VII SA/Wa 1105/20

WyrokWSA w Warszawie2021-10-01

Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sędzia WSA Paweł Groński, sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), sędzia WSA Mirosław Montowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Spółka Wodna, która nie jest stroną postępowania administracyjnego dotyczącego nakazu rozbiórki, posiada legitymację do złożenia wniosku o wznowienie tego postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Spółka Wodna nie posiada legitymacji do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego nakazu rozbiórki, ponieważ nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Postępowanie w sprawie rozbiórki dotyczyło właściciela nieruchomości i inwestora, a nie Spółki, która nie posiadała tytułu prawnego do nieruchomości ani nie była adresatem nakazu rozbiórki. Interes faktyczny nie jest wystarczający do nadania statusu strony.
Stan faktyczny
Spółka Wodna złożyła skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), które utrzymało w mocy postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego. Postępowanie pierwotne dotyczyło nakazu rozbiórki rozbudowanej części obiektu stawowego. Organy administracji uznały, że Spółka Wodna nie jest stroną postępowania, ponieważ nie wykazała interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a., prawa wodnego i prawa ochrony środowiska.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), sędzia WSA Mirosław Montowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 października 2021 r. sprawy ze skargi Spółki Wodnej "[...]" w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r., [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: "GINB", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia Spółki Wodnej "[...]" z siedzibą w S. ( dalej: "Skarżąca", "Spółka") na postanowienie [...] WINB ( dalej: "[...] WINB" "organ wojewódzki", "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], znak: [...], odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. [...] WINB postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], znak: [...] odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego własną decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], znak: [...], którą: 1. po ponownym rozpatrzeniu odwołania V. T., utrzymano w mocy decyzję PINB w Bełchatowie z dnia [...] września 2013 r., nakazującą V. T. dokonanie rozbiórki rozbudowanej części obiektu stawowego pstrągowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w skład której wchodzą: -stawy pstrągowe oznaczone na mapie zasadniczej jako baseny B1, B2, B3, B4; -kanały doprowadzające oznaczone na ww. mapie jako K-1, K-2, K-3; -rurociąg oznaczony na ww. mapie jako C, zlokalizowane na działce nr [...] w S. przy ul. K. 2. po ponownym rozpatrzeniu odwołania J. H. umorzono postępowanie odwoławcze od ww. decyzji organu pierwszej instancji. Z postanowieniem organu wojewódzkiego nie zgodziła się Skarżąca, wnosząc w ustawowym terminie zażalenie. Po rozpatrzeniu zażalenia, GINB skarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Następnie GINB wskazał, że rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania może być wydane tylko w przypadkach, gdy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną w sprawie, gdy podanie o wznowienie zostało wniesione po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. lub gdy skarga o wznowienie została wniesiona po upływie terminu określonego w art. 145a § 2 k.p.a., art. 145b § 2 k.p.a., albo gdy w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia, określonych w art. 145 § 1, 145a i 145b k.p.a. Organ wojewódzki przypomniał, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie istnienia przyczyn wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1, 145a i 145b k.p.a. Podkreślił również, że w kodeksie postępowania administracyjnego zostało przyjęte rozwiązanie wyczerpującego wyliczenia podstaw wznowienia postępowania. Powyższe oznacza niedopuszczalność wznowienia postępowania na podstawie innej niż wskazana w art. 145 § 1, 145a i 145b k.p.a. Z uwagi na powyższe organ ma obowiązek badać czy wznowienie jest dopuszczalne, zarówno z przyczyn podmiotowych jak i przedmiotowych, jak również czy wnioskodawca zachował termin określony w art. 148 k.p.a., w art. 145a § 2 k.p.a., albo w art. 145b § 2 k.p.a. Odnosząc się do kwestii strony postępowania, organ wyjaśnił, że stosownie do art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, posiadanie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalenie przepisu prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Interes prawny jest kategorią normatywną, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę żądania stosownych czynności organu administracji publicznej. Wówczas ten podmiot nie ma przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. GINB wyjaśnił, że o tym czy danemu podmiotowi przysługuje legitymacja do bycia stroną, nie decyduje jego wewnętrzne przekonanie lecz norma prawa, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa lub obowiązki. Organ przypomniał, że w postępowaniu zwykłym, PINB w [...] wydał decyzję z dnia [...] września 2013 r. (nakazującą V. T. dokonanie rozbiórki rozbudowanej części obiektu stawowego na terenie działki nr [...] przy ul. K. w miejscowości S.), a [...] WINB decyzję z dnia [...] października 2014 r. (utrzymującą w mocy decyzję organu powiatowego z dnia [...] września 2013 r.). W prowadzonych postępowaniach Spółka Wodna "[...]", nie została uznana przez organy nadzoru budowlanego stopnia powiatowego i wojewódzkiego za stronę postępowania. Organ wskazał, że V. T. jest właścicielką działki nr [...] przy ul. K. w miejscowości S., na terenie której usytuowane są obiekty podlegające rozbiórce, zaś J. H. był inwestorem spornych obiektów budowlanych i poprzednim właścicielem nieruchomości, na której je posadowiono. Organ podkreślił, że z akt sprawy wynika, że Skarżąca nie posiada żadnego tytułu prawnego do działki nr [...]. Z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie nie wynika również, aby Skarżąca była właścicielką jakiejkolwiek innej nieruchomości znajdującej się w obszarze ewentualnego oddziaływania nieruchomości nr [...]. Organ podsumował, że Skarżąca nie wykazała interesu prawnego o którym mowa w art. 28 k.p.a., do występowania jako strona w przedmiotowej sprawie. Nie posiada ona przymiotu strony w postępowaniu prowadzonym w sprawie nakazu dokonania rozbiórki rozbudowanej części obiektu stawowego na terenie działki nr [...] przy ul. K. w miejscowości Szczerców. Nakaz rozbiórki nie został nałożony na Skarżącą. Spółka nie była inwestorem spornych obiektów, ani właścicielką nieruchomości, na której je posadowiono, jak również działek znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie. W omawianej sprawie Spółka posiada wyłącznie interes faktyczny, gdyż brak jest normy prawa materialnego, która pozwalałaby przyznać jej uprawnienia strony. W rozpatrywanym przypadku nie istnieje bowiem przepis prawa, który mógłby stanowić źródło jej interesu prawnego. Interes faktyczny - dający się nawet racjonalnie uzasadnić - nie powoduje jednak po stronie dysponującego nim podmiotu uzyskania statusu strony danego postępowania administracyjnego. GINB przypomniał, że do tożsamych wniosków doszedł wydając postanowienie z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...] i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] listopada 2018 r., znak: [...], odmawiające, po rozpatrzeniu wniosku Spółki, wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] października 2014 r. Wyrokiem z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 714/19, WSA w Warszawie oddalił skargę Spółki na postanowienie GINB z dnia [...] lutego 2019 r. GINB zaznaczył, że co prawda organ wojewódzki uznał, że wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony, natomiast odmowę wznowienia uzasadnił niezachowaniem terminu do złożenia wniosku, jednak w ocenie GINB Skarżąca nie posiada legitymacji do żądania wznowienia postępowania. W odniesieniu zaś do kwestii terminu złożenia wniosku, GINB stwierdził, że brak jest możliwości oceny jego dochowania, gdyż Spółka, zarówno we wniosku o wznowienie jak również w zażaleniu na postanowienie [...] WINB z dnia [...] stycznia 2020 r., nie wskazała daty, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawy do wznowienia postępowania. Wniosek o wznowienie jak również zażalenie, zawierają opis stanu faktycznego oraz odniesienie się do meritum postępowania zwykłego, bez wskazania okoliczności wypełniających przesłanki stanowiące podstawę wznowienia postępowania. Mając zatem na uwadze, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, kiedy dowiedziała się o okolicznościach mających stanowić podstawę wznowienia, należy zdaniem GINB stwierdzić, że [...] WINB nie naruszył prawa odmawiając wznowienia postępowania z uwagi na niezachowanie terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Ponadto na marginesie, GINB wskazał, że legalność decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] października 2014 r. została potwierdzona wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 1121/14. Skargę ( zatytułowaną jako "zażalenie") na powyższe postanowienie, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka [...]. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 145 § 1 pkt. 7 w związku z art. 28 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 411 ust. 1 - 3, art. 441 ust. 1 - 3, art. 446 ust. 5, art. 448 ust. 1 pkt.6, art. 452 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne i art. 3 ust. 6, 7,11, 38 e i f, 41 i 42a ustawy Prawo ochrony środowiska oraz wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem Skarżącej, organ myli pojęcia tytułów prawnych do nieruchomości rolnych (gruntów rolnych) oraz do urządzeń wodnych na tych gruntach posadowionych, których wykonanie, utrzymywanie i eksploatacja wymaga stosownych pozwoleń, w tym wodnoprawnych. Uprawniony do prowadzenia instalacji powodującej wprowadzanie ścieków do wód jest więc Zakładem w rozumieniu art.16 pkt 76 Prawo wodne. Stanowisko organu, że Spółka Wodna "[...]" nie posiada żadnego tytułu prawnego do działki nr [...], ani nie jest właścicielką innej nieruchomości znajdującej się w obszarze ewentualnego oddziaływania nieruchomości nr [...], jest zdaniem Skarżącej błędne i niezgodne nie tylko z przepisami, ale również ze : 1. stanowiskiem [...] WINB; 2. stanowiskiem Wojewody [...]; 3. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1624/16; 4. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2020r., sygn. akt IV SA / Wa 1213/20; 5. stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie sygn. akt II SAB/Łd 10/20; 6. stanowiskiem Prezesa Wód Polskich zawartego w decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje, ponieważ postanowienie to nie narusza prawa w stopniu nakazującym jego uchylenie lub stwierdzenie jego nieważności. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie, jest postanowienie GINB z dnia [...] kwietnia 2020 r., utrzymujące w mocy postanowienie [...] WINB z dnia [...] stycznia 2020 r. odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego. Tytułem wstępu przypomnieć należy, że instytucja wznowienia postępowania uregulowana w Rozdziale 13 Działu II kodeksu postępowania administracyjnego służy stworzeniu prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została wydana decyzja ostateczna, niemniej jej prawidłowość powinna zostać oceniona ponownie z uwagi na ujawnienie się istotnych wadliwości proceduralnych wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Rozdzielność kwestii związanej z potwierdzeniem zaistnienia w sprawie określonej wadliwości oraz kwestii jej wpływu na treść wydanej decyzji ostatecznej wyraża się w przyjęciu, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma budowę dwuetapową. W pierwszej fazie organ ocenia, czy powołana przez stronę przesłanka wznowienia wystąpiła i dopiero, gdy odpowiedź na to pytanie będzie pozytywna, organ staje się uprawniony do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Tę zasadniczą dla budowy postępowania w sprawie wznowienia postępowania zasadę potwierdza treść art. 149 § 2 k.p.a., zgodnie z którym postanowienie o wznowieniu postępowaniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Instytucja wznowienia postępowania służy również analogicznej ocenie wad procesowych wynikłych w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia (art. 126 k.p.a.). Zastrzec jednocześnie należy, że prowadzenie postępowania w sprawie wznowienia następuje w oparciu o postanowienie, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Jest ono aktem potwierdzającym, że wniosek o wznowienie postępowania spełnia wszystkie wymogi proceduralne umożliwiające dokonanie merytorycznej oceny wadliwości