II OZ 503/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 1 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 661/21 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 661/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi B. M. (dalej "skarżąca") na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z 9 kwietnia 2021 r. (k.1), wezwał skarżącą, reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez nadesłanie 10 egzemplarzy odpisów skargi, poświadczonych za zgodność z oryginałem - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, znajdującego się w aktach sprawy (k. 23), powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] kwietnia 2021 r. W dniu [...] maja 2021 r. (data nadania) skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi (k. 24). Do wniosku załączono brakujące 10 odpisów skargi, poświadczone za zgodność z oryginałem. W uzasadnieniu wniosku podniesiono m.in., że wezwanie Sądu do usunięcia braków formalnych skargi zostało odebrane [...] kwietnia 2021 r. W dniu [...] kwietnia 2021 r., zostały sporządzone odpisy skargi wraz z pismem przewodnim, które złożono w sekretariacie kancelarii, celem nadania i doręczenia WSA w Warszawie. W wyniku pomyłki pracownika sekretariatu kancelarii, przedmiotowe odpisy zostały wysłane do Sądu Okręgowego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd zajął stanowisko, zgodnie z którym adwokat czy radca prawny podlega bardziej rygorystycznym kryteriom oceny. W związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej zobligowany jest bowiem do zachowania dużo dalej posuniętej staranności niż wymagana jest od osób niebędących profesjonalnymi pełnomocnikami. Sąd zaznaczył że zgodnie z orzecznictwem, strona ponosi wszelkie skutki działań pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych, umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik, czy to działając samodzielnie, czy też posługując się osobami trzecimi, winien dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Od powyższego postanowienia, pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej p.p.s.a.) przez niewłaściwe ich zastosowanie, a w dalszej kolejności naruszenie prawa materialnego które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 3 p.p.s.a i art. 45 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy w jego uchybieniu. Według utrwalonego orzecznictwa brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226, postanowienie SN z dnia 29 października 1999 r., sygn. akt I CKN 556/98, postanowienie SN z dnia 12 stycznia 1999 r., sygn. akt II UKN 667/98). Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy kluczowy jest fakt, że sprzeciw złożył profesjonalny pełnomocnik. Powoływanie się na błąd pracownika kancelarii nie ma zatem znaczenia dla oceny zaistniałej sytuacji. Pełnomocnik w pełni zdaje sobie sprawę z konsekwencji uchybienia terminów ustawowych i powoływanie się na błąd współpracownika nie może stanowić usprawiedliwienia dla przekroczenia takiego terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego takie działanie świadczy o niedochowaniu należytej staranności. Słusznie Sąd I instancji podniósł, że strona decyduje się na skorzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika, właśnie w celu uniknięcia negatywnych skutków jakie mogą wyniknąć z czynności podejmowanych bez stosownej wiedzy prawniczej. Argumentację opierającą się zatem na "przeniesieniu" winy za niedochowanie terminu procesowego na pracownika kancelarii należy uznać za chybioną. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.