III SA/Po 365/20

Dnia 20 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi P. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] kwietnia 2020 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019 I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] marca 2020 roku nr [...] w części dotyczącej odmowy przyznania płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz skarżącego kwotę [...]- ([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzją z [...] kwietnia 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), w związku z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505), po rozpatrzeniu odwołania P. R. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z [...] marca 2019 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019 – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazane wyżej decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym: P. R. [...] maja 2019 r. za pośrednictwem platformy aplikacyjnej eWniosekPlus złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2019. Do wniosku dołączono 10 załączników graficznych, oświadczenie o zwierzętach zadeklarowanych do płatności - płatność do krów, oświadczenie o zwierzętach zadeklarowanych do płatności - płatność do bydła, oświadczenie o powierzchni obszarów proekologicznych oraz aneks do umowy nr [...] na dostawę buraków cukrowych w 2019 roku. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. ww. decyzją z [...] marca 2020 r. przyznał wnioskodawcy płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej, płatności na zazielenienie, płatności redystrybucyjnej, płatności do była, płatności do krów i płatność z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej oraz odmówił przyznania płatności do powierzchni buraków cukrowych. Uzasadniając odmowę przyznania płatności do powierzchni buraków cukrowych, organ wskazał, że do wniosku dołączono aneks do umowy na dostawę buraków cukrowych w 2019 r. , jednakże nie została doręczona umowa P. R. wniósł odwołanie, podnosząc, że przy wypełnianiu wniosku o dopłaty na rok 2019 dołączył aneks do umowy na dostawę buraków cukrowych. Z aneksu wynika, jaka jest powierzchnia zakontraktowana buraka cukrowego. Wskazał również, że sam aneks świadczy o tym, że posiada zawartą umowę. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazanej wyżej decyzji, wyjaśnił, że nie został spełniony warunek zawarty w art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 05 lutego 2015 r. o płatnościach bezpośrednich, bowiem wnioskodawca załączył jedynie aneks do umowy na dostawę buraków cukrowych w 2019 r., nie dołączył natomiast umowy. Organ podkreślił, że o deklaracjach do płatności, w ramach jakich schematów pomocowych wnioskuje w danym roku o płatność, każdorazowo decyduje wnioskodawca poprzez złożenie odpowiedniego wniosku wraz z wymaganymi załącznikami. Natomiast obowiązkiem Agencji płatniczej jest weryfikacja, czy zostały spełnione wszystkie kryteria do otrzymania płatności. Organ zaznaczył, że złożony w dniu [...] maja 2019 r. wniosek nie zawierał błędów kompletności. Podczas kontroli sprawdzano, czy rolnik dołączył wymagane załączniki: umowa na dostawę buraków cukrowych i w omawianym przypadku taki załącznik był załączony. Zatem rolnik nie był wzywany w celu uzupełnienia braków formalnych. Kwestia poprawności umowy i zawartych w niej danych jest weryfikowana podczas kontroli administracyjnej. W wyniku przeprowadzonej kontroli merytorycznej okazało się, że załącznik zawiera tylko aneks do umowy, a nie zawierał umowy na dostawę buraków. Umowa na dostawę buraków cukrowych w roku 2019 została dopiero dołączona do pisma odwoławczego, złożonego [...] marca 2020 r. P. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W uzasadnieniu skargi, wskazał że rozumie, iż obowiązkiem wnioskodawcy jest dostarczyć wszystkie dokumenty potrzebne do otrzymania płatności. Skarżący ocenił, że tak uczynił, bowiem w odpowiednim terminie dostarczył aneks do umowy na dostawę buraków cukrowych na rok 2019. Skarżący podniósł także, że skoro organ ocenił, że nie dostarczył wymaganego dokumentu, winien był wezwać go o uzupełnienie wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z [...] kwietnia 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z [...] marca 2019 r. wydaną w sprawie przyznania P. R. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019. Stan faktyczny ustalony w sprawie pozostaje poza sporem. P. R. składając w dniu [...] maja 2019 r. za pośrednictwem platformy aplikacyjnej eWniosekPlus wniosek o przyznanie płatności na rok 2019, poza dokumentami wymienionym w ww. decyzji, dołączył do wniosku aneks do umowy nr [...] na dostawę buraków cukrowych w 2019 roku, nie dołączając samej umowy nr [...]. Przy czym, co również nie jest sporne, P. R. posiada umowę nr [...] na dostawę buraków cukrowych w 2019 r, którą przedłożył organowi w dniu [...] marca 2020 r. wraz z odwołaniem od decyzji. Jak wskazał organ odwoławczy i co wynika z akt sprawy, organ I instancji nie poinformował skarżącego o brakach wniosku w postaci nie załączenia umowy na dostawą buraków cukrowych, ustalając podczas kontroli, że rolnik dołączył wymagane załączniki. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest zatem to, czy w świetle przedstawionych wyżej okoliczności, organy prawidłowo odmówiły skarżącemu przyznania płatności do powierzchni buraków cukrowych, uznając, że nie został spełniony warunek w postaci braku umowy dostawy buraków cukrowych w 2019 r. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1312 z późn. zm., dalej jako ustawa o płatnościach), jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013,; 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3)o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z kolei, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o płatnościach, płatności związane do powierzchni upraw przysługują do uprawy w plonie głównym roślin strączkowych na ziarno, roślin pastewnych, ziemniaków skrobiowych, buraków cukrowych, pomidorów, chmielu, truskawek, lnu lub konopi włóknistych. Jak wynika z ust. 6 art. 15, płatność związana do powierzchni upraw buraków cukrowych jest przyznawana rolnikowi: 1) jeżeli zawarł: a) umowę dostawy, o której mowa w pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia nr 1308/2013 (umowę dostawy buraków do produkcji cukru zawartą pomiędzy sprzedawcą a przedsiębiorstwem), która określa również powierzchnię gruntów, na której rolnik jest zobowiązany uprawiać buraki cukrowe , lub b) umowę z: – grupą producentów rolnych, której jest członkiem, lub – organizacją producentów uznaną na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, której jest członkiem, lub – zrzeszeniem organizacji producentów uznanym na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, do którego należy organizacja producentów, której jest członkiem, w której rolnik zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia grupie, organizacji lub zrzeszeniu określonej ilości buraków cukrowych z określonej powierzchni gruntów, a grupa, organizacja lub zrzeszenie zobowiązują się te buraki odebrać w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i przeznaczyć te buraki na produkcję cukru. Jednocześnie, jak stanowi art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach w przypadku, gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy o płatnościach w przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów. Jak wynika z przepisu art. 23 ust. 1 ustawy jeżeli wniosek nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 k.p.a., czyli braki wniosku dotyczą materii innej niż adres wnoszącego, na kierowniku biura powiatowego Agencji spoczywa obowiązek polegający na tym, że niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1 chyba, że ten termin upłynął. Zastrzeżenie zawarte na końcu tego przepisu "chyba, że termin ten upłynął" zwalnia organ administracyjny od realizacji ww. obowiązku informacyjnego. Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie, niewątpliwie znajdował zastosowanie art. 23 wskazanej wyżej ustawy, gdyż wniosek został złożony w terminie i skoro organ uznał, że złożony aneks do umowy na dostawę buraków nie stanowi wypełnienia warunku, o którym mowa w ww. art. 15 ust 6 ustawy, powinien był niezwłocznie poinformować skarżącego o stwierdzonym braku i skutkach jego nieusunięcia w terminie. Skoro zaś organ, wbrew obowiązkowi wynikającemu ze wskazanego przepisu, po pierwsze nie dokonał rzetelnego sprawdzenia wniosku, uznając, że wniosek jest kompletny i nie poinformował skarżącego o stwierdzonym, w jego ocenie, braku tj. o brakującej umowie oraz o skutkach nieusunięcia tego braku w terminie, w jakim można dokonać poprawek, to tym samym to zaniechanie organu skutkowało naruszeniem przepisu art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, a także przepisu art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach, zgodnie z którym organ administracji publicznej stoi na straży praworządności oraz przepisu art. 8 § 1 k.p.a. obligującego organ do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Co należy również podkreślić, strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań organu, polegających na niewykonaniu objętych przepisami prawa obowiązków organu do podjęcia czynności. Powyższe naruszenie, w ocenie Sądu miało wpływ na wynik sprawy, albowiem uniemożliwiło skarżącemu uzupełnienie wniosku o umowę, którą - jak wskazano wyżej skarżący posiada, a w konsekwencji stało się przyczyną, dla której organ odmówił przyznania płatności. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie, uwzględniając powyższe rozważania, odnieść się merytorycznie do wniosku strony o przyznanie płatności na rok 2019 z uwzględnieniem umowy nr [...] na dostawę buraków cukrowych w 2019 r. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a., orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt. 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 P.p.s.a.