III FSK 251/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-03-30
Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak (sprawozdawca)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może doręczyć zobowiązanemu jednocześnie decyzję o zabezpieczeniu i odpis zarządzenia zabezpieczenia, jeśli doręczenie odpisu zarządzenia po doręczeniu decyzji mogłoby utrudnić lub udaremnić dokonanie zabezpieczenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że okoliczności wskazane przez Sąd I instancji, takie jak brak majątku trwałego, natychmiastowe przekazywanie środków z rachunków bankowych, nierzetelne prowadzenie ksiąg, konieczność przymusowego egzekwowania zobowiązań, wprowadzanie organów w błąd co do miejsca prowadzenia ksiąg, opóźnione informowanie o miejscach działalności oraz niewypełnianie obowiązków sprawozdawczych, są wystarczające do zastosowania art. 155b § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oznacza to, że doręczenie decyzji o zabezpieczeniu wraz z odpisem zarządzenia zabezpieczenia było uzasadnione, a obowiązek objęty zabezpieczeniem jest wymagalny.Stan faktyczny
Spółka P. sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie dotyczące zarzutów w postępowaniu zabezpieczającym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego, w szczególności poprzez uznanie, że zabezpieczony obowiązek jest wymagalny. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 września 2021 r. sygn. akt I SA/Lu 260/21 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w C na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 8 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z 24 września 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 260/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę P. sp. z o. o. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 8 kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu zabezpieczającym. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a".
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła P. sp. z o. o. w C. (Spółka) zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości. W oparciu o przesłankę wynikającą z art. 174 § 1 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 34 § 2 w zw. z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) oraz w zw. z art. 155b § 1a i art. 166b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.) – dalej jako: "u.p.e.a." oraz art. 33 § 4 i art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) – dalej jako: "O.p." poprzez uznanie, że zaszły przesłanki pozwalające na oddalenie zarzutów wskutek wadliwego stwierdzenia, że zabezpieczony obowiązek jest wymagalny.
Wskazując na powyższe Spółka wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie,
2. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych,
3. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.
Zarządzeniem Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), z uwagi na konieczność jej rozpatrzenia bez zbędnej zwłoki oraz brak możliwości technicznych przeprowadzenia w krótkim terminie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. Strony, po otrzymaniu informacji o posiedzeniu niejawnym i podstawach jego zarządzenia, nie wnosiły zastrzeżeń do takiego trybu rozpoznania sprawy.
Istota podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu sprowadza się do oceny zasadności zastosowania w sprawie art. 155b § 1a u.p.e.a., który stanowi, że w przypadku gdy doręczenie odpisu zarządzenia po doręczeniu decyzji o zabezpieczeniu, o której mowa w art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, mogłoby utrudnić lub udaremnić dokonanie zabezpieczenia, organ egzekucyjny lub egzekutor wraz z odpisem zarządzenia zabezpieczenia doręcza zobowiązanemu tę decyzję o zabezpieczeniu.
Możliwość jednoczesnego doręczenia zobowiązanemu zarówno decyzji o zabezpieczeniu, jak i odpisu zarządzenia zabezpieczenia, uwarunkowane jest wystąpieniem przesłanek, opisanych w art. 155b § 1a u.p.e.a. Okoliczności uzasadniające obawy o udaremnienie lub utrudnienie egzekucji muszą mieć charakter obiektywny i mogą wynikać zarówno z oceny postępowania zobowiązanego w przeszłości, jak i z oceny jego postępowania w sprawie obowiązku będącego przedmiotem postępowania zabezpieczającego. Obawy te muszą mieć zatem konkretny, a nie ogólny charakter, i powinny być zasadne w świetle zebranego materiału dowodowego. Przy czym należy zauważyć, że nie chodzi o pewność zaistnienia takiej sytuacji, ale o prawdopodobieństwo o jej wystąpienia; ustawodawca posługuje się bowiem zwrotem "mogłoby utrudnić lub udaremnić (...)" a nie "utrudni lub udaremni (...)".
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, za organami egzekucyjnymi, okoliczności są wystarczające dla uznania, że doręczenie odpisu zarządzenia po doręczeniu decyzji o zabezpieczeniu, o której mowa w art. 33 O.p., mogłoby utrudnić lub udaremnić dokonanie zabezpieczenia. Skarżąca w skardze kasacyjnej nie zakwestionowała ustaleń faktycznych, z których wynika brak majątku trwałego, fakt natychmiastowego przekazywania środków zasilających rachunki bankowe Spółki innym podmiotom, nierzetelne prowadzenie ksiąg podatkowych, konieczność przymusowego egzekwowania nawet niewielkiej kwoty zobowiązań, postawa Spółki wobec organów podatkowych polegająca na wprowadzaniu w błąd organów podatkowych co do faktycznego miejsca prowadzenia i przechowywania ksiąg podatkowych, informowanie z kilkumiesięcznym opóźnieniem o miejscach prowadzenia działalności gospodarczej oraz niewypełnianie obowiązków sprawozdawczych.
W konsekwencji powyższych ustaleń, skoro decyzja o zabezpieczeniu została doręczona w prawem określonej formie nie można twierdzić, że obowiązek objęty zabezpieczeniem nie jest wymagalny. Nie jest wobec powyższego zasadny zarzut naruszenia art. 34 § 2 w zw. z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. oraz art. 33 § 4 i art. 212 O.p.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r.., poz. 259) – oddalił skargę kasacyjną.
Bogusław Woźniak Jacek Brolik Bogusław Dauter
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło