II SA/Gl 996/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-09-20
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Wójta Gminy odmawiającą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, mimo że sąd administracyjny wcześniej wskazał na konieczność samodzielnej oceny zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przez organ odwoławczy?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ organ odwoławczy, działając zgodnie z wytycznymi sądu, dokonał samodzielnej oceny zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i stwierdził jej zgodność. Następnie, w celu oceny zmienionego raportu oddziaływania na środowisko i szczegółowych parametrów zagospodarowania terenu, zasadnie przekazał sprawę do organu pierwszej instancji, unikając naruszenia zasady dwuinstancyjności.Stan faktyczny
Inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy kurników. Wójt Gminy odmówił wydania decyzji, uznając inwestycję za niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, wskazując na konieczność samodzielnej oceny zgodności z planem przez SKO. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, SKO uchyliło decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, uznając inwestycję za zgodną z planem. Mieszkaniec wniósł sprzeciw do WSA, kwestionując tę decyzję. WSA oddalił sprzeciw, uznając postępowanie SKO za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddala sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2021 r. sprawy ze sprzeciwu P. M. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala sprzeciw.
Wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2020 r., reprezentowany przez pełnomocnika, A. G. (dalej: strona, inwestor) wystąpił do Wójta Gminy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowanych na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Budowie budynków inwentarskich - kurników wraz z niezbędną infrastrukturą" w miejscowości D. na działce nr 1, obręb [...] D. Do wniosku dołączono raport oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko, kopię mapy ewidencyjnej terenu, na którym realizowana będzie inwestycja, wypis z ewidencji gruntów oraz wskazano obszar, na który przedsięwzięcie będzie oddziaływać. We wniosku dodano, że realizacja inwestycji we wskazanym zakresie będzie powodowała konieczność uzyskania pozwolenia zintegrowanego, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości .
Wójt Gminy D., działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w dniu [...] r. wydał obwieszczenie i zawiadomił o wszczęciu przedmiotowego postępowania oraz poinformował o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 lit.b oraz § 3 ust. 1 pkt 54 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko przedsięwzięcia związane z chowem lub hodowlą zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP klasyfikowane są jako przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięcia związane z zabudową przemysłową, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi lub magazynowa wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 0,5ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody , o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy.
W sprawie realizacji wymienionego przedsięwzięcia wpłynęły do organu sprzeciwy mieszkańców miejscowością D., w których wyrażono obawy związane z potencjalną jego realizacją.
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Wójt Gminy D. odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowanych na realizację planowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu, po zacytowaniu obowiązujących przepisów, w szczególności art. 71, art. 73 i art. 75 i art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie stwierdzono, że organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podkreślono, że ocena zgodności inwestycji z miejscowym planem winna być dokonywana na etapie wstępnym postępowania. Procedowanie co do meritum, w sprawie potrzeby ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia niezgodnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, staje się bowiem bezprzedmiotowe. Odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych organ stwierdził, że w wypadku obowiązywania na danym obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wydanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach możliwe jest wyłącznie wtedy, gdyż jest ono zgodne z ustaleniami tego planu.
Dokonując takiej analizy Wójt stwierdził, że przeznaczenie planowanej do zainwestowania działki nr 2 określa plan przyjęty uchwałą z dnia [...] r. nr [...] Rady Gminy D.. Część południowa tej działki o pow. ok. 1,2500ha oznaczona jest jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami (symbol MN,U). Przeznaczenie podstawowe, dopuszczalne, wykluczenia oraz zasady i warunki zagospodarowania terenu opisane zostały w § 42. W przeznaczeniu dopuszczalnym przewidziano lokalizację budynków gospodarczych, inwentarskich (do 5 DJP) a wykluczono - lokalizację nowych inwestycji związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej kwalifikowanej do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. W zasadach i warunkach zagospodarowania terenu przewidziano określone współczynniki.
Z kolei część północna tej działki (ok. 5.5300ha) posiada oznaczenie - tereny rolnicze (symbol 1R), gdzie przeznaczenie podstawowe, dopuszczalne, wykluczenia oraz zasady i warunki zagospodarowania terenu określa § 58 planu. W ocenie organu analiza postanowień planu wskakuje, że planowane zamierzenie inwestycyjne wraz z niezbędną infrastrukturą jest niezgodne z zapisami obowiązującego planu na tym terenie. Nie zostały bowiem zachowane przewidziane w planie warunki i zasady zagospodarowania terenu, w zakresie parametrów tam opisanych. - tj. dot. intensywności zabudowy, powierzchni biologicznie czynnej, powierzchni planowanej zabudowy itd. Z charakterystycznych parametrów planowanego zamierzenia inwestycyjnego wynika, że m.in. nie zostanie zachowana wymagana wielkości powierzchni biologicznie czynnej w postaci terenów zielonych. Nadto podniesiono, że w § 58 w przeznaczeniu uzupełniającym tego terenu wskazano "budynki i urządzenia służące bezpośrednio produkcji rolniczej, hodowlanej i ogrodniczej, zatem nie wymieniono w tym zapisie "chowu" będącego istotną planowanej działalności.
Organ zwrócił też uwagę, na zapis w § 58 planu dotyczący sposobu obsługi komunikacyjnej, wskazując, iż główny wjazd i wejście na teren objęty wnioskiem zaproponowano z sąsiedniej działki, która jest przedmiotem praw przysługujących gminie i stanowi pas o szerokości 5m nie utwardzony ani nie urządzony. Zgodnie z planem miejscowym nie przewiduje się budowy drogi - publicznej, wewnętrznej ani nawet ciągu pieszo- jednego, który przylegałby do tego terenu, zapewniając wjazd i wejście zgodnie z propozycją zawartą we wniosku. Organ dodał, że parametry działki nr 3 - nie odpowiadają wymaganym na podstawie planu minimalnym warunkom dla dróg wewnętrznych (8m). Zatem działka nr 3 nie spełnia wymogów, o których mowa w § 32 ust. 3 uchwały, tj. nie pozwala na prawidłowe skomunikowanie z drogą publiczną wnioskowanego terenu i obiektów służących produkcji zwierzęcej. Z charakterystyki parametrów technicznych zamierzenia wynika, że inwestycja istotnie zwiększa ruch pojazdów po nieurządzonym i nieutwardzonym terenie działki nr 3 o szerokości 5 m. Taki stan rzecz (przywołany w decyzji z Raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko) dowodzi w ocenie organu pierwszej instancji, że występuje niezgodność planowanych rozwiązań z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł wnioskujący o wydanie przedmiotowej decyzji, domagając się uchylenia tej decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.
.- art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieokreślenie przepisu prawa materialnego i niewyjaśnienie w sposób pełny i wyczerpujący podstawy prawnej wydania decyzji o wskazanej treści,
- art. 6 i art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dokonanie wadliwej i wybiórczej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i tym samym niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do naruszenia zasady legalności i obowiązku stania na straży praworządności
- art. 8 w związku z art. 11 i art. 107 §1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodanie podstaw prawa maturalnego wydanej decyzji, niewyjaśnienie podstawy prawnej co doprowadziło do rażącego naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa,
- art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego polegającym na wadliwym przeprowadzeniu postępowania, pominięcie przed wydaniem decyzji stanowiska skarżącego oraz oparcie zaskarżonej decyzji ba niewyczerpujących ustaleniach faktycznych, przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami przewidzianymi w Kodeksie postępowania administracyjnego a także dowodnej oceny zebranych w sprawie dowodów,
- art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia oraz wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego,
- art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu podkreślono brak wskazania przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną wydanej w sprawie decyzji. Dodano też, że organ pierwszej instancji wadliwie zebrał i ocenił materiał dowodowy. Jednocześnie dodał, że pismem z dnia 15 czerwca 2021 r. do akt sprawy i złożonego wniosku dołączono aneks w zakresie oceny zgodności planowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wraz z modyfikacją rozwiązań w zakresie obsługi komunikacyjnej.
Rozpatrując powyższe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie decyzją z dnia [...] r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, podnosząc brak uprawnień w zakresie oceny przedłożonego stanowiska inwestora.
W wyniku wniesionego sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 22 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 78/21 uchylił powyższą decyzję organu drugiej instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że organ odwoławczy nie rozpoznał wnikliwie sprawy, niemal automatycznie przerzucając jej rozpatrzenie na organ pierwszej instancji. Powodem odmowy wydania decyzji środowiskowej przez organ pierwszej instancji było stwierdzenie sprzeczności planowanej inwestycji z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] r., zasadnie przyjmując, że konsekwencją stwierdzenia sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami planu jest zwolnienie organu prowadzącego postępowanie z konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie. Z kolei organ odwoławczy zasadnie podnosząc, iż przedłożony przez inwestora aneks do ocenianego przez organ pierwszej instancji raportu oddziaływania na środowisko winien być oceniany właśnie przez organ pierwszej instancji. Jednak w pierwszej kolejności organ odwoławczy winien jednak dokonać wyraźnej i jednoznacznej oceny zgodności planowanej inwestycji z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Dopiero bowiem po stwierdzeniu, że w pozostałym zakresie inwestycja zgodna jest z obowiązującym planem miejscowym, zasadne będzie analizowanie poprawionych parametrów i wskaźników przyszłej zabudowy w kontekście wymagań wskazanych w § 58. Stąd też w ocenie Sądu, to organ odwoławczy powinien we własnym zakresie dokonać oceny zgodności planowanej inwestycji z obowiązującym planem - w zakresie ocenionym przez organ pierwszej instancji - tj. § 42, § 58 i § 32 ust. 3, a także podniesionym w skardze § 7 ust. 8 planu i dopiero po stwierdzeniu zgodności w tym zakresie, jeśli wypadnie ona pozytywnie, doprowadzić do przekazania sprawy organowi pierwszej instancji w celu sprawdzenia i oceny zmienionego raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. W obecnym stanie wydaje się to przedwczesne, pamiętając, że organ pierwszej instancji upatrywał niezgodności planowanej inwestycji nie tylko w zakresie owych wskaźników i parametrów określonych dla terenu 1R w § 58 planu.
W zaistniałej sytuacji Kolegium zobowiązane było zatem do ponownego rozpatrzenia odwołania złożonego przez wnioskującego o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji projektowanej inwestycji. Rozpatrując je ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., działając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Po opisaniu przebiegu dotychczasowego przebiegu postępowania organ wskazał, że materialnoprawną podstawą wydanej w sprawie decyzji jest przepis art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.jedn . Dz.U. z 2021 .r, poz. 247), zgodnie z którym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i poprzedza wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Stosownie do art. 71 ust. 1 ustawy decyzja ta określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia i nie jest decyzją uznaniową, co oznacza, że po przeprowadzeniu wymaganego postępowania właściwy organ wydaje decyzję, po stwierdzeniu zgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W realiach niniejszej sprawie organ pierwszej instancji wydając kwestionowana decyzję uznał, iż inwestycja jest niezgodna z obowiązującym planem zarówno w zakresie przeznaczenia terenu, jak i ustalonych w planie wskaźników i parametrów intensywności wykorzystania ternu oraz zasad obsługi komunikacyjnej.
Jednocześnie organ wyjaśnił, że w trakcie obecnie prowadzonego postępowania inwestor zapoznał się w dniu [...] r. z całością akt sprawy, w tym z aneksem do sporządzonej analizy zgodności wnioskowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego a w piśmie z dnia 15 czerwca 2021 r. przestawił swoje stanowisko w sprawie, podkreślając, iż wszystkie wymagania wynikające z ustaleń planu zostały spełnione. Zmodyfikował też swój wniosek w zakresie obsługi komunikacyjnej trenu planowanej inwestycji. Kolegium będąc związane wyrokiem tut. Sądu – tzn. dokonania samodzielnej oceny zgodności planowanej inwestycji z obowiązującym planem, i dopiero w gdy wypadania ona pozytywnie doprowadzenia do przekazania sprawy organowi pierwszej instancji celem sprawdzenia i oceny zmienionego raportu oddziaływania inwestycji na środowisko uznało, iż zamierzenie polegające na budowie budynków inwentarskich - kurników wraz z niezbędną infrastrukturą na nieruchomości - działce nr 2 w D. nie jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wyjaśniło, że zgodnie z planem dla miejscowości D. zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy D. nr [...] z dnia [...] r. działka nr 2 w części południowej (pow. 1,2500ha) przeznaczona jest pod zabudowę jednorodzinną z usługami - symbol planu MN,U. Zgodnie z § 42 przeznaczenie podstawowe to tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, obiekty handlowe, hurtowe i rzemieślnicze, obiekty związane z prowadzeniem działalności wytwórczej, produkcyjnej, rzemieślniczej i rolniczej - obiekty usługowe - hotele, motele, obiekty gastronomiczne i turystyczne. W przeznaczeniu dopuszczalnym - lokalizacja sieci i urządzeń infrastruktury technicznej i komunikacji, lokalizacja budynków gospodarczych, inwentarskich (do 5DPJ) oraz garaży dla obsługi funkcji podstawowej. Wykluczono natomiast lokalizację nowych inwestycji związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej kwalifikowanej do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.
Powyższe zapisy nie odnoszą się jednak do części działki objętej wnioskiem. Ta część działki nr 2 - północna ok. 5.5300ha położona jest na terenie oznaczonym symbolem 1R - tj. tereny rolne. Przeznaczenie tego terenu określa zapis § 58 planu. Przeznaczenie podstawowe to tereny rolnicze - pola uprawne, łąki , pastwiska, wody powierzchniowe., a przeznaczenie dopuszczalne - to budynki i urządzenie służące bezpośrednio produkcji rolniczej, hodowlanej i ogrodniczej, zabudowa siedliskowa w przypadku, gdy powierzchnia gospodarstwa związanego z tą zabudową przekracza aktualną średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego na terenie gminy, rozbudowa, budowa i wymiana kubatury zabudowy zagrodowej, lokalizacja stacji telefonii komórkowej (..), lokalizacja sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, lokalizacja dróg dojazdowych i wewnętrznych (..), prowadzenie ciągów spacerowych i tras rowerowych, lokalizacja stawów hodowlanych i rekreacyjnych.
Z kolei wyklucza się na tym terenie nieuzasadnioną likwidację zadrzewień i zakrzewień śródpolnych oraz reazlaicję budownictwa rekreacyjnego.
Przepis ten określa także zasady i warunki zagospodarowania tego terenu, określając wskaźnik intensywności zabudowy - max. 0,2, powierzchnia biologicznie czynna - min. 60%, zachowanie linii rozgraniczających ulic oraz linii zabudowy zgodnie z rozdzielam VII uchwały, forma i gabaryty budynków - zgodnie z rozdziałem III uchwały, a obsługa komunikacyjna terenu z istniejących i projektowanych dróg.
W świetle powyższego, w ocenie Kolegium, planowane przedsięwzięcie jest zgodne z przytoczonymi zapisami planu - zamiarem wnioskodawcy jest realizacja budynków i urządzeń służących bezpośrednio produkcji hodowlanej. Podkreśliło przy tym, że zapisy dla jednostki strukturalnej - 1R zawierają jedynie zakaz nieuzasadnionej likwidacji zadrzewierń i zakrzewień śródpolnych, nie zawierają natomiast zakazu nowych inwestycji związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej kwalifikowanej do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko (jak w przypadku jednostki MN,U). W ocenie Kolegium nie można także w rozpatrywanym przypadku uznać niezgodności z § 32 ust. 3 obowiązującego planu, tym bardziej, że § 58 dla ternu 1R przewiduje lokalizację m.in. dróg dojazdowych i wewnętrznych - dojazdów do pól i istniejących siedlisk.
Planowana inwestycja w ocenie tego organu nie jest także sprzeczna z § 7 pkt 8 planu. Przepis ten stanowi jedynie, że działalność usługowa lub produkcyjna, która może być uciążliwa dla sąsiednich funkcji, z uwagi na wytwarzany hałas, wibracje, pyły, drażniące wonie lub światło o dużym natężeniu - winna być odseparowana pasem zieleni wielopiętrowej lub ogrodzeniem ograniczającym rozprzestrzenianie się uciążliwości do granic nieruchomości, na której jest prowadzona. Jest to zatem wymóg możliwy do wprowadzenia w decyzji.
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że ocena zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego należy do organu wydającego decyzję i powinna być dokonana już na wstępnym etapie postępowania. W niniejszym przypadku organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie z wniosku inwestora nie dopatrzył się sprzeczności z planem miejscowym, skoro pismami z dnia [...] r. zwrócił się o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K., Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. i Marszałka Województwa Śląskiego.
Zdaniem organu odwoławczego można domniemywać, że sprzeciw licznej grupy mieszkańców spowodował uznanie planowanej inwestycji za sprzeczną z planem miejscowym. Należy jednak stwierdzić, iż podstawy do wydania zaskarżonej decyzji nie może stanowić uznanie organu pierwszej instancji, że inwestycja wzbudza sprzeciw mieszkańców. Na poparcie swego stanowiska organ odwoławczy odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych.
Reasumując organ ten stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym i prawnym, zasadne i konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku tut. Sądu, celem sprawdzenia i oceny zmienionego raportu oddziaływania inwestycji na środowisko- w szczególności w zakresie wskaźników i parametrów określonych dla terenu 1R w przepisie § 58 planu.
Pismem z dnia 28 lipca 2021 r. sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach od powyższej decyzji organu odwoławczego, wniosła P. M. (dalej: skarżąca) wnosząc o jej uchylenie. Wskazała, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy D. przyjętego uchwałą nr [...] z dnia [...] r. "działalność usługowa lub produkcyjna, która może być uciążliwa dla sąsiednich funkcji, z uwagi na wytwarzany hałas, wibracje, drażniące wonie lub światło o dużym natężeniu - winna być odseparowana pasem zieleni wielopiętrowej lub ogrodzeniem ograniczającym rozprzestrzenianie się uciążliwości do granic nieruchomości na której jest prowadzona".
Podniosła, że planowana inwestycja, która polega na budowie budynków inwentarskich - kurników z całą pewnością nie jest w stanie ograniczyć uciążliwości, jakie generują takie inwestycje do granic nieruchomości stanowiącej własność inwestora. Uciążliwości te, to przede wszystkim uciążliwości zapachowe - bardzo silny fetor, jaki wydziela się z ferm drobiu, niekiedy uniemożliwia on przebywanie na powietrzu nawet w promieniu kilku kilometrów od takiego zakładu.
Dodała, że fermy drobiu stanowią zagrożenie sanitarno-epidemiologiczne poprzez zanieczyszczenie ujęć wody. Wrasta w pobliżu takich inwestycji liczba gryzoni i insektów. Spada wartość nieruchomości.
Negatywny wpływ takich inwestycji na środowisko oraz na komfort życia sąsiadów, którzy posiadają nieruchomości w sąsiedztwie takich inwestycji dostrzegł także ustawodawca, prowadząc prace nad ustaleniem odległości pomiędzy planowanymi inwestycjami sektora rolniczego a budynkami mieszkalnymi na nieruchomościach sąsiednich.
Skarżąca podkreśliła, iż posiada w sąsiedztwie planowanej inwestycji nieruchomości mieszkaniową, co uzasadnia jej interes prawny w kwestionowaniu rozstrzygnięcia Kolegium, w sytuacji ewidentnej sprzeczności planowanej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego oraz zasadą zrównoważonego rozwoju, wydanie decyzji o uchyleniu decyzji Wójta Gminy D. nie jest uprawnione i jako takie powinno zostać wyeliminowane z obrotu.
W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumenty, które przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że postępując zgodnie ze wskazaniami wyroku tut. Sądu z dnia 22 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 78/21 po ponownej analizie stwierdził, iż zamierzenie polegające na budowie budynków inwentarskich - kurników raz z infrastrukturą techniczną na nieruchomości nr 2 nie jest sprzeczne z obowiązującym planem miejscowym. Zatem w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym, po stwierdzeniu zgodności zamierzenia z planem, przekazał sprawę ponownie organowi pierwszej instancji w celu sprawdzenia i oceny zmienionego raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, w szczególności w zakresie wskazywanej przez ten organ niezgodności planowanej inwestycji nie tylko w zakresie wskaźników i parametrów określonych dla terenu 1R w przepisie § 58 planu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w zakresie określonym w art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.) nakazującym ocenę jedynie przesłanek wskazanych w art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wykazało, że rozstrzygnięcie to jest dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowy sprzeciw, zdaniem tut. Sądu, musiał zostać uwzględniony.
W myśl art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy w wyniku rozpoznania skutecznie wniesionego odwołania wydaje albo decyzję kończącą postępowanie w sprawie - utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, albo decyzję uchylającą zaskarżoną doń decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzekającą co do istoty sprawy, bądź uchylającą zaskarżoną decyzję i umarzającą postępowanie pierwszej instancji albo też decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze. Zasadą jest zatem, że organ drugoinstancyjny w sposób ostateczny załatwia sprawę administracyjną, która została mu przedłożona w wyniku wniesionego odwołania. Jako wyjątek traktować należy przewidziane w § 2 przywołanego artykułu prawo i jednocześnie obowiązek organu drugiej instancji nie orzekania w sposób kończący sprawę i wydania jedynie decyzji kasacyjnej uchylającej rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
Podjęcie takiego orzeczenia przez organ drugiej instancji ma zastosowanie jedynie w ściśle określonej sytuacji, a mianowicie gdy decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. A contrario w sytuacji gdy materiał dowodowy został zebrany w sprawie w sposób wyczerpujący, bądź możliwy do uzupełnienia w trybie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylenie zaskarżonej w wyniku odwołania decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy organowi temu do ponownego rozpoznania nie jest dopuszczalne.
Należy podkreślić, że stosownie do przywołanego przepisu, organ drugiej instancji przekazując sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W tym miejscu wskazać nadto należy, iż sprawa powyższa nie jest rozpatrywana pierwszy raz, lecz była już przedmiotem wyrokowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 22 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 78/21 uwzględniając złożony sprzeciw, uchylił kasatoryjną decyzję organu odwoławczego z dnia [...] r. Analiza tego wyroku prowadzi do stwierdzenia, że Sąd ten w wyroku uchylającym poprzednią decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazał, iż zasadnie organ odwoławczy stwierdził, iż nie uprawniony do oceny przedłożonej w toku postępowania odwoławczego przez inwestora aneksu do przedstawionego raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, m.in. w zakresie zmiany dopuszczonych wskaźników i parametrów, ale w pierwszej kolejności to właśnie organ odwoławczy winien dokonać wyraźnej i jednoznacznej oceny zgodności planowanej inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dopiero bowiem po stwierdzeniu, że w pozostałym zakresie inwestycja zgodna jest z obowiązującym planem miejscowym, zasadne będzie analizowanie poprawionych parametrów i wskaźników przyszłej zabudowy w kontekście wymagań wskazanych w § 58 uaktualnionych w aneksie do przedstawionego raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. Wskazania Sądu co do prawidłowego postępowania w sprawie były więc jasne i precyzyjne.
Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że przepis art. 153 cytowanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.
Dokonując zatem obecnie kontroli postępowania organu, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji należy więc dokonać oceny, czy orzekający w sprawie organ odwoławczy odniósł się do wskazań zawartych w tym wyroku i wyjaśnił wątpliwości co do zgodności planowanej inwestycji z obowiązującym planem miejscowym..
W ocenie Sądu wydana w sprawie decyzja organu odwoławczego jest prawidłowa, a także uzasadnienie tej zaskarżonej decyzji spełnia wymogi zawarte w przepisie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w wymienionym powyżej wyroku organ odwoławczy dokonał samodzielnej analizy zapisów obowiązującego na terenie objętym planowaną inwestycją miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] r., wskazując, że wbrew stanowisku organu pierwszej instancji nie stwierdził by zamierzenie polegające na budowie budynków inwentarskich - kurników na działce nr 2 obręb [...] D. było sprzeczne z postanowieniami tego planu. Dodał przy tym, że z akt sprawy można wysnuć wniosek, iż organ pierwszej instancji początkowo także nie dopatrzył się podnoszonej w decyzji sprzeczności, o czym świadczy fakt, iż pismami z dnia [...] r. zwrócił się organów - tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K., Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. i Marszałka Województwa Śląskiego o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Swe początkowe stanowisko , w ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji zmienił pod wpływem licznych sprzeciwów mieszkańców sąsiednich terenów zdecydowanie nieprzychylnych projektowanemu zamierzeniu.
Dokonując analizy w tym zakresie należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, iż działka nr 2 znajduje się w dwóch jednostkach strukturalnych oznaczonych symbolami: MN,U - zabudowa jednorodzinna z usługami (część południowa) oraz 1R - tereny rolne (część północna). Zamierzona inwestycja przewidziana jest w całości na północnej, znacznie większej części działki, na której przeznaczeniu dopuszczalnym przewidziano - budynki i urządzenia służące bezpośrednio produkcji rolniczej, hodowlanej i ogrodniczej, zabudowę siedliskową w przypadku, gdy powierzchnia gospodarstwa związanego z tą zabudową przekracza aktualną średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego na terenie gminy, rozbudowę, budowę i wymianę kubatury zabudowy zagrodowej, lokalizację stacji telefonii komórkowej (..) oraz lokalizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej a także dróg dojazdowych i wewnętrznych. Przeznaczenie to dopełnia przeznaczenie podstawowe tego terenu- czyli tereny rolnicze - pola uprawne, łąki , pastwiska, wody powierzchniowe.
Zatem w świetle powyższego, planowane przedsięwzięcie jest zgodne z przytoczonymi zapisami planu. Zamiarem inwestora jest realizacja budynków i urządzeń służących bezpośrednio produkcji hodowlanej, a zapisy dla jednostki strukturalnej - 1R nie zawierają zakazu nowych inwestycji związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej kwalifikowanej do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, zawierają jedynie zakaz nieuzasadnionej likwidacji zadrzewierń i zakrzewień śródpolnych. Nie można też w przedmiotowej sprawie uznać niezgodności z zapisem § 32 ust. 3 obowiązującego planu, szczególnie, że przepis § 58 dla terenu 1R przewiduje lokalizację m.in. dróg dojazdowych i wewnętrznych - dojazdów do pól i istniejących siedlisk.
Dodatkowo podnieść trzeba, że na etapie postępowania odwoławczego dołączona została zmiana w postaci aneksu do przedłożonego i ocenionego przez organ pierwszej instancji raportu odziaływania inwestycji na środowisko w zakresie zmiany zakwestionowanych przez organ pierwszej instancji parametrów i wskaźników zagospodarowania terenu w zakresie przeznaczenia określonego w § 58 planu oraz sposobu skomunikowania ternu inwestycji.
Wobec generalnej zasady, iż przy braku zgodności lokalizacji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego następuje odmowa wydania decyzji środowiskowych uwarunkowaniach, czyli ocena w tym zakresie jest warunkiem koniecznym dla wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to przy potwierdzeniu, że planowane zamierzenie nie jest sprzeczne z obowiązującym planem w zakresie dopuszczenia tej inwestycji na przedmiotowym terenie, dokładna ocena zgodności w zakresie zasad i warunków zagospodarowania tego terenu, co do wskaźnika intensywności zabudowy - max. 0,2, powierzchna biologicznie czynnej - min. 60%, zachowania linii rozgraniczających ulic oraz linii zabudowy zgodnie z rozdziałem VII uchwały, a także w zakresie formy i gabarytów budynków - zgodnie z rozdziałem III uchwały, przy przedstawieniu przez inwestora wymienionej powyżej zmiany musi być ponownie przeprowadzona przez organ pierwszej instancji. W przypadku innego działania, tzn. dokonania tej oceny przez organ drugiej instancji doprowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Tak więc uwzględniając powyższe, zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji wydana została bez należytego wyjaśnienia sprawy we wskazanym powyżej zakresie. Jednocześnie brak jest możliwości usunięcia dostrzeżonych braków i ocen w trybie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego bez narażenia się na zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego). Stad też zaskarżona decyzją jest zasadna i nie narusza zapisów art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Prawidłowo w tych okolicznościach organ odwoławczy podkreślił, iż nie mógł wydać rozstrzygnięcia merytorycznego, zastępując i wyręczając niejako organ pierwszej instancji. Zasadnie przy tym stwierdził, że sprzeciw wobec inwestycji, nawet licznej grupy mieszkańców nie może stanowić podstawy do wydania decyzji negatywnej, tzn. odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji zamierzenia inwestycyjnego. Niezbędne w tym zakresie jest ponowne dokładne i wnikliwe przeanalizowanie skorygowanych i uzupełnionych dokumentów – raportu oddziaływania i oceny zgodności w zakresie seplenienia zasad i warunków zagospodarowania tego terenu – tzn. wskaźników, parametrów, gabarytów oraz warunków komunikacji.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało oddalić wniesiony sprzeciw i na podstawie art. 151a § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło