacją o działalności prokuratury jako organu publicznego, co potwierdza również orzecznictwo sądów administracyjnych. W konsekwencji, nieudzielenie przez organ państwowy informacji publicznej jest bezpodstawne i sprzeczne z prawem. Nieudostępnienie informacji przez organ sprawia, że organ ten pozostaje w bezczynności, wobec czego skarga jest zasadna i konieczna.
Prokurator Okręgowy w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości wyjaśniając, że udzielono skarżącemu odpowiedzi na złożony wniosek w ustawowym terminie (przedłużanym zgodnie z treścią art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Podane zostały również powody, dlaczego dokumenty w postaci protokołu przesłuchania świadka z załącznikiem, jak również pisma Prokuratury Okręgowej w [...], nie stanowią informacji publicznej. Organ wskazał, że protokół przesłuchania świadka zawiera oświadczenia dotyczące jego wiedzy – zeznania świadka, które nie stanowią informacji publicznej. Postępowanie przygotowawcze prowadzone jest z kolei z zasadą wyłączonej jawności, dlatego też ograniczenie dostępu do treści objętych postępowaniem jest realizacją wskazanej zasady. Gdyby bowiem uznać, że zeznania świadka (utrwalone w formie protokołu zgodnie z procedurą kamą) stanowią informację publiczną, zbędna byłaby tajemnica postępowania przygotowawczego, której przecież nie uchyla fakt zakończenia prowadzonego dochodzenia. Również nie mają waloru informacji publicznej załączniki dołączone do protokołu przesłuchania świadka, ani też pisma Prokuratury Okręgowej w [...], o których udostępnienie zwrócił się skarżący, w przeciwieństwie do postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia. Postanowienie merytorycznie kończące postępowanie, jako dokument podsumowujący działalność organu publicznego w zakresie prowadzonego postępowania przygotowawczego nosi niewątpliwie cechy informacji publicznej, w tym jednak zakresie wydana została decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej w postępowaniu [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę prawnych form działania organów administracji publicznej, podlegających jego kontroli, a także orzeka w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako P.p.s.a.). Natomiast zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega rozpatrzeniu w drodze czynności materialno – technicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. lub decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, strona może zwalczać stan jego opieszałości w drodze skargi na bezczynność w trybie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udzielone w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429) dalej u.d.i.p. W przypadku takiej skargi, sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru, podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie stwierdzając bezczynności organu w przedmiocie informacji publicznej, ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosku, zapewniając stronie niezbędną ochronę sądową w zakresie dostępu do informacji publicznej.
Umieszczenie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawa obywateli do uzyskania informacji publicznej wskazuje na ustrojową doniosłość dostępu do takiej informacji i świadczy zarazem o ochronie tego prawa, jako że ma ono konstrukcję publicznego prawa podmiotowego. Konstytucja RP w art. 61 ust.1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa (ust. 3). W ustępie 1 powołanego przepisu zostało określone powszechne obywatelskie prawo do dostępu do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Obejmuje ono także uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Korelatem tego prawa podmiotowego jest spoczywający przede wszystkim na organach władzy publicznej obowiązek udzielania obywatelom określonych informacji o działalności instytucji. Obowiązek ten polega zatem nie tyle na dostępności określonych informacji dla odbiorcy, ile przynajmniej – co do zasady – oznacza konieczność aktywnego działania ze strony organu udzielającego informacji, które polega na dostarczeniu osobie zainteresowanej, na jej żądanie, pewnego zakresu informacji. Formy realizacji obywatelskiego prawa do informacji publicznej Konstytucja RP określa w ust. 2 tegoż przepisu, wskazując na możliwość dostępu do dokumentów urzędowych oraz wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (z możliwością rejestracji obrazu i dźwięku). Artykuł 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza granice dopuszczalnego ograniczenia tego prawa: ograniczenie może nastąpić wyłączenie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa. Z kolei art. 61 ust. 4 stanowi, że tryb udzielania informacji publicznej określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia ’’każdemu’’, ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest zakres podmiotowy i przedmiotowy, a także wówczas gdy wnioskodawca nie ma wspomnianego innego trybu dostępu do żądanej informacji publicznej.
W sprawach ze skarg na bezczynność sąd administracyjny obowiązany jest zbadać, czy organ wykonał ciążący na nim obowiązek załatwienia sprawy indywidualnej, określony przepisami prawa administracyjnego, a co za tym idzie – winien ustalić, czy wystąpiły przesłanki (podmiotowe i przedmiotowe) zaistnienia takiego prawnego obowiązku. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres podmiotowy wyznacza wykonanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej’’ (art.1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p.).
Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonywujące zadania publiczne w szczególności:
1. organy władzy publicznej,
2. organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
3. podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
4. podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
5. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Przepis art. 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2021 r., poz. 66 ze zm.) stanowi, że prokuratura wykonuje zadania w zakresie ścigania przestępstw oraz stoi na straży praworządności. Prokuratura realizuje zatem zadania publiczne i zalicza się do organów władzy publicznej. Zgodnie natomiast z art. 23 § 3 i 4 ww. ustawy Prawo o prokuraturze, prokuraturą okręgową kieruje prokurator okręgowy, który jest prokuratorem przełożonym prokuratorów prokuratury okręgowej oraz prokuratorów rejonowych i prokuratorów prokuratur rejonowych na obszarze działania prokuratury okręgowej.
Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z tych przepisów, można zatem przyjąć, że informacją publiczną będzie każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszenia do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
W ocenie Sądu, wbrew stanowisku wyrażonemu przez organu w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, żądane przez skarżącego informacje dotyczące czynności podejmowanych przez Prokuraturę Okręgową w [...] w toku postępowania sprawdzających w sprawie [...] w postaci protokołu przesłuchania świadka wraz z załącznikiem oraz pism kierowanych do organów państwowych w toku tego postępowania, mieszczą się w pojęciu informacji publicznej. Dotyczą bowiem sfery faktów i zostały wytworzone w ramach realizacji przez Prokuraturę Okręgową w [...] powierzonych jej zadań publicznych. Posiadają zatem walor informacji zawiązanej z wykonywaniem ustawowych zadań przez organ władzy publicznej, jakim jest Prokuratura.
Należy jednocześnie zwrócić uwagę, iż art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. Ustawodawca w ust. 2 art. 6 u.d.i.p. zawarł natomiast legalną definicję i stwierdził, że dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. W świetle tej definicji żądany przez skarżącego protokół przesłuchania świadka oraz pisma kierowane przez Prokuraturę Okręgową w [...] do organów państwowych w sprawie [...] są dokumentami urzędowymi. Pisma kierowane do organów państwowych przez prokuratora jako funkcjonariusza publicznego w ramach prowadzonego przez niego postępowania sprawdzającego, są niewątpliwie dokumentami urzędowymi. Podobnie protokół przesłuchania świadka, który odzwierciedla przebieg czynności przesłuchania i zgodnie z § 150 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2016 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz. U. z 2017 r. poz. 1206) jest podpisywany przez wszystkie osoby uczestniczące w tej czynności, a więc także przez prokuratora prowadzącego przesłuchanie i jest składany do akt sprawy.
Należy jednocześnie zaznaczyć, że skarżący nie ma dostępu do treści wnioskowanych dokumentów w żadnym innym trybie, jak tylko w trybie u.d.i.p.
Przepisy Kodeksu postępowania karnego w rozpoznawanej sprawie nie mogą bowiem znaleźć zastosowania. Zarówno bowiem przepisy § 5, jak i § 5a art. 156 K.p.k., odnoszą się do postępowania przygotowawczego w toku, natomiast § 1 dotyczy udostępniania akt sprawy sądowej. Dokumenty, których udostępnienia domaga się skarżący zostały natomiast wytworzone w ramach postępowania sprawdzającego, które zakończyło się odmową wszczęcia dochodzenia. Nie ulega zatem wątpliwości, że postępowanie przygotowawcze w sprawie, z której dokumentów żąda skarżący nie toczy się. Dostęp do żądanych informacji, posiadających walor dokumentów urzędowych, w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p., może więc nastąpić tylko w trybie u.d.i.p.
Informacji publiczna, która nie funkcjonuje w obiegu publicznym, udostępniana jest na wniosek, o czym stanowi art. 10 ust. 1 u.d.i.p.. Zgodnie z art. 13 ust.1 u.d.i.p., udostępnianie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Udostępnianie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy.
Natomiast w myśl art. 5 u.d.i.p., podmiot zobowiązany może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych np. ze względu na prywatność osoby fizycznej, ewentualnie z innych powodów, o których stanowi ustawa, co w praktyce może oznaczać udostępnienie treści dokumentu odpowiednio zanonimizowanego. Podmiot zobowiązany może również odmówić udzielania informacji publicznej z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. To wówczas organ może rozważać, czy udostępnienie żądanych dokumentów nie pozostaje w sprzeczności z nadrzędnymi celami postępowania karnego określonymi w art. 2 § 1 K.p.k. Jednakże, jeśli odmawia udostępnienia żądanych informacji, to ma tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej (art. 16 u.d.i.p.), co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z bezczynnością podmiotu zobowiązanego w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot ten nie podejmuje czynności materialno-technicznej wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Z kolei stanowisko podmiotu, które w istocie sprowadza się do odmowy udzielenia informacji, przybiera, jak wskazano powyżej, procesową formę decyzji administracyjnej.
W tego typu sprawach wnioskodawca domaga się udzielenia informacji, czyli działania zgodnego z wnioskiem. Prokurator Okręgowy w [...] odmówił stosowania przepisów u.d.i.p. uznając, że wnioskowane informacje w zakresie protokołu przesłuchania świadka z załącznikiem oraz pisma Prokuratury Okręgowej w [...] kierowanego do organów państwowych, nie mają charakteru informacji publicznej. Tym samym, żądanie skarżącego w tym zakresie nie zostało zrealizowane na gruncie tej ustawy. Zainteresowany nie uzyskał bowiem żądanej informacji publicznej, jak również w sprawie nie doszło do wydania decyzji o odmowie udostępnienia takiej informacji, jak uczyniono to odnośnie postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia. W świetle przepisów u.d.i.p., organ pozostaje zatem w zwłoce, toteż Sąd zobowiązał Prokuratura Okręgowego w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego w zakresie żądania udostępnienia protokołu przesłuchania świadka z załącznikiem oraz pisma Prokuratury Okręgowej w [...] kierowanego do organów państwowych, bądź poprzez udzielenie informacji publicznej, bądź poprzez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia z uwagi na jedną z tajemnic ustawowo chronionych, zgodnie z art. 16 u.d.i.p., co umożliwi stronie wykorzystanie środków prawnych, łącznie z prawem wniesienia skargi do Sądu na decyzję ostateczną.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art.149 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
Jednocześnie Sąd ocenił, że stwierdzona bezczynność Prokuratora Okręgowego w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, bowiem biorąc pod uwagę udzieloną skarżącemu odpowiedź przez organ, choć nieprawidłową, nie można przyjąć, że stwierdzona bezczynność w sposób rażący uchybia przepisom u.d.i.p. Prezentowane przez organ stanowisko wskazuje na wadliwą interpretację przepisów mających w sprawie zastosowania w kontekście jej stanu faktycznego, a nie na lekceważenie skarżącego, czy też celowe wprowadzenie go w błąd.
Natomiast w zakresie żądania udostępnienia postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia Sąd skargę oddalił, gdyż w tym zakresie została wydana przez organ decyzja odmowna, która nie może podlegać kontroli Sądu w ramach skargi na bezczynność, lecz w odrębnym postępowaniu ze skargi na decyzję ostateczną.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło