IV SA/Po 396/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-09-24

Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Maria Grzymisławska-Cybulska, Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, którego cele statutowe obejmują m.in. tworzenie optymalnych warunków mieszkalnictwa, dbanie o porządek, bezpieczeństwo i rozwój osiedla, a także reprezentowanie interesów mieszkańców, może zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowy sieci wodociągowej) na terenie tego osiedla, jeśli wykaże istnienie interesu społecznego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że cele statutowe Stowarzyszenia, obejmujące m.in. tworzenie infrastruktury technicznej na osiedlu i reprezentowanie interesów mieszkańców, są wystarczające do dopuszczenia go do udziału w postępowaniu dotyczącym budowy sieci wodociągowej. Błędna interpretacja przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze pojęcia interesu społecznego, które powinno uwzględniać zobiektywizowane potrzeby lokalnych społeczności i racjonalnie pojmowaną kontrolę społeczną nad postępowaniem administracyjnym, doprowadziła do naruszenia art. 31 § 1 k.p.a. W związku z tym, zaskarżone postanowienie zostało uchylone.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwróciło się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu dotyczącym lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci wodociągowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło dopuszczenia, uznając brak związku między celami statutowymi Stowarzyszenia a przedmiotem postępowania oraz brak wykazania interesu społecznego. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, argumentując, że cele statutowe i interes mieszkańców są zbieżne z przedmiotem postępowania. WSA uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Stowarzyszenia zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 września 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Stowarzyszenia [...] w P. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] października 2020 r. odmawiające Stowarzyszenie w P. dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci wodociągowej DN 100 MM, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], ark.[...], obręb P., położonej w P. przy ulicy [...]. Opisane powyżej postanowienia zapadły w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] Prezydent Miasta P. po rozpoznaniu wniosku P. P. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla budowy sieci wodociągowej DN 100 MM, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], ark.[...], obręb P., położonej w P. przy ulicy [...]. Pismem sporządzonym dnia [...] stycznia 2020 r. Stowarzyszenie w P. zwróciło się o uznanie tego stowarzyszenia za stronę postępowania m.in. w sprawie dotyczącej lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci wodociągowej DN 100 MM, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], ark.[...], obręb P.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. nr [...] odmówiło Stowarzyszenie w P. dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci wodociągowej DN 100 MM, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], ark.[...], obręb P., położonej w P. przy ulicy [...]. Uzasadniając swoje stanowisko w tej sprawie Kolegium wskazało, że wniosek Stowarzyszenia O. nie wskazywał na jakikolwiek związek pomiędzy budową nowego odcinka sieci wodociągowej na ulicy [...] w P., stanowiącej własność Miasta P., a statutową działalnością tego stowarzyszenia. W przewidzianym prawem terminie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyło Stowarzyszenie w P. podnosząc, że cel Stowarzyszenia, jak i jego zakres działalności dotyczy podejmowania działań w sprawach związanych z bieżącym funkcjonowaniem O. w P. (rozdział I pkt 2 Statutu Stowarzyszenia). Wyjaśniono, że budowa sieci wodociągowej na działce nr [...], ark.[...], obręb P., położonej w P. przy ulicy [...] ma ścisły związek z funkcjonowaniem O. , bowiem zakłada on przyłączenie nowo wybudowanej instalacji do istniejącej infrastruktury na O. . W efekcie może dojść do uniemożliwienia korzystania z dotychczasowej infrastruktury wodociągowej na tym osiedlu, która jest stara (ma ponad [...] lat), pozbawiona jest indywidualnych przyłączy i przebiega przez domy mieszkańców. Podniesiono, że po przyłączeniu nowej inwestycji, stara infrastruktura, obsługująca O. , może nie wytrzymać zwiększonego ciśnienia, w konsekwencji czego stare rury mogą popękać i pozalewać domy. Do pisma załączono Statut Stowarzyszenie w P.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] października 2020 r. odmawiające Stowarzyszenie w P. dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci wodociągowej DN 100 MM, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], ark.[...], obręb P., położonej w P. przy ulicy [...]. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wskazało, że "cele dotyczące o. " określone zostały w taki sposób, że nie sposób stwierdzić istnienia powiązania merytorycznego w sensie prawnym i faktycznym pomiędzy nimi, a przedmiotem postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji wodociągowej. Jak wskazało Kolegium, dopuszczenie organizacji społecznej do uczestniczenia wymaga powołania się na interes społeczny, a Stowarzyszenie - jak zauważyło Kolegium - wskazało, że istnienia interesu społecznego upatruje w tym, że nowoprojektowana infrastruktura techniczna pogorszy albo wręcz uniemożliwi korzystanie z istniejącej infrastruktury właścicielom domów na O. Marysieńki. Kolegium wskazało, że samo odwołanie się do celów statutowych nie jest wystarczające, a analiza akt sprawy wskazuje, że pomiędzy celami statutowymi, a przedmiotem postępowania nie zachodzi bezpośredni związek w rozumieniu art. 31 § 1 k.p.a. Podkreślono, że decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Ograniczenie cudzych praw do nieruchomości może nastąpić dopiero w fazie realizacyjnej, w związku z wydaniem pozwolenia na budowę. W przewidzianym prawem terminie skargę do sądu wywiodło Stowarzyszenie w P. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia art. 31 § 1 pkt 2, art. 35, art. 36 § 1, art. 8 § 1 k.p.a. Uzasadniając złożoną skargę zauważono, że skoro postępowanie administracyjne zmierza do planowanej inwestycji budowy sieci wodociągowej na terenie danego osiedla, to logicznym jest przyjęcie, że osiedlowe Stowarzyszenie ma ścisły interes faktyczny do występowania w imieniu lokalnej społeczności. Podkreślono, że cele Stowarzyszenia są zbieżne z przedmiotem postępowania, a udział Stowarzyszenia w postępowaniu pozwoli na reprezentację interesu mieszkańców poszczególnych nieruchomości i umożliwi jednogłośne przedstawienie interesu poszczególnych nieruchomości wchodzących w skład osiedla. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Z mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd wskazuje również, że sprawa podlegała rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 3 oraz 120 p.p.s.a. ze względu na to, że przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Przedmiotem skargi było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie własne odmawiające Stowarzyszenie w P. dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci wodociągowej DN 100 MM, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], ark.[...], obręb P., położonej w P. przy ulicy [...]. Uprzedzając zasadnicze rozważania w badanej sprawie, mając na uwadze zarzuty i argumentację skargi, należy zaakcentować, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie było wyłącznie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd nie rozstrzygał w tej sprawie kwestii szybkości prowadzenia tego postępowania. W celu zwalczania bezczynności i opieszałości organów administracji publicznej ustawodawca przewidział odrębną skargę, której wniesie, co do zasady, możliwe jest po wyczerpaniu stosownych środków w toku postępowania administracyjnego. W okolicznościach badanej sprawy, fachowy pełnomocnik, reprezentujący Stowarzyszenie, wskazał, że skarga dotyczy postanowienia Kolegium. Przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym określa art. 31 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.), zgodnie z którym: "§ 1. Organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.