I SA/Kr 116/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia ędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie: sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 sierpnia 2021r. sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego; oddala skargę. Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 20 lipca 2020 r. Nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 13.01.2020 r. z uwagi na niezaistnienie przesłanki umorzenia postępowania zgodnej z dyspozycją art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. (egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa) oraz pkt 4 u.p.e.a. (błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego). W uzasadnieniu organ wskazał, iż na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 13.01.2020 r., organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt, określonych w decyzji Prezydenta Miasta K. z 28.12.2016 r., nr [...] O wszczęciu egzekucji administracyjnej E. G. została zawiadomiona przez doręczenie odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Korespondencja została doręczona 31.01.2020 r., jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. W dniu 19.05.2020 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej) E. G. złożyła pismo zatytułowane "Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 13.01.2020 r. wraz z wnioskiem o zawieszenie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów wobec tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 13.01.2020 r." Jako podstawę prawną wniesionego pisma wskazano art. 59 § 1 pkt 3 oraz pkt 4 u.p.e.a. podnosząc, iż postępowanie egzekucyjne jest prowadzone na podstawie obowiązku, który został przez organ określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisu prawa, tj. art. 7 ust 4 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o ochronie zwierząt. Organ I instancji odnosząc się do podniesionej przesłanki określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa (art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.) wskazał, że obowiązek uiszczenia przez E. G. kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt objęty był przedmiotem prowadzonego postępowania, w wyniku którego został skonkretyzowany decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 28.12.2016 r., na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy. Oznacza to, że w analizowanej sprawie obowiązek wynika z orzeczenia (co zostało wskazane w części E.3-4 tytułu wykonawczego nr [...]), a nie bezpośrednio z przepisów prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem nr [...] z dnia 28.05.2020 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, w związku z powyższym decyzja nr [...] jest ostateczna i może być egzekwowana. W analizowanej sprawie nałożony decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28.12.2016 r. obowiązek uiszczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt w kwocie 41 996,98 zł, którego podstawę prawną stanowi art. 7 ust. 4 ustawy z 21.08.1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2019 r. póz. 122 z późn. zm.) odpowiada treścią obowiązkowi określonemu w tytule wykonawczym nr [...] z 13.01.2020 r. Zobowiązana dąży więc do podważenia obowiązku określonego w ostatecznej i prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta K., co na mocy art. 29 u.p.e.a. jest niedopuszczalne na etapie postępowania egzekucyjnego, a powinno nastąpić w toku postępowania administracyjnego mającego na celu wydanie powyższej decyzji. Wniesienie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie otwiera drogi do ponownego merytorycznego rozpoznawania sprawy zakończonej decyzją ostateczną (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29.08.2019 r., sygn. akt I SA/Ke 322/19). Nadto błąd co do osoby zobowiązanego, jako przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego określona w art. 59 § l pkt 4 u.p.e.a., zachodzi wówczas, gdy w tytule wykonawczym została wskazana osoba, na której nie ciążył obowiązek. Zasadą jest zgodność tytułu wykonawczego z decyzją stanowiącą podstawę jego wystawienia. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 6.05.2020 r., sygn. akt III SA/Łd 949/19). Jeżeli więc podstawą wystawienia tytułu wykonawczego była ostateczna decyzja Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 28.12.2016 r. nakładająca na E. G. obowiązek uiszczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia, to na etapie postępowania egzekucyjnego nie bada się prawidłowości nałożenia na zobowiązaną wyżej opisanego obowiązku. Zmiana lub uchylenie takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w ramach jednego z trybów szczególnych unormowanych w kodeksie postępowania administracyjnego. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła E. G. podając, iż organ który wydał decyzję może ją zmienić w każdym czasie, gdy zaistnieją lub zostaną ujawnione nowe okoliczności sprawy, mogąc także korygować. Wskazano, iż skoro po pozyskaniu dodatkowej opinii prawnej w dniu 13 stycznia 2020 r. nastąpiła zmiana wysokości kwoty obciążenia żądanej przez Prezydent Miasta K. na podstawie decyzji z dnia 28 grudnia 2016 roku, to obecnie wskazanie okoliczności, iż tytuł wykonawczy [...] z dnia 13 stycznia 2020 r został wydany na podstawie wadliwie wydanej decyzji [...] z dnia 28 grudnia 2016 - stanowi podstawę do zmiany tytułu wykonawczego [...] z dnia 13 stycznia 2020 r w związku z wadliwością decyzji, na podstawie której został wydany, w której to sytuacji postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie wadliwego tytułu powinny być umorzone. Wedle skarżącej decyzja [...] z dnia 28 grudnia 2016 była pochodną decyzji z [...] z 2012 roku o czasowym odebraniu zwierząt czterem osobom uznanym przez Prezydenta Miasta K. za "opiekunów" zwierząt, to takiego prowizorycznego rozwiązania czyli wskazania zamiast właścicieli - szerokiego kręgu hipotetycznych opiekunów psów może bronić jedynie okoliczność, że decyzja administracyjna o czasowym odebraniu zwierząt stanowi wyłącznie instrument czasowego zabezpieczenia zwierząt na czas postępowania karnego. Decyzja o czasowym odebraniu zwierząt upada po wydaniu wyroku karnego w danej sprawie i sentencja tegoż wyroku karnego określa stan prawny obowiązujący od daty uprawomocnienia się wyroku karnego, co musi uwzględniać wydana w późniejszym terminie decyzja administracyjna odnoście kosztów przechowania czasowo odebranych zwierząt, których przechowanie kończy się wraz z uprawomocnieniem wyroku w sprawie karnej. Dowodem na taki stan rzeczy jest już nawet samo w sobie postępowanie administracyjne [...], w którym do wydania tytułu egzekucyjnego nie wystarczyła sama decyzja o czasowym odebraniu zwierząt z roku 2013, ale dopiero po uprawomocnieniu się wyroku sądu w sprawie karnej stało się możliwe wydanie decyzji z 28 grudnia 2016 roku, będącej pochodną decyzji o czasowym odebraniu psów z roku 2012, gdyż do wydania decyzji z dnia 28 grudnia 2016 r. konieczne było rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym wyroku karnym, który ukształtował sytuację prawną zarówno, co do okresu czasu, za który naliczono koszty utrzymania czasowo odebranych zwierząt, jak też co do osób zobowiązanych. Taki przebieg postępowania jest logiczny, gdyż w zbiegu postępowań karnym i administracyjnym, postępowanie administracyjne ma na celu czasowe zabezpieczenie zwierzęcia na czas postępowania karnego, a sytuacje prawną zwierzęcia ostatecznie kształtuje wyrok karny. Konsekwencją takiej sytuacji jest, że z chwilą uprawomocnienia się wyroku karnego, decyzja administracyjna o czasowym odebraniu zwierzęcia upada, a dalsze postępowanie administracyjne jest odnoszone do sytuacji prawnej określonej w wyroku karnym. Przykładowo, gdyby w postępowaniu administracyjnym wydana została decyzja o czasowym odebraniu zwierząt, a w wyroku karnym sąd nie orzekłby przepadku zwierząt - decyzja administracyjna o czasowym odebraniu zwierząt upada i zwierzęta podlegają zwrotowi osobie, której czasowo je odebrano. W przedmiotowej sprawie w decyzji o czasowym odebraniu zwierząt wymieniono wszystkie zamieszkujące na danej posesji osoby o tym samym nazwisku, jako "opiekunów" wszystkich dziesięciu znajdujących się na posesji zwierząt, jednak ta decyzja tj. o czasowym odebraniu psów "opiekunom" z chwilą uprawomocnienia się wyroku w sprawie karnej - upadła, natomiast wydając w postępowaniu [...] kolejną w tej sprawie decyzję w dniu 28 grudnia 2016 roku Prezydent Miasta K. miał obowiązek uwzględnić w całości stan prawny ustalony prawomocnym wyrokiem karnym, natomiast wydał ją w sposób wadliwy, gdyż odnosząc ją do wyroku w sprawie karnej odniósł się do tylko części tego wyroku, a to określając czas, za jaki naliczone zostały koszty utrzymania czasowo odebranych psów, co wynikało z daty, w której uprawomocnił się wyrok karny z orzeczeniem przepadku zwierząt. Jednak Prezydent Miasta K. nie uwzględnił, że sąd karny w wyroku wskazał na A. G., jako jedynego właściciela zwierząt, a także jego siostrę E. G., jako pomagającą mu w opiece nad psami. W. G. i I. G. nie zostały więc w wyroku karnym uznane ani właścicielkami zwierząt, ani też ich opiekunkami. Takie wybiórcze traktowanie elementów wyroku sądu karnego kształtującego stan prawny, w zgodności z którym musi pozostawać decyzja administracyjna dotycząca tej samej sprawy, jest niedopuszczalne i obecnie złożony przez skarżącą wniosek o umorzenie egzekucji wywiedziony jest z okoliczności oparcia tytułu egzekucyjnego o wadliwą decyzję administracyjną, co skutkuje wadliwością tytułu wykonawczego, a więc oparte na wadliwym tytule prawnym postępowanie powinno być umorzone, podobnie jak w dniu 13 stycznia 2020 roku nastąpiła korekta wadliwie określonej wysokości roszczenia Prezydenta Miasta do skarżącego. Stwierdzenie wadliwości formalnej podstawy tytułu wykonawczego nie jest merytorycznym rozpatrywaniem decyzji będącej podstawą tytułu wykonawczego, ale wskazaniem na konieczność usunięcia z obrotu prawnego wadliwej decyzji i jej konsekwencji, czyli wadliwego tytułu wykonawczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 2 listopada 2020r. nr [...], utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Podkreślono w uzasadnieniu, iż obowiązek uiszczenia przez E. G. kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt objęty tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 13.01.2020 r. był przedmiotem prowadzonego postępowania, w wyniku którego został skonkretyzowany decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 28.12.2016 r., na podstawie której następnie wystawiono tytuł wykonawczy. Oznacza to - jak słusznie podniósł organ I instancji - że w analizowanej sprawie obowiązek wynika z orzeczenia, a nie bezpośrednio z przepisów prawa. Stosownie do brzmienia art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem nr [...] z dnia 28.05.2020 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia od niej odwołania, w związku z powyższym decyzja nr [...] jest ostateczna i może być egzekwowana. Jeżeli podstawą wystawienia tytułu wykonawczego była ostateczna decyzja Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 28.12.2016 r. nakładająca obowiązek uiszczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia, to na etapie postępowania egzekucyjnego nie bada się prawidłowości nałożenia na zobowiązaną wyżej opisanego obowiązku. Zmiana lub uchylenie takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w ramach jednego z trybów szczególnych unormowanych w kodeksie postępowania administracyjnego. W konsekwencji okoliczności podniesione przez zobowiązaną nie uzasadniają umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Jak słusznie stwierdził Prezydent Miasta K. w przedmiotowej sprawie zachodzi tożsamość podmiotu, na który nałożono obowiązek decyzją nr [...] z dnia 28.12.2016 r. jak i osoby zobowiązanej wskazanej w części A. 1. tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 13.01.2020 r. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E. G. zarzuciła naruszenie art. 29 § 1 u.p.e.a. w związku z art 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a oraz art. 27 u.p.e.a., a także art 59 § 1 pkt 3 w zw. z art. 7 ust 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt oraz pkt 4 u.p.e.a., przywołując w uzasadnieniu skargi argumentację przedstawioną w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a., natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala. Skarga jest nieuzasadniona, nie doszło bowiem do wskazywanych przez skarżącą naruszeń prawa ważących dla prawidłowości przyjętego rozstrzygnięcia. Poddane sądowej kontroli postanowienie dotyczyło odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu nieuwzględnienia zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią decyzji nakładającej obowiązek zapłaty oraz błędu, co do osoby zobowiązanego ze względu na pierwotne nieistnienie lub wygaśnięcie obowiązku z powodu wyroku karnego orzekającego przepadek psów wobec innych osób, niż skarżąca. Wbrew argumentacji przedstawionej w skardze postępowanie w przedmiocie egzekwowanego zobowiązania nie podlega umorzeniu z przyczyn podanych we wniosku o umorzenie. Wskazać należy, iż w świetle art. 59 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. obligującego organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania, postępowanie egzekucyjne umarza się: 1. jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2. jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3. jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4. gdy zachodzi błąd, co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5. jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6. w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7. jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8. jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9. na żądanie wierzyciela; 10. w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Zgodnie z treścią art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zatem w postępowaniu egzekucyjnym weryfikacji podlegają jedynie okoliczności, czy obowiązek podlega egzekucji administracyjnej, czy tytuł wykonawczy został wystawiony przez uprawniony podmiot, czy konkretny organ egzekucyjny jest właściwy do egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym, oraz czy osoba wskazana w tytule wykonawczym podlega orzecznictwu polskich organów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18.10.2006 r" sygn. akt II FSK 1302/05, Lex nr 280453). Sporny w niniejszej sprawie obowiązek zapłaty przez skarżąca dotyczący kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt oparty jest o ostateczną decyzję Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 28.12.2016 r., na podstawie której wystawiono sporny tytuł wykonawczy, a zmniejszenie tej kwoty w ramach korekty, mieści się w granicach tej decyzji. Na obecnym etapie postępowania decyzja ta jest ostateczna, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem nr [...] z dnia 28.05.2020 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia od niej odwołania, w związku z powyższym decyzja może być egzekwowana. Brak jest w tej sytuacji podstaw, aby uznać, iż obowiązek wynikający z tytułu egzekucyjnego nie jest adekwatny do obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego. Zatem nałożony decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28.12.2016 r. obowiązek uiszczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt w kwocie 41 996,98 zł odpowiada treścią obowiązkowi określonemu w tytule wykonawczym nr [...] z 13.01.2020 r. Skarżąca nie może zatem skutecznie podważyć obowiązku określonego w ostatecznej i prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta K., w trybie wskazanego wyżej art. 29 u.p.e.a. na etapie postępowania egzekucyjnego, lecz jak słusznie wskazywały organy egzekucyjne obu instancji, w toku postępowania administracyjnego mającego na celu wydanie powyższej decyzji, ewentualnie w trybach nadzwyczajnych. Innymi słowy dopóki w/w decyzja Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 28.12.2016 r., na podstawie której następnie wystawiono sporny tytuł wykonawczy, istnieje w obrocie prawnym, organ egzekucyjny musi ją honorować. Sam wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie może w tych okolicznościach otwierać drogi do ponownego merytorycznego rozpoznawania sprawy zakończonej decyzją ostateczną (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29.08.2019 r., sygn. akt I SA/Ke 322/19). Organ egzekucyjny nie może wkraczać w kompetencję organu administracji publicznej, który w postępowaniu rozpoznawczym (jurysdykcyjnym) w sposób władczy rozstrzygnął o prawach i obowiązkach strony, wynikających z przepisów prawa materialnego. Nie może więc badać, czy obowiązek istniał w dacie wydania decyzji, ponieważ w ten sposób w istocie organ egzekucyjny dokonywałby w drodze nieprzewidzianej ustawą kontroli tej decyzji, czego na gruncie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest władny dokonywać, nawet w odniesieniu do aktów administracyjnych, które sam wydawał (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.08.2018 r., sygn. akt II FSK 2263 /16). Stąd podnoszone w skardze okoliczności odnoszące się do tego, czy skarżąca mogła faktycznie sprawować opiekę nad odebranymi psami, czy też skazujący wyrok karny dotyczył innych osób, nie mogły być uwzględnione przez organ egzekucyjny, dopóki decyzja Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 28.12.2016 r., na podstawie której następnie wystawiono sporny tytuł wykonawczy, nie zostanie formalnie wyeliminowana z obrotu prawnego. Istotą kontrolowanej sprawy było jedynie zbadanie, czy sporny obowiązek zapłaty kwoty pieniężnej nałożony na skarżącą, dotyczący kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt oparty jest na ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 28.12.2016 r., na podstawie której następnie wystawiono sporny tytuł wykonawczy, oraz czy kwota egzekwowana mieści się w nałożonym obowiązku, co skarżony organ wyjaśnił, dokonując prawidłowej oceny prawnej. W konsekwencji skarga podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy o p.p.s.a.