postępowania zakończonego decyzją ostateczną lub takim postanowieniem. Złożenie wniosku o wznowienie nie prowadzi zatem do wszczęcia postępowania, ale skutkuje podjęciem przez organ czynności proceduralnych podejmowanych poza ramami postępowania (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2007 r. sygn. I OSK 1390/06, Opublikowano: ONSAiWSA 2008/6/91 ). W orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w kodeksie oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Odmowa wznowienia postępowania może nastąpić zatem wyłącznie ze względów formalnych (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 1247/14). W skład przesłanki formalnej dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowanie wlicza się również interes prawny składającego wniosek. Wniosek złożony w imieniu Skarżącej przez J. H., oparty został na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4, 5, 6 i 7 k.p.a. Co do zasady, w przypadku wskazania przesłanki wznowienia, wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot składający wniosek istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a. W orzecznictwie, wskazuje się jednak, że w przypadku oczywistego braku legitymacji procesowej strony składającej wniosek, dopuszczalne jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia. Oczywistość takiego braku legitymacji nie może jednak być skutkiem uprzedniego przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego. Przypadki takiego oczywistego braku legitymacji mogą być przykładowo związane z powołaniem się przez wnioskodawcę na interes prawny przysługujący innej osobie albo z istniejącymi regulacjami prawnymi, które ograniczają krąg podmiotów danego postępowania do określonych osób, wykluczając udział innych stron. Wówczas niewątpliwie nie ma podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a, albowiem osoby spoza określonego kręgu, skoro nie mogły w nim uczestniczyć, to nie mają podstaw do stawiania zarzutu pominięcia w postępowaniu. Odmowę wszczęcia postępowania o wznowienie z powodu braku legitymacji może także uzasadniać stan faktyczny, w którym wnioskodawca formułuje gołosłowne twierdzenia o swoim interesie prawnym, których weryfikacja nie wymaga postępowania wyjaśniającego i badania akt sprawy. (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK1687/14, LEX nr 2064172). Taka właśnie sytuacja oczywistego braku legitymacji występuje po stronie Skarżącej w rozpoznawanej sprawie. Przypomnieć bowiem należy, że przedmiotem postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] WINB z dnia [...] października 2014 r. objętą wnioskiem o wznowienie, była rozbiórka orzeczona na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. W ocenie Sądu, GINB prawidłowo ocenił, że Skarżąca nie jest uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją. Krąg podmiotów w sprawie dotyczącej rozbiórki powinien być ustalany identycznie w postępowaniu zwykłym i trybach nadzwyczajnych. W kontrolowanym postępowaniu, krąg ten wyznaczała treść art. 28 k.p.a. Stosownie zatem do tego przepisu, stroną postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nakazującą rozbiórkę rozbudowanej części obiektu stawowego w miejscowości S. wraz z infrastrukturą towarzyszącą zlokalizowaną na terenie działki nr ew. [...], powinien być każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu za względu na swój interes prawny lub obowiązek. W ocenie Sądu, organ zasadnie przyjął, że Skarżąca nie posiada interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] WINB z dnia [...] października 2014 r., Nakaz rozbiórki, nie został bowiem nałożony na Skarżącą, a zatem nie jest ona adresatem decyzji, którą kwestionuje. Właścicielką działki nr [...] przy ul. K. w miejscowości S., na terenie której usytuowane są obiekty podlegające rozbiórce jest V. T.. J. H., który pismem z dnia [...] maja 2019 r. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania był natomiast inwestorem spornych obiektów budowlanych i poprzednim właścicielem nieruchomości, na której je posadowiono. W świetle art. 28 k.p.a. w związku z zastosowanymi przepisami ustawy – Prawo budowlane z 1974 r., adresatem wydanej decyzji, jak i stroną w postępowaniu dotyczącym nakazu rozbiórki mogła być tylko właścicielka nieruchomości, na której samowolnie wzniesiono obiekty budowlane, czyli V. T.. Analogiczną ocenę z powołaniem się na art. 153 p.p.s.a. wyraził również WSA w Łodzi w prawomocnym wyroku z 29 października 2015 r. sygn. II SA/Łd 1121/14. W wyroku tym Sąd rozpoznając skargę J. H., zwrócił uwagę na art. 38 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. i jednoznacznie stwierdził, że "tylko podmioty wskazane w tym przepisie mogą być stronami postępowania w przedmiocie nakazu rozbiórki wydanego w oparciu o art. 37 ust. 1 – 2 ustawy." Kwestia statusu strony uprawnionej do kwestionowania decyzji o rozbiórce, jaki posiada wyłącznie V. T., została zatem wiążąco rozstrzygnięta prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego. Skutkuje to zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a. koniecznością przyjmowania przez organy administracji i sądy takiej oceny statusu strony, jaka przedstawiona została we wspomnianym prawomocnym wyroku. W kolejnym postępowaniu, a więc również w rozpoznawanej sprawie, kwestia ta nie może być ponownie badana, co oznacza zakaz formułowania nowych ocen prawnych sprzecznych z dotychczasowym stanowiskiem sądu. Jak wynika z akt sprawy, Spółka nie posiada żadnego tytułu prawnego do działki nr [...]. Z materiału dowodowego, nie wynika również, aby Skarżąca była właścicielką jakiejkolwiek innej nieruchomości znajdującej się w obszarze ewentualnego oddziaływania nieruchomości nr [...]. Podsumować zatem należy, że Skarżąca, nie wykazała interesu prawnego o którym mowa w art. 28 k.p.a., do występowania jako strona w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Sądu ocena legitymacji Skarżącej przyjęta przez GINB na tle przepisu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 38 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. jest prawidłowa, bowiem postępowanie legalizacyjne zakończone decyzją nakazującą V. T. jako właścicielowi działki nr ew. [...] rozbiórkę nielegalnej rozbudowy, nie oddziałuje na prawa i obowiązki Spółki w zakresie, który uzasadniałby jej udział w tym postępowaniu. W odniesieniu do Spółki nie istnieje przepis prawa, który mógłby stanowić źródło jej interesu prawnego, zaś interes faktyczny nie stanowi podstawy do nabycia statusu strony danego postępowania administracyjnego. Należy również wspomnieć w tym miejscu, że jak słusznie zauważył organ, do tożsamych wniosków GINB doszedł wydając postanowienie z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...] i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] listopada 2018 r., znak: [...], odmawiające, po rozpatrzeniu wniosku Spółki, wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] października 2014 r. Prawomocnym wyrokiem z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 714/19 WSA w Warszawie oddalił skargę Spółki na postanowienie GINB z dnia [...] lutego 2019 r. W postanowieniu tym GINB trafnie stwierdził, że nie tylko reprezentujący w niniejszym postępowaniu Spółkę Wodną "[...]" J. H. nie posiadałby legitymacji do żądania stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z [...] października 2014 r. z uwagi na nadane przez Sąd znaczenie art. 28 k.p.a., ale również legitymacji takiej nie posiada sama Spółka. Ocena ta mimo, że dotyczyła innego trybu nadzwyczajnego ( stwierdzenia nieważności), ma również zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Statusu Skarżącej jako strony, nie potwierdzają wymienione w skardze rozstrzygnięcia sądów administracyjnych oraz stanowisko Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, bowiem nie mają one związku z postępowaniem w przedmiocie rozbiórki. Skarżąca nie sprecyzowała natomiast czego dotyczą i kiedy wydane zostały wskazane przez nią w skardze stanowiska [...] WINB oraz Wojewody [...]. W ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 7 w zw. z art. 28 k.p.a. oraz przytoczonych w skardze przepisów Prawa wodnego i Prawa ochrony środowiska, bowiem dla oceny legitymacji procesowej Skarżącej, nie może mieć znaczenia punkt widzenia przyjęty przez organy administracji publicznej czy sądy w sprawach o innym przedmiocie. Z uwagi na oczywisty brak statusu Skarżącej, jako strony postępowania, nie było potrzeby dokonywania oceny dochowania przez nią terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło