I GZ 243/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. w C. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 66/21 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. w C. na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarządzeniem z 10 czerwca 2021 r. sygn. akt III SA/Lu 66/21, działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej: p.p.s.a.) oraz § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003, nr 221, poz. 2193 dalej: rozporządzenie) wezwał A. w C. (dalej: skarżąca strona) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia [...] listopada 2020 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. Zażalenie na to zarządzenie złożyła skarżąca wnosząc o jego uchylenie zarzuciła na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tzn. art. 246 § 2 p.p.s.a., polegające na wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego pomimo faktu istnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym z uwagi na niemożność poniesienia przez skarżącą jakichkolwiek kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, takich jak skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 p.p.s.a.), w takiej sytuacji jednak przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, a w razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W przypadku nieuiszczenia wpisu pomimo wezwania skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Nie ulega wątpliwości, iż skarga złożona w niniejszej sprawie jest pismem procesowym podlegającym opłacie, a zgodnie z art. 214 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Należy wskazać, że Sąd I instancji zasadnie wezwał stronę w świetle wymienionych przepisów do uiszczenia wpisu w wysokości 24.493 zł stosownie do § 1 ust. 4 cytowanego rozporządzenia. Zaskarżone zarządzenie jest zatem prawidłowe i nie narusza prawa. Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (zob. art. 239 § 1 pkt 1 – 3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (zob. art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie strona zainicjowała postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy, które zostało zakończone postanowieniem Sądu I instancji z 9 czerwca 2021 r., sygn. akt III SPP/Lu 15/21, którym utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 14 maja 2021 r. o odmowie przyznania stronie prawa pomocy. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że zaskarżenie zarządzenie Przewodniczącego w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu prowadzi do tego, że Naczelny Sąd Administracyjny na obecnym etapie postępowania ocenia jedynie, czy zachodziły podstawy prawne do wezwania o uiszczenie wpisu i czy wysokość tej opłaty została określona zgodnie z obowiązującymi przepisami. Niezależnie od powyższego Sąd kasacyjny podkreśla, że okoliczności powoływane przez stronę skarżącą w zażaleniu nie dotyczą w istocie zaskarżonego zarządzenia, ale zdaniem tego Sądu - zostały przywołane na uzasadnienie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Kwestie te wykraczają zatem poza ramy prawne i faktyczne niniejszego postępowania wywołanego wniesionym zażaleniem, przez co pozostały poza oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji