II SA/Wa 960/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra –Błaszczykowska (spr.) Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędzia WSA Janusz Walawski Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2021 r. sprawy ze skargi A. P. na czynność Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie złożenia do depozytu broni i legitymacji oddala skargę Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga A. P. na czynność Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie złożenia broni do depozytu. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Decyzją znak [...] z dnia [...] października 2004 r. Komendant Stołeczny Policji (zwany dalej: KSP, organ) udzielił A. P. (zwany dalej: skarżący) pozwolenia na zakup i posiadanie broni palnej bojowej w ilości jednego egzemplarza celu ochrony osobistej. W dniu [...] kwietnia 2020 r. do Wydziału [...] Komendy Stołecznej Policji wpłynęło pismo [...] Oddziału Wojewódzkiego w W. NFZ z dnia [...] marca 2020 r., zawierające informację, że wobec skarżącego były realizowane recepty na leki zaliczane do grupy "N" (leki działające na układ nerwowy). W związku z tą informacją organ pismem znak [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. wezwał skarżącego do złożenia do depozytu posiadanego egzemplarza broni (rewolweru [...], kal. [...] spec., nr [...]) wraz z amunicją do tej broni i legitymacji posiadacza broni (nr [...]). Jako podstawę powyższego wezwania KSP wskazał art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2019 r. poz. 286, zwana dalej: u.b.a.), a także uzasadnione podejrzenie, że skarżący należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3 u.b.a. Zdaniem organu, fakt wystąpienia u osoby posiadającej pozwolenie na broń przesłanki, wskazanej w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3 u.b.a., może spowodować zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego oraz dla samego posiadacza pozwolenia. Uznał, że wzgląd na to bezpieczeństwo ma w tym przypadku pierwszeństwo nad interesem strony, polegającym na pozostawieniu jej prawa dysponowania bronią, na którą posiada pozwolenie. Wskazał także, że czynność materialno-techniczna odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni ze względu na toczące się postępowanie karne nie jest równoznaczna z cofnięciem pozwolenia na posiadanie broni. Ustanie okoliczności, będących podstawą zabezpieczenia, powoduje zwrot broni odebranej na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1 u.b.a. Jednocześnie (na podstawie art. 15 ust. 5 u.b.a.) skarżący został zobowiązany do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym potwierdzającym, że może on dysponować bronią. W skardze złożonej do sądu administracyjnego w przedmiocie złożenia broni do depozytu, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności materialno-technicznej. Zaskarżonej czynności skarżący zarzucił przedwczesność i tym samym niezasadność ustaleń jakoby należał do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. W uzasadnieniu złożonej skargi skarżący podał, że nie należy do kręgu osób, wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Nie toczy się także względem niego żadne postępowanie przygotowawcze ani karno-sądowe. Jest jedynie powodem w sprawach z zakresu praw pracowniczych, zawisłych przed Sądem Pracy (Okręgowym i Rejonowym) dla [...], a to z przyczyny bezprawnego rozwiązania z nim stosunku pracy, który nastąpił [...] marca 2019 r. Oświadczył także, że nie nadużywa alkoholu ani środków narkotycznych. Wyjaśnił, że pozostaje w stanie spoczynku, jako funkcjonariusz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Tym samym nadal jest w posiadaniu wiedzy o sprawach objętych klauzulą poufności i tajności. W każdej chwili może więc zostać podjęta próba wywarcia na nim presji w zakresie udzielenia informacji, które z punktu bezpieczeństwa państwa nie mogą znaleźć się w posiadaniu osób nieuprawnionych. Starania o pozyskanie od skarżącego takich informacji były i są wywierane. W każdej chwili może nastąpić więc wobec niego eskalacja działań ze strony osób nieuprawnionych, zagrażających jego bezpieczeństwu w rozumieniu pozbawienia życia lub/i zdrowia, co też przemawia za niewykonywaniem zaskarżonej czynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, wyrażone w czynności materialno-technicznej z dnia [...] kwietnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest czynność materialno-techniczna KSP z dnia [...] kwietnia 2020 r. w postaci odebrania za pokwitowaniem broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni, o której mowa w art. 19 u.b.a. oraz złożenie w.w. broni, amunicji i dokumentów do depozytu. Czynność ta należy do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę działania organu stanowił art. 19 ust. 1 pkt 1 u.b.a., zgodnie z którym osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami ustawy Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni w przypadku ujawnienia okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1-2 i 4 oraz ust. 5, w zakresie broni palnej, a zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. Uregulowana w art. 19 ust. 1 u.b.a. kwestia prewencyjnego odebrania broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni dotyczy m.in. ujawnienia określonych okoliczności, dotyczących stanu zdrowia osoby posiadającej broń. Przewidziany tryb odebrania ww. przedmiotów dotyczy wyłącznie osób, które posiadają broń legalnie, czyli zgodnie z przepisami ustawy o broni i amunicji. Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a., właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3 u.b.a. pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 685) lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej oraz osobom wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego. Określone w art. 19 ust. 1 u.b.a. przesłanki odebrania broni są tożsame z niektórymi przesłankami cofnięcia pozwolenia na broń. Należy jednak podkreślić, że sam fakt zaistnienia jednej lub więcej ww. okoliczności nie stanowi jeszcze podstawy odebrania broni, amunicji i dokumentów. W takiej sytuacji wymagane jest jeszcze ustalenie, że zwłoka w zakresie tej czynności zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. Oznacza to, że ustawodawca, przyjmując taki wymóg w art. 19 ust. 1 in fine u.b.a., legalizuje tę czynność ze względu na stan określonego zagrożenia wywołanego naruszeniem norm dotyczących bezpiecznego posiadania broni. Przesłanka ta ma charakter nieostry, a jej ocena należy do podmiotu, który jest uprawniony do odebrania broni, amunicji i dokumentów. Skorzystanie z tego uprawnienia nie jest tożsame z cofnięciem pozwolenia na broń, ale ma na celu swoiste wyprzedzenie uruchomienia procedury administracyjnoprawnej w tym zakresie, gdyby opóźnienie odebrania ww. przedmiotów stanowiło niebezpieczeństwo dla ogółu społeczeństwa. Konstrukcja zabezpieczenia prewencyjnego broni przypomina stan wyższej konieczności, o którym mowa w prawie karnym materialnym (art. 26 § 1 i 2 k.k.), gdyż mamy tu do czynienia z interesem posiadacza broni, który zostaje naruszony dla dobra interesu publicznego - bezpieczeństwa publicznego. Bezpieczeństwo powszechne, publiczne, to całość porządku i urządzeń społecznych chroniących państwo i obywateli przed zjawiskami groźnymi dla ładu prawnego ("Słownik języka polskiego", Wydawnictwo PWN 2004). Bezpieczeństwo publiczne to bezpieczeństwo osób i mienia. Informacja o zagrożeniu ze strony posiadacza broni może wynikać z różnych źródeł. W wyroku z dnia 16 listopada 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1638/06 (publ. LEX nr 302655) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że określenie "sprawność psychofizyczna", użyte w art. 15 ust. 1 pkt 2 u.b.a., jest określeniem szerokim i obejmuje całokształt cech fizycznych i psychicznych człowieka w ich wzajemnym powiązaniu i współzależności. Zaburzenia w granicach nawet jednej tylko sprawności fizycznej (np. zaburzenia wzroku, zaburzenia słuchu) lub psychicznej (choroba psychiczna, inne zaburzenia funkcjonowania osoby z uwagi na jej cechy charakteru) rzutują na całokształt sprawności i skutkują ograniczeniem sprawności psychofizycznej. W tym miejscu zaznaczyć należy, że prawo do posiadania broni palnej nie należy w Polsce do wolności i praw obywatelskich zagwarantowanych w Konstytucji RP. Jest to uprawnienie ściśle reglamentowane, również w zakresie korzystania z prawa przyznanego już wcześniej ostateczną decyzją administracyjną. Warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania winny być badane w sposób restrykcyjny, a możliwość cofnięcia pozwolenia nie może być postrzegana jako zamach na swobody obywatela, lecz jako działanie prewencyjne, prowadzące do zapewniania szeroko rozumianego bezpieczeństwa. Warto zauważyć, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, podkreślono, że pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, Sąd orzekający w sprawie niniejszej uznaje, że czynności organu, polegające na odebraniu od skarżącego broni, amunicji i legitymacji posiadacza broni i następnie przekazanie ww. do depozytu, nastąpiły w związku z ujawnieniem informacji, że skarżący leczy się z powodu depresji. Weryfikując w.w. informację KSP uzyskał z NFZ odpowiedź, że wobec skarżącego wystawiane i realizowane były recepty na leki zaliczane do grupy "N" (leki działające na układ nerwowy). Zdaniem Sądu, opisana informacja niewątpliwie uzasadniała podejrzenie, że skarżący zalicza się do osób o których mowa w art. 15 ust 1 pkt 2 i 3 u.b.a., a w konsekwencji działanie organu polegające na odebraniu skarżącemu broni i amunicji i legitymacji posiadacza broni. Wystąpienie zaburzeń, o których mowa w art 15 ust. 1 pkt 2 i 3 u.b.a. u osoby posiadającej pozwolenie na broń, rodzi bowiem niebezpieczeństwo spowodowania zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego oraz bezpieczeństwa posiadacza broni. Prawidłowo zatem w tej sytuacji ocenił KSP, że ważniejsze jest zapewnienie szeroko pojętego bezpieczeństwa i porządku publicznego, niż interes skarżącego polegający na pozostawieniu mu prawa do dysponowania bronią. Ponadto na podstawie art. 15 ust. 5 u.b.a. organ zobowiązał skarżącego do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym, mającym na celu właściwą weryfikację uzyskanych informacji i potwierdzającym, że może on dysponować bronią. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 15 ust. 6 u.b.a. podać trzeba, iż zgodnie z tym przepisem, przepisy ust. 3 i 4 (dotyczące obowiązku przedstawienia właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologicznego, stwierdzających, że dana osoba nie należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4 i potwierdzających, że może dysponować bronią) nie dotyczą funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej, Służby Więziennej oraz funkcjonariuszy innych państwowych formacji uzbrojonych i żołnierzy zawodowych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów posiadają przydzieloną im broń służbową. Powołana regulacja nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem skarżący nie jest czynnym funkcjonariuszem. Ponadto z ww. przepisu wynika, że funkcjonariusze zwolnieni są z obowiązku przedstawienia orzeczeń lekarskich i psychologicznych jedynie w sytuacjach określonych w art. 15 ust. 3 i 4. Podkreślenia wymaga, że na gruncie art. 15 u.b.a. ustawodawca wyodrębnił niezależne od siebie podstawy żądania przez właściwy organ Policji od osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń bądź posiadającej takie pozwolenie przedstawienia aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego stwierdzających, że nie należy ona do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 u.b.a. i potwierdzających, że może ona dysponować bronią. W konsekwencji mimo ustawowego zwolnienia funkcjonariuszy z obowiązku przedstawiania odpowiednich orzeczeń lekarskich i psychologicznych w sytuacjach uregulowanych w art. 15 ust. 3 i 4 u.b.a., osoby te mają obowiązek przedstawienia stosownego orzeczenia, wynikający z przepisu art. 15 ust. 5 u.b.a., bo zastosowanie tego przepisu do funkcjonariuszy Policji nie zostało wyłączone przez art. 15 ust. 6 u.b.a. W kontekście powyższych ustaleń i rozważań podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.