I SA/Bd 341/20

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2020-08-06

Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydane na gruncie prawa obcego państwa członkowskiego może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w Polsce na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a.?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydane na gruncie prawa obcego państwa członkowskiego (w tym przypadku prawa węgierskiego) nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w Polsce na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a., nawet jeśli dotyczyło ono wykładni prawa unijnego. Podstawą wznowienia na tej podstawie może być jedynie orzeczenie TSUE wydane w związku z polskim porządkiem prawnym lub w sytuacji, gdy polski sąd byłby zobowiązany do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym.
Stan faktyczny
Spółka M. W. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 14 lutego 2018 r. oddalającym jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Jako podstawę wznowienia spółka wskazała orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-189/18, które zapadło na gruncie prawa węgierskiego. Organ podatkowy zakwestionował wpływ tego orzeczenia na prawomocny wyrok WSA.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2020r. na posiedzeniu niejawnym skargi M. W. o wznowienie postepowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2018r. sygn. akt I SA/Bd 917/17 postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego Wyrokiem z dnia z dnia 14 lutego 2018r. sygn. akt I SA/Bd 917/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2015r. Wyrok stał się prawomocny z dniem 17 marca 2018r. Pismem z dnia 16 marca 2020r. Spółka wniosła na podstawie art. 272 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325) – dalej "p.p.s.a." skargę o wznowienie postępowania zakończonego ww. wyrokiem, wskazując na orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-189/18 (G. . przeciwko N. ). Pismem z dnia 19 czerwca 2020r. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że ww. wyrok TSUE nie ma wpływu za prawomocny wyrok WSA z dnia 14 lutego 2018r., sygn. akt I SA/Bd 917/17. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, skierowanym przeciwko prawomocnemu orzeczeniu sądowemu, który może być zastosowany wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Zgodnie z treścią art. 280 § 1 p.p.s.a., Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Stosownie do treści art. 270 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem tj. wyrokiem lub postanowieniem, czyli orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie. Strona oparła skargę o wznowienie postepowania o przepis art. 272 § 3 p.p.s.a. który stanowi, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Jednocześnie wskazała na treść uchwały Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 16 października 2017r., sygn. akt I FPS 1/17 zgodnie, z którą podstawą do wznowienia postępowania może stanowić orzeczenie TSUE wydane w trybie pytania prejudycjalnego, nawet jeżeli orzeczenie to nie zostało doręczone stronie wnoszącej wznowienie postępowania. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, na wstępie wskazać należy, że Sąd badając zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania uznał, że strona dochowała trzymiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 272 § 3 p.p.s.a. albowiem orzeczenie, które powołała jako podstawę wznowienia postępowania zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 16 grudnia 2019r. a skargę nadała za pośrednictwem poczty w dniu 16 marca 2020r. Zgodnie z powołaną wyżej uchwałą NSA w sprawie I FPS 1/17 podstawą wznowienia postępowania, o której mowa w art. 272 § 3 p.p.s.a. może być orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wydane w trybie pytania prejudycjalnego, nawet jeżeli to orzeczenie nie zostało doręczone stronie wnoszącej skargę o wznowienie postępowania. Odpowiednie stosowanie przepisu art. 272 § 2 p.p.s.a., o którym mowa w art. 272 § 3 oznacza, że dla obliczenia terminu wznowienia postpowania ze względu na orzeczenie TSUE nie jest konieczne doręczenie orzeczenia stronie. Jednocześnie zaznaczyć należy, że postępowanie, którego wznowienia strona się domaga zostało zakończone prawomocnym wyrokiem. Przechodząc do badania, czy skarga o wznowienie postępowania opiera się na ustawowej podstawie wznowienia wskazać należy, że powołany przez stronę wyrok TSUE C-189/18 zapadł na gruncie prawa węgierskiego. Z powołanej wyżej uchwały wynika, że wprawdzie wykładnia prawa unijnego przedstawiona w orzeczeniu prejudycjalnym wiąże sądy w każdej sprawie w analogicznym stanie faktycznym i prawnym i nie można wykluczyć sytuacji, w której niezgodność przepisów polskiego prawa będzie wynikać pośrednio z wyroku prejudycjalnego wydanego w wyniku skierowania pytania prejudycjalnego przez sąd krajowy z innego niż Polska państwa członkowskiego, jednak w takim wypadku nie będzie żadnego podmiotu uprawnionego do wznowienia postępowania sądowego na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a. Natomiast zgodnie z doktryną acte éclairé, sądy polskie będą zwolnione z obowiązku wystąpienia z kolejnym pytaniem prejudycjalnym w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, bowiem wiązać ich będzie wykładnia prawa unijnego dokonana przez Trybunał Sprawiedliwości w orzeczeniu prejudycjalnym wydanym na skutek pytań skierowanych do TS przez sąd innego państwa członkowskiego (por. uchwała NSA, sygn. akt I FPS 1/17). Na marginesie już tylko należy zauważyć, na co zwrócił uwagę organ w piśmie procesowym, że na gruncie węgierskich przepisów proceduralnych organ podatkowy związany jest ustaleniami faktycznymi i kwalifikacjami prawnymi zawartymi w ostatecznych decyzjach podatkowych wydanych wobec kontrahentów i jednocześnie zwolniony z obowiązku ponownego przedstawienia dowodów oszustwa w postępowaniu toczonym przeciwko podatnikowi. Główne ograniczenie polega natomiast na nieudzieleniu podatnikowi dostępu do akt dotyczących postępowań powiązanych, a w szczególności do wszystkich dokumentów, na których organ ten opiera ustalenia (tj. protokołów i decyzji). Zapoznanie podatnika z dowodami ma formę jedynie pośrednią w postaci streszczenia dowodów, które organ wybrał według przyjętych przez siebie kryteriów. Tymczasem na gruncie Ordynacji podatkowej obowiązują w tym zakresie odmienne regulacje procesowe, zawierające szeroki katalog środków służących ochronie interesów podatnika w toku postępowania. Reasumując, skoro orzeczenie mające stanowić podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zostało wydane na gruncie prawa węgierskiego, a nie polskiego nie było podstaw do wznowienia postępowania. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło