I SA/Bk 309/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 września 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Fundacja "P." w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału jako strony postępowania do sprawy z zakresu podatku od nieruchomości za miesiące od stycznia do marca 2018 r. oddala skargę Fundacja "P." pismem z [...] grudnia 2020 r., doprecyzowanym [...] marca 2021 r., zwróciła się z wnioskiem na podstawie art. 133 § 1 i art. 133a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej jako: "o.p.") o "przystąpienie Fundacji "P." jako strony postępowania w sprawach podatkowych odnośnie zajętej nieruchomości przez ośrodek Fundacji. Podstawa umowa użyczenia". Postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., odmówiło dopuszczenia do udziału Fundacji w sprawie M. G., z zakresu podatku od nieruchomości za 2018 r. (I-III), dot. nieruchomości [...] i [...]położonych w N. SKO w B. postanowieniem z [...] maja 2021 r., nr [...], utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu organ podniósł, że stroną zobowiązania podatkowego z zakresu podatku od nieruchomości za 2017 r. jest M. G. Fakt, że Fundacja użycza od małżonków G. nieruchomości, nie zmienia podmiotu zobowiązanego do uiszczania podatku. SKO dodało, że S. B., składając wniosek [...] grudnia 2020 r. i [...] marca 2021 r. wskazał, że występuje w imieniu M. G., Fundacji, mieszkańców ośrodka i własnym, toteż, z uwagi na złożone do sprawy pełnomocnictwo, strona postępowania M. G. wyraziła zgodę na udział Fundacji w niniejszym postępowaniu. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zaskarżone postanowienie zostało prawidłowo wydane w oparciu o art. 133 a o.p. Wskazał, że wbrew twierdzeniu Fundacji, art. 133 o.p. nie ma w tej sprawie zastosowania. Stroną zobowiązania podatkowego w sprawie M. G. z zakresu podatku od nieruchomości za 2017 r. jest M. G. Fakt, że Fundacja użycza od ww. nieruchomość nie zmienia podmiotu zobowiązanego do uiszczenia podatku. Skarżąca nie staje się podatnikiem podatku od nieruchomości, decyduje o tym ustawa o opłatach i podatkach lokalnych. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 133 a o.p., a następnie wyjaśnił, iż ww. przepis oznacza, że organ administracji publicznej jest obowiązany ustalić z urzędu, czy cele określone w statucie organizacji społecznej uzasadniają jej udział w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby. Następnie stwierdził, że w zaskarżonym postanowieniu słusznie dokonano oceny czy cele statutowe Fundacji uzasadniają jej przyłączenie do sprawy. Kolegium wyjaśniło, że z dołączonych dokumentów wynika, iż celem Fundacji jest udzielanie wszelkiej pomocy: 1) osobom, które mają zamiar powrócić w ojczyste strony; 2) repatriantom i imigrantom; 3) Polakom pozostającym za granicą; 4) uchodźcom politycznym (§ 9 Statutu). W § 10 Statutu wskazano w jaki sposób realizuje ona cel statutowy. Kolejne paragrafy Statutu określają na czym polega działalność nieodpłatna pożytku publicznego Fundacji (np. związana z pośrednictwem pracy, pozostała opieka wychowawcza i społeczna bez zakwaterowania, a także na czym polega działalność odpłatana pożytku publicznego Fundacji (np. związana z pośrednictwem pracy, pozaszkolne formy kształcenia, gdzie indziej nie sklasyfikowane. W § 16 Statutu wymieniono 8 punktów dotyczących przedmiotu działalności gospodarczej Fundacji, w rozmiarach służących realizacji celu statutowego. Mając powyższe, a także pozostałe zapisy Statutu, Kolegium stwierdziło, że nie wskazują one, aby dopuszczenie do udziału w postępowaniu podatkowym z tytułu podatku od nieruchomości i udział na prawach strony w tym postępowaniu wynikał z celów statutowych strony skarżącej. Wskazało, że z brzmienia wniosku nie wynika, że M. G. wymaga pomocy od Fundacji z racji tego, że jest repatriantką. Nadto w celach Fundacji nie ujęto pomocy w sprawach podatkowych. Zdaniem organu odwoławczego fakt zawarcia z M. G. umowy użyczenia nie wpływa na kwestie opodatkowania nieruchomości. Zapis w umowie użyczenia, że Fundacja będzie ponosić koszty utrzymania nieruchomości, w tym podatek od nieruchomości, nie powoduje zmiany podmiotu zobowiązanego do uiszczenia podatku i nie powoduje automatycznie, że organizacja społeczna jako biorący do użyczenia ma możliwość udziału w postępowaniu podatkowym. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, Fundacja złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 o.p., poprzez zaniechanie działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieustalenie, czy Fundacja ma interes prawny w byciu stroną postępowania o zapłatę podatku od nieruchomości, którą zajmuje – na podstawie art. 133 o.p.; - naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na błędnym zastosowaniu jedynie art. 133a o.p. i jednoczesnym pominięciu art. 133 tej ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Przedmiotem sporu jest ocena prawidłowości skutków prawnych złożonego przez Skarżącą wniosku z dnia 28 grudnia 2020 r., doprecyzowanym 21 marca 2021 r., złożonym na podstawie art. 133 § 1 i art. 133a o.p.: "o przystąpienie Fundacji "P." jako strony postępowania w sprawach podatkowych odnośnie zajętej nieruchomości pod ośrodek Fundacji. Podstawa umowa użyczenia". W myśl art. 133 § 1 o.p., stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Oznacza to, że stroną postępowania podatkowego są wyłącznie podatnicy, czyli osoby na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za określone lata. Sąd tym samym w pełni podzielił stanowisko organu odwoławczego, który uznał, że stroną zobowiązania podatkowego z zakresu podatku od nieruchomości za 2017 r. jest M. G. Natomiast sam fakt, że Fundacja użycza od małżonków G. nieruchomość, nie zmienia i nie może zmienić podmiotu zobowiązanego do uiszczania podatku. Fundacja nie staje się podatnikiem podatku od nieruchomości- decyduje o tym ustawa o opłatach i podatkach lokalnych. Należy zaznaczyć, że umowy cywilnoprawne, co do zasady (wyj. nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego) nie przenoszą obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Jednocześnie wskazać należy, że osoby trzecie są stroną w postępowaniu jedynie wówczas, gdy względem tychże osób trzecich toczy się postępowanie uregulowane w art. 107-119 o.p., a takie postępowanie w przedmiotowej sprawie się nie toczyło. Powyższa ocena dokonana została także w sprawie wymiarowej, w toku której dochodzi każdorazowo do ustalenia, kto jest stroną postępowania.. Natomiast zgodnie z art. 133a o.p. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby, za jej zgodą, występować z żądaniem (1) wszczęcia postępowania, (2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu - jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes publiczny. Organ podatkowy, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie. Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony. W ocenie Sądu organ dokonał prawidłowej oceny czy cele statutowe Skarżącej uzasadniają jej prawo do przystąpienia do sprawy. Celem Fundacji jest udzielanie wszelkiej pomocy: 1. osobom, które mają zamiar powrócić w ojczyste strony: 2. repatriantom i imigrantom; 3. Polakom pozostającym za granicą; 4 uchodźcom politycznym (§ 9 Statutu). W § 10 Statutu Fundacji "P." wskazano w jaki sposób realizuje ona cel statutowy, w szczególności poprzez: 1. organizowanie nauki języka polskiego, 2. organizowanie szkoleń zawodowych, 3. Pomoc w realizacji sfery socjalnej, finansowanie budownictwa mieszkaniowego i kulturalnego, 4. Pozyskiwanie i tworzenie miejsc pracy, 5. Współpracę z organami administracji państwowej, 6. Popieranie inicjatywy prywatnej i przedsiębiorczości oraz inne (łącznie 10 punktów). Kolejne paragrafy Statutu określają na czym polega działalność nieodpłatna pożytku publicznego Fundacji (np. związana z pośrednictwem pracy, pozostała opieka wychowawcza i społeczna bez zakwaterowania (...), a także na czym polega działalność odpłatana pożytku publicznego Fundacji (np. związana z pośrednictwem pracy, pozaszkolne formy kształcenia, gdzie indziej nie sklasyfikowane (...).W § 12 statutu obejmującym nieodpłatną działalność pożytku publicznego wskazano, (co podkreśla Skarżąca w zażaleniu), klasyfikację (87.90.Z), tj. pozostałą pomoc społeczną z zakwaterowaniem, ten sam kod został użyty w § 13 pkt 7 statutu, obejmującym odpłatną działalność pożytku publicznego Fundacji, tj. pozostałą pomoc społeczną z zakwaterowaniem (87.90.Z), nie ma to jednak wpływu na wynik sprawy, bowiem organizacja chce przystąpić do postępowania dotyczącego sprawy z zakresu podatku od nieruchomości. W § 16 Statutu wymieniono 8 punktów dotyczących przedmiotu działalności gospodarczej Fundacji, w rozmiarach służących realizacji celu statutowego (np. pozostała działalność wydawnicza, pośrednictwo w obrocie nieruchomościami, pozostała sprzedaż detaliczna poza siecią sklepową i inne (...). Biorąc powyższe pod uwagę organ w sposób uzasadniony uznał, że zapisy Statutu, a także pozostałe paragrafy Statutu nie wskazują, aby dopuszczenie do udziału w postępowaniu podatkowym z tytułu podatku od nieruchomości i udział na prawach strony w tym postępowaniu wynikał z celów statutowych Fundacji. Celem tej organizacji jest udzielanie wszelkiej pomocy osobom, które mają zamiar powrócić w ojczyste strony (czyli obcokrajowcom), repatriantom i imigrantom, Polakom pozostającym za granicą, uchodźcom politycznym. Z brzmienia wniosku nie wynika, że Strony - małżonkowie G. wymagają pomocy od Fundacji z racji tego, że są repatriantami. Nadto w celach Fundacji nie ujęto pomocy w sprawach podatkowych. Fundacja we wniosku jak i w zażaleniu uważa się za stronę postępowania ponieważ zawarła umowę użyczenia nieruchomości z M. i W. G. Jak wskazano powyżej, a także jak wskazano w treści zaskarżonego postanowienia powyższe nie może wpłynąć na kwestie opodatkowania nieruchomości. Zapis w umowie użyczenia, że Fundacja będzie ponosić koszty utrzymania nieruchomości, w tym podatek od nieruchomości - nie powoduje zmiany podmiotu zobowiązanego do uiszczenia podatku i nie powoduje automatycznie, że organizacja społeczna jako biorący do użyczenia ma możliwość udziału w postępowaniu podatkowym. Reasumując, wniosek Fundacji musiał być rozpatrzony negatywnie w kontekście jej uprawnienia do udziału w rozpatrywaniu spraw podatkowych odnośnie nieruchomości ozn. Nr geod. [...] w N. za rok 2011-2020. Podobne stanowisko Sąd zawarł w prawomocnym wyroku z dnia 18 stycznia 2017 r. o sygn. akt I SA/Bk 791/16. W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonego postanowienia, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).