II SAB/Gl 53/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi M.H., F.H., W.H., B.P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Miejski Zarząd Dróg w B. w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić skarżącym solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Pismem z dnia 9 listopada 2020 r. M. H. B. P., W. H. oraz F. H., wnieśli skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania oraz bezczynność Miejskiego Zarządu Dróg w B. w "z uwagi na brak odpowiedzi na pismo skarżących z dnia 8 czerwca 2020 r., niepodjęcia żadnych działań bądź nie przekazania pisma innemu organowi lub instytucji odpowiedzialnej za załatwienie wnoszonej sprawy przez skarżących". Skarżący żądają: 1/ wskazania czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2/ w przypadku stwierdzenia powyższego zobowiązanie organu do niezwłocznego rozpatrzenia i załatwienia sprawy, 3/ zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości, 4/ zasądzenia od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych, 5/ zasądzenia od strony przeciwnej na rzecz każdej ze stron odszkodowania przewidzianego w przepisach prawa. W uzasadnieniu skargi wyjaśniają, że w dniu 08.06. 2020r. wystosowali pismo do Miejskiego Zarządu Dróg w B. (dalej: MZD) odnośnie posadowienia i pozostawienia betonowego mostku na cieku wodnym w okolicy ulicy [...] w B. oraz wnieśli o jego usunięcie. Rzeczony mostek jest pozostałością po pracach budowlanych prowadzonych przy realizacji inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa ulicy [...]......". Wykonawcy prac budowlanych posadowili i pozostawili dwa betonowe mostki, jeden w okolicy posesji 1 i 2 oraz drugi na wysokości budynku mieszkalnego przy ulicy Przy torach. Mostki te stanowią zagrożenie bezpieczeństwa i życia mieszkańców okolicznych posesji oraz ich dobytku. Działki są systematycznie podtapiane i zalewane. Wskazali również, że ostatnie poważne zalanie terenu miało miejsce w dniu 31.05.2020 r. po bezskutecznej interwencji telefonicznej w oddziale MZD w B. Jak ponadto informują, Burmistrz Gminy C. na podstawie art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne, prowadzi postępowanie administracyjne związane z naruszeniem stosunków wodnych na gruncie, które jest związane z ściśle ze wskazaną inwestycją drogą. Z uwagi na brak odpowiedzi ze strony MZD w B. na pismo z dnia 08.06.2020r. skarżący wnieśli ponaglenie oraz skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania z rażącym naruszeniem prawa. MZD do dnia złożenia skargi nie odpowiedział na ww. pisma oraz nie podjęło żadnych działań związanych z usunięci rzeczonego mostku z cieku wodnego bądź z przekazaniem pisma innemu organowi lub Instytucji odpowiedzialnej za załatwienie sprawy zgłaszanej przez skarżących. W odpowiedzi na skargę MZD wniósł o jej oddalenie względnie o odrzucenie, bowiem twierdzenia zawarte w ww. piśmie są nieprawdziwe. Mostek ów to dwie luźne płyty betonowe położone na gruncie tak, że łącząc oba brzegi niewielkiego cieku wodnego, w żaden sposób nie zagrażając bezpieczeństwu mieszkańców okolicznych posesji. Pismem z dnia 10.07.2020 skierowanym do skarżącej M. H. odmówiono usunięcia przedmiotowego "mostka". Pomimo tej odpowiedzi skarżący kolejnym pismem z 16.07.2020 wnieśli ponaglenie. Jak z powyższego wynika, MZD nie zostawił pisma skarżących z 08.06.2020r. bez rozpoznania — nie był bezczynny. Okoliczność, że skarżącym nie podoba się jego stanowisko nie uzasadnia przedmiotowej skargi na bezczynność. Ponadto, żądanie usunięcia rzeczonego "mostka" zgłoszone pismem skarżących z dnia 08.06.2020r., zdaniem MZD, nie spowodowało wszczęcia postępowania o wydanie przez MZD decyzji administracyjnej lub wydanie innego aktu czy czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Z tego też powodu skarga niniejsza powinna zostać odrzucona. Dodatkowo skarżący podnoszą, że przed Burmistrzem Czechowic Dziedzic toczy się od 2018r. postępowanie z wniosku obecnych skarżących o wydanie decyzji dotyczącej zmiany stosunków wodnych na gruncie, w terenie na którym jest przedmiotowy "mostek". W postępowaniu tym skarżąca wywodziła, że zmiana stosunków wodnych na gruncie polega m. in. na wykonaniu przedmiotowego "mostka" na cieku wodnym. Jak jednak wyjaśnił powołany w sprawie biegły, przyczyną zalegania wody na działkach skarżących jest ukształtowanie tych działek oraz terenu pomiędzy tymi działkami, a ciekłam wodnym oraz sztuczna przeszkoda w postaci podmurówki ogrodzenie, a także stan drenażu na działkach skarżących. Biegły nie stwierdził w szczególności negatywnego wpływu na ich nieruchomości faktu istnienia na cieku wodnym mostka z płyt betonowych, Dlatego też decyzja Burmistrza C. z [...] nr; [...] odmówiono nakazania MZD przywrócenia stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na gruncie w rejonie ul. [...] w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne. Na wstępie zauważyć należy, iż badanie merytorycznej zasadności skargi w każdym przypadku poprzedzone jest sprawdzeniem, czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a mianowicie, czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, czy skargę wniósł uprawniony podmiot oraz czy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), zakres przedmiotowy skargi na bezczynność oznaczony jest w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a powołanej ustawy. Skarga ta może być wniesiona w wyniku nie wydania przez organ w określonym przepisami terminie: decyzji administracyjnych; postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę, co do istoty; postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz innych niż określone powyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Tak, więc zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Przedmiotem niniejszej skargi jest przewlekłość i bezczynność Miejskiego Zarządu Dróg w B. w polegająca na braku odpowiedzi na pismo skarżących z dnia 8 czerwca 2020 r. oraz niepodjęciu żadnych działań zmierzających do zaspokojenia roszczenia skarżących ewentualnie nie przekazania pisma innemu organowi lub instytucji odpowiedzialnej za załatwienie wnoszonej sprawy przez skarżących. W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że poza zakresem jurysdykcji sądu administracyjnego pozostaje przewlekłość i bezczynność odnoszona do "braku odpowiedzi na pismo", podobnie jak i nieprzekazanie pisma "innemu organowi lub instytucji odpowiedzialnej za załatwienie wnoszonej sprawy przez skarżących". Zakres jurysdykcji sądu administracyjnego może natomiast obejmować wskazywaną w skardze przewlekłość i bezczynność, polegającą na niepodjęciu działań, o które wnosił zainteresowany, a więc rozbiórkę (usunięcie) mostku, pod warunkiem jednak takim, że działania te przybierają jedną z form wymienionych w pkt. 1-4 art. 3 § 2 p.p.s.a. Jeśli zatem mają charakter decyzji, postanowień, aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa albo pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Wymienione wyżej akty i czynności, co nie budzi wątpliwości, mogą być podejmowane jedynie przez organy administracji publicznej wyposażone w stosowne kompetencje. MZD, będący zarządem drogi w rozumieniu u.d.p., nie jest organem administracji publicznej. Jest jedynie pomocniczą jednostką organizacyjną zarządcy drogi. Jak wynika z art. 21 ust. 1 i 1a ustawy o drogach publicznych, zarządca drogi, o którym mowa w art. 19 ust. 2 pkt 2-4 i ust. 5, może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, utworzonej odpowiednio przez sejmik województwa, radę powiatu lub radę gminy. Tenże zarządca drogi może upoważnić pracowników odpowiednio: urzędu marszałkowskiego, starostwa, urzędu miasta lub gminy albo pracowników jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, do załatwiania spraw w jego imieniu, w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych. Upoważnienie do wydawania decyzji w imieniu zarządcy drogi może uzyskać pracownik zarządu drogi i w takim zakresie działa on w imieniu i na rzecz zarządcy, prowadząc w jego ramach postepowania jurysdykcyjne i wydając decyzje administracyjne. I w tych przypadkach możliwa jest sądowa kontrola przewlekłości bezczynności organu, w imieniu którego pracownik zarządu drogi działa. W szczególności zaś, w kontekście żądania skarżących, wyjaśnić trzeba, że zarząd drogi nie jest uprawniony do wydawania decyzji w sprawie rozbiórki (usuwania) obiektów budowlanych. W konsekwencji braku przymiotu organu administracji publicznej zarząd drogi nie jest także upoważniony do podejmowania postanowień wskazanych w pkt. 2 i 3 art. 3 § 2 p.p.s.a. Z tych samych przyczyn, a wiec nie będąc organem administracji podatkowej, zarząd drogi nie wydaje pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Z przepisów u.d.p., jak również z innych aktów powszechnie obowiązujących nie wynika, aby zarząd drogi był uprawniony do podejmowania jakichkolwiek aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a zwłaszcza takich, które odniosłyby się do rozbiórki przedmiotowego "mostku’. Reasumując stwierdzić należy, że przedmiot skargi nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych, a co za tym idzie wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga na bezczynność w powyższym zakresie, jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono jak na wstępie.