II SA/Wa 1910/21
WyrokWSA w Warszawie2021-09-29
Skład orzekający: Janusz Walawski, Ewa Radziszewska-Krupa, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, stosując art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW, jest związany terminem zwolnienia ze służby wskazanym przez funkcjonariusza, który nabył prawo do emerytury w pełnym wymiarze?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Szef ABW, działając na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW, nie jest związany terminem zwolnienia ze służby wskazanym przez funkcjonariusza. Przepis ten daje organowi uznanie w ustaleniu daty zwolnienia, mając na uwadze interes służby i politykę budżetową, a nie subiektywne odczucia funkcjonariusza. Skarżący, wyrażając wolę odejścia ze służby na tej podstawie, zaakceptował konsekwencje wynikające z uznaniowego charakteru decyzji organu.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz ABW, zwrócił się o zwolnienie ze służby. Po ustaleniu, że nabył prawo do emerytury, Szef ABW wydał rozkaz personalny o zwolnieniu go ze służby z datą wcześniejszą niż proponowana przez funkcjonariusza. Skarżący odwołał się, kwestionując termin zwolnienia i argumentując, że jego propozycja uwzględniała potrzebę rzetelnego rozliczenia obowiązków. Szef ABW utrzymał w mocy własny rozkaz, wskazując na uznaniowy charakter decyzji i interes służby. Skarga do WSA została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2021r. sprawy ze skargi S.G. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] marca 2021r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (zwany dalej: "Szefem ABW") decyzją z [...] marca 2021r. nr [...] - po rozpoznaniu wniosku S. G. (zwany dalej: "Skarżącym") o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy własny rozkaz personalny z [...] listopada 2020r. o zwolnieniu Skarżącego ze służby w ABW z dniem [...] grudnia 2020r. W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm., zwana dalej "k.p.a.").
Szef ABW w uzasadnieniu decyzji wskazał, że Skarżący [...] sierpnia 2020r. zwrócił się o zwolnienie ze służby w ABW z dniem [...] lutego 2021r., na podstawie art. 60 ust. 3 ustawy z 24 maja 2002r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. z 2020r., poz. 27, zwana dalej "ustawą o ABW"). Skarżący poinformował organ [...] września 2020r., że skoro w postępowaniu administracyjnym ustalono, że zachodzi przesłanka do zwolnienia ze służby, na mocy art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW, Skarżącego należy zwolnić w tym trybie.
Szef ABW w wyniku ustalenia, że Skarżący posiada pełną wysługę emerytalną, co pozwala na zastosowanie art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW, wezwał Skarżącego pismem [...] października 2020r. do jednoznacznego wskazania, w jakim trybie domaga się zwolnienia ze służby. Skarżący w odpowiedzi z [...] października 2020r., jako podstawę prawną zwolnienia wskazał art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW i podtrzymał żądanie w zakresie terminu zwolnienia ze służby – [...] lutego 2021r.
Szef ABW rozkazem personalnym z [...] listopada 2020r. nr [...], działając na mocy art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW, zwolnił Skarżącego ze służby z dniem [...] grudnia 2020r. Postanowieniem z [...] grudnia 2020r. nadano ww. rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności, wskazując, że do dnia wydania postanowienia Skarżącemu nie doręczono rozkazu personalnego o zwolnieniu go ze służby w ABW. Skarżący przebywał w izolacji w warunkach domowych, a następnie na zwolnieniu lekarskim. W uzasadnieniu postanowienia wskazano także, że interes społeczny w sprawie jest tożsamy z interesem służby - przejawiającym się w sprawnym i niezakłóconym funkcjonowaniu ABW. W celu zapewnienia optymalnej i prawidłowej realizacji zadań określonych w ustawie o ABW i z uwagi na politykę budżetową ABW, uznano że rozkaz personalny o zwolnieniu Skarżącego ze służby należy wykonać natychmiast - bez oczekiwania na upływ terminu do wniesienia środka zaskarżenia.
Rozkaz personalny z [...] listopada 2020r. i ww. postanowienie z [...] grudnia 2020r. uznano za skutecznie doręczone Skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a., po dwukrotnej awizacji i nie podjęciu przez Skarżącego.
Skarżący pismem z [...] grudnia 2020r. (wpływ do organu [...] stycznia 2021r.) poinformował, że składa odwołanie od ww. rozkazu personalnego z [...] listopada 2020r. oraz że stawi się w Delegaturze ABW w [...] [...] stycznia 2021r., w celu uzyskania pouczenia, co do sposobu postępowania w związku ze złożonym przez niego odwołaniem oraz ewentualnego rozliczenia pozostającego w jego dyspozycji mienia służbowego, gdyż do [...] grudnia 2020r. przebywa na zwolnieniu lekarskim. Skarżący w odwołaniu wskazał, że nie zgadza się z ustalonym na [...] grudnia 2020r. terminem zwolnienia ze służby w ABW i żąda rozwiązania stosunku służbowego [...] lutego 2021r. Skarżący nie zakwestionował prawa organu do wyznaczenia innego terminu zwolnienia ze służby niż ten podany przez Skarżącego, ale wyjaśnił, że organ nie uzasadnił wystarczająco podjętej decyzji i powołał się wyłącznie na interes służby - rozumiany jako konieczność racjonalnego gospodarowania środkami budżetowymi. Szef ABW nie wskazał negatywnych skutków pozostawania Skarżącego w służbie po [...] grudnia 2020r. Natomiast termin zwolnienia ze służby proponowany przez Skarżącego wynikał z woli rzetelnego rozliczenia się z obowiązków służbowych - zakończenia prowadzonych postępowań, czy też procedury archiwizacji, bez konieczności angażowania w ten proces innych funkcjonariuszy. Skrócenie o dwa miesiące tego terminu jest więc niezrozumiałe, podobnie, jak i wydanie decyzji o zwolnieniu ze służby w czasie, gdy Skarżący przebywał w izolacji wynikającej z zakażenia wirusem COVID-19.
Z notatki służbowej z [...] stycznia 2021r. nr [...] wynika, że Skarżący stawił się w Delegaturze ABW w [...] [...] stycznia 2021r. i okazał potwierdzenie nadania ww. odwołania. Informacyjnie zapoznano Skarżącego z ww. rozkazem personalnym z [...] listopada 2020r. i postanowienia z [...] grudnia 2020r. Skarżący złożył jednocześnie oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od ww. rozkazu personalnego.
Zastępca dyrektora Biura Kadr ABW pismem z [...] stycznia 2021r., z uwagi na wątpliwości co do podpisu pod oświadczeniem Skarżącego o zrzeczeniu się prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wezwał Skarżącego do przekazania informacji w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, czy podpis pod ww. oświadczeniem stanowi rzeczywiste oświadczenie woli złożone przez stronę, czy też złożono go omyłkowo. Skarżący w odpowiedzi poinformował, że podtrzymuje żądanie ponownego rozpatrzenia sprawy, a podpis pod ww. oświadczeniem złożył omyłkowo.
Szef ABW – po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – wydał powołany na wstępie rozkaz personalny. W uzasadnieniu wskazał, że podstawa prawna rozkazu z [...] listopada 2020r. o zwolnieniu Skarżącego ze służby w ABW z dniem [...] grudnia 2020r. - art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW – wynikała z oświadczenia woli Skarżącego, złożonego w raporcie o zwolnienie go ze służby. Zgodnie z art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku nabycia przez niego prawa do emerytury w pełnym wymiarze, określonego w przepisach odrębnych. Przesłanka "nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze" oceniana jest indywidualnie w każdej sprawie, w odniesieniu do konkretnego funkcjonariusza, a do zwolnienia ze służby wystarczy istnienie tej przesłanki. Decyzja podejmowana na mocy ww. przepisu ma charakter uznaniowy, a ustawodawca określił, w jakich warunkach można go zastosować. Art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW, odmiennie niż art. 60 ust. 3 ustawy o ABW, nie rodzi po stronie organu obowiązku zwolnienia funkcjonariusza w terminie 6 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. Stosunek służbowy funkcjonariusza ABW cechuje ponadprzeciętna trwałość, która przejawia się tym, że jego rozwiązanie jest możliwe jedynie w przypadkach ściśle określonych w ustawie o ABW. Ustawodawca podzielił przesłanki zwolnienia funkcjonariusza ABW na dwie kategorie: obligatoryjne (określone co do zasady w art. 60 ust. 1 ustawy o ABW) oraz fakultatywne (określone co do zasady w art. 60 ust. 2 ustawy o ABW). Podjęcie decyzji o rozwiązaniu stosunku służbowego w oparciu o przesłankę fakultatywną mieści się w granicach uznania administracyjnego, czyli swobodnej oceny okoliczności faktycznych, które mają wpływ na sprawność realizacji zadań postawionych przed kierowanym przez niego urzędem. Granice uznania administracyjnego wyznacza art. 7 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej rozpatrując sprawę w drodze decyzji administracyjnej musi mieć na względzie interes społeczny i słuszny interes strony.
Wola Skarżącego odejścia ze służby nie budzi wątpliwości, gdyż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie kwestionował on chęci odejścia ani nie wycofał oświadczenia woli złożonego w tym zakresie. Ustalono także, że Skarżący legitymuje się wysługą emerytalną uprawniającą do zwolnienia ze służby na mocy art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW. Szef ABW przychylił się więc do wniosku w zakresie podstawy prawnej rozwiązania stosunku służbowego i nie był związany sugestiami Skarżącego co do daty rozwiązania stosunku służbowego. W związku z tym jako termin zwolnienia Skarżącego ze służby określił – [...] grudnia 2020r. W tym kontekście dopuszczalność podejmowanych rozstrzygnięć organu należy oceniać według zobiektywizowanych kryteriów, uwzględniających skuteczność działania jednostek organizacyjnych ABW, nie zaś według subiektywnych, niejednokrotnie nieobejmujących wszelkich okoliczności sprawy, odczuć funkcjonariuszy w zakresie terminu zwolnienia ze służby. W stosunek służbowy, będący stosunkiem administracyjno-prawnym, wpisana jest dyspozycyjność funkcjonariuszy, a co za tym idzie ich zgoda na jednostronne i władcze kształtowanie przez organ treści tegoż stosunku, w sytuacji gdy wymaga tego dobro służby. Szef ABW jest upoważniony do prowadzenia polityki kadrowej w sposób umożliwiający skuteczną realizację postawionych przed ABW zadań. Samodzielne kształtowanie struktury zatrudnienia, a zatem dobór i ocena kadry sprawia, że Szef ABW posiada najpełniejszą wiedzę o potrzebach kadrowych ABW jako całości.
Szef ABW, odnosząc się do argumentacji Skarżącego, wskazał, że art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW nie przewiduje terminu zwolnienia, tak jak art. 60 ust. 3 ustawy o ABW. Istotnym jest, aby termin zwolnienia ze służby nie był zbyt odległy, w sytuacji gdy nie przewiduje się możliwości dalszego wykorzystania funkcjonariusza w służbie. Termin ten jest każdorazowo określany na podstawie analizy konkretnego przypadku, mając na względzie zapewnienie sprawnego funkcjonowania służby. Nawet w sytuacji wystąpienia o zwolnienie ze służby na podstawie art. 60 ust. 3 ustawy o ABW, data zwolnienia funkcjonariusza ze służby również jest wyznaczana przez Szefa ABW po przeanalizowaniu całokształtu sprawy. Również w tym przypadku sugestie funkcjonariusza dotyczące daty rozwiązania stosunku służbowego nie wiążą organu. Powyższe ma odzwierciedlenie w stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uchwale 7 sędziów z 5 grudnia 2011r. sygn. akt I OPS 4/11 stwierdził, że "(...) Stosunek służbowy jest stosunkiem dwustronnym, którego przedmiotem jest swoistego rodzaju zatrudnienie. Zgłoszenie przez funkcjonariusza wystąpienia ze służby powoduje ustanie stosunku służbowego w formie i terminie przewidzianym w ustawie (...)".
Zdaniem Szefa ABW utrzymywanie Skarżącego w służbie do [...] lutego 2021r. byłoby pozbawione racjonalnych podstaw i w sposób rażący naruszałoby interes społeczny, tożsamy z interesem ABW. W przypadku zwolnienia Skarżącego we wnioskowanym terminie, organ miałby obowiązek wypłacenia uposażenia za styczeń i luty 2021r. i wzrosłyby świadczenia, które należałoby wypłacić w związku ze zwolnieniem ze służby. Skarżący otrzymałby również, m.in. ekwiwalent pieniężny za cały urlop przysługujący w 2021r. (art. 128 ust 1 pkt 2 ustawy o ABW).
Szef ABW wyjaśnił jednocześnie, że ustalona w rozkazie personalnym z [...] listopada 2020r. data zwolnienia ze służby w żaden sposób nie narusza słusznego interesu Skarżącego. Przysługują mu bowiem wszystkie świadczenia przewidziane funkcjonariuszom zwalnianym ze służby, na mocy art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW, i tzw. świadczenie roczne, o którym mowa w art. 132 ust. 1 ustawy o ABW. Nie można dopatrywać się naruszenia słusznego interesu strony tylko w wyznaczeniu innego terminu rozwiązania stosunku służbowego niż zaproponowany przez nią.
Szef ABW, odnosząc się do kwestii podnoszonej przez Skarżącego o pozostałych do rozliczenia dokumentów, wskazał, że zgodnie z wewnętrznymi przepisami obowiązującymi w ABW, istnieje możliwość rozliczenia ich przez innych funkcjonariuszy. Dlatego możliwe było rozliczenie Skarżącego z obowiązków służbowych bez uszczerbku dla zadań realizowanych przez jednostkę. Ponadto w momencie podejmowania decyzji o wyznaczeniu daty zwolnienia Skarżącego ze służby w ABW, niemożliwe było oszacowanie okresu jego niezdolności do służby. Szef ABW, odnosząc się do wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby, gdy Skarżący przebywał w izolacji, spowodowanej zakażeniem COVID-19, wskazał że niezdolność do służby z powodu choroby, czy traktowana tożsamo izolacja w warunkach domowych, nie mogły mieć wpływu na datę zwolnienia ze służby. Dodatkowo, zgłoszenie przez Skarżącego pisemnego wystąpienia ze służby spowodowało, że nie miał zastosowania okres ochronny określony w art. 63 ust. 1 ustawy o ABW, w myśl którego zwolnienie funkcjonariusza na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Okoliczności te, rozpatrywane przez pryzmat polityki budżetowej, były jednymi z elementów, które zaważyły na wyznaczeniu [...] grudnia 2020r. jako ostatniego dnia służby Skarżącego. Ponadto uwzględnianie przez Szefa ABW wszystkich oczekiwań funkcjonariuszy przy podejmowaniu decyzji o charakterze personalnym zakłóciłoby funkcjonowanie ABW i tym samym pozbawiłoby ją możliwości sprawnego wykonywania zadań określonych w art. 5 ustawy o ABW.
Szef ABW uznał więc, że nie było przeciwskazań do rozwiązania stosunku służbowego Skarżącego – [...] grudnia 2020r., a w sprawie nie zaszły przesłanki przemawiające za zmianą rozkazu personalnego i określeniem późniejszego terminu rozwiązania stosunku służbowego. Termin zwolnienia Skarżącego ze służby należy uznać za optymalny z punktu widzenia ABW.
2. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił ww. rozkazowi personalnemu Szefa ABW z [...] listopada 2020r. naruszenie art. 7, art. 9, art. 12 § 1 i 2, art. 108 k.p.a. i wniósł o stwierdzenie wydania zaskarżonego aktu z naruszeniem prawa.
Skarżący w uzasadnieniu skargi stwierdził, że termin zwolnienia ze służby, który zaproponował, uwzględniał możliwość stworzenia optymalnych warunków do przeprowadzenia przez organ procedury w jego sprawie. Nie zgodził się też z argumentacją organu, że obowiązek wypłaty wynagrodzenia za jego pozostawanie w służbie w styczniu i lutym 2021r. rażąco naruszałoby interes społeczny. Takie wnioskowanie doprowadziłoby bowiem do uznania, że taki sam skutek miałoby wypłacanie mu wynagrodzeń do [...] grudnia 2020r. Szef ABW miał bowiem możliwość niezwłocznego zwolnienia Skarżącego ze służby już we wrześniu 2020r., kiedy dowiedział się o istnieniu przesłanki do zastosowania art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW. Argumentacja organu prowadzi zatem do wniosku, że także pozostawienie Skarżącego w służbie aż do [...] grudnia 2020r. było nieracjonalne i działało na szkodę interesu społecznego.
Skarżący zgodził się z organem, że zastosowanie terminu zwolnienia ze służby, który zaproponował przyczyniłoby się do wzrostu świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby oraz wypłaty skumulowanych ekwiwalentów za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za 2020r. i 2021r., ale nie stanowiłby dużego obciążenia dla budżetu ABW. Dodatkowo organ, argumentując w ten sposób działa niekonsekwentnie w kontekście innych funkcjonariuszy, którzy złożyli raporty o zwolnienie ze służby jeszcze w 2020r., a ich zwolnienie nastąpiło między styczniem a lutym 2021r. Skarżący zgodził się z organem, że przebywanie na izolacji nie wykluczało możliwość doręczenia mu rozkazu personalnego, ale podał, że miało to miejsce po upływie 29 dni od momentu jego wydania, a ponadto organ zamiast podjąć próbę doręczenia zaskarżonego [...] grudnia 2020r. wydał postanowienie o nadaniu mu rygoru natychmiastowej wykonalności.
3. Szef ABW w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. skarga jest niezasadna.
2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167 ze zm., zwana dalej "P.u.s.a.") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a.") sprawowana jest przez Sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w niej do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.).
Sąd wyjaśnia również, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Ostatni z ww. przepisów nie miał jednak zastosowania w sprawie, gdyż organ administracyjny wydał w sprawie decyzję administracyjną, którą zaskarżył Skarżący, a nie interpretację indywidualną, o której mowa w art. 57a P.p.s.a.
3. Sąd, oceniając zaskarżoną decyzję Szefa ABW, w świetle wskazanych wyżej kryteriów, stwierdził, że była ona zgodna z prawem i uwzględniała wnioski Skarżącego wynikające z przedkładanych przez Niego raportów, a w szczególności ten z [...] października 2020r.
Zdaniem Sądu Szef ABW, wbrew zarzutom skargi, w sposób należyty ustalił stan faktyczny sprawy i wziął pod rozwagę wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne oraz wyjaśnił Skarżącemu przesłanki przemawiające za wydaniem zaskarżonej decyzji, którą utrzymano w mocy ww. rozkaz personalny Szefa ABW z [...] listopada 2020r. o zwolnieniu Skarżącego ze służby w ABW, na mocy art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW.
Sąd zauważa, że z akt sprawy, na podstawie których stosownie do art. 133 § 1 P.p.s.a. orzeka Sąd administracyjny, wynika, że jakkolwiek Skarżący w pierwotnie złożonym do Szefa ABW wniosku z [...] sierpnia 2020r. wnosił o zwolnienie ze służby w ABW w trybie art. 60 ust. 3 ustawy o ABW, tym niemniej w kolejnym wniosku z [...] września 2020r. wyjaśnił, że może oczekiwać, że organ, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego i ustaleniu w jego wyniku, że zaszły przesłanki do zwolnienia Skarżącego ze służby na mocy art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW, kierując się zasadami postępowania administracyjnego, w tym opisaną w art. 7 k.p.a., skorzysta z przysługującego prawa do zwolnienia Skarżącego ze służby z powodu nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze.
W związku z tym Szef ABW zwrócił się do Skarżącego z zapytaniem czy podtrzymuje wolę odejścia ze służby na podstawie art. 60 ust. 3 ustawy o ABW, czy też wnosi o zwolnienie ze służby na mocy art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW. Skarżącego poinformowano też, że nieprzedstawienie lub przedstawienia stanowiska niejednoznacznego spowoduje wydanie rozkazu o zwolnieniu ze służby na mocy art. 60 ust. 3 ustawy o ABW. W tym kontekście nie sposób za zasadne uznać zarzuty naruszenia art. 7, art. 9 i art. 12 § 1 i 2 k.p.a.
Skarżący, odpowiadając na powyższe wezwanie Szefa ABW, w raporcie z [...] października 2020r. wyraźnie wskazał, że ma prawo wnosić o zwolnienie ze służby na mocy art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW i zwrócił się o zwolnienie na podstawie ww. przepisu - art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW, choć podtrzymał wolę odejścia z [...] lutego 2021r. (k. 8 akt administracyjnych).
W tym kontekście nie sposób zakwestionować stanowiska Szefa ABW wyrażonego w zaskarżonej decyzji, że wolą Skarżącego było odejście ze służby na mocy art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW ze wszystkim konsekwencjami płynącymi z ww. przepisu. Sąd w tym kontekście zwraca uwagę na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2011r. sygn. akt I OPS 4/11, z której wynika, że "Pisemne zgłoszenie przez funkcjonariusza wystąpienia ze służby, na podstawie art. 60 ust. 3 ustawy z dnia 24 maja 2002r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. Nr 74, poz. 676 z późn. zm.) jest oświadczeniem woli, do którego ma zastosowanie art. 61 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.)."
Przepis art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW stanowi, że funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze, określonego w przepisach odrębnych.
Z literalnej wykładni art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW wynika zatem, na co prawidłowo zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji, że jedyną przesłanką, od której ustawodawca uzależnił możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby w ABW jest nabycie prawa do emerytury w pełnym wymiarze.
Okolicznością niesporną w sprawie było to, że Skarżący w dacie zwolnienia ze służby w ABW, na podstawie ww. rozkazu personalnego z [...] listopada 2020r. posiadał prawo do emerytury w pełnym wymiarze. W tej sytuacji uznać należy, że Szef ABW był uprawniony do zastosowania wobec Skarżącego art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW, tym bardziej, że Skarżący w sposób wyraźny określił na jakiej podstawie wnosi o zwolnienie ze służby w ABW.
Sąd stwierdza ponadto, że nie sposób również zakwestionować stanowiska Szefa ABW wyrażonego w zaskarżonej decyzji, że w przypadku, gdy dochodzi do wydania decyzję w trybie art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW, to organ nie ma obowiązku uwzględniać wskazywanej przez Skarżącego daty zwolnienia ze służby w ABW. Takiej możliwość nie przewidział bowiem ustawodawca.
Sąd podziela też stanowisko Szefa ABW, że organ, działając w trybie ww. przepisu art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW, nie może brać pod uwagę treści wynikających z art. 60 ust. 3 ustawy o ABW, gdyż w przepisach tych przewidziano wykluczające się podstawy zwolnienia funkcjonariusza ze służby w ABW. Art. 60 ust. 3 ustawy o ABW stanowi, że funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie do 6 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Natomiast zgodnie z art. 60 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze. Tym samym o ile w przypadku zastosowania art. 60 ust. 3 ustawy o ABW wymagane jest pisemne zgłoszenie, o tyle w drugim przypadku - zastosowania art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW – konieczne jest spełnienie nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze. To organ, mając na względzie przesłankę z art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW decyduje, w jakiej dacie zwolnić Skarżącego ze służby.
Zdaniem Sądu, wbrew argumentacji skargi, Szef ABW, rozważył w sposób dostateczny i wyraźny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji interes prywatny Skarżącego, jak i interes publicznoprawny Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, przez uznanie, że w interesie służby jest, by funkcjonariusz, który uzyskał już prawo do emerytury w pełnym wymiarze został zwolniony ze służby. W tym miejscu wyjaśnić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do kontroli decyzji organu administracyjnego z punktu widzenia słuszności lub celowości, do czego zmierza argumentacja podnoszona w skardze. Sąd zgadza się także ze stanowiskiem Szefa ABW, że to organ administracyjny jest upoważniony do prowadzenia polityki kadrowej w sposób umożliwiający skuteczną realizację postawionych przed ABW zadań. Samodzielne kształtowanie struktury zatrudnienia, a zatem dobór i ocena kadry sprawia, że Szef ABW posiada najpełniejszą wiedzę o potrzebach kadrowych ABW jako całości.
Sąd podziela również stanowisko Szefa ABW, że w stosunek służbowy, który ma charakter administracyjno-prawny, wpisana jest dyspozycyjność funkcjonariuszy, a co za tym idzie ich zgoda na jednostronne i władcze kształtowanie przez organ treści tegoż stosunku, w sytuacji gdy wymaga tego dobro służby, tym bardziej, jeśli funkcjonariusz nabył prawo do emerytury w pełnym wymiarze, określone w przepisach odrębnych. W tym kontekście dopuszczalność podejmowanych rozstrzygnięć organu administracyjnego należy oceniać według zobiektywizowanych kryteriów, przewidzianych w art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW, nie zaś według subiektywnych odczuć funkcjonariuszy w zakresie terminu zwolnienia ze służby.
Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku Skarżącego, Szef ABW - mając na względzie argumentację Skarżącego, podnoszoną we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a dotyczącą rozliczenia przez Skarżącego dokumentów i potrzebnego w tym zakresie czasu oraz niechęci Skarżącego do dostarczenia innym funkcjonariuszom dodatkowych obowiązków - prawidłowo wskazał, że zgodnie z wewnętrznymi przepisami obowiązującymi w ABW, istnieje możliwość rozliczenia Skarżącego z obowiązków służbowych przez innych funkcjonariuszy, bez uszczerbku dla zadań realizowanych przez jednostkę. Nie sposób w związku z tym za zasadne uznać zarzutów skargi z tego zakresu.
Szef ABW wyjaśnił ponadto trafnie w zaskarżonej decyzji, że w chwili podejmowania rozkazu personalnego, w którym wyznaczono datę zwolnienia Skarżącego ze służby w ABW, niemożliwe było oszacowanie okresu jego niezdolności do służby, a ponadto w tej dacie Skarżący spełniał przesłankę wskazaną w art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW. Nie było więc przeszkody ani do uznania, że zwolnienie Skarżącego ze służby powinno mieć miejsce [...] grudnia 2020r., ani tym bardziej do nadania ww. rozkazowi personalnemu Szefa ABW z [...] listopada 2020r. rygoru natychmiastowej wykonalności i w tym zakresie nie można uznać za zasadny zarzutu naruszenia art. 108 k.p.a.
Art. 108 § 1 k.p.a. stanowi bowiem, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Przepis art. 108 § 2 k.p.a. stanowi zaś, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie.
Sąd nie znalazł też do podstaw zakwestionowania stanowiska Szefa ABW w zakresie wyjaśnienia Skarżącemu w zaskarżonej decyzji, że w sprawie nie miał zastosowania okres ochronny, o którym mowa w art. 63 ust. 1 ustawy o ABW. Warto bowiem wskazać, że to Skarżący zdecydował się na zwolnienie ze służby i zgłosił w tym zakresie [...] sierpnia 2020r., który zmodyfikował [...] października 2020r. W myśl natomiast art. 63 ust. 1 ustawy o ABW, na który prawidłowo powołał się Szef ABW, zwolnienie funkcjonariusza na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że funkcjonariusz zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Możliwe było tym samym wydanie rozkazu personalnego z [...] listopada 2020r. o zwolnieniu Skarżącego ze służby z dniem [...] grudnia 2020r., w chwili, gdy Skarżący pozostawał w izolacji w warunkach domowych, spowodowanej zakażeniem COVID-19 – równoważnej z niezdolnością do służby z powodu choroby. Skarżący nabył bowiem prawo do emerytury w pełnym wymiarze, określone w przepisach odrębnych, w okresie poprzedzającym wystąpienie przesłanek do zastosowania izolacji, a ponadto, o czym mowa wyżej, nie pozostawał w okresie ochronnym, o którym mowa w art. 63 ust. 1 ustawy o ABW.