(...). § 2. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie." Stosownie do przywołanego art. 31 §1 k.p.a. za dopuszczeniem organizacji społecznej muszą przemawiać łącznie następujące przesłanki: cele statutowe organizacji oraz interes społeczny. Okolicznością wymagającą ustalenia w pierwszej kolejności jest jednak ustalenie, czy podmiot zgłaszający swój akces do postępowania jest organizacją społeczną. Definicję pojęcia organizacji społecznej zawiera art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a. określając kategorie podmiotów mieszczących się w pojęciu organizacji społecznych, poprzez wymienienie: organizacji zawodowych, samorządowych, spółdzielczych i "innych organizacji społecznych". Jak zauważa się w judykaturze (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 listopada 2019 r. sygn. II SA/Kr 1241/19) oraz doktrynie (M. Romańska, w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, s. 304) definicja ta nie wskazuje w sposób nawet przybliżony cech, którymi powinien charakteryzować się tego rodzaju podmiot. Trzeba zatem, za poglądami wyrażonymi w literaturze przyjąć, że "przez organizacje społeczne należy rozumieć wszelkie trwałe zrzeszenia osób fizycznych i prawnych powołane do wypełniania określonych, ważnych społecznie celów, posiadające stałą więź organizacyjną, niewchodzące w skład aparatu organów administracji publicznej, zarówno rządowej, jak i samorządowej". Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy wskazać trzeba, że nie ulega wątpliwości Sądu, że skarżące Stowarzyszenie ma wskazane cechy; jest podmiotem względnie trwałym, zorganizowanym, zarejestrowanym w Krajowym Rejestrze Sądowym pod nr [...], posiadającym wewnętrzną regulację w postaci statutu, nakierunkowanym na realizację ważnych społecznie celów i podejmującym działania w tym zakresie. Podmiot ten nie wchodzi również w skład struktury administracji publicznej. Pierwsza przesłanka dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu dotyczy uzasadnienia dopuszczenia w "celach statutowych" organizacji społecznej. Musi istnieć bowiem merytoryczny związek pomiędzy przedmiotem postępowania administracyjnego i zakresem działania organizacji społecznej. Organ powinien zatem ocenić, czy między celami statutowymi organizacji społecznej, a przedmiotem sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej, istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym. Cele Stowarzyszenie w P. (dalej również jako: "Stowarzyszenie") określa Statut w Rozdziale II pt. Cele i środki działania. Zgodnie z pkt 1 Rozdziału II celem tego stowarzyszenia jest: a) przyczynianie się do tworzenia optymalnych warunków mieszkalnictwa na O. w P., b) podejmowanie działań w zakresie upiększania i dbania o porządek na O. w P. , c) podejmowanie działań w zakresie zwiększania bezpieczeństwa mieszkańców O. w Poznaniu, d)wspieranie inicjatyw zmierzających do tworzenia infrastruktury technicznej na O. w P. , e) reprezentowanie interesów mieszkańców O. w P. przed organami administracji rządowej i samorządowej oraz innymi instytucjami i podmiotami, f) działanie na rzecz zrównoważonego i wielofunkcyjnego rozwoju O. w P., g) działalność proekologiczna, poprawa jakości życia mieszkańców, h) działalność na rzecz osób w wieku emerytalnym, działalność senioralna, i) organizowanie wsparcia dla osób wymagających opieki, j) wspieranie placówek oświatowych, k) działania związane z edukacją i profilaktyką medyczną, i) prowadzenie działań mających na celu podnoszenie świadomości prawnej, m) działalność na rzecz osób niepełnosprawnych, n) promocja i organizacja wolontariatu. W ocenie Sądu cele statutowe uzasadniają dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Regulacja Statutu, zwłaszcza przywołanego pkt 1 Rozdziału II , jednoznacznie wskazuje ukierunkowanie działań organizacji na uczestniczenie w postępowaniach administracyjnych dotyczących O. w P., w których zachodzi, w ocenie Stowarzyszenia, konieczność ochrony interesów mieszkańców tego osiedla (lit. e), w tym w zakresie tworzenia infrastruktury technicznej na O. w P. (lit. d). Skoro więc wniosek dotyczy postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci wodociągowej, stanowiącej zamierzenie inwestycyjne przewidziane do realizacji na części działki nr [...], przy której zlokalizowane jest kilkadziesiąt budynków mieszkalnych stanowiących część O. w P., to związek pomiędzy celami statutowymi a przedmiotem postępowania bezsprzecznie istnieje. Druga przesłanka dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczy związku pomiędzy udziałem organizacji społecznej w postępowaniu a interesem społecznym. Jak stanowi art. 31 § 1 k.p.a. in fine za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym musi przemawiać interes społeczny. Pojęcie "interesu społecznego" jest pojęciem nieostrym (niedookreślonym), zwanym również klauzulą generalną. Ze swej istoty pojęcie takie nie ma ogólnej definicji ustawowej, wobec czego wypełnienie treścią, nadanie mu znaczenia w okolicznościach konkretnej sprawy należy do organu administracji publicznej. Interes społeczny (utożsamiany, w pewnym uproszczeniu, z interesem państwowym lub publicznym) nie może być zatem traktowany w sposób abstrakcyjny, w oderwaniu od konkretnej sprawy, gdyż nie jest pojęciem stałym i jednolitym (tak: H. Knysiak-Sudyka, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, s. 130 oraz podana tam literatura). Pojęcie interesu społecznego, ze względu na swoją niedookreśloność, traktowane bywa jako kategoria luzu decyzyjnego przyznanego organom administracji. Ta swoboda decyzyjna organu nie jest nieograniczona. Treść pojęcia nieoznaczonego, któremu organ nadaje sens i znaczenie, musi opierać się o wartości istotne w systemie prawnym, jak też wartości istotne w kontekście rozpatrywanej sprawy, istotne ze względu na ratio legis aktu prawnego, na tle którego rozstrzygana jest sprawa administracyjna, cele i zadania, jakie ustawodawca pragnął osiągnąć przez określoną regulację itp. (Por. T. Woś, Obowiązek uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w toku postępowania administracyjnego (art. 7 in fine k.p.a.), KSP [...]). Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowym i w piśmiennictwie, że organizacja społeczna powinna wykazać zasadność dopuszczenia jej do udziału w konkretnym postępowaniu administracyjnym. Jak wskazuje B. Adamiak, "na organizacji społecznej spoczywa ciężar wykazania spełnienia przesłanek przyznania statusu podmiotu na prawach strony. To zatem organizacja społeczna powinna wykazać zarówno cel statutowy i wartości interesu społecznego, który uzasadnia jej udział w postępowaniu w danej sprawie. Ocena czy mieszczą się one w przesłankach przyznania organizacji społecznej statusu podmiotu na prawach strony należy do organu" (B. Adamiak, komentarz do art. 31, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Legalis 2019). W istocie chodzi więc o wykazanie przez organizację społeczną wartości stanowiących składowe pojęcia interesu społecznego niż przedstawienie wykładni interesu społecznego zbieżnego ze stanowiskiem organu administracji publicznej. Sąd sprawę niniejszą rozpoznający podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 listopada 2019 r. sygn. II SA/Kr 1241/19 i przyjmując zawartą w nim argumentację za swoją wskazuje, że interpretując pojęcie interesu społecznego w kontekście postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, nie można pomijać definicji interesu publicznego określonej w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. 2021 r., poz. 741 dalej: u.p.z.p.). Przepis ten nie odnosi się wprawdzie literalnie do "interesu społecznego", niemniej jednak rozbieżność określeń związana jest z historycznymi uwarunkowaniami przepisów, w których analizowane pojęcia zostały zamieszczone. Bezsprzecznie również wykładnia interesu społecznego powinna uwzględniać aktualne uwarunkowania systemu prawnego i wartości w nim chronione. Przy tych założeniach próżno szukać desygnatów różniących "interes społeczny" od "interesu publicznego". Przywołany przepis u.p.z.p. stanowi, że przez ,,interes publiczny'' należy przez rozumieć uogólniony cel dążeń i działań, uwzględniających zobiektywizowane potrzeby ogółu społeczeństwa lub lokalnych społeczności, związanych z zagospodarowaniem przestrzennym. Jakkolwiek i ta definicja budzi wątpliwości, bowiem próbuje definiować to, co nie podlega definiowaniu, niemniej jednak dość jasno wskazuje, że rozumienie pojęcia interesu publicznego w zagospodarowaniu przestrzennym może i powinno nawiązywać do "zobiektywizowanych" potrzeb ogółu społeczeństwa lub, co należy podkreślić, lokalnych społeczności. "Zobiektywizowane" potrzeby społeczeństwa lub społeczności wiążą się z wartościami uniwersalnymi takimi jak ład przestrzenny, zrównoważony rozwój, bezpieczeństwo publiczne - dostępność do infrastruktury społecznej i technicznej - ale również zaufanie do organów władzy publicznej itp. W uzasadnieniu wyroku z dnia 13 września 2018 r., sygn. akt II OSK 1253/18 (publ. CBOSA), NSA stwierdził, że "interesu społecznego nie można rozumieć wyłącznie w kategoriach jedynie większej społeczności obejmującej ogół ludności czy też wielkie grupy społeczne. Nie ma przeszkód, by jako interes społeczny kwalifikować interesy mniejszych społeczności, jak właśnie np. mieszkańców dzielnicy." Odnosząc powyższe do okoliczności kontrolowanej sprawy Sąd uznał, że Kolegium dokonało błędnej interpretacji pojęcia interesu społecznego, co skutkowało błędnym zastosowaniem art. 31 § 1 k.p.a. Sąd podkreśla w tym kontekście wagę ustalenia właściwej treści przesłanki "interesu społecznego", o której mowa w przywołanej regulacji. Nie chodzi tu bowiem o ustalenie, czy konkretna inwestycja lub jej brak leży w interesie społecznym, lecz o ustalenie, czy interes społeczny przemawia za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w konkretnym postępowaniu. Odnosząc się do elementów składowych pojęcia interesu publicznego, a więc wartości, które mogą być brane pod uwagę przy wykładni tego pojęcia, zdaniem Sądu można do nich zaliczyć racjonalnie pojmowaną społeczną kontrolę nad postępowaniem administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 1802/16). Na ten element, w istocie wskazuje skarżące Stowarzyszenie w P.. Decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego rozpoczyna proces inwestycyjny, przesądzając o dopuszczalności lokalizacji określonej inwestycji na danym terenie, a postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę może być jedyną możliwością przedstawienia racji interesu społecznego przez inny podmiot niż organ administracji, a to ze względu na wyłączenie stosowania art. 31 k.p.a. w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę (por. art. 28 ust. 3 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane, Dz.U. z 2020, poz. 1333). Do elementów składowych pojęcia interesu publicznego można zaliczyć również integrację społeczną mieszkańców określonego terenu (społeczności lokalnej), która - zdaniem Sądu - ma związek ze sposobem zagospodarowania przestrzeni. Ład przestrzenny, bądź jego brak, jest udziałem każdego rodzaju zabudowy na danym obszarze. Zabudowa, która burzy ład przestrzenny może również "burzyć" więzi społeczne istniejące na danym obszarze. Wobec powyższego rzeczą organu będzie ponowne przeanalizowanie wniosku o dopuszczenie Stowarzyszenie w P. do udziału w postępowaniu pod kątem zbadania przesłanki interesu społecznego, o której mowa w art. 31 §1 k.p.a., w szczególności celem ustalenia, czy wartości podane przez Skarżącą mieszczą się w pojęciu interesu społecznego i czy tak rozumiany interes społeczny przemawia za dopuszczeniem skarżącego Stowarzyszenia do udziału postępowaniu, z uwzględnieniem oceny prawnej dokonanej w niniejszym wyroku. Biorąc pod uwagę powyższe należało uchylić zaskarżone postanowienie o czym Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w pkt. 1 sentencji. O zwrocie kosztów Sąd postanowił w punkcie 2 wyroku na mocy art. 200 § 1 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015, poz. 1800). Na zasądzoną od organu kwotę składa się [...] zł (uiszczona tytułem wpisu od skargi) oraz kwota [...]zł (koszty zastępstwa procesowego) i [...] zł (opłata od pełnomocnictwa).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło