II SA/Łd 149/21

Dnia 21 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia złożenia z uchybieniem terminu zażalenia na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – na rzecz M.S. kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną 30 marca 2021 roku, pod pozycją [...]. dc M.S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi postanowienie Wojewody [...] z [...] r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia złożenia z uchybieniem terminu zażalenia na postanowienie Starosty [...] z [...] r., nr [...], odmawiające wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] przedstawił przebieg postępowania i wyjaśnił powody wydania zaskarżonego postanowienia, wskazując przy tym, że termin na wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji rozpoczął się 21 października 2020 r. i zakończył się 28 października 2020 r., natomiast zażalenie zostało nadane 30 października 2020 r. Następnie Wojewoda wskazał, że 19 stycznia 2021 r. wpłynęło do organu II instancji pismo skarżącej z 8 stycznia 2021 r., w którym zawnioskowano o uznania zażalenia z 28 października 2020 r. na postanowienie organu I instancji za wniesione w terminie. Wobec powyższego organ wojewódzki wezwał skarżącą do doprecyzowania swojego żądania zawartego w piśmie z 8 stycznia 2021 r. Pismem z 15 lutego 2021 r. skarżąca wyjaśniła, że wnosi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Jednocześnie strona uzasadniła brak winy w niedochowaniu terminu złożenia zażalenia z 30 października 2020 r. na postanowienie organu I instancji. Mając powyższe na uwadze Wojewoda [...] wniósł o umorzenie postępowania sądowego z uwagi na okoliczność, że postanowieniem z [...] marca 2021 r., nr [...], na podstawie art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – w skrócie: "p.p.s.a." – uchylił zaskarżone do sądu postanowienie własne z [...] r., nr [...], orzekające o uchybieniu terminu przez M.S. do wniesienia zażalenia na postanowienie Starosty [...] z [...] r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 – skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Natomiast w myśl art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że skargą do sądu administracyjnego na postanowienie Wojewody [...] z [...] r., nr [...], nie jest pismo skarżącej z 5 lutego 2021 r. pt.: "SKARGA", lecz jej pismo z 8 stycznia 2021 r. pt.: "Wniosek-Odwołanie". Jak wynika bowiem jednoznacznie z pisma M. S. z 5 lutego 2021 r., będącego odpowiedzią na wezwanie organu do określenia charakteru jej pisma z 8 stycznia 2021 r., skarżąca wniosła o "potraktowanie pisma z dnia 08.01.2021r. jako skargi i skierowania go do rozpatrzenia przez WSA w Łodzi z uwagi nie uwzględnienia przez [...] UW zażalenia z 30.10.2020r. na postanowienie nr [...] Starostwa Powiatowego w W. wniesionego z uchybieniem nieznacznym terminu (...)". Z akt sprawy bezsprzecznie wynika natomiast, że 1 grudnia 2020 r. skarżącej doręczono zaskarżone postanowienie, które zawierało pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W związku z tym, trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego upływał 31 grudnia 2020 r. Tymczasem skarga w niniejszej sprawie – pismo z 8 stycznia 2021 r. – została wniesiona przez skarżącą za pośrednictwem operatora pocztowego dopiero 9 stycznia 2021 r., tj. z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. Tym samym skarżąca nie zachowała trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, co uniemożliwia skuteczne wszczęcie postępowania sądowego. Jednocześnie wskazać należy, że termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym i nie podlega on w żadnym wypadku skracaniu, ani przedłużaniu. Sąd natomiast ma obowiązek z urzędu oceniać zachowanie terminu do wniesienia skargi. Dodać również należy, że według art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednakże skarżąca nie wnosiła o przywrócenie tego terminu do wniesienia skargi. Stosownie natomiast do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Postanowienie w przedmiocie zwrotu wpisu może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 232 § 2 p.p.s.a.). Odnośnie natomiast zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o umorzenie postępowania wskazać należy, że zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że wdrożenie trybu autokontroli i uchylenie w jego następstwie zaskarżonej decyzji jest jedną z przyczyn umorzenia postępowania przed sądem, o jakich mowa w przepisie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zostało ono prawidłowo i skutecznie wszczęte, co oznacza, że nie istnieją jakiekolwiek przeszkody formalne do merytorycznego rozpoznania skargi oraz gdy wystąpi jedna z przesłanek umorzenia postępowania wyczerpująco wymienionych w przepisie art. 161 § 1 pkt 1-3 tej ustawy. Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego następuje w momencie skutecznego wniesienia skargi, która nie jest dotknięta brakami uniemożliwiającymi nadanie jej dalszego biegu (formalnymi, brakiem wpisu). Skarga dotknięta takimi brakami podlega odrzuceniu i nie wywołuje skutku w postaci wszczęcia postępowania. Niedopuszczalne jest zatem umorzenie postępowania zainicjowanego taką skargą (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 19 października 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 525/06 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z powyższego wynika, że sąd nie jest związany wydanym w trybie autokontroli postanowieniem Wojewody [...] z [...] r., nr [...], bowiem skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, a więc sąd nie może umorzyć postępowania w trybie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., które nie zostało skutecznie wszczęte. Innymi słowy postanowienie autokontrolne Wojewody [...] nie może wywołać żadnych skutków. Na marginesie wskazać jednak należy, że w piśmie z 5 lutego 2021 r., skarżąca wskazała, żeby jej pismo z 8 stycznia 2021 r. potraktować nie tylko jako skargę do sądu na postanowienie Wojewody [...] z [...] r., nr [...], ale również jako wniosek o przywrócenie terminu do "rozstrzygnięcia zażalenia z 30.10.2020r.". Z tych wszystkich względów sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 postanowienia. Natomiast o zwrocie wpisu sądowego orzeczono w pkt 2 postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. dc