Sąd stwierdza ponadto, że rację miał również Szef ABW, wskazując, że termin zwolnienia Skarżącego ze służby nie był zbyt odległy, zważywszy na brak możliwości dalszego wykorzystania Skarżącego w służbie, a także ze względu na okoliczności modyfikacji przez Skarżącego pierwotnego wniosku z [...] sierpnia 2020r. dopiero [...] października 2020r.
Zdaniem Sądu organ, oprócz interesu indywidualnego konkretnego funkcjonariusza – Skarżącego - rozpatrzył sprawę również z punktu widzenia polityki budżetowej. Prawidłowa i racjonalna była bowiem ocena Szefa ABW, że ustalona w ww. rozkazie personalnym z [...] listopada 2020r. data zwolnienia Skarżącego ze służby – odmienna od tej postulowanej przez Skarżącego - nie mogła być uznana za naruszającą słuszny interes Skarżącego. Sposób jej określenia nie pozbawiał bowiem Skarżącego świadczeń, które przewidziano wobec funkcjonariuszy zwalnianych ze służby, na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW, jak również świadczenia rocznego, o którym mowa w art. 132 ust. 1 ustawy o ABW. Dodatkowo Szef ABW nie ma obowiązku, stosując w odniesieniu do Skarżącego tryb wskazany w art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW, badać jaka była sytuacja pozostałych funkcjonariuszy w podobnej czy analogicznej sytuacji. Z punktu widzenia ww. przepisu konieczne jest bowiem ustalenie czy Skarżący nabył prawo do emerytury w pełnym wymiarze, określone w przepisach odrębnych oraz wyjaśnienie Skarżącemu, co spowodowało, że organ wskazał inną datę zwolnienia ze służby niż postulowana przez Skarżącego. W sprawie miało to miejsce, więc chybiony był zarzut skargi o nienależytym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w tym zakresie.
Zdaniem Sądu racjonalnym był też argument Szefa ABW, że uwzględnienie postulowanego przez Skarżącego terminu zwolnienia ze służby w sposób rażący naruszałoby interes społeczny, tożsamy z interesem ABW, bowiem w przypadku zwolnienia w tym terminie, po stronie ABW pojawiłby się obowiązek wypłacenia uposażenia za styczeń i luty 2021r. oraz wzrosłyby świadczenia, które należałoby wypłacić w związku ze zwolnieniem ze służby. Skarżący otrzymałby również m.in. ekwiwalent pieniężny za cały urlop przysługujący w 2021r. (art. 128 ust. 1 pkt 2 ustawy o ABW).
4. Sąd, reasumując stwierdza więc, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje, że Szef ABW, rozpatrując sprawę z wniosku Skarżącego nie naruszył wskazanych w skardze przepisów prawa, a ponadto kierował się zobiektywizowanymi kryteriami, dotyczącymi zarówno słusznego interes Skarżącego, jak też skuteczności organizacyjnej ABW i jej sytuacji budżetowej, starając się wyjaśnić Skarżącemu, z zachowaniem zasad wynikających z art. 11 i art. 8 § 1 k.p.a., dlaczego niemożliwe było uwzględnienie żądania Skarżącego. Szef ABW miał również na względzie obowiązujący porządek prawny, w tym przede wszystkim, stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji i utrzymanego nią w mocy ww. rozkazu personalnego Szefa ABW z [...] listopada 2020r. - art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW, który zastosowano prawidłowo w okolicznościach faktycznych sprawy.
5. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło