II SAB/Wa 799/20
WyrokWSA w Warszawie2021-09-16
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Janusz Walawski, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie zakończył postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, mimo że poinformował wnioskodawcę o alternatywnym sposobie udostępnienia informacji?Ratio decidendi
Organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie zakończył postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej poprzez wydanie stosownej decyzji, nawet jeśli poinformował wnioskodawcę o alternatywnym sposobie udostępnienia informacji. Brak wydania decyzji o umorzeniu postępowania, mimo braku wniosku o udostępnienie informacji w alternatywny sposób w terminie 14 dni, skutkuje stwierdzeniem bezczynności organu.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność Burmistrza Miasta P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kontroli CBA. Stowarzyszenie domagało się udostępnienia dokumentów dotyczących kontroli drogą elektroniczną. Organ odpowiedział na pytania, ale nie udostępnił dokumentów elektronicznie, wskazując na możliwość wglądu w urzędzie po spełnieniu określonych warunków. Sąd rozpoznał skargę, stwierdzając bezczynność organu w zakresie udostępnienia dokumentów, ale oddalając żądanie grzywny i uznając brak rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązano Burmistrza Miasta P. do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni; 2. stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddalono skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądzono od Burmistrza Miasta P. na rzecz Stowarzyszenia kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 września 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Dziedzictwa Kulturowego i Krajobrazowego [...] z siedzibą w P. na bezczynność Burmistrza Miasta P. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Burmistrza Miasta P. do rozpoznania - w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy – wniosku Stowarzyszenia Dziedzictwa Kulturowego i Krajobrazowego [...] z siedzibą w P. z dnia [...] października 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia dokumentów dotyczących kontroli Centralnego Biura Antykorupcyjnego przeprowadzonej w okresie od [...] października 2019 r. do [...] lipca 2020 r.; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Burmistrza Miasta P. na rzecz Stowarzyszenia Dziedzictwa Kulturowego i Krajobrazowego [...] z siedzibą w P. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Skarżące stowarzyszenie, zwane dalej "Wnioskodawcą", zarzuciło organowi administracji bezczynność przy rozpatrywaniu żądania udostępnienia informacji publicznej, sformułowanego w piśmie z [...] października 2020 r.
W skardze – datowanej na 9 grudnia 2020 r. - wniesiono o:
- zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej, poprzez opublikowanie protokołu z kontroli Centralnego Biura Antykorupcyjnego (dalej "CBA") w Biuletynie Informacji Publicznej (dalej jako "BIP") oraz o udostępnienie treści wyników i protokołu kontroli - pod wskazany w skardze adres poczty email,
- wymierzenie organowi grzywny.
Uzasadniając skargę wskazano:
- Wnioskodawca żądał udostępnienia informacji w zakresie odpowiedzi na pytania:
"1. Czy w okresie 2019-2020 r. odbyła się w Urzędzie Miasta kontrola Centralnego Biura Antykorupcyjnego ?
2. W jakim okresie, ile czasu trwała kontrola i jakiego zakresu dotyczyła ?
3. Jakie są wyniki tej kontroli ?
4. Czy został sporządzony protokół z tej kontroli ?
5. Czy Miasto [...] odwołało się od wyników oraz od protokołu tej kontroli ?"
oraz treści wyników i protokołu z kontroli oraz odpowiedzi na nie organu; wniesiono o przekazanie kopii dokumentacji na wskazany adres,
- [...] listopada 2020 r. Wnioskodawca otrzymał odpowiedź organu, z której wynika, że kontrola miała miejsce i sporządzono protokół kontrolny,
- zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o informacji", udostępnieniu podlega informacja o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających; zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o informacji, podmiot ma obowiązek udostępnienia tych danych na stronie BIP; przepis ten dotyczy kontroli jaką, przeprowadził inny podmiot nad podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej,
- Wnioskodawca wniósł o doręczenie - przekazanie kopii dokumentacji, m. in. przesłanie protokołu z czynności pokontrolnych CBA pod wskazany adres email; organ nie wykonał tego obowiązku w ustawowym terminie 14 dni; stwierdził przy tym jednocześnie, że w urzędzie są realizowane jedynie zadania niezbędne do zapewnienia pomocy obywatelom lub inne - niezbędne ze względu na przepisy prawa lub potrzeby urzędu lub jednostki, jeżeli nie jest możliwe ich wykonanie w ramach pracy zdalnej,
- jest tak w niniejszym przypadku; realizując obowiązek ustawowy (przepisy prawa) - o dostępie do informacji publicznej – organ (Burmistrz Miasta [...]) powinien przesłać skany dokumentów; odpowiada to sformułowaniu przekazanie kopii dokumentacji, o której mowa we wniosku - m. in. protokół pokontrolny CBA pod podany adres email,
- jednocześnie powinien go upublicznić na stronach BIP - biorąc pod uwagę wskazane przepisy prawa; nie byłoby wówczas konieczności zapoznawania się z nim w budynku Urzędu Miasta czy formułowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w tym zakresie - biorąc pod uwagę obecne uwarunkowania epidemiczne i pracę zdalną urzędników magistratu,
- w związku z tym podany przez organ powód odmowy udostępnienia dokumentów w budynku jest nieistotny; takiego wniosku w ogóle nie było; dotyczył on udostępnienia dokumentów on-line, poprzez przesłanie pod adres poczty elektronicznej, a nie zapoznania się z nimi w budynku urzędu;
- organ zignorował ten wniosek, dlatego skarga jest zasadna.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz umorzenie postępowania. W uzasadnieniu podniesiono:
- pismem z [...] października 2020 r. (wpływ do organu w tym samym dniu) Wnioskodawca żądał udostępnienia informacji publicznej, poprzez udzielenie odpowiedzi na pięć zadanych pytań oraz przekazanie kopii dokumentacji na wskazany adres mailowy,
- [...] listopada 2020 r. przesłano Wnioskodawcy odpowiedź na złożone podanie; organ udzielił tam wyjaśnień wobec wszystkich postawionych pytań oraz poinformował, że żądana dokumentacja będzie możliwa do wglądu w Urzędzie Miasta [...] po upływie okresu wskazanego w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 listopada 2020 r.; Wnioskodawca nie żądał zamieszczenia protokołu w BIP,
- dopiero [...] grudnia 2020 r. Wnioskodawca przesłał do organu maila z prośbą o wyznaczenie terminu wglądu do dokumentacji w Urzędzie Miasta,
- [...] grudnia 2020 r. organ udzielił Wnioskodawcy odpowiedzi, że - w związku z trwającymi obostrzeniami – kontakt będzie możliwy po 27 grudnia 2020 r.,
- wskazano, że większość urzędników pracowała w trybie zdalnym lub przebywała na kwarantannie a obszerna - związana z kontrolą CBA - dokumentacja nie była zanonimizowana, co jest konieczne przed jej udostępnieniem,
- wobec umieszczenia żądanej dokumentacji w BIP skarga jest bezprzedmiotowa,
- Wnioskodawca otrzymał odpowiedź na złożone [...] października 2020 r. podanie; dopiero zaś [...] grudnia 2020 r. zażądał udostępnienia akt w Urzędzie Miasta; skarga jest zatem bezzasadna; bezczynność przy udzielaniu informacji publicznej wiąże się z brakiem jakiegokolwiek działania organu; jeżeli zaś organ udzielił - jak w przypadku niniejszym – odpowiedzi (być może nie satysfakcjonującej Wnioskodawcy) to nie pozostaje w bezczynności,
- wedle art. 14 ust. 1 ustawy o informacji, jeżeli organ udostępnia informację publiczną na wniosek powinien to uczynić w zgodnych z nim: sposobie i formie; gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, obowiązany do udostępnienia podmiot powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona; w takim przypadku - zgodnie z art. 14 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy - jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie wystąpi o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się,
- Wnioskodawca zażądał udostępnienia dokumentów w Urzędzie Miasta dopiero [...] grudnia 2020 r. - po upływie 14 dniowego terminu; Organ zamierzał jednakże udostępnić żądany dokument; braki kadrowe i konieczność anonimizacji dokumentu a także wprowadzenie go do systemu informatycznego wymagało niezbędnego czasu; ponadto - w związku z zaostrzeniem rygorów sanitarnych - także umawianie wszelkich spotkań w Urzędzie uległo znacznemu wydłużeniu - o czym Wnioskodawcę poinformowano,
- organ udzielił w ustawowym terminie odpowiedzi na pytania Wnioskodawcy i miał wolę udostępnienia żądanej dokumentacji po spełnieniu warunków koniecznych - związanych z jej anonimizacją; w tym celu prowadził równoległe prace związane z anonimizacją danych osobowych - aby udostępnić raport w BIP,
- żądany przez Wnioskodawcę dokument zamieszczono na stronie BIP Miasta [...]; w każdej chwili jest możliwe zapoznanie się treścią żądanych dokumentów,
- podsumowując, udzielono informacji publicznej na zadane pytania w ustawowym terminie; odpowiedź przekazano w sposób zgodny z żądaniem Wnioskodawcy oraz poinformowano go o możliwości wglądu do żądanej dokumentacji w Urzędzie Miasta; tym samym nie doszło do naruszenia stosownych przepisów.
W dodatkowym piśmie (k. 24-37) Wnioskodawca podtrzymał skargę wychodząc, że opublikowany na stronie BIP materiał nie odzwierciedla brzmienia żądanych dokumentów. Wnosił o wystąpienie przez Sąd do organu o przedłożenia oryginalnych dokumentów w celu porównania ich treści z udostępnionymi na stronach internetowych Urzędu Miasta. Z kolei organ - w kolejnym piśmie (k. 57) - wskazywał, że opublikowano protokół końcowy, uwzględniający wniesione doń uwagi.
Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).
Sąd zważył, co następuje:
Bezczynność organu administracji publicznej - w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia – co trafnie odnotował organ - z jakich powodów nie podjęto określonego aktu lub nie wykonano czynności, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).
Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni. W terminie tym, obowiązany do udzielenia informacji, powiadamia wnioskodawcę o ewentualnym braku możliwości jej przekazania w danym czasie oraz wskazuje, kiedy ją udostępni - nie później jednak niż po dwu miesiącach od wpływu wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o informacji).
Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje natomiast w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy o informacji). W judykaturze ukształtował się pogląd, że gdy żądanie udostępnienia informacji nie dotyczy w istocie objętej pojęciem publiczna, bądź organ nie dysponuje w ogóle żądaną informacją, powiadamia się o tym wnioskodawcę pismem (tak: wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r., o sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Spory w danym zakresie rozstrzyga zaś sąd administracyjny, w razie wniesienia skargi na bezczynność podmiotu, od którego żądano informacji.
W rozpatrywanym przypadku jest poza sporem stan faktyczny w jego istotnych dla danej sprawy elementach. Wnioskodawca zwrócił się mianowicie o udostępnienie określonych danych oraz dokumentów, zaś podmiot - do którego wpłynęło żądanie - należy do zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji. Bezsporne są: zakres żądania, termin jego kierowania i udzielenie odpowiedzi wyłącznie na zadane pytania. Nie uczyniono zaś zadość wnioskowi, gdzie żądanie dotyczyło przesłania zeskanowanych dokumentów drogą elektroniczną. Spór sprowadza się w istocie do tego, czy - wobec twierdzenia organu o braku aktualnie możliwości realizacji wniosku w zakreślony przez zainteresowanego sposób (przesłanie na wskazany adres email) i braku jego stanowiska w kwestii możliwości udostępnienia mu informacji w alternatywny sposób (w siedzibie urzędu) - można przyjąć, że organ nie pozostawał w bezczynności.
Trafnie w tym kontekście powołał organ w odpowiedzi na skargę art. 14 ust. 2 ustawy o informacji. Zasadnie zauważono, że - wobec wskazania przez organ alternatywnego sposoby udostępniania żądanych dokumentów na dzień wniesienia wniosku (pismem z [...] listopada 2020 r.) - Wnioskodawca mógł w terminie 14 dni potwierdzić wolę uzyskania dostępu do dokumentów w formie wskazanej przez organ. Z kolei jest bezsporne, że tego nie uczynił. W sprawie nie kwestionowano też twierdzenie organu, ani Sąd nie ma podstaw w nie wątpić, że - wobec występującego stanu pandemii - realizacja wniosku w sposób weń wskazanym w terminach zakreślonych art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o informacji nie było organizacyjnie i technicznie możliwe.
W kontekście oceny, czy organ pozostawał w bezczynności, nie sposób jednak pominąć, że - w myśl wskazanego art. 14 ust. 2 in fine, wobec braku wniosku o udostępnienie informacji w sposób alternatywny, wskazany przez organ - postępowanie w danym przedmiocie należało umorzyć. Czyni się zaś to w drodze decyzji - wobec treści art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie opubl. w Dz.U. z 2021 r., poz. 735), który to akt znajduje w danym przypadku odpowiednie zastosowanie. Z kolei – w świetle przedłożonych akt administracyjnych - nie budzi wątpliwości, że takiego orzeczenia w sprawie nie wydano. W takiej sytuacji organ niewątpliwie pozostaje w bezczynności - nie zakończył postępowania przez wydanie stosownego aktu wobec wniosku w zakresie udostępnienia dokumentów.
Wskazane uchybienie procedurze nie może być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa zważywszy zwłaszcza, że - jak twierdzi organ – ma intencję udostępnienie żądanych, dotyczących kontroli dokumentów, co uprawdopodabnia określona publikacja na stronach BIP – pomimo, że w danym zakresie Wnioskodawca nie jest dotąd usatysfakcjonowany. Wobec takich uwarunkowań nie znajduje także uzasadnienie żądanie wymierzenia organowi grzywny. Skargę w danym zakresie więc oddalono.
Poza granicami niniejszej sprawy pozostaje natomiast, czy opublikowany obecnie na stronie BIP dokument czyni zadość oczekiwaniom Wnioskodawcy. Postępowanie z konkretnego wniosku Wnioskodawcy należało bowiem zakończyć umorzeniem. Jeżeli opublikowane w BIP dokumenty faktycznie nie obejmują informacji publicznej, będącej przedmiotem zainteresowania strony skarżącej, może ona wystąpić ze stosownym żądaniem jej udostępnienia na wniosek, zaś - w razie jej nie uzyskania - uczynić to przedmiotem odrębnej skargi.
W tej sytuacji Sąd nie uwzględnił wniosku o wystąpienie do organu, aby przedłożył on oryginały dokumenty, których udostępnienia żądał Wnioskodawca. Wobec zakresu danej sprawy porównanie treści oryginalnych dokumentów z udostępnionymi w BIP nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia.
W danej sprawie nie jest z kolei przedmiotem oceny przez Sąd, czy organ winien był udostępnić wyniki kontroli CBA na stronach BIP niejako z urzędu (tak: wywody skargi). Nie dotyczyło tego przede wszystkim żądanie Wnioskodawcy z [...] października 2020 r.
Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, § 1a i art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 - 3 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł jak w pkt 4 sentencji. Do kosztów na rzecz Wnioskodawcy - w myśl art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zaliczono wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł.
-----------------------
8
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło