II SAB/Gl 66/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Edyta Kędzierska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 września 2021 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza B. w przedmiocie warunków zabudowy terenu p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. "A" (dalej jako strona lub skarżący) pismem z 31 maja 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza B. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych położonych w miejscowości L. . Wskazanemu organowi zarzucono naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 12, art. 35 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły, nieuwzględniający ustawowych terminów rozpoznania sprawy, naruszający zaufanie obywatela do organów państwa poprzez niepodejmowanie niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wystąpiono o stwierdzenie, że Burmistrz B. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania i że miało ono rażący charakter oraz o wymierzenie wskazanemu organowi grzywny i o zasądzenie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także zasądzenie kosztów postępowania. Nadto podniesiono, że w następstwie wniesionego ponaglenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie postanowieniem z [...] r. stwierdziło, że Burmistrz B. dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu sprawy. Burmistrz B. pismem z 30 czerwca 2021 r. wniósł o oddalenie skargi. W motywach stanowiska zaprezentowano pogląd, że działania podejmowane przez ten organ uwzględniały terminy i zasady, którymi winno charakteryzować się postępowanie administracyjne. Odnośnie stanowiska skarżącego, że działania organu zmierzają do przedłużenia prowadzonego postępowania, ponieważ podjęto działania zmierzające do przyjęcia studium i w dalszej kolejności miejscowego planu, a zgodnie z nimi wnioskowana inwestycja nie byłaby możliwa na przedmiotowej działce. Podkreślono, że z postanowień studium z 2010 r. na wskazanym terenie także budowa budynków jednorodzinnych nie byłaby możliwa. Pismami z 12 lipca 2021 r. oraz 28 lipca 2021 r. skarżąca Spółka odniosła się do odpowiedzi na skargę organu administracji i podtrzymała swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z uwagi na fakt, że przedmiotem skargi jest przewlekłość prowadzenia postępowania przez wskazany powyżej organ administracji publicznej, to stosownie do postanowień art. 119 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) sprawa ta podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1, ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a wyżej wymienionej ustawy. Sąd administracyjny uprawniony jest do merytorycznego rozpoznania skargi na bezczynność organu administracji i przewlekłość prowadzonego postępowania tylko wówczas, gdy nie wystąpią przesłanki negatywne uniemożliwiające merytoryczne wypowiedzenie się w sprawie. W pierwszej kolejności skarżący obowiązani są do wniesienia stosownej skargi po uprzednim złożeniu ponaglenia do organu wyższego stopnia na bezczynność organu pierwszej instancji lub też na przewlekłość prowadzonego postępowania. Zgodnie z art. 53 § 2b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Występujący w przywołanym przepisie zwrot "w każdym czasie" oznacza, że ponaglenie takie winno być złożone w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego niezakończonego stosownym rozstrzygnięciem. Równocześnie dostrzec należy, że w świetle uchwały NSA z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19. wniesienie skargi na bezczynność dopiero po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania, poprzez wydanie decyzji ostatecznej, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 tego aktu lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) przywołanego Kodeksu; postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W przedmiotowej sprawie skarżąca Spółka wniosła skargę wyłącznie na przewlekłość działania organu administracji publicznej w zakresie rozpoznania wniosku z 10 października 2016 r. W tym miejscu przyjdzie przybliżyć sytuację formalną w rozpoznawanej sprawie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w sprawie tej wypowiadał się tutejszy Sąd (zob. wyrok z dnia 22 września 2017 r., sygn. akt II SA/GI 473/17) oraz Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 336/18 uchylił wyrok tutejszego Sądu. Po wpłynięciu akt administracyjnych do organu pierwszej instancji ponownie prowadzone zostało postępowanie administracyjne przez organ pierwszej instancji. W ramach tego postępowania skarżąca Spółka pismem z 27 lipca 2020 r. wniosła ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na przewlekle prowadzone postępowanie przez organ pierwszej instancji. Postanowieniem z [...] r. wskazany powyżej organ uwzględnił wniesione ponaglenie i stwierdził, że organ pierwszej instancji prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Dla obrazu sytuacji oraz dla oceny sytuacji prawnej w sprawie istotne jest to, że Burmistrz B. decyzją z [...] r. wydał w sprawie decyzję administracyjną, a skarżąca wniosła odwołanie do organu wyższego stopnia, który decyzją z [...] r. uwzględnił wniesione odwołanie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Przedstawione powyżej ustalenia pozwalają stwierdzić, że po wniesieniu ponaglenia w sprawie organ pierwszej instancji wydał decyzję administracyjną, a organ wyższego stopnia rozpoznał wniesione odwołanie. Dostrzec należy, że każda decyzja organu wyższego stopnia legitymuje się statusem decyzji ostatecznej, co wynika z treści art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe stwierdzenie posiada w rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie, ponieważ oznacza ono, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka wniosła skargę do tutejszego Sądu z naruszeniem postanowień art. 53 § 2b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponaglenie, które pochodzi z 27 lipca 2020 r. związane jest z postępowaniem, które zamknęło się w następstwie wydania decyzji przez organ odwoławczy [...] r. Oznacza to, że po powrocie sprawy z organu odwoławczego do organu pierwszej instancji rozpoczynają swój bieg nowe terminy jej załatwienia, jak również nowej ocenie podlegają działania podejmowane przez prowadzący takie postępowanie organ pierwszej instancji. Wskazane ustalenie oznacza, że strona niezadowolona z działań podejmowanych przez organ pierwszej instancji w ramach prowadzonego na tym etapie postępowania zobowiązana jest do wyczerpania przesłanek skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a mianowicie obowiązana jest do wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia i czynność ta otwiera dopiero możliwość skutecznego wniesienia takiej skargi. Ponaglenie, które zostało wniesione 27 lipca 2020 r. zostało skonsumowane decyzjami organu pierwszej instancji z [...] r. oraz organu odwoławczego z [...] r. W świetle przeprowadzonej analizy przyjdzie stwierdzić, że skarga został wniesiona z naruszeniem art. 53 § 2b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedstawione powyżej rozważania pozwalają stwierdzić, że wyczerpana została przesłanka odrzucenia skargi przewidziana treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie skarżąca Spółka wniosła skargę na przewlekłość działania organu pierwszej instancji bez dopełnienia wymogu wynikającego z art. 53 § 2b wyżej wymienionej ustawy. Wobec powyższego należało stosownie do postanowień art. 58 § 1 pkt 6 powoływanej powyżej ustawy orzec jak w sentencji. Z uwagi na odrzucenie skargi stosownie do treści art. 232 § 1 pkt 1 przywoływanej ustawy uiszczony wpis podlega zwrotowi. mr