III OZ 145/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt IV SAB/Po 21/21 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi R. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza [...] w przedmiocie przydziału lokalu socjalnego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 11 maja 2021 r., sygn. akt IV SAB/Po 21/21 odrzucił skargę kasacyjną R. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV SAB/Po 21/21 w sprawie ze skargi R. S.(dalej: "skarżący") na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza [...] w przedmiocie przydziału lokalu socjalnego. Sąd pierwszej instancji podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV SAB/Po 21/21 odrzucił skargę skarżącego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza [...] w przedmiocie przydziału lokalu socjalnego. Skarżący został prawidłowo pouczony o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej. Na powyższe postanowienie skarżący pismem z [...] kwietnia 2021 r. wniósł osobiście sporządzoną i podpisaną skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga kasacyjna sporządzona przez skarżącego jest niedopuszczalna, bowiem została wniesiona przez osobę nieposiadającą uprawnień do jej złożenia. Sporządzenie zaś skargi kasacyjnej przez podmiot nieuprawniony jest brakiem nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem skargi kasacyjnej, jako niedopuszczalnej. Wobec tego Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 178 w zw. z art. 175 § 1, § 2 i § 3 (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), odrzucił skargę kasacyjną. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu postanowieniem z 25 maja 2021 r., sygn. akt IV SPP/Po 87/21 przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w P. skarżący w piśmie z [...] sierpnia 2021 r. złożył zażalenie na postanowienie Sądu z 11 maja 2021 r., wnosząc o jego zmianę poprzez uchylenie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 178 w zw. z art. 183 § 1 pkt 4 p.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej sporządzonej przez skarżącego, w sytuacji gdy dopiero [...] maja 2021 r. przyznano skarżącemu pełnomocnika z urzędu, który mógł sporządzić oraz podpisać skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a., od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3 (§ 1). Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 2). Przepisu § 1 nie stosuje się także wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej (§ 2a). Skarga kasacyjna może być sporządzona przez: 1) doradcę podatkowego - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami; 2) rzecznika patentowego - w sprawach własności przemysłowej (§ 3). Zgodnie zaś z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W rozpoznawanej sprawie - wbrew pouczeniu - skarga kasacyjna nie została sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, tylko osobiście przez skarżącego, który nie jest żadną z osób lub podmiotów wymienionych w § 2 – 3 art. 175 p.p.s.a. Tym samym Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną. Na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia nie ma wpływu późniejsze ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Fakt ten nie sanuje bowiem braku w zakresie przewidzianej prawem formy skargi kasacyjnej. Jednocześnie zauważyć należy, że pełnomocnik skarżącego w niniejszej sprawie sